ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ
1. EΙΣΑΓΩΓΗ
Η Ελλάδα μέχρι το 1999 είχε
ελάχιστες οδικές σήραγγες, µε πλέ-
ον γνωστή τη σήραγγα Αρτεμισίου
(μονού κλάδου, αμφίδρομης κυκλο-
φορίας, μήκους ~1.360µ.). Σήμερα η
κατάσταση αυτή έχει αλλάξει σημα-
ντικά λόγω της υλοποίησης μεγάλων
αναπτυξιακών έργων όπως, η Εγνα-
τία Οδός (660 χλµ.), η Αττική Οδός (65
χλµ.) και ο ΠΑΘΕ (780 χλµ.).
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χα-
ρακτηριστικά της Εγνατίας Οδού,
ιδιαίτερα στην Ήπειρο και τη Δυτική
Μακεδονία, είναι ο μεγάλος αριθμός
διαδοχικών σηράγγων. Συνολικά
στον αυτοκινητόδρομο των 660 χλμ
υπάρχουν 73 δίδυμες οδικές σήραγ-
γες συνολικού μήκους 50 χλμ.. Ειδικά
στο τμήμα της Εγνατίας Οδού μεταξύ
Ιωαννίνων και Γρεβενών, μήκους 80
χλμ, σχεδόν το 40% του αυτοκινητό-
δρομου αποτελείται από σήραγγες
(30 χλμ).
Οι συνθήκες που επικρατούν στις
σήραγγες, διαφέρουν κατά πολύ από
τις συνθήκες των «ανοιχτών» οδικών
τμημάτων και συγκεκριμένα:
•	 η διαθέσιμη επιφάνεια της οδού
είναι μικρότερη, χωρίς Λωρίδα
Έκτακτης Ανάγκης,
•	 ο χώρος είναι περιορισμένος καθ’
ύψος,
•	 οι πλευρικοί τοίχοι αποτελούν
άκαμπτο εμπόδιο και
•	 δεν υπάρχει φυσικός φωτισμός.
Στην κατηγορία των έκτακτων πε-
ριστατικών που ενδέχεται να λάβουν
Υδροφόρα Πυροσβεστικά Οχήματα
Σηράγγων για τις ανάγκες της Εγνατίας
Οδού
χώρα στην Εγνατία Οδό και την ευ-
ρύτερη περιοχή αυτής εντάσσονται οι
παρακάτω συνθήκες:
•	 Ακινητοποιημένα οχήματα (λόγω
βλάβης, ασθένειας κλπ)
•	 Ατυχήματα (µε υλικές ζημιές ή/και
µε παθόντες)
•	 Αστοχία τεχνικών έργων (καθιζή-
σεις, ρηγματώσεις κλπ)
•	 Φυσικά Φαινόμενα (ακραία και-
ρικά φαινόμενα, πλημμύρες, σει-
σμοί κλπ)
•	 Εμπόδια ή ρύποι στην οδό
•	 Άλλα πιθανά περιστατικά (πυρκα-
γιές, τρομοκρατικές και εγκλημα-
τικές ενέργειες κλπ)
Οι ιδιαίτερες συνθήκες των
σηράγγων καθιστούν εξαιρετικά
υψηλή την επικινδυνότητα ατυχη-
μάτων με φωτιά καθώς και δευτε-
ρογενών ατυχημάτων. Επιπρόσθε-
τα, σημαντικό παράγοντα ασφαλείας
αποτελεί η απρόβλεπτη συμπεριφορά
των χρηστών σε περίπτωση συμβά-
ντος εντός της σήραγγας. Με αφορμή
τα τραγικά ατυχήματα που συνέβησαν
σε κάποιες Ευρωπαϊκές πόλεις [Mont
Blanc 11.6 km (1999, Γαλλία-Ιταλία,
39 θανόντες), Tauern 6.4 km (1999,
Αυστρία, 12 θανόντες), St. Gotthard
16.3 km (2001, Ελβετία, 11 θανό-
ντες), Frejus 12.9 km (2005, Γαλλία-
Ιταλία, 2 θανόντες)], το Πυροσβεστικό
Σώμα αποφάσισε την αναθεώρηση
των σχεδίων του, προκειμένου να
είναι σε θέση να προσφέρει πιο απο-
τελεσματική βοήθεια σε όσους τυχόν
Του Αντιπυράρχου Μιχαήλ Χάλαρη (Χημικός, PhD) *
1
2
1
2
ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH 13
εγκλωβιστούν στο εσωτερικό ενός
τούνελ, όπου έχει εκδηλωθεί πυρ-
καγιά. Σύμμαχος και υποστηρικτής
στην υλοποίηση αυτών των σχεδίων
διάσωσης υπήρξε και πάλι η τεχνο-
λογία, η οποία κλήθηκε να αναπτύξει
βελτιωμένα συστήματα πυρόσβεσης
και διάσωσης, με εφαρμογή σε ένα
εξαιρετικά δύσκολο και αντίξοο πε-
στην Εγνατία Οδό, αυτή της αντιμε-
τώπισης και κατάσβεσης πυρκαγιάς
μέσα σε τούνελ (Εικόνα 1 & Εικόνα
2).
Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι
αφενός η ενημέρωση των υπαλλή-
λων του Πυροσβεστικού Σώματος,
αφετέρου να παρουσιαστούν οι επι-
χειρησιακές λειτουργίες των οχημά-
συστήματα πάνω στα πλαίσια 4x4 των
φορτηγών ΜΑΝ, προτιμήθηκαν για
το συγκεκριμένο είδος πυρόσβεσης,
καθώς υπερκάλυπταν τις αυστηρές
τεχνικές, γενικές και ειδικές προδια-
γραφές του Πυροσβεστικού Σώματος.
Η κατασκευή της υπερκατασκευής
των οχημάτων έγινε από την πολωνι-
κή WISS, ένα διεθνώς καταξιωμένο
εργοστάσιο, ειδικευμένο στην κατα-
σκευή πυροσβεστικών και διασω-
στικών οχημάτων παντός τύπου, του
οποίου εξειδικευμένες υπερκατα-
σκευές/οχήματα διαθέτει ήδη το Π.Σ..
Ας τα γνωρίσουμε ξεκινώντας από
το βασικό όχημα-φορέα. Το ΜΑΝ της
μεσαίας σειράς TGM με μικτό 18tn
κινητήρα Euro 5, ισχύ 340 HP, ροπή
1250 Nm και ειδικό λογισμικό για
εκτός δρόμου κίνηση, μετάδοση MAN
TipMatic (αυτοματοποιημένο μηχα-
νικό κιβώτιο 12 ταχυτήτων εμπρο-
σθοπορείας της ZF), ηλεκτρονικός
έλεγχος πέδησης (ΜΑΝ Βrakematic).
Αναρτήσεις εμπρός – πίσω με φύλ-
λα σούστας, κλείδωμα διαφορικού
εμπρόσθιου και οπίσθιου άξονα κα-
θώς και του κεντρικού διαφορικού,
ισχυρός δυναμοδότης (ΡΤΟ) για την
κίνηση του πυροσβεστικού συγκρο-
τήματος, υποβοήθηση πέδησης στον
ανήφορο κ.α.
Η καμπίνα (Εικόνα 3α και 3β)
είναι χαμηλής έκδοσης και ειδικής
ριβάλλον. Εκεί που μια σπίθα ή μια
απροσεξία θα μπορούσε να επιφέρει
την καταστροφή και τον θάνατο:
Ανάφλεξη υλικών που μεταφέρονται
από τα οχήματα, πρόκληση πυρκαγιάς
μεγάλης ή μικρής κλίμακας, απότομη
αύξηση της θερμοκρασίας, εκπομπή
επικίνδυνων αερίων που οδηγούν σε
ασφυξία, ακινητοποίηση οχημάτων,
δυσκολία πρόσβασης σωστικών μέ-
σων.
Στο πλαίσιο της αναβάθμισης και
εκσυγχρονισμού του μηχανοκίνη-
του εξοπλισμού του με τη σύμβαση
2023/2014 του ΑΠΣ, τον Αύγουστο
του 2015 το Πυροσβεστικό Σώμα
(Π.Σ.) προμηθεύτηκε τρία (3) Πυρο-
σβεστικά Οχήματα Σηράγγων με πλαί-
σιο MAN TGM 18.340 μαζί με πρωτο-
ποριακής τεχνολογίας εξειδικευμένα
συστήματα, με καμπίνα μοναδικής
σχεδίασης και με μια εντυπωσιακή
υπερκατασκευή από αλουμίνιο στο
σύνολό της, τα οποία είναι έτοιμα να
αναλάβουν μια ξεχωριστή αποστολή
των αυτών και του εξοπλισμού τους
για ορθή χρήση και αξιοποίηση τους.
2. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
ΟΧΗΜΑΤΟΣ
Τα τρία πυροσβεστικά οχήματα
όπου συνυπάρχουν πρωτοποριακής
τεχνολογίας εξειδικευμένα συστήμα-
τα, καμπίνα μοναδικής σχεδίασης και
μια υπερκατασκευή από αλουμίνιο
στο σύνολό της επί του πλαισίου MAN
TGM 18.340, το Πυροσβεστικό Σώμα
τα προμηθεύτηκε από την ελληνική
βιομηχανία ειδικών κατασκευών
ΑΤΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
& ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ (ABO DEMAN),
η οποία είχε την κύρια ευθύνη για
το σχεδιασμό τους ενώ ταυτόχρονα
επέλεξε αυτά να εξοπλιστούν με πυ-
ροσβεστική αντλία της GODIVA Ltd.
(που αντιπροσωπεύει στην Ελλάδα)
τύπου PrimaCAFs PC1A_4010(με
ονομαστική παροχή 4000 lt/min@10
bar). Ολόκληρος ο επιμέρους υπερ-
σύγχρονος εξοπλισμός καθώς και τα
3α 3β3α 3β
ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ
14 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH
ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ
σχεδίασης για συνολικά έξι (6) άτομα
συμπεριλαμβανομένου του οδηγού
(crew cab), με πάγκο τεσσάρων ατό-
μων πίσω.
Ο θάλαμος οδήγησης (Εικόνα 4α
και 4β) είναι επιπλέον εξοπλισμένος
με:
•	 Σύστημα παροχής φιλτραρισμένου
αέρα με χαμηλή υπερπίεση για
την αποφυγή εισροής αερίων στο
εσωτερικό του
•	 Θερμική κάμερα με αντίστοιχη
έγχρωμη οθόνη
•	 Κάμερα οπισθοπορείας με αντί-
στοιχη έγχρωμη οθόνη, αυτόματα
ενεργοποιούμενη με την επιλογή
της όπισθεν
•	 Δύο (2) ανεξάρτητα συστήματα
αισθητήρων παρκαρίσματος
(εμπρός και πίσω)
•	 Φορητό αναλυτή αέρίων σε βάση
φόρτισης
•	 Έξι (6) αναπνευστικές συσκευές
στις πλάτες των καθισμάτων
•	 Τρεις (3) φορητούς αντιεκρηκτι-
κούς φανούς σε βάσεις φόρτισης,
κ.λ.π.
Τα βασικά χαρακτηριστικά του οχή-
ματος (Εικόνες 5, 6 & 7) εν συ-
ντομία είναι:
•	 Χωρητικότητα δεξαμενής νερού:
3000 λίτρα
•	 Χωρητικότητα δεξαμενής αφρο-
γόνου κλάσης Α: 100 λίτρα
•	 Χωρητικότητα δεξαμενής αφρο-
γόνου κλάσης Β (AFFF): 400 λίτρα
•	 Πυροσβεστική αντλία CAFs, μέσης
πίεσης με ονομαστική παροχή
4000 lt/min@10bar
•	 Αυλός οροφής με δυνατότητα πα-
ροχής CAF, τηλεχειριζόμενος από
το θάλαμο οδήγησης αλλά και από
το εξωτερικό του οχήματος με
δεύτερο ενσύρματο χειριστήριο
•	 Αυλός προφυλακτήρα με δυνατό-
τητα παροχής CAF, τηλεχειριζόμε-
νος από το θάλαμο οδήγησης
•	 Τυλιγκτήρας με σωλήνα μήκους
40m, με δυνατότητα παροχής CAF
•	 Τρείς (3) καταθλίψεις ( το τμήμα
του δικτύου, από την έξοδο της
αντλίας μέχρι το τελικό σημείο
προορισμού του ρευστού) με δυ-
νατότητα παροχής νερού και με
ταχυσυνδέσμους STORZ-65
•	 Μία (1) κατάθλιψη με δυνατότητα
παροχής CAF και με ταχυσύνδε-
σμο STORZ-65
•	 Σύστημα αυτοπροστασίας των
τροχών του οχήματος και του θα-
λάμου οδήγησης, με κατάλληλο
αριθμό ακροφυσίων κατάθλιψης
νερού ή αφρογόνου μίγματος
•	 Σύστημα επιλογής επιθυμητής πί-
εσης κατάθλιψης της αντλίας, που
τη διατηρεί σταθερή ανεξαρτήτως
της παροχής και του ανοίγματος/
κλεισίματος των διαφόρων κατα-
θλίψεων
•	 Πλήρης έλεγχος λειτουργίας
μέσω διασυνδεδεμένων μεταξύ
τους ηλεκτρονικών υπολογιστών
πλαισίου, υπερκατασκευής και
αντλητικού συγκροτήματος,
•	 Αυτοματισμοί ασφαλείας για την
απρόσκοπτη λειτουργία των δια-
φόρων συστημάτων
•	 Πλήρης φορητός εξοπλισμός πυ-
ροσβεστών, κ.λ.π.
Η κατασκευή και σχεδίαση όλων
των καθισμάτων επιτρέπει την
αποθήκευση στην πλάτη τους έξι
6
5
4β4α
6
5
4β4α
ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH 15
ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ
(6) αναπνευστικών συσκευών που
αποτελούν βασικό εξοπλισμό του
οχήματος, με σύστημα άμεσης και
εύκολης ανάρτησης στην πλάτη του
πυροσβέστη.
Εντυπωσιακός είναι ο τεχνολογικά
προηγμένος πίνακας λειτουργίας
και ελέγχου των συστημάτων πυρό-
σβεσης μέσα από την καμπίνα, που
διαφέρει σημαντικά από τεχνολογική
άποψη σε σύγκριση με αυτούς των
απλών πυροσβεστικών οχημάτων,
λόγω της τεχνολογίας CAFs.
Επίσης διαθέτει όλα τα απαραίτη-
τα χειριστήρια και ενδείκτες για τον
απρόσκοπτο χειρισμό. Από τα εργονο-
μικά αυτά τοποθετημένα χειριστήρια,
ο χειριστής μπορεί να εκτελέσει όλες
τις αναγκαίες λειτουργίες, όπως π.χ.
εμπλοκή PTO, θέση σε λειτουργία
της αντλίας, άνοιγμα των βανών των
δεξαμενών νερού και αφρογόνων
υγρών, εμπλοκή αεροσυμπιεστή, κα-
θορισμός επιθυμητής πίεσης κατάθλι-
ψης, ποσόστωσης αφρογόνου υγρού,
ποσόστωσης αέρα CAFs για υγρό ή
ξηρό αφρό, κ.α..
Αναλυτικότερα, πρόκειται για την
τεχνολογία CAFS (Compressed Air
Foam System), που επιτρέπει την
εκτόξευση νερού ή νερού και αφρού
ή νερού και αφρού και πεπιεσμένου
αέρα από το κανόνι οροφής, το κα-
νόνι προφυλακτήρα, τον τυλιγκτήρα
σωλήνα και μία έξοδο κατάθλιψης με
ταχυσύνδεσμο στο οπίσθιο ερμάριο
της αντλίας, ανάλογα με τις συνθήκες
που επικρατούν, αυξάνοντας σύμφω-
να με τη διεθνή βιβλιογραφία την κα-
τασβεστική ικανότητα του νερού από
5 έως 7 φορές.
Ακόμη, ο χειριστής μπορεί να θέσει
σε λειτουργία το πρόσθετο σύστη-
μα εξαερισμού και υπερπίεσης με
στρατιωτικού τύπου φίλτρο ενεργού
άνθρακα για το φιλτράρισμα επικίν-
δυνων ουσιών, το οποίο δημιουργεί
στο εσωτερικό της καμπίνας υπερπί-
εση, αποτρέποντας έτσι τα αέρια του
εξωτερικού χώρου να περάσουν στο
εσωτερικό της καμπίνας.
Στο επάνω μέρος της κονσόλας
βρίσκεται θερμική κάμερα που εμφα-
νίζει θερμοκρασίες, όπως αυτή των
ανθρώπων για τον εντοπισμό τους
από το πλήρωμα διάσωσης.
Επιπλέον, υπάρχει οθόνη που
εμφανίζει στοιχεία του συστήματος
CAFS, όπως τη λειτουργία της αντλί-
ας σε στροφές/λεπτό, την πίεση της
αντλίας, τη στάθμη των δεξαμενών,
την αναλογία του εκτοξευόμενου
μίγματος κ.α. Υπάρχουν ακόμη πο-
μποδέκτες για ασύρματη επικοινωνία,
φορητός αναλυτής αερίων, αντιε-
κρηκτικού τύπου φορητοί φανοί και
γενικά εξειδικευμένος και σύγχρονος
φορητός πυροσβεστικός εξοπλισμός.
Τέλος, ο οδηγός έχει στη διάθεσή
του κάμερα οπισθοπορείας, η οποία
τίθεται σε λειτουργία με την εμπλοκή
της όπισθεν ή ακόμη και όποτε αυτός
το επιθυμεί.Το όχημα είναι επίσης
εξοπλισμένο με σύστημα αυτοπρο-
στασίας του θαλάμου οδήγησης και
των τροχών, με εκτόξευση νερού ή
νερού και αφρού (ανάλογα με την επι-
λογή του χειριστή).
Στον εξωτερικό σχεδιασμό του
οχήματος δεσπόζει η εμπρόσθια στι-
βαρή λεπίδα ώσης, με ειδικά έμβολα
που τη φέρνουν είτε ψηλά σε θέση
πορείας, είτε χαμηλά στο οδόστρω-
μα, προκειμένου ν’ αναλάβει δράση
(Εικόνα 7). Να μετατοπίσει δηλαδή
εμπόδια και κυρίως παγιδευμένα και
ακινητοποιημένα οχήματα στο εσωτε-
ρικό της σήραγγας όπου έχει ξεσπά-
σει πυρκαγιά.
Το όχημα, με εμπλοκή και της
τετρακίνησης που διαθέτει, αποκτά
μεγάλη δύναμη ώσης την οποία εκμε-
ταλλεύεται η λεπίδα για να σπρώξει
και να μετακινήσει οχήματα ή άλλα
εμπόδια προκειμένου να ανοίξει δίο-
δο διέλευσης.
Να σημειωθεί, ότι η ισχυρή αυτή
λεπίδα, φέρει τις δικές της μικρές
ρόδες και ο σχεδιασμός της είναι
τέτοιος, ώστε εύκολα το ωθούμενο
όχημα να μπορεί να μετατοπιστεί προς
την άκρη. Σε περίπτωση αστοχίας
του ηλεκτροϋδραυλικού συστήματος
κίνησής της, παρέχεται η δυνατότητα
χεροκίνητης λειτουργίας της.Μένο-
ντας στα εξωτερικά βασικά γνωρί-
σματα του πυροσβεστικού οχήματος,
παρατηρούμε τα «κανόνια» εκτόξευ-
σης κατασβεστικού υγρού (οροφής
και προφυλακτήρα) τα οποία έχουν
δυνατότητα κίνησης μέσω joystic
πάνω-κάτω και αριστερά-δεξιά, κα-
λύπτοντας έτσι μεγάλο εύρος κατά-
σβεσης. Σε όλο το μήκος της υπερκα-
τασκευής υπάρχουν αναδιπλούμενοι
βατήρες, ώστε το προσωπικό να έχει
εύκολη πρόσβαση στο φορητό εξο-
πλισμό που είναι αποθηκευμένος στο
άνω μέρος των πλευρικών ερμαρίων.
Για το λόγο αυτό ιδιαίτερης σχε-
δίασης είναι τα φτερά των οπίσθιων
τροχών που είναι ανακλινόμενα.
Η ανάκλιση όλων των βατήρων
γίνεται με τη βοήθεια στιβαρών
αμορτισέρ.
Στο οπίσθιο μέρος (Εικόνα 8)
υπάρχει αντίστοιχος βατήρας επί
του προφυλακτήρα, όπου μπορεί να
στέκεται μέλος του πληρώματος για
το χειρισμό του πυρσβεστικού συ-
γκροτήματος. Ενυπωσιακός είναι ο
πίνακας χειρισμού του, που διαφέρει
77
16 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH
ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ
σημαντικά από τεχνολογική άποψη
σε σύγκριση με αυτούς των απλών
πυροσβεστικών οχημάτων, λόγω της
τεχνολογίας CAFs και διαθέτει όλα
τα απαραίτητα χειριστήρια και ενδεί-
κτες για τον απρόσκοπτο χειρισμό.
Από τη γενικότερη σχεδίαση του
οχήματος δεν θα μπορούσαν να
λείψουν τα μεταλλικά πλέγματα προ-
στασίας των φώτων του οχήματος,
η μπάρα φωτισμού με συστοιχίες
LED στην οροφή της καμπίνας, τα
μεγάλα περιμετρικά εναλλασσόμενα
LED φωτιστικά σώματα στην εμπρό-
σθια και στις πλαϊνές πλευρές του
οχήματος, οι δυνατοί προβολείς στο
άνω πίσω μέρος του, τα πλευρικά
φώτα εργασίας και τα «λεντάκια»
φωτισμού στο εσωτερικό του κάθε
ερμαρίου.
Ξεχωρίζουν ακόμα, οι πρόσθετοι
δυνατοί προβολείς με κατευθυνόμε-
νη δέσμη φωτός παράλληλα με τα
στόμια των «κανονιών» οροφής και
προφυλακτήρα.
Σαν μια γενική παρατήρηση, θα
μπορούσαμε να πούμε, ότι ο σχεδια-
σμός του οχήματος είναι αποτέλεσμα
μελέτης και γνώσεων έμπειρων μη-
χανικών, είναι πρωτοποριακός, συν-
δυάζει καινοτόμα συστήματα, αλλά
ταυτόχρονα παρέχει στο πλήρωμα τη
δυνατότητα να επιτελέσουν με επιτυ-
χία την αποστολή τους σε εξαιρετικά
αντίξοο περιβάλλον, όπως είναι το
εσωτερικό των τούνελ.
Ο εξοπλισμός (Εικόνα 9 και Ει-
κόνες 10α, β, γ, δ, ε και στ) που
περιέχει το κάθε όχημα και είναι
τοποθετημένος κυρίως εντός των
ερμαριών και της καμπίνας του οχή-
ματος, κατανέμεται στις εξής γενικές
κατηγορίες:
α) Γενικός Εξοπλισμός,
β) Μέσα Ατομικής Προστασίας
γ) Εξοπλισμός Επέμβασης
δ) Εξοπλισμός Ανίχνευσης
ε) Υλικά πρώτων βοηθειών και
στ) Εξοπλισμός Υποστήριξης.
3. ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Το Πυροσβεστικό Σώμα, διαθέτει
πλέον τρία ισχυρά επιχειρησιακά
εργαλεία επί της Εγνατίας Οδού, για
την αντιμετώπιση και διαχείριση των
έκτακτων καταστάσεων εντός των
οδικών σηράγγων της.
Η διαχείριση των έκτακτων
καταστάσεων εντός των οδικών
σηράγγων, είναι μια πολυσύνθετη
διαδικασία.
Απαιτεί τον ταχύ εντοπισμό του
συμβάντος, την άμεση και αξιόπιστη
ενημέρωση όλων των αρμόδιων
Υπηρεσιών Έκτακτης Ανάγκης, την
άμεση εφαρμογή μέτρων ρύθμι-
σης κυκλοφορίας για την αποφυγή
δευτερογενών συμβάντων, το συ-
ντονισμό της διαχείρισης από ενιαίο
κέντρο και την εξασφάλιση επικοι-
νωνίας με το προσωπικό εντός της
σήραγγας.
Οι ειδικές συν-
θήκες των ση-
ράγγων, ο μεγά-
λος αριθμός των
εμπλεκόμενων
Υπηρεσιών και οι
εξειδικευμένοι
εξοπλισμοί, καθι-
στούν κρίσιμο τον
συγκροτημένο και ενιαίο σχεδιασμό
εκτάκτων αναγκών.
Με αυτό τον τρόπο  διασφαλίζο-
νται οι σαφείς ενέργειες κάθε υπη-
ρεσίας, η εξοικείωση του εμπλεκό-
μενου προσωπικού με το περιβάλλον
και τα συστήματα των σηράγγων κα-
θώς και η διαρκής εκπαίδευσή του.
Τα επόμενα βήματα θα πρέπει να
είναι:
α) Η δημιουργία εκπαιδευμένου
προσωπικού από πιστοποιημένο
σχολείο του Π.Σ. ώστε οι βασικές
ενέργειες για την αντιμετώπιση
τέτοιων περιστατικών να γίνονται
από έμπειρο προσωπικό που
γνωρίζει τις ενέργειες που απαι-
τούνται από μέρους του και είναι
εξοικειωμένο με το περιβάλλον
και τα συστήματα των σηράγγων.
β) Η δημιουργία ή επικαιροποίηση
σχεδίων επέμβασης για τα περι-
στατικά αυτά. Γενικότερη επιδί-
ωξη όλων των εμπλεκόμενων
φορέων (Εγνατία Οδός ΑΕ και
Δημοσίων Υπηρεσιών Έκτακτης
Ανάγκης ) θα πρέπει να είναι η
σύνταξη ενός κοινά αποδεκτού
ειδικού σχεδίου, για τον τρόπο
διαχείρισης των εκτάκτων πε-
ριστατικών στις σήραγγες της
Εγνατίας Οδού.
γ) Η εξάσκηση μέσα από ασκήσεις
και η διαρκής εκπαίδευση στις
υπηρεσίες διότι έτσι αποκτούμε
ποικίλες επιλογές στην απόκριση
μας. Δεδομένου του μεγάλου
88
99
ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH 17
ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ
αριθμού σηράγγων της Εγνατίας
Οδού είναι απαραίτητη η συχνή
διενέργεια Ασκήσεων Ετοιμότη-
τας έτσι ώστε να εξασφαλίζεται
η συμμετοχή και η εξοικείωση
προσωπικού των Υπηρεσιών
Εκτάκτων Αναγκών από διαφο-
ρετικούς Νομούς και περιοχές. Η
διενέργεια Ασκήσεων Ετοιμότη-
τας στις σήραγγες, είναι η πλέον
αποτελεσματική μέθοδος για την
αξιολόγηση της αποτελεσματικό-
τητας του σχεδιασμού εκτάκτων
αναγκών και τη διατήρηση όλων
των αρμόδιων Υπηρεσιών σε
διαρκή ετοι-
μότητα.
Η διοργάνω-
ση περιοδι-
κών ασκή-
σεων του
προσωπικού
της σήραγγας
και των υπη-
ρεσιών έκτα-
κτης ανάγκης,
προβλέπεται και στην Οδηγία
2004/54/ΕΚ σχετικά «με τις ελά-
χιστες απαιτήσεις ασφαλείας για
τις σήραγγες του διευρωπαϊκού
οδικού δικτύου».
Η Οδηγία αφορά στο σχεδιασμό
και τη δομή των σηράγγων,
στον εξοπλισμό ασφαλείας τους
καθώς και σε θέματα λειτουρ-
γίας τους τόσο υπό κανονικές
συνθήκες κυκλοφορίας όσο και
σε περίπτωση έκτακτων οδικών
περιστατικών.
Η Οδηγία ενσωματώθηκε στην
Ελληνική Νομοθεσία με το Προε-
δρικό Διάταγμα 230/2007.
(*) Κοσμήτορας της Σχολής Ανθυ-
ποπυραγών της Πυροσβεστικής
Ακαδημίας, Πρόεδρος της Επι-
τροπής παρακολούθησης και πα-
ραλαβής είδους προμήθειας της
υπ’ αριθ. 2023/2014 Σύμβασης
με μέλη, τον Επιπυραγό Βασίλειο
Ζαφείρη και Επιπυραγό (ΤΧ) Χα-
ράλαμπο Αλευρά.
10α
10δ 10ε 10στ
10α
10δ 10ε 10στ
kivot
10β 10γ
18 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH

Υδροφόρα Πυροσβεστικά Οχήματα Σηράγγων

  • 1.
    ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑΣΗΡΑΓΓΩΝ 1. EΙΣΑΓΩΓΗ Η Ελλάδα μέχρι το 1999 είχε ελάχιστες οδικές σήραγγες, µε πλέ- ον γνωστή τη σήραγγα Αρτεμισίου (μονού κλάδου, αμφίδρομης κυκλο- φορίας, μήκους ~1.360µ.). Σήμερα η κατάσταση αυτή έχει αλλάξει σημα- ντικά λόγω της υλοποίησης μεγάλων αναπτυξιακών έργων όπως, η Εγνα- τία Οδός (660 χλµ.), η Αττική Οδός (65 χλµ.) και ο ΠΑΘΕ (780 χλµ.). Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χα- ρακτηριστικά της Εγνατίας Οδού, ιδιαίτερα στην Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία, είναι ο μεγάλος αριθμός διαδοχικών σηράγγων. Συνολικά στον αυτοκινητόδρομο των 660 χλμ υπάρχουν 73 δίδυμες οδικές σήραγ- γες συνολικού μήκους 50 χλμ.. Ειδικά στο τμήμα της Εγνατίας Οδού μεταξύ Ιωαννίνων και Γρεβενών, μήκους 80 χλμ, σχεδόν το 40% του αυτοκινητό- δρομου αποτελείται από σήραγγες (30 χλμ). Οι συνθήκες που επικρατούν στις σήραγγες, διαφέρουν κατά πολύ από τις συνθήκες των «ανοιχτών» οδικών τμημάτων και συγκεκριμένα: • η διαθέσιμη επιφάνεια της οδού είναι μικρότερη, χωρίς Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης, • ο χώρος είναι περιορισμένος καθ’ ύψος, • οι πλευρικοί τοίχοι αποτελούν άκαμπτο εμπόδιο και • δεν υπάρχει φυσικός φωτισμός. Στην κατηγορία των έκτακτων πε- ριστατικών που ενδέχεται να λάβουν Υδροφόρα Πυροσβεστικά Οχήματα Σηράγγων για τις ανάγκες της Εγνατίας Οδού χώρα στην Εγνατία Οδό και την ευ- ρύτερη περιοχή αυτής εντάσσονται οι παρακάτω συνθήκες: • Ακινητοποιημένα οχήματα (λόγω βλάβης, ασθένειας κλπ) • Ατυχήματα (µε υλικές ζημιές ή/και µε παθόντες) • Αστοχία τεχνικών έργων (καθιζή- σεις, ρηγματώσεις κλπ) • Φυσικά Φαινόμενα (ακραία και- ρικά φαινόμενα, πλημμύρες, σει- σμοί κλπ) • Εμπόδια ή ρύποι στην οδό • Άλλα πιθανά περιστατικά (πυρκα- γιές, τρομοκρατικές και εγκλημα- τικές ενέργειες κλπ) Οι ιδιαίτερες συνθήκες των σηράγγων καθιστούν εξαιρετικά υψηλή την επικινδυνότητα ατυχη- μάτων με φωτιά καθώς και δευτε- ρογενών ατυχημάτων. Επιπρόσθε- τα, σημαντικό παράγοντα ασφαλείας αποτελεί η απρόβλεπτη συμπεριφορά των χρηστών σε περίπτωση συμβά- ντος εντός της σήραγγας. Με αφορμή τα τραγικά ατυχήματα που συνέβησαν σε κάποιες Ευρωπαϊκές πόλεις [Mont Blanc 11.6 km (1999, Γαλλία-Ιταλία, 39 θανόντες), Tauern 6.4 km (1999, Αυστρία, 12 θανόντες), St. Gotthard 16.3 km (2001, Ελβετία, 11 θανό- ντες), Frejus 12.9 km (2005, Γαλλία- Ιταλία, 2 θανόντες)], το Πυροσβεστικό Σώμα αποφάσισε την αναθεώρηση των σχεδίων του, προκειμένου να είναι σε θέση να προσφέρει πιο απο- τελεσματική βοήθεια σε όσους τυχόν Του Αντιπυράρχου Μιχαήλ Χάλαρη (Χημικός, PhD) * 1 2 1 2 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH 13
  • 2.
    εγκλωβιστούν στο εσωτερικόενός τούνελ, όπου έχει εκδηλωθεί πυρ- καγιά. Σύμμαχος και υποστηρικτής στην υλοποίηση αυτών των σχεδίων διάσωσης υπήρξε και πάλι η τεχνο- λογία, η οποία κλήθηκε να αναπτύξει βελτιωμένα συστήματα πυρόσβεσης και διάσωσης, με εφαρμογή σε ένα εξαιρετικά δύσκολο και αντίξοο πε- στην Εγνατία Οδό, αυτή της αντιμε- τώπισης και κατάσβεσης πυρκαγιάς μέσα σε τούνελ (Εικόνα 1 & Εικόνα 2). Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι αφενός η ενημέρωση των υπαλλή- λων του Πυροσβεστικού Σώματος, αφετέρου να παρουσιαστούν οι επι- χειρησιακές λειτουργίες των οχημά- συστήματα πάνω στα πλαίσια 4x4 των φορτηγών ΜΑΝ, προτιμήθηκαν για το συγκεκριμένο είδος πυρόσβεσης, καθώς υπερκάλυπταν τις αυστηρές τεχνικές, γενικές και ειδικές προδια- γραφές του Πυροσβεστικού Σώματος. Η κατασκευή της υπερκατασκευής των οχημάτων έγινε από την πολωνι- κή WISS, ένα διεθνώς καταξιωμένο εργοστάσιο, ειδικευμένο στην κατα- σκευή πυροσβεστικών και διασω- στικών οχημάτων παντός τύπου, του οποίου εξειδικευμένες υπερκατα- σκευές/οχήματα διαθέτει ήδη το Π.Σ.. Ας τα γνωρίσουμε ξεκινώντας από το βασικό όχημα-φορέα. Το ΜΑΝ της μεσαίας σειράς TGM με μικτό 18tn κινητήρα Euro 5, ισχύ 340 HP, ροπή 1250 Nm και ειδικό λογισμικό για εκτός δρόμου κίνηση, μετάδοση MAN TipMatic (αυτοματοποιημένο μηχα- νικό κιβώτιο 12 ταχυτήτων εμπρο- σθοπορείας της ZF), ηλεκτρονικός έλεγχος πέδησης (ΜΑΝ Βrakematic). Αναρτήσεις εμπρός – πίσω με φύλ- λα σούστας, κλείδωμα διαφορικού εμπρόσθιου και οπίσθιου άξονα κα- θώς και του κεντρικού διαφορικού, ισχυρός δυναμοδότης (ΡΤΟ) για την κίνηση του πυροσβεστικού συγκρο- τήματος, υποβοήθηση πέδησης στον ανήφορο κ.α. Η καμπίνα (Εικόνα 3α και 3β) είναι χαμηλής έκδοσης και ειδικής ριβάλλον. Εκεί που μια σπίθα ή μια απροσεξία θα μπορούσε να επιφέρει την καταστροφή και τον θάνατο: Ανάφλεξη υλικών που μεταφέρονται από τα οχήματα, πρόκληση πυρκαγιάς μεγάλης ή μικρής κλίμακας, απότομη αύξηση της θερμοκρασίας, εκπομπή επικίνδυνων αερίων που οδηγούν σε ασφυξία, ακινητοποίηση οχημάτων, δυσκολία πρόσβασης σωστικών μέ- σων. Στο πλαίσιο της αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού του μηχανοκίνη- του εξοπλισμού του με τη σύμβαση 2023/2014 του ΑΠΣ, τον Αύγουστο του 2015 το Πυροσβεστικό Σώμα (Π.Σ.) προμηθεύτηκε τρία (3) Πυρο- σβεστικά Οχήματα Σηράγγων με πλαί- σιο MAN TGM 18.340 μαζί με πρωτο- ποριακής τεχνολογίας εξειδικευμένα συστήματα, με καμπίνα μοναδικής σχεδίασης και με μια εντυπωσιακή υπερκατασκευή από αλουμίνιο στο σύνολό της, τα οποία είναι έτοιμα να αναλάβουν μια ξεχωριστή αποστολή των αυτών και του εξοπλισμού τους για ορθή χρήση και αξιοποίηση τους. 2. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΧΗΜΑΤΟΣ Τα τρία πυροσβεστικά οχήματα όπου συνυπάρχουν πρωτοποριακής τεχνολογίας εξειδικευμένα συστήμα- τα, καμπίνα μοναδικής σχεδίασης και μια υπερκατασκευή από αλουμίνιο στο σύνολό της επί του πλαισίου MAN TGM 18.340, το Πυροσβεστικό Σώμα τα προμηθεύτηκε από την ελληνική βιομηχανία ειδικών κατασκευών ΑΤΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ & ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ (ABO DEMAN), η οποία είχε την κύρια ευθύνη για το σχεδιασμό τους ενώ ταυτόχρονα επέλεξε αυτά να εξοπλιστούν με πυ- ροσβεστική αντλία της GODIVA Ltd. (που αντιπροσωπεύει στην Ελλάδα) τύπου PrimaCAFs PC1A_4010(με ονομαστική παροχή 4000 lt/min@10 bar). Ολόκληρος ο επιμέρους υπερ- σύγχρονος εξοπλισμός καθώς και τα 3α 3β3α 3β ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΣΗΡΑΓΓΩΝ 14 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH
  • 3.
    ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑΣΗΡΑΓΓΩΝ σχεδίασης για συνολικά έξι (6) άτομα συμπεριλαμβανομένου του οδηγού (crew cab), με πάγκο τεσσάρων ατό- μων πίσω. Ο θάλαμος οδήγησης (Εικόνα 4α και 4β) είναι επιπλέον εξοπλισμένος με: • Σύστημα παροχής φιλτραρισμένου αέρα με χαμηλή υπερπίεση για την αποφυγή εισροής αερίων στο εσωτερικό του • Θερμική κάμερα με αντίστοιχη έγχρωμη οθόνη • Κάμερα οπισθοπορείας με αντί- στοιχη έγχρωμη οθόνη, αυτόματα ενεργοποιούμενη με την επιλογή της όπισθεν • Δύο (2) ανεξάρτητα συστήματα αισθητήρων παρκαρίσματος (εμπρός και πίσω) • Φορητό αναλυτή αέρίων σε βάση φόρτισης • Έξι (6) αναπνευστικές συσκευές στις πλάτες των καθισμάτων • Τρεις (3) φορητούς αντιεκρηκτι- κούς φανούς σε βάσεις φόρτισης, κ.λ.π. Τα βασικά χαρακτηριστικά του οχή- ματος (Εικόνες 5, 6 & 7) εν συ- ντομία είναι: • Χωρητικότητα δεξαμενής νερού: 3000 λίτρα • Χωρητικότητα δεξαμενής αφρο- γόνου κλάσης Α: 100 λίτρα • Χωρητικότητα δεξαμενής αφρο- γόνου κλάσης Β (AFFF): 400 λίτρα • Πυροσβεστική αντλία CAFs, μέσης πίεσης με ονομαστική παροχή 4000 lt/min@10bar • Αυλός οροφής με δυνατότητα πα- ροχής CAF, τηλεχειριζόμενος από το θάλαμο οδήγησης αλλά και από το εξωτερικό του οχήματος με δεύτερο ενσύρματο χειριστήριο • Αυλός προφυλακτήρα με δυνατό- τητα παροχής CAF, τηλεχειριζόμε- νος από το θάλαμο οδήγησης • Τυλιγκτήρας με σωλήνα μήκους 40m, με δυνατότητα παροχής CAF • Τρείς (3) καταθλίψεις ( το τμήμα του δικτύου, από την έξοδο της αντλίας μέχρι το τελικό σημείο προορισμού του ρευστού) με δυ- νατότητα παροχής νερού και με ταχυσυνδέσμους STORZ-65 • Μία (1) κατάθλιψη με δυνατότητα παροχής CAF και με ταχυσύνδε- σμο STORZ-65 • Σύστημα αυτοπροστασίας των τροχών του οχήματος και του θα- λάμου οδήγησης, με κατάλληλο αριθμό ακροφυσίων κατάθλιψης νερού ή αφρογόνου μίγματος • Σύστημα επιλογής επιθυμητής πί- εσης κατάθλιψης της αντλίας, που τη διατηρεί σταθερή ανεξαρτήτως της παροχής και του ανοίγματος/ κλεισίματος των διαφόρων κατα- θλίψεων • Πλήρης έλεγχος λειτουργίας μέσω διασυνδεδεμένων μεταξύ τους ηλεκτρονικών υπολογιστών πλαισίου, υπερκατασκευής και αντλητικού συγκροτήματος, • Αυτοματισμοί ασφαλείας για την απρόσκοπτη λειτουργία των δια- φόρων συστημάτων • Πλήρης φορητός εξοπλισμός πυ- ροσβεστών, κ.λ.π. Η κατασκευή και σχεδίαση όλων των καθισμάτων επιτρέπει την αποθήκευση στην πλάτη τους έξι 6 5 4β4α 6 5 4β4α ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH 15
  • 4.
    ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑΣΗΡΑΓΓΩΝ (6) αναπνευστικών συσκευών που αποτελούν βασικό εξοπλισμό του οχήματος, με σύστημα άμεσης και εύκολης ανάρτησης στην πλάτη του πυροσβέστη. Εντυπωσιακός είναι ο τεχνολογικά προηγμένος πίνακας λειτουργίας και ελέγχου των συστημάτων πυρό- σβεσης μέσα από την καμπίνα, που διαφέρει σημαντικά από τεχνολογική άποψη σε σύγκριση με αυτούς των απλών πυροσβεστικών οχημάτων, λόγω της τεχνολογίας CAFs. Επίσης διαθέτει όλα τα απαραίτη- τα χειριστήρια και ενδείκτες για τον απρόσκοπτο χειρισμό. Από τα εργονο- μικά αυτά τοποθετημένα χειριστήρια, ο χειριστής μπορεί να εκτελέσει όλες τις αναγκαίες λειτουργίες, όπως π.χ. εμπλοκή PTO, θέση σε λειτουργία της αντλίας, άνοιγμα των βανών των δεξαμενών νερού και αφρογόνων υγρών, εμπλοκή αεροσυμπιεστή, κα- θορισμός επιθυμητής πίεσης κατάθλι- ψης, ποσόστωσης αφρογόνου υγρού, ποσόστωσης αέρα CAFs για υγρό ή ξηρό αφρό, κ.α.. Αναλυτικότερα, πρόκειται για την τεχνολογία CAFS (Compressed Air Foam System), που επιτρέπει την εκτόξευση νερού ή νερού και αφρού ή νερού και αφρού και πεπιεσμένου αέρα από το κανόνι οροφής, το κα- νόνι προφυλακτήρα, τον τυλιγκτήρα σωλήνα και μία έξοδο κατάθλιψης με ταχυσύνδεσμο στο οπίσθιο ερμάριο της αντλίας, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, αυξάνοντας σύμφω- να με τη διεθνή βιβλιογραφία την κα- τασβεστική ικανότητα του νερού από 5 έως 7 φορές. Ακόμη, ο χειριστής μπορεί να θέσει σε λειτουργία το πρόσθετο σύστη- μα εξαερισμού και υπερπίεσης με στρατιωτικού τύπου φίλτρο ενεργού άνθρακα για το φιλτράρισμα επικίν- δυνων ουσιών, το οποίο δημιουργεί στο εσωτερικό της καμπίνας υπερπί- εση, αποτρέποντας έτσι τα αέρια του εξωτερικού χώρου να περάσουν στο εσωτερικό της καμπίνας. Στο επάνω μέρος της κονσόλας βρίσκεται θερμική κάμερα που εμφα- νίζει θερμοκρασίες, όπως αυτή των ανθρώπων για τον εντοπισμό τους από το πλήρωμα διάσωσης. Επιπλέον, υπάρχει οθόνη που εμφανίζει στοιχεία του συστήματος CAFS, όπως τη λειτουργία της αντλί- ας σε στροφές/λεπτό, την πίεση της αντλίας, τη στάθμη των δεξαμενών, την αναλογία του εκτοξευόμενου μίγματος κ.α. Υπάρχουν ακόμη πο- μποδέκτες για ασύρματη επικοινωνία, φορητός αναλυτής αερίων, αντιε- κρηκτικού τύπου φορητοί φανοί και γενικά εξειδικευμένος και σύγχρονος φορητός πυροσβεστικός εξοπλισμός. Τέλος, ο οδηγός έχει στη διάθεσή του κάμερα οπισθοπορείας, η οποία τίθεται σε λειτουργία με την εμπλοκή της όπισθεν ή ακόμη και όποτε αυτός το επιθυμεί.Το όχημα είναι επίσης εξοπλισμένο με σύστημα αυτοπρο- στασίας του θαλάμου οδήγησης και των τροχών, με εκτόξευση νερού ή νερού και αφρού (ανάλογα με την επι- λογή του χειριστή). Στον εξωτερικό σχεδιασμό του οχήματος δεσπόζει η εμπρόσθια στι- βαρή λεπίδα ώσης, με ειδικά έμβολα που τη φέρνουν είτε ψηλά σε θέση πορείας, είτε χαμηλά στο οδόστρω- μα, προκειμένου ν’ αναλάβει δράση (Εικόνα 7). Να μετατοπίσει δηλαδή εμπόδια και κυρίως παγιδευμένα και ακινητοποιημένα οχήματα στο εσωτε- ρικό της σήραγγας όπου έχει ξεσπά- σει πυρκαγιά. Το όχημα, με εμπλοκή και της τετρακίνησης που διαθέτει, αποκτά μεγάλη δύναμη ώσης την οποία εκμε- ταλλεύεται η λεπίδα για να σπρώξει και να μετακινήσει οχήματα ή άλλα εμπόδια προκειμένου να ανοίξει δίο- δο διέλευσης. Να σημειωθεί, ότι η ισχυρή αυτή λεπίδα, φέρει τις δικές της μικρές ρόδες και ο σχεδιασμός της είναι τέτοιος, ώστε εύκολα το ωθούμενο όχημα να μπορεί να μετατοπιστεί προς την άκρη. Σε περίπτωση αστοχίας του ηλεκτροϋδραυλικού συστήματος κίνησής της, παρέχεται η δυνατότητα χεροκίνητης λειτουργίας της.Μένο- ντας στα εξωτερικά βασικά γνωρί- σματα του πυροσβεστικού οχήματος, παρατηρούμε τα «κανόνια» εκτόξευ- σης κατασβεστικού υγρού (οροφής και προφυλακτήρα) τα οποία έχουν δυνατότητα κίνησης μέσω joystic πάνω-κάτω και αριστερά-δεξιά, κα- λύπτοντας έτσι μεγάλο εύρος κατά- σβεσης. Σε όλο το μήκος της υπερκα- τασκευής υπάρχουν αναδιπλούμενοι βατήρες, ώστε το προσωπικό να έχει εύκολη πρόσβαση στο φορητό εξο- πλισμό που είναι αποθηκευμένος στο άνω μέρος των πλευρικών ερμαρίων. Για το λόγο αυτό ιδιαίτερης σχε- δίασης είναι τα φτερά των οπίσθιων τροχών που είναι ανακλινόμενα. Η ανάκλιση όλων των βατήρων γίνεται με τη βοήθεια στιβαρών αμορτισέρ. Στο οπίσθιο μέρος (Εικόνα 8) υπάρχει αντίστοιχος βατήρας επί του προφυλακτήρα, όπου μπορεί να στέκεται μέλος του πληρώματος για το χειρισμό του πυρσβεστικού συ- γκροτήματος. Ενυπωσιακός είναι ο πίνακας χειρισμού του, που διαφέρει 77 16 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH
  • 5.
    ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑΣΗΡΑΓΓΩΝ σημαντικά από τεχνολογική άποψη σε σύγκριση με αυτούς των απλών πυροσβεστικών οχημάτων, λόγω της τεχνολογίας CAFs και διαθέτει όλα τα απαραίτητα χειριστήρια και ενδεί- κτες για τον απρόσκοπτο χειρισμό. Από τη γενικότερη σχεδίαση του οχήματος δεν θα μπορούσαν να λείψουν τα μεταλλικά πλέγματα προ- στασίας των φώτων του οχήματος, η μπάρα φωτισμού με συστοιχίες LED στην οροφή της καμπίνας, τα μεγάλα περιμετρικά εναλλασσόμενα LED φωτιστικά σώματα στην εμπρό- σθια και στις πλαϊνές πλευρές του οχήματος, οι δυνατοί προβολείς στο άνω πίσω μέρος του, τα πλευρικά φώτα εργασίας και τα «λεντάκια» φωτισμού στο εσωτερικό του κάθε ερμαρίου. Ξεχωρίζουν ακόμα, οι πρόσθετοι δυνατοί προβολείς με κατευθυνόμε- νη δέσμη φωτός παράλληλα με τα στόμια των «κανονιών» οροφής και προφυλακτήρα. Σαν μια γενική παρατήρηση, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι ο σχεδια- σμός του οχήματος είναι αποτέλεσμα μελέτης και γνώσεων έμπειρων μη- χανικών, είναι πρωτοποριακός, συν- δυάζει καινοτόμα συστήματα, αλλά ταυτόχρονα παρέχει στο πλήρωμα τη δυνατότητα να επιτελέσουν με επιτυ- χία την αποστολή τους σε εξαιρετικά αντίξοο περιβάλλον, όπως είναι το εσωτερικό των τούνελ. Ο εξοπλισμός (Εικόνα 9 και Ει- κόνες 10α, β, γ, δ, ε και στ) που περιέχει το κάθε όχημα και είναι τοποθετημένος κυρίως εντός των ερμαριών και της καμπίνας του οχή- ματος, κατανέμεται στις εξής γενικές κατηγορίες: α) Γενικός Εξοπλισμός, β) Μέσα Ατομικής Προστασίας γ) Εξοπλισμός Επέμβασης δ) Εξοπλισμός Ανίχνευσης ε) Υλικά πρώτων βοηθειών και στ) Εξοπλισμός Υποστήριξης. 3. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Το Πυροσβεστικό Σώμα, διαθέτει πλέον τρία ισχυρά επιχειρησιακά εργαλεία επί της Εγνατίας Οδού, για την αντιμετώπιση και διαχείριση των έκτακτων καταστάσεων εντός των οδικών σηράγγων της. Η διαχείριση των έκτακτων καταστάσεων εντός των οδικών σηράγγων, είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία. Απαιτεί τον ταχύ εντοπισμό του συμβάντος, την άμεση και αξιόπιστη ενημέρωση όλων των αρμόδιων Υπηρεσιών Έκτακτης Ανάγκης, την άμεση εφαρμογή μέτρων ρύθμι- σης κυκλοφορίας για την αποφυγή δευτερογενών συμβάντων, το συ- ντονισμό της διαχείρισης από ενιαίο κέντρο και την εξασφάλιση επικοι- νωνίας με το προσωπικό εντός της σήραγγας. Οι ειδικές συν- θήκες των ση- ράγγων, ο μεγά- λος αριθμός των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών και οι εξειδικευμένοι εξοπλισμοί, καθι- στούν κρίσιμο τον συγκροτημένο και ενιαίο σχεδιασμό εκτάκτων αναγκών. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζο- νται οι σαφείς ενέργειες κάθε υπη- ρεσίας, η εξοικείωση του εμπλεκό- μενου προσωπικού με το περιβάλλον και τα συστήματα των σηράγγων κα- θώς και η διαρκής εκπαίδευσή του. Τα επόμενα βήματα θα πρέπει να είναι: α) Η δημιουργία εκπαιδευμένου προσωπικού από πιστοποιημένο σχολείο του Π.Σ. ώστε οι βασικές ενέργειες για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών να γίνονται από έμπειρο προσωπικό που γνωρίζει τις ενέργειες που απαι- τούνται από μέρους του και είναι εξοικειωμένο με το περιβάλλον και τα συστήματα των σηράγγων. β) Η δημιουργία ή επικαιροποίηση σχεδίων επέμβασης για τα περι- στατικά αυτά. Γενικότερη επιδί- ωξη όλων των εμπλεκόμενων φορέων (Εγνατία Οδός ΑΕ και Δημοσίων Υπηρεσιών Έκτακτης Ανάγκης ) θα πρέπει να είναι η σύνταξη ενός κοινά αποδεκτού ειδικού σχεδίου, για τον τρόπο διαχείρισης των εκτάκτων πε- ριστατικών στις σήραγγες της Εγνατίας Οδού. γ) Η εξάσκηση μέσα από ασκήσεις και η διαρκής εκπαίδευση στις υπηρεσίες διότι έτσι αποκτούμε ποικίλες επιλογές στην απόκριση μας. Δεδομένου του μεγάλου 88 99 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH 17
  • 6.
    ΥΔΡΟΦΟΡΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑΣΗΡΑΓΓΩΝ αριθμού σηράγγων της Εγνατίας Οδού είναι απαραίτητη η συχνή διενέργεια Ασκήσεων Ετοιμότη- τας έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η συμμετοχή και η εξοικείωση προσωπικού των Υπηρεσιών Εκτάκτων Αναγκών από διαφο- ρετικούς Νομούς και περιοχές. Η διενέργεια Ασκήσεων Ετοιμότη- τας στις σήραγγες, είναι η πλέον αποτελεσματική μέθοδος για την αξιολόγηση της αποτελεσματικό- τητας του σχεδιασμού εκτάκτων αναγκών και τη διατήρηση όλων των αρμόδιων Υπηρεσιών σε διαρκή ετοι- μότητα. Η διοργάνω- ση περιοδι- κών ασκή- σεων του προσωπικού της σήραγγας και των υπη- ρεσιών έκτα- κτης ανάγκης, προβλέπεται και στην Οδηγία 2004/54/ΕΚ σχετικά «με τις ελά- χιστες απαιτήσεις ασφαλείας για τις σήραγγες του διευρωπαϊκού οδικού δικτύου». Η Οδηγία αφορά στο σχεδιασμό και τη δομή των σηράγγων, στον εξοπλισμό ασφαλείας τους καθώς και σε θέματα λειτουρ- γίας τους τόσο υπό κανονικές συνθήκες κυκλοφορίας όσο και σε περίπτωση έκτακτων οδικών περιστατικών. Η Οδηγία ενσωματώθηκε στην Ελληνική Νομοθεσία με το Προε- δρικό Διάταγμα 230/2007. (*) Κοσμήτορας της Σχολής Ανθυ- ποπυραγών της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, Πρόεδρος της Επι- τροπής παρακολούθησης και πα- ραλαβής είδους προμήθειας της υπ’ αριθ. 2023/2014 Σύμβασης με μέλη, τον Επιπυραγό Βασίλειο Ζαφείρη και Επιπυραγό (ΤΧ) Χα- ράλαμπο Αλευρά. 10α 10δ 10ε 10στ 10α 10δ 10ε 10στ kivot 10β 10γ 18 ΠYPOΣBEΣTIKH EΠIΘEΩPHΣH