โรคทางพันธุกรรม
                            จัดทําโดย

ด.ญ.อินทิรา    กลีบเมฆ                    ด.ญ.นุสบา   นราพงค์

                         ชันมัธยมศึกษาปี ที่ 3
                           ้

                  โรงเรียนเขาดินวิทยาคาร
อาการโรคท้าวแสนปม
  โรคท้าวแสนปมชนิดที่ 1 เป็ นชนิดทีพบบ่อย พบประมาณ 1 ใน 2,500 ถึง 3,500 คน สามารถ วินิจฉัยว่า
                                     ่
  เป็ นโรคนี้ โดยพบอาการต่อไปนี้อย่างน้อย 2 ใน 7 อาการ
         โรคท้าวแสนปมชนิดที่ 1 เป็ นชนิดทีพบบ่อย พบประมาณ 1 ใน 2,500 ถึง 3,500 คน สามารถวินิจฉัย
                                          ่
  ว่าเป็ นโรคนี้ โดยพบอาการต่อไปนี้อย่างน้อย 2 ใน 7 อาการ
            - ปานสีกาแฟใส่นมอย่างน้อย 6 ตําแหน่ง
              - พบก้อนเนื้องอกตามผิวหนัง 2 ตุมขึ้นไป
                                              ่
              - พบกระทีบริเวณรักแร้ หรือขาหนีบ
                          ่
              - พบเนื้องอกของเส้นประสาทตา
              - พบเนื้องอกของม่านตา 2 แห่งขึ้นไป
              - พบความผิดปกติของกระดูก
              - มีประวัตคนในครอบครัวเป็ นโรคนี้
                        ิ
ชนิดของโรคท้าวแสนปม




                                 ก้อนเนื้องอกตามผิวหนัง
                                                         ่     ่ ่
    เรียกว่า นิวโรไฟโบรมา เป็ นเนื้องอกชนิดไม่ใช่มะเร็งทีพบได้บอย ทีสุดอาจพบตุมเนื้องอกได้ถึง 9 พันตุม ผูป่วยร้อย
                                                                              ่                       ่ ้
                            ่ ่
    ละ 5 อาจพบมะเร็ง ของตุมทีผิวหนัง หรือมะเร็งเม็ดเลือด ตัวเนื้องอกประกอบด้วยเซลล์หลาย ชนิด ได้แก่ ชวานน์
    เซลล์ ไฟโบรบลาสต์ มาสต์เซลล์และส่วนทีเ่ ป็ นหลอด เลือดเกิดขึ้นทีสวนใดของเส้นประสาทก็ได้ โดยทัวไปจัดแบ่ง
                                                                     ่่                             ่
    ออกเป็ นสาม ชนิด ชนิดติดผิวหนัง ชนิดใต้ ผิวหนัง และชนิดเพล็กซิฟอร์มชนิดติด ผิวหนัง และชนิดใต้ผิวหนัง เป็ น
    เนื้องอกทีมขอบชัดไม่เฉเฉพาะเจาะจง สําหรับ NF-1 ลักษณะก้อนมีสนาตาลหรืออมชมพู เมื่อกดด้วยนิ้วจะบุมลง
              ่ี                                                         ี ํ้                                ๋
                                                                                ่ี
    ไปส่วนเนื้องอกชนิดเพล็ก ซิฟอร์ม ขอบไม่เรียบ ค่อนข้างหนา และเป็ นเนื้องอกทีมความจําเพาะเจาะจงสําหรับ โรคนี้
ปานสีกาแฟใส่นม


                                ปานสีกาแฟใส่นม
 มีลกษณะทีเ่ ด่นชัด ขอบเขตไม่เรียบ การเปลียนแปลงของสีผวในปานเท่า ๆ กัน ส่วนใหญ่
     ั                                    ่            ิ
จะพบ ได้มากกว่า 6 ตําแหน่ง แต่ละแห่งมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 1.5 เซนติเมตร
ในเด็กเล็ก เห็นเพียง 5 ตําแหน่ง หรือขนาดมากกว่า 0.5 เซนติเมตร ก็ควรสงสัยว่าเป็ นโรค
               ี่
นี้แล้วในกรณีทพบ ปานสีกาแฟใส่นม มากกว่า 3 ตําแหน่ง พบได้นอยกว่าร้อยละ 1 ในเด็ก
                                                             ้
   ่
ทัวไป แต่ถาพบเพียง 1 หรือ 2 ตําแหน่ง ถือว่าไม่ผดปกติแต่อย่างใด
           ้                                   ิ
กระที่บริเวณรักแร้ หรือขาหนีบ




                         กระที่บริเวณรักแร้ หรือขาหนีบ

     เป็ นลักษณะทีสาคัญทีชวยในการวินิจฉัย กระมักเกิดขึ้นในระยะที่ เข้าสูวยรุน และ
                  ่ํ     ่่                                             ่ั ่
     บริเวณกระจะพบก้อนเนื้องอกชนิดเพล็กซิฟอร์มได้บอย่
เนื้องอกของเส้นประสาทตา




                          เนื้องอกของเส้นประสาทตา

    ส่วนใหญ่พบเนื้องอกชนิดไกลโอมา แต่ก็มีรายงานว่าเป็ นแอส โตรซัยโตมา เมนิงจิ
  โอมา อิเพ็น ไดโมมาได้เหมือนกัน บางรายก่อให้ เกิดปั ญหาความดันภายในกะโหลก
  ศีรษะเพิ่มขึ้น บางรายเนื้องอกอาจ ทําให้ชก เดินเซ พบความผิดปกติของ
                                          ั
  เส้นประสาทสมอง
การรักษาโรคท้าวแสนปม
  การรักษา ขึ้นกับตําแหน่งทีเ่ ป็ น และจํานวนก้อนทีมี ถ้าเป็ นก้อนเดียวอยูในบริเวณทีผาตัด ได้
                                                   ่                 ่ ่            ่ ่
     ั                        ้                      ่ ้                   ่
  ก็รกษาด้วยการผ่าตัด ดังนัน อาจจะยังหลงเหลืออยูบาง จึงเป็ นการยากทีจะสามารถรักษาให้
  หาย ขาดได้คะ ่
สาเหตุโรคท้าวแสนปม
  โรคท้าวแสนปม เรียกว่า neurofibromatosis (NF) เป็ นโรค
  พันธุกรรม ชนิดหนึ่งทีกอให้เกิดความผิดปกติทกระดูก ระบบประสาท เนื้อเยือ
                       ่่                   ี่                        ่
                                                     ่           ่
  อ่อน และผิวหนัง ความผิดปกติตาง ๆ จะเป็ น มากขึ้นเรือย ๆ ในรายทีรุนแรงจะ
                                 ่
  มีอาการแทรกซ้อนทางระบบประสาท และ อาจเกิดเป็ นมะเร็งได้
  โรคท้าวแสนปมแบ่งเป็ นสองชนิดใหญ่ ๆ ชนิด แรก เรียกว่า
  neurofibromatosis 1 (NF-1) เป็ นชนิด ทีพบบ่อยทีสุด       ่        ่
  บางครังอาจเรียกว่า peripheral NF ส่วน ชนิดทีสอง เรียกว่า
        ้                                               ่
  neurofibromatosis 2 (NF-2) หรือ central NF
ข้อแนะนํา
  ผูป่วยทีเ่ ป็ นโรคทางพันธุกรรม สมควรได้รบคําแนะนําจากแพทย์ ถึงโอกาสในการ
       ้                                    ั
 ถ่ายทอด ความผิดปกติสลูกหลาน การแต่งงานในเครือญาติใกล้ชด มีสวนทําให้เกิดการ
                             ู่                                   ิ ่
                                                                ่
 ถ่ายทอดพันธุกรรม ผิดปกติมากขึ้น ในกรณีของโรคพันธุกรรมทีถ่ายทอดทางลักษณะเด่น
 เช่น โรคท้าวแสนปมหากพ่อ หรือแม่ เพียงคนใดคนหนึ่งเป็ นโรคลูกก็จะมีโอกาสเป็ นโรค ดังนัน   ้
 ผูป่วยจึงควรคุมกําเนิด ผูป่วยโรค ทางพันธุกรรมหลายราย ปฏิเสธการคุมกําเนิด และโทษว่า
     ้                          ้
 ทีเ่ กิดมาผิดปกตินน เป็ นเรืองของกรรมเก่า
                     ั้           ่
            ดังนัน การได้รบคําปรึกษาทางพันธุกรรมอย่าง ถูกต้องการคุมกําเนิดในรายที่
                   ้       ั
                                              ่
 จําเป็ น ความ เข้าใจว่าโรค พันธุกรรมไม่ใช่เรืองกรรมเก่า และความเข้าใจว่าโรค พันธุกรรม
                                                                                  ่
 ไม่ใช่โรคติดต่อ เพราะ ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ จะช่วยให้ไม่เกิดข่าวน่าเศร้าใจ ทีได้เห็น
                 ่                                        ่
 เสมอๆจากสือ มวลชน ดังเช่น พบผูป่วยโรคท้าวแสนปมทีชาวบ้านรังเกียจ , พบสาวงู
                                      ้
              ่         ่                                             ่
 เหลือม ทีชาวบ้านเชือว่าเป็ นงูเหลือมกลับชาติ มาเกิด, พบเด็กดักแด้ ทีชาวบ้านแห่กนมาดู
                                                                                ั
 ร่องรอยแตกสะเก็ดของผิวหนัง เพื่อตีความเป็ นตัวเลข หวย เช่นนี้ซาแล้วซําอีก
                                                                   ํ้   ้
แหล่งอ้างอิง
ห้องคอมพิวเตอร์โรงเรียนเขาดินวิทยาคาร
www.google.com

กิ๊ก อิน

  • 1.
    โรคทางพันธุกรรม จัดทําโดย ด.ญ.อินทิรา กลีบเมฆ ด.ญ.นุสบา นราพงค์ ชันมัธยมศึกษาปี ที่ 3 ้ โรงเรียนเขาดินวิทยาคาร
  • 2.
    อาการโรคท้าวแสนปม โรคท้าวแสนปมชนิดที่1 เป็ นชนิดทีพบบ่อย พบประมาณ 1 ใน 2,500 ถึง 3,500 คน สามารถ วินิจฉัยว่า ่ เป็ นโรคนี้ โดยพบอาการต่อไปนี้อย่างน้อย 2 ใน 7 อาการ โรคท้าวแสนปมชนิดที่ 1 เป็ นชนิดทีพบบ่อย พบประมาณ 1 ใน 2,500 ถึง 3,500 คน สามารถวินิจฉัย ่ ว่าเป็ นโรคนี้ โดยพบอาการต่อไปนี้อย่างน้อย 2 ใน 7 อาการ - ปานสีกาแฟใส่นมอย่างน้อย 6 ตําแหน่ง - พบก้อนเนื้องอกตามผิวหนัง 2 ตุมขึ้นไป ่ - พบกระทีบริเวณรักแร้ หรือขาหนีบ ่ - พบเนื้องอกของเส้นประสาทตา - พบเนื้องอกของม่านตา 2 แห่งขึ้นไป - พบความผิดปกติของกระดูก - มีประวัตคนในครอบครัวเป็ นโรคนี้ ิ
  • 3.
    ชนิดของโรคท้าวแสนปม ก้อนเนื้องอกตามผิวหนัง ่ ่ ่ เรียกว่า นิวโรไฟโบรมา เป็ นเนื้องอกชนิดไม่ใช่มะเร็งทีพบได้บอย ทีสุดอาจพบตุมเนื้องอกได้ถึง 9 พันตุม ผูป่วยร้อย ่ ่ ้ ่ ่ ละ 5 อาจพบมะเร็ง ของตุมทีผิวหนัง หรือมะเร็งเม็ดเลือด ตัวเนื้องอกประกอบด้วยเซลล์หลาย ชนิด ได้แก่ ชวานน์ เซลล์ ไฟโบรบลาสต์ มาสต์เซลล์และส่วนทีเ่ ป็ นหลอด เลือดเกิดขึ้นทีสวนใดของเส้นประสาทก็ได้ โดยทัวไปจัดแบ่ง ่่ ่ ออกเป็ นสาม ชนิด ชนิดติดผิวหนัง ชนิดใต้ ผิวหนัง และชนิดเพล็กซิฟอร์มชนิดติด ผิวหนัง และชนิดใต้ผิวหนัง เป็ น เนื้องอกทีมขอบชัดไม่เฉเฉพาะเจาะจง สําหรับ NF-1 ลักษณะก้อนมีสนาตาลหรืออมชมพู เมื่อกดด้วยนิ้วจะบุมลง ่ี ี ํ้ ๋ ่ี ไปส่วนเนื้องอกชนิดเพล็ก ซิฟอร์ม ขอบไม่เรียบ ค่อนข้างหนา และเป็ นเนื้องอกทีมความจําเพาะเจาะจงสําหรับ โรคนี้
  • 4.
    ปานสีกาแฟใส่นม ปานสีกาแฟใส่นม มีลกษณะทีเ่ ด่นชัด ขอบเขตไม่เรียบ การเปลียนแปลงของสีผวในปานเท่า ๆ กัน ส่วนใหญ่ ั ่ ิ จะพบ ได้มากกว่า 6 ตําแหน่ง แต่ละแห่งมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 1.5 เซนติเมตร ในเด็กเล็ก เห็นเพียง 5 ตําแหน่ง หรือขนาดมากกว่า 0.5 เซนติเมตร ก็ควรสงสัยว่าเป็ นโรค ี่ นี้แล้วในกรณีทพบ ปานสีกาแฟใส่นม มากกว่า 3 ตําแหน่ง พบได้นอยกว่าร้อยละ 1 ในเด็ก ้ ่ ทัวไป แต่ถาพบเพียง 1 หรือ 2 ตําแหน่ง ถือว่าไม่ผดปกติแต่อย่างใด ้ ิ
  • 5.
    กระที่บริเวณรักแร้ หรือขาหนีบ กระที่บริเวณรักแร้ หรือขาหนีบ เป็ นลักษณะทีสาคัญทีชวยในการวินิจฉัย กระมักเกิดขึ้นในระยะที่ เข้าสูวยรุน และ ่ํ ่่ ่ั ่ บริเวณกระจะพบก้อนเนื้องอกชนิดเพล็กซิฟอร์มได้บอย่
  • 6.
    เนื้องอกของเส้นประสาทตา เนื้องอกของเส้นประสาทตา ส่วนใหญ่พบเนื้องอกชนิดไกลโอมา แต่ก็มีรายงานว่าเป็ นแอส โตรซัยโตมา เมนิงจิ โอมา อิเพ็น ไดโมมาได้เหมือนกัน บางรายก่อให้ เกิดปั ญหาความดันภายในกะโหลก ศีรษะเพิ่มขึ้น บางรายเนื้องอกอาจ ทําให้ชก เดินเซ พบความผิดปกติของ ั เส้นประสาทสมอง
  • 7.
    การรักษาโรคท้าวแสนปม การรักษาขึ้นกับตําแหน่งทีเ่ ป็ น และจํานวนก้อนทีมี ถ้าเป็ นก้อนเดียวอยูในบริเวณทีผาตัด ได้ ่ ่ ่ ่ ่ ั ้ ่ ้ ่ ก็รกษาด้วยการผ่าตัด ดังนัน อาจจะยังหลงเหลืออยูบาง จึงเป็ นการยากทีจะสามารถรักษาให้ หาย ขาดได้คะ ่
  • 8.
    สาเหตุโรคท้าวแสนปม โรคท้าวแสนปมเรียกว่า neurofibromatosis (NF) เป็ นโรค พันธุกรรม ชนิดหนึ่งทีกอให้เกิดความผิดปกติทกระดูก ระบบประสาท เนื้อเยือ ่่ ี่ ่ ่ ่ อ่อน และผิวหนัง ความผิดปกติตาง ๆ จะเป็ น มากขึ้นเรือย ๆ ในรายทีรุนแรงจะ ่ มีอาการแทรกซ้อนทางระบบประสาท และ อาจเกิดเป็ นมะเร็งได้ โรคท้าวแสนปมแบ่งเป็ นสองชนิดใหญ่ ๆ ชนิด แรก เรียกว่า neurofibromatosis 1 (NF-1) เป็ นชนิด ทีพบบ่อยทีสุด ่ ่ บางครังอาจเรียกว่า peripheral NF ส่วน ชนิดทีสอง เรียกว่า ้ ่ neurofibromatosis 2 (NF-2) หรือ central NF
  • 9.
    ข้อแนะนํา ผูป่วยทีเ่ป็ นโรคทางพันธุกรรม สมควรได้รบคําแนะนําจากแพทย์ ถึงโอกาสในการ ้ ั ถ่ายทอด ความผิดปกติสลูกหลาน การแต่งงานในเครือญาติใกล้ชด มีสวนทําให้เกิดการ ู่ ิ ่ ่ ถ่ายทอดพันธุกรรม ผิดปกติมากขึ้น ในกรณีของโรคพันธุกรรมทีถ่ายทอดทางลักษณะเด่น เช่น โรคท้าวแสนปมหากพ่อ หรือแม่ เพียงคนใดคนหนึ่งเป็ นโรคลูกก็จะมีโอกาสเป็ นโรค ดังนัน ้ ผูป่วยจึงควรคุมกําเนิด ผูป่วยโรค ทางพันธุกรรมหลายราย ปฏิเสธการคุมกําเนิด และโทษว่า ้ ้ ทีเ่ กิดมาผิดปกตินน เป็ นเรืองของกรรมเก่า ั้ ่ ดังนัน การได้รบคําปรึกษาทางพันธุกรรมอย่าง ถูกต้องการคุมกําเนิดในรายที่ ้ ั ่ จําเป็ น ความ เข้าใจว่าโรค พันธุกรรมไม่ใช่เรืองกรรมเก่า และความเข้าใจว่าโรค พันธุกรรม ่ ไม่ใช่โรคติดต่อ เพราะ ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ จะช่วยให้ไม่เกิดข่าวน่าเศร้าใจ ทีได้เห็น ่ ่ เสมอๆจากสือ มวลชน ดังเช่น พบผูป่วยโรคท้าวแสนปมทีชาวบ้านรังเกียจ , พบสาวงู ้ ่ ่ ่ เหลือม ทีชาวบ้านเชือว่าเป็ นงูเหลือมกลับชาติ มาเกิด, พบเด็กดักแด้ ทีชาวบ้านแห่กนมาดู ั ร่องรอยแตกสะเก็ดของผิวหนัง เพื่อตีความเป็ นตัวเลข หวย เช่นนี้ซาแล้วซําอีก ํ้ ้
  • 10.