More Related Content
PDF
PPT
PDF
PPTX
PDF
ฮอร์โมนจากต่อมไร้ท่อและอวัยวะสำคัญ DOC
PPT
PDF
Similar to ต่อมไร้ท่อ...............................................
PDF
PDF
PDF
PDF
ระบบต่อมไร้ท่อ (ฮอร์โมน) - Hormone system PDF
PDF
PDF
PDF
ระบบต่อมไร้ท่อกับการเจริญเติบโตและภาวะสุขภาพของวัยรุ่น PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
ระบบต่อมไร้ท่อ Endocrine system PDF
PDF
DOC
ใบงาน ระบบต่อมไร้ท่อ นักเรียน DOC
ใบงาน ระบบต่อมไร้ท่อ นักเรียน DOC
ใบงาน ระบบต่อมไร้ท่อ นักเรียน PPTX
1 ฮอร์โมน ตอนที่ 1 ความหมายและธรรมชาติของฮอร์โมน.pptx PPTX
ต่อมไร้ท่อ...............................................
- 1.
- 3.
สรุป ตำแหน่งของอัณฑะ
และหงอนอยู่ห่างกัน แต่
มีความสัมพันธ์กันคือ
อัณฑะควบคุมการเจริญ
ของลักษณะหงอนและ
เหนียง โดยอัณฑะจะ
สร้างสารเคมีส่งไปตาม
ระบบหมุนเวียนเลือด
สารเคมีดังกล่าวมีผลต่อ
การพัฒนาลักษณะของ
เพศในไก่ ต่อมาเรียก
สารเคมีนี้ว่า ฮอร์โมน
การทดลองการเจริญของหงอนและ
เหนียงของไก่เพศผู้
- 4.
ต่อม (Gland)
ประเภทของต่อมในร่างกายคน
1. ต่อมมีท่อ(Exocrine gland) ต่อมที่สร้าง
สารเคมีขึ้นมา แล้วส่งไปยังตำแหน่งออกฤทธิ์โดย
อาศัยท่อลำเลียงของต่อมโดยเฉพาะ
2. ต่อมไร้ท่อ ( endocrine gland ) ต่อมที่
สร้างสารเคมีขึ้นมาแล้วส่งไปยังตำแหน่งออกฤทธิ์
โดยอาศัยระบบหมุนเวียนเลือด สารที่สร้างขึ้น เรียก
ว่า ฮอร์โมน (Hormone) และเรียกอวัยวะที่
ฮอร์โมนไปมีผลว่าอวัยวะเป้าหมาย
- 5.
- 6.
1. ต่อมไร้ท่อที่จำเป็นต่อชีวิต (Essentialendocrine
gland)
- Parathyroid gland
- Adrenal cortex
- Islet of Langerhans
2. ต่อมไร้ท่อที่จำเป็นต่อชีวิต (Essential endocrine
gland)
- Pituitary gland - Thyroid gland
- Adrenal medulla - Pineal gland
- Thymus gland - Testis, Ovary
ประเภทของต่อมไร้ท่อ (Type of
endocrine gland)
- 7.
- 8.
- 9.
ฮอร์โมน (Hormone)
สามารถจำแนกออกได้เป็น 3กลุ่ม คือ
1. Amine hormone ได้แก่ Thyroxine, Adrenalin
2. Peptide or Protein hormone ได้แก่ Vasopressin,
Oxytocin
3. Steroid hormone ได้แก่ ฮอร์โมนเพศ ฮอร์โมนจากต่อม
หมวกไต
ชั้นนอก
ความผิดปกติของฮอร์โมนสามารถเกิดจาก 3 สาเหตุ คือ
1. การหลั่งฮอร์โมนน้อยกว่าปกติ (Hyposecretion)
2. การหลั่งฮอร์โมนมากกว่าปกติ (Hypersecretion)
3. การหลั่งฮอร์โมนปกติ แต่ผิดปกติที่ตัวรับบนอวัยวะเป้าหมาย
- 10.
- 11.
1. ตำแหน่งที่อยู่ :อยู่ด้านล่างของสมองส่วน
Hypothalamus
2. ขนาดและลักษณะทั่วไป : มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 1 ซม.
เจริญมาจาก 2 ส่วนที่ต่างกัน คือ
- ส่วนที่เจริญมาจากระบบประสาท เรียกว่า
Neurohypophysis เซลล์ในต่อมใต้สมองส่วนนี้เรียกว่า
Neurosecretory cell (ต่อมใต้สมองส่วนหลัง)
- ส่วนที่เจริญมาจากเยื่อบุผิวปาก เรียกว่า
Adenohypophysis ประกอบ ด้วยกลุ่มเซลล์ ที่มีแกรนูลและ
จัดเรียงตัวไม่เป็นระเบียบ (ต่อมใต้สมองส่วนหน้าและสมอง
ส่วนกลาง)
ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมอง
(Pituitary gland)
- 12.
• ต่อมใต้สมองแบ่งเป็น 3ส่วน
1. ต่อมใต้สมองส่วนหน้า
2. ต่อมใต้สมองส่วนกลาง
3. ต่อมใต้สมองส่วนหลัง
ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมอง
(Pituitary gland)
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19.
Growth Hormone: GH
เป็นฮอร์โมนที่มีผลต่อทุกเซลล์ของร่างกายจึงเรียก
ต่อมใต้สมองเป็น “The Master Gland”
พบในเด็กและวัยรุ่น ทำหน้าที่ดังนี้
ควบคุมการเจริญของกระดูก
เพิ่มอัตราการนำกรดอะมิโนเข้าสู่เซลล์
เปลี่ยนไกลโคเจนไปเป็นกลูโคส ขับออกมาในกระแส
เลือด ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ทำงานตรง
ข้ามกลับ Insulin ที่จะลดระดับน้ำตาลในเลือด และลด
การใช้คาร์โบไฮเดรต
- 20.
- 21.
- 22.
- 23.
- 24.
- 25.
- 26.
ทำหน้าที่ ดังนี้
กระตุ้นAdrenal cortex (ต่อมหมวกไตชั้น
นอก) ให้ทำงานปกติ
มีผลต่อเมแทบอลิซึมของคาร์โบไฮเดรต
เพิ่มการสลายไขมัน ทำให้ไขมันในเลือดสูงขึ้น
ACTH เหมือนฮอร์โมนกระตุ้นเมลาโนไซต์
(Melanocyte Stimulating Hormone: MSH)
กระตุ้นรงควัตถุเมลานิน ภายในเซลล์ผิวหนังให้
ขยายตัวและทำให้สีผิวเข้มขึ้น
Adrenocorticotrophicho
rmone: ACTH
- 27.
- 28.
ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองส่วน
กลาง
ผลิตและหลั่ง MSHเพื่อไปกระตุ้นเซลล์ melanocyte
ให้สังเคราะห์ melatonin (รงควัตถุสีน้ำตาล-
ดำ)
กระตุ้นให้ melanin ใน melanocyte กระจายตัวออก
ไปทั่วเซลล์ ทำให้สีผิวเข้มขึ้น
พบในสัตว์จำพวกปลา สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และสัตว์
เลื้อยคลานบางชนิด
Melanocyte
Stimulating Hormone:
MSH
- 29.
- 30.
- 31.
- 32.
- 33.
- 34.
- 35.
- 36.
- 37.
- 38.
- 39.
- 40.
ต่อมพาราไทรอยด์เป็นต่อมรูปไข่ มีสีน้ำตาลแดงหรือน้ำตาล
ปนเหลืองมีน้ำหนักรวมทั้ง 4 ต่อม ประมาณ 0.05-0.3 กรัม
ต่อมพาราไทรอยด์สร้าง Parathromone หรือ
parathyroid hormone: PTH
ฮอร์โมนทำหน้าที่ กระตุ้น CA2+
ในเลือดให้สูงขึ้น
ทางเดินอาหาร : เร่งการดูดซึมแคลเซียมที่ลำไส้
ไต : เพิ่มการดูดกลับของแคลเซียม
แต่ขับฟอสฟอรัสทางปัสสาวะ
กระดูก : เพิ่มการสลายแคลเซียม
และฟอสฟอรัสจากกระดูก
ฮอร์โมนจากต่อมพาราไทรอยด์
- 41.
- 42.
ฮอร์โมนจากไอส์เลตออฟแลงเก
อร์ฮานส์
ตับอ่อน ประกอบด้วยเนื้อเยื่อ2 ชนิด
Acinal cell
Islet of Langerhans
Islet of Langerhans เป็นต่อมไร้ท่อที่มีขนาดเล็กที่สุด และมี
จำนวนมากที่สุด ประกอบด้วยเซลล์ 2 ชนิด คือ
β-cell : เป็นเซลล์ขนาดเล็ก ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนอินซูลิน
ซึ่งอินซูลินทำหน้าที่ลดระดับน้ำตาลในเลือดให้เป็นปกติ
(90mg/100ml) โดยการเปลี่ยนกลูโคสเป็นไกลโคเจนสะสม
ในตับและกล้ามเนื้อ
α-cell : เป็นเซลล์ขนาดใหญ่ ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมนกลูคา
กอน ซึ่งกลูคากอนทำหน้าที่เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด โดย
เปลี่ยนไกลโคเจนให้เป็นกลูโคส
- 44.
ความผิดปกติเมื่อขาดฮอร์โมน
อินซูลิน
โรคเบาหวาน (Diabetet mellitus)เกิดจาก
ร่างกายไม่สามารถดึงกลูโคสเข้าเซลล์ได้ จึงขับออกมาใน
ปัสสาวะ
ประสิทธิภาพของตับในการเก็บกลูโคสในรูปของไกลโคเจนลดลง
ทำให้ร่างกายใช้ประโยชน์จากคาร์โบไฮเดรตไมเต็มที่ ต้องใช้
โปรตีนและไขมันเป็นพลังงาน ซึ่งจะทำให้ความเป็นกรดของเลือด
สูง
โรคเบาหวานมี 2 แบบ
1. เกิดจากตับอ่อนไม่สามารถสร้างอินซูลินได้ มีอาการฉี่บ่อย
คอแห้ง น้ำหนักลด เลือดเป็นกรด ชามือ
2. เกิดจากตัวรับฮอร์โมนอินซูลินผิดปกติ
คน
ปกติ
คนออก
กำลังกาย
คนเป็นเบา
หวาน
คน
ปกติ
- 45.
- 46.
ฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต
1. Glucocorticoid (Cortisal)
-ควบคุม metabolism
คาร์โบไฮเดรต
- เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด
(ไกลโคเจน -> กลูโคส)
- เพิ่มการสลายไขมัน และ
โปรตีน
2. Mineralcoticoid
(Aldosterone)
- ดูดกลับ Na+ คืน และขับ K+
ออกที่ท่อหน่วยไต
ฮอร์โมนจาก Adrenal cortex Cushing’s
sysdrome
- 47.
ฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต
1. Adrenalin /Epinephrin
- อวัยวะเป้าหมาย คือ ตับ กล้ามเนื้อหัวใจ กล้ามเนื้อ
เรียบ
- กระตุ้นให้หัวใจบีบตัวแรงและเร็วขึ้น
- น้ำตาลในเลือดสูงขึ้น
- เพิ่มการเผาผลาญอาหาร ทำให้ร่างกายมีพลังมาก
ขึ้น
2. Noradrenalin / Norepinephrin
- อวัยวะเป้าหมาย คือ ตับ กล้ามเนื้อหัวใจ กล้ามเนื้อ
เรียบ
- ผนังหลอดเลือดบีบตัว
มนจาก Adrenal medulla
Adison’s
Adison’s
disease
disease
- 48.
- 49.
- 50.
ฮอร์โมนจากต่อมไทมัส
มีลักษณะเป็นพู อยู่บริเวณใกล้หัวใจ
พบในสัตว์มีกระดูกสันหลังทุกชนิด
ในทารกแรกเกิดจะมีขนาดใหญ่ เมื่อมีอายุมากขึ้นจะ
มีขนาดเล็กลงและฝ่อไป
ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมน Thymocin กระตุ้นต่อมไท
มัสให้สร้างเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์
ถ้าต่อมไทมัสฝ่อ จะทำให้ขาด Thymocin ส่งผลให้
ขาดลิมโฟไซต์ที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน
- 51.
- 52.
ฮอร์โมนจากอวัยวะเพศ
ภายในอัณฑะมี Leydig cellหรือ Interstitial cell เป็นกลุ่มเซลล์
ที่อยู่ระหว่าง seminiferous tubule ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมน
Testosterone
Testosterone ทำหน้าที่ควบคุมลักษณะขั้นที่ 2 ของเพศชาย
(Male secondary sex character) เช่น เสียงแตก ลูกกระเดือก
แหลม มีหนวดเครา ขน ไหล่กว้าง
เพศ
ชาย
- 53.
- 54.
ฮอร์โมนจากกระเพาะอาหารและ
ลำไส้เล็ก
Gastrin: สร้างจากเนื้อเยื่อชั้นในของกระเพาะอาหารทำ
หน้าที่กระตุ้นให้หลั่งน้ำย่อยและ HCl และน้ำย่อยจากตับอ่อน
Secretin: สร้างจากเนื้อเยื่อชั้นในของลำไส้เล็กบริเวณดู
โอดีนัม ทำหน้าที่กระตุ้นให้ตับอ่อนหลั่งเอนไซม์, โซเดียม
ไฮโดรเจนคาร์บอเนต และกระตุ้นให้ตับหลั่งน้ำดี
Cholecystokinin: สร้างจากเนื้อเยื่อชั้นในของลำไส้เล็ก
บริเวณดูโอดีนัม ทำหน้าที่กระตุ้นการสร้างและหลั่งเอนไซม์
ของตับอ่อน และกระตุ้นการหดตัวของถุงน้ำดี
- 55.
สรุปฮอร์โมนที่ทำงานตรงข้ามกัน
ฮอร์โมน หน้าที่ ฤทธิ์ตรงข้ามหน้าที่
GH,
Cortisol,
Adrenalin,
Glucagon
เพิ่มระดับ
น้ำตาลใน
เลือด
Insulin ลดระดับ
น้ำตาลใน
เลือด
Calcitonin ลดแคลเซียม
ในเลือด
Parathrom
one
เพิ่มแคลเซียม
ในเลือด
Melatonin สีผิวกบจางลง MSH สีผิวกบเข้ม
ขึ้น
ยับยั้งการ
เจริญของ
อวัยวะเพศ
FSH กระตุ้นการ
เจริญของ
อวัยวะเพศ
- 56.
- 57.
- 58.
- 59.
ฮอร์โมนของแมลง
Brain hormone (BH):กระตุ้นให้ต่อมไร้ท่อบริเวณอกสร้าง
ฮอร์โมนที่มีผลต่อการลอกคราบของแมลง
Ecdysone หรือ Molting hormone (MH): กระตุ้นให้
แมลงเกิดการลอกคราบ
Juvenile hormone (JH): สร้างจาก corpus allatum หรือ
corpus allata ทำหน้าที่ยับยั้งการเจริญของตัวอ่อนไม่ให้
เป็นตัวเต็มวัย
ถ้า juvenile hormone ลดต่ำจะทำให้ตัวอ่อนแมลงลอก
คราบกลายเป็นดักแด้ และถ้าไม่มี juvenile hormone
เลยจะทำให้ดักแด้เจริญไปเป็นตัวเต็มวัย
- 61.
- 62.
- 63.
- 64.
- 65.
- 66.