สื่ออินเทอร์เน็ตในฐานะ “สื่อสังคม” และการกำกับดูแลกันเองของชุมชนเน็ต Thai Netizen Network 25  มกราคม  2552 งานนี้เผยแพร่ภายใต้ลิขสิทธิ์  Creative Commons  แบบ  Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa)  โดยผู้สร้างอนุญาตให้ทำซ้ำ แจกจ่าย แสดง และสร้างงานดัดแปลงจากส่วนใดส่วนหนึ่งของงานนี้ได้โดยเสรี แต่เฉพาะในกรณีที่ให้เครดิตผู้สร้าง ไม่นำไปใช้ในทางการค้า และเผยแพร่งานดัดแปลงภายใต้ลิขสิทธิ์เดียวกันนี้เท่านั้น
Internet as “Social Media”
ภาคสาธารณะ   (The Commons)  ( of creativity & culture) … .and  countless others.
The Commons:  วัฒนธรรมการเมืองใหม่ “ เรื่องราว” ใหม่เพื่อทวงคืนสิ่งที่เคยเป็นของเราในอดีต ทักษะด้านเทคนิคสามารถสร้างพฤติกรรมที่เป็นประชาธิปไตยได้ ความน่าเชื่อถือทางศีลธรรม ,  ความ “แท้” ทางวัฒนธรรม The commons  ในฐานะภาคที่สามที่ “แข่งขัน” กับภาครัฐและภาคเอกชนได้
“ You never change things by fighting the existing reality.  To change something, build a new model  that makes the existing model obsolete.” --R. Buckminster Fuller
“ ผู้มีส่วนได้เสีย” ในอินเทอร์เน็ต รัฐ ผู้ให้บริการ  ( ไอเอสพี ) เว็บโฮส เว็บมาสเตอร์ ผู้ดูแลเว็บบอร์ด  /  บล็อกเกอรที่เปิดพื้นที่คอมเม้นท์ ประชาชนคนใช้เน็ต
Norman Rockwell,  Four Freedoms เครือข่ายคอมพิวเตอร์ + free culture =  “ ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ที่พลเมืองสร้าง”
พลเมืองเน็ตให้คุณค่ากับ : การเข้าถึงโดยเสรี  ( Open access) เสรีภาพในการมีส่วนร่วม  ( Freedom to participate)  ความโปร่งใส  ( Transparency) พรสวรรค์และการคิดค้นนวัตกรรม  ( Talent & innovation) ความเท่าเทียมทางสังคม  ( Social equity) การกระจายศูนย์อำนาจ  ( Decentralized authority) “ เสรีภาพ คือการมีส่วนร่วมในอำนาจ ”   - Cicero
ช่องทางหาจุดร่วมเพื่อ “กำกับดูแลกันเอง” ไอเอสพี และเว็บโฮส ข้อตกลงการใช้งาน เงื่อนไขในการให้บริการ ผู้ดูแลเว็บ / เว็บบอร์ด ข้อตกลงก่อนเข้าเป็นสมาชิก นโยบายการดูแลเว็บ / เว็บบอร์ด บล็อกเกอร์ / สื่อพลเมือง จรรยาบรรณของบล็อกเกอร์ / สื่อพลเมือง ผู้ใช้เน็ตทั่วไป มารยาทบนเน็ต  (netiquette)
ความรับผิดชอบของพลเมืองเน็ต พลเมืองเน็ตมีสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น แต่ต้องเป็นความคิดเห็นที่ชอบธรรม  (fair comment): ตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริง  (based on facts) มีเจตนาดี  (made in good faith) ตีพิมพ์โดยปราศจากเจตนาร้าย  (without malice)  เกี่ยวกับประเด็นสาธารณะ  (matter of public interest) ถ้าไม่เข้าข่ายเหล่านี้ ก็ต้องยอมรับความเสี่ยงที่จะมีใครร้องเรียนหรือฟ้องร้องในข้อหาละเมิดสิทธิ
ตัวอย่างจรรยาบรรณของบล็อกเกอร์ ตัวอย่างนี้แปลและสรุปจาก  http :// www . cyberjournalist . net / บล็อกเกอร์ที่มีความรับผิดชอบควรตระหนักว่าสิ่งที่พวกเขาเผยแพร่นั้น ผู้คนสามารถอ่านมันได้จากทั่วโลก ดังนั้นควรจะมีจรรยาบรรณต่อผู้อ่าน ,  บุคคลที่เขียนถึงและสังคมด้วย โดยสรุปได้ดังนี้ ซื่อสัตย์และซื่อตรง อย่าขโมยความคิดหรือดัดแปลงผลงานของผู้อื่นโดยไม่ขออนุญาต และควรอ้างอิงหรือใส่ลิงค์ของเจ้าของผลงานทุกครั้งที่นำมาใช้ อย่าเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่เหมาะสม และแยกแยะระหว่างข้อคิดเห็นกับข้อเท็จจริงให้ชัดเจน
ตัวอย่างจรรยาบรรณของบล็อกเกอร์  ( ต่อ ) ลดอันตรายให้เกิดน้อยที่สุด ระมัดระวังในการเผยแพร่บทสัมภาษณ์ หรือรูปที่เกี่ยวกับโศกนาฏกรรมหรือประเด็นอ่อนไหว แสดงความเสียใจต่อบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากเนื้อหาของบล็อก ตระหนักว่าการเก็บรวบรวมข้อมูลไว้มากๆ อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความไม่สะดวกหรืออันตรายได้ ระมัดระวังไม่เผยแพร่สื่อลามกหรือข้อมูลที่ก่อให้เกิดอาชญากรรมได้  มีความรับผิดเสมอ คัดเลือกแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ และเปิดเผยการกระทำที่ไร้จรรยาบรรณของบล็อกเกอร์คนอื่นๆ รับทราบความผิดพลาดและแก้ไขให้เรียบร้อยอย่างทันท่วงที เปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อน ,  ความสัมพันธ์ ,  กิจกรรม และวาระส่วนตัว  (personal agenda)
ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต ตัวอย่างนี้แปล สรุป และดัดแปลงจาก  Netiquette Guidelines  ของมหาวิทยาลัย  Delaware Tech (http :// www . dtcc . edu / cs / rfc1855 . html) แนวทางสำหรับผู้ใช้อีเมล์ แม้ว่าคุณจะใช้อินเตอร์เน็ตที่บ้านผ่านผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ต แต่ก็ควรตรวจสอบให้แน่ชัดก่อน ว่าใครเป็นเจ้าของอีเมล์ในกล่องอีเมล์ของคุณ เพราะกฎแต่ละที่ไม่เหมือนกัน ระลึกไว้ว่าแม้ว่าคุณจะใช้รหัสลับส่วนตัว แต่อีเมล์ก็เหมือนไปรษณียบัตร ที่ข้อความอาจถูกเปิดอ่านได้เสมอ ควรเคารพลิขสิทธิ์ของวัตถุดิบต่างๆ ที่คุณนำมาใช้หรือสร้างใหม่ ถ้าคุณส่งต่อข้อความหรือโพสข้อความที่คุณได้รับมา อย่าเปลี่ยนข้อความหรือเนื้อความในนั้น ถ้าข้อความที่คุณได้รับนั้นเป็นข้อความส่วนตัว ก่อนที่จะตั้งกระทู้ต่อคุณต้องขออนุญาตก่อน และต้องมั่นใจว่าคุณได้ส่งข้อความต่ออย่างไม่บิดเบือน และอย่างเหมาะสม
แนวทางสำหรับผู้ใช้อีเมล์  ( ต่อ ) อย่าส่งอีเมล์ลูกโซ่ และจงเป็นอนุรักษ์นิยมในสิ่งที่คุณส่งออกไป และเสรีนิยมในสิ่งที่คุณได้รับ บางครั้งอีเมล์หนึ่ง อาจเป็นชื่อกลุ่มอีเมล์ก็ได้ ดังนั้นควรตรวจสอบก่อนส่ง เพื่อไม่ต้องส่งให้คนอื่นที่ไม่จำเป็น  ในขณะตอบอีเมล์ ควรดูว่าผู้ส่งส่งต่อให้ใครอีกบ้าง และถ้าเป็นการตอบโต้กันแค่  2  คน ก็ไม่ต้องส่งต่อไปอีก เขียนเตือนผู้รับก่อนว่าอีเมล์ที่คุณส่งนั้น “ยาว” ถ้าอีเมล์นั้นมีความยาวมากกว่า  100  บรรทัด ควรพึงระลึกไว้ว่า ผู้รับนั้นอาจแตกต่างจากคุณ ดังนั้นควรระวังเรื่องภาษาและวัฒนธรรมในการส่งอีเมล์ พยายามอย่าส่งอีเมล์ที่ใหญ่กว่า  50  กิโลไบต์ ถ้าไม่จำเป็น และอย่าส่งข้อมูลที่ผู้รับไม่ได้เรียกร้องไปให้คนอื่นมากนัก ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต  ( ต่อ )
แนวทางสำหรับการพูดคุยผ่านอินเตอร์เน็ต ใช้ภาษาให้ถูกต้อง อ่านง่าย รวมทั้งอย่าเขียนให้ยาวเกิน  70  ตัวอักษร หรือยาวกว่า  12  บรรทัด ทักทายและรอให้ผู้อื่นเอ่ยคำลาก่อนจะออฟไลน์เสมอ  พูดคุยในเรื่องที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการคุยกับคนแปลกหน้า  แนวทางสำหรับผู้ดูแลระบบ แน่ใจว่าคุณมีคู่มือสำหรับจัดการกับสถานการณ์ที่อ่อนไหว เช่น เนื้อหาผิดกฎหมาย หรือไม่เหมาะสม จัดการกับข้อเรียกร้องและการแจ้งเตือนของผู้ใช้ที่เกี่ยวกับข้อความผิดกฎหมายหรือไม่เหมาะสม ภายในเวลารวดเร็ว รวมทั้งกำจัดอีเมล์ลูกโซ่ และเมล์ไม่พึงประสงค์  (spam)  ในทันที อธิบายกฎต่างๆ ของระบบให้ชัดเจน และมีบริการแจ้งกลับเมื่อไม่สามารถส่งอีเมล์ได้ รับทราบข้อคิดเห็นของผู้ใช้ ด้วยจิตใจที่เปิดกว้าง ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต  ( ต่อ )
แนวทางทั่วไปสำหรับการใช้เมล์ลิสต์และเว็บบอร์ด ลองอ่านทั้งเมล์ลิสต์และกลุ่มข่าว ก่อนที่จะตั้งกระทู้อะไร เพื่อทำให้เข้าใจวัฒนธรรมของกลุ่มมากขึ้น อย่ากล่าวหาผู้ดูแลระบบ ถ้าผู้ใช้ในระบบบางคนมีพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ ตระหนักว่ามีคนจำนวนมากที่เห็นสิ่งที่เราตั้งกระทู้ไว้ ดังนั้นต้องระมัดระวังในการเขียน ถ้ามีข้อความส่วนตัวหลุดไปในเมล์ลิสต์ ควรขอโทษบุคคลและกลุ่มที่เราส่งข้อความถึง ถ้ามีข้อโต้แย้งต่อบุคคล ให้ส่งข้อความไปยังบุคคลนั้น มิใช่ส่งไปให้ทั้งกลุ่ม ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต  ( ต่อ )
แนวทางสำหรับผู้ดูแลเมล์ลิสต์และเว็บบอร์ด อธิบายให้สมาชิกเข้าใจชัดเจนในเรื่องนโยบายการรับและตั้งกระทู้บนอินเตอร์เน็ต รวมทั้งนโยบายการจัดเก็บข้อมูล ถ้าจะเป็นเว็บบอร์ดที่ “ไม่เป็นกลาง” โดยจุดยืน  ( ทางการเมืองหรือมิติอื่นใดก็ตาม )  ควรประกาศนโยบายให้ชัดเจน ตรวจสอบความผิดของผู้ใช้ด้วยจิตใจที่เปิดกว้าง  ตรวจสอบการทำงานของระบบอยู่เสมอว่าใช้การได้ดี มีประสิทธิภาพ ตรวจสอบเมล์ลิสต์ที่มีให้เป็นปัจจุบันที่สุด เพื่อป้องกัน “ bouncing mail ”  แนวทางสำหรับผู้กำกับดูแลระบบ โพสคำถามที่พบบ่อย  ( FAQ)   ไว้ในหน้าที่ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้ง่าย ควรมีข้อความต้อนรับ ที่มีข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับวิธีการบอกรับและบอกเลิกรับข้อมูล ทำให้เมล์ลิสต์และกลุ่มข่าวเป็นปัจจุบัน ทันเหตุการณ์อยู่เสมอ  ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต  ( ต่อ )

จรรยาบรรณของบล็อกเกอร์

  • 1.
    สื่ออินเทอร์เน็ตในฐานะ “สื่อสังคม” และการกำกับดูแลกันเองของชุมชนเน็ตThai Netizen Network 25 มกราคม 2552 งานนี้เผยแพร่ภายใต้ลิขสิทธิ์ Creative Commons แบบ Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) โดยผู้สร้างอนุญาตให้ทำซ้ำ แจกจ่าย แสดง และสร้างงานดัดแปลงจากส่วนใดส่วนหนึ่งของงานนี้ได้โดยเสรี แต่เฉพาะในกรณีที่ให้เครดิตผู้สร้าง ไม่นำไปใช้ในทางการค้า และเผยแพร่งานดัดแปลงภายใต้ลิขสิทธิ์เดียวกันนี้เท่านั้น
  • 2.
  • 3.
    ภาคสาธารณะ (The Commons) ( of creativity & culture) … .and countless others.
  • 4.
    The Commons: วัฒนธรรมการเมืองใหม่ “ เรื่องราว” ใหม่เพื่อทวงคืนสิ่งที่เคยเป็นของเราในอดีต ทักษะด้านเทคนิคสามารถสร้างพฤติกรรมที่เป็นประชาธิปไตยได้ ความน่าเชื่อถือทางศีลธรรม , ความ “แท้” ทางวัฒนธรรม The commons ในฐานะภาคที่สามที่ “แข่งขัน” กับภาครัฐและภาคเอกชนได้
  • 5.
    “ You neverchange things by fighting the existing reality. To change something, build a new model that makes the existing model obsolete.” --R. Buckminster Fuller
  • 6.
    “ ผู้มีส่วนได้เสีย” ในอินเทอร์เน็ตรัฐ ผู้ให้บริการ ( ไอเอสพี ) เว็บโฮส เว็บมาสเตอร์ ผู้ดูแลเว็บบอร์ด / บล็อกเกอรที่เปิดพื้นที่คอมเม้นท์ ประชาชนคนใช้เน็ต
  • 7.
    Norman Rockwell, Four Freedoms เครือข่ายคอมพิวเตอร์ + free culture = “ ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ที่พลเมืองสร้าง”
  • 8.
    พลเมืองเน็ตให้คุณค่ากับ : การเข้าถึงโดยเสรี ( Open access) เสรีภาพในการมีส่วนร่วม ( Freedom to participate) ความโปร่งใส ( Transparency) พรสวรรค์และการคิดค้นนวัตกรรม ( Talent & innovation) ความเท่าเทียมทางสังคม ( Social equity) การกระจายศูนย์อำนาจ ( Decentralized authority) “ เสรีภาพ คือการมีส่วนร่วมในอำนาจ ” - Cicero
  • 9.
    ช่องทางหาจุดร่วมเพื่อ “กำกับดูแลกันเอง” ไอเอสพีและเว็บโฮส ข้อตกลงการใช้งาน เงื่อนไขในการให้บริการ ผู้ดูแลเว็บ / เว็บบอร์ด ข้อตกลงก่อนเข้าเป็นสมาชิก นโยบายการดูแลเว็บ / เว็บบอร์ด บล็อกเกอร์ / สื่อพลเมือง จรรยาบรรณของบล็อกเกอร์ / สื่อพลเมือง ผู้ใช้เน็ตทั่วไป มารยาทบนเน็ต (netiquette)
  • 10.
    ความรับผิดชอบของพลเมืองเน็ต พลเมืองเน็ตมีสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น แต่ต้องเป็นความคิดเห็นที่ชอบธรรม (fair comment): ตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริง (based on facts) มีเจตนาดี (made in good faith) ตีพิมพ์โดยปราศจากเจตนาร้าย (without malice) เกี่ยวกับประเด็นสาธารณะ (matter of public interest) ถ้าไม่เข้าข่ายเหล่านี้ ก็ต้องยอมรับความเสี่ยงที่จะมีใครร้องเรียนหรือฟ้องร้องในข้อหาละเมิดสิทธิ
  • 11.
    ตัวอย่างจรรยาบรรณของบล็อกเกอร์ ตัวอย่างนี้แปลและสรุปจาก http :// www . cyberjournalist . net / บล็อกเกอร์ที่มีความรับผิดชอบควรตระหนักว่าสิ่งที่พวกเขาเผยแพร่นั้น ผู้คนสามารถอ่านมันได้จากทั่วโลก ดังนั้นควรจะมีจรรยาบรรณต่อผู้อ่าน , บุคคลที่เขียนถึงและสังคมด้วย โดยสรุปได้ดังนี้ ซื่อสัตย์และซื่อตรง อย่าขโมยความคิดหรือดัดแปลงผลงานของผู้อื่นโดยไม่ขออนุญาต และควรอ้างอิงหรือใส่ลิงค์ของเจ้าของผลงานทุกครั้งที่นำมาใช้ อย่าเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่เหมาะสม และแยกแยะระหว่างข้อคิดเห็นกับข้อเท็จจริงให้ชัดเจน
  • 12.
    ตัวอย่างจรรยาบรรณของบล็อกเกอร์ (ต่อ ) ลดอันตรายให้เกิดน้อยที่สุด ระมัดระวังในการเผยแพร่บทสัมภาษณ์ หรือรูปที่เกี่ยวกับโศกนาฏกรรมหรือประเด็นอ่อนไหว แสดงความเสียใจต่อบุคคลที่ได้รับผลกระทบจากเนื้อหาของบล็อก ตระหนักว่าการเก็บรวบรวมข้อมูลไว้มากๆ อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความไม่สะดวกหรืออันตรายได้ ระมัดระวังไม่เผยแพร่สื่อลามกหรือข้อมูลที่ก่อให้เกิดอาชญากรรมได้ มีความรับผิดเสมอ คัดเลือกแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ และเปิดเผยการกระทำที่ไร้จรรยาบรรณของบล็อกเกอร์คนอื่นๆ รับทราบความผิดพลาดและแก้ไขให้เรียบร้อยอย่างทันท่วงที เปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อน , ความสัมพันธ์ , กิจกรรม และวาระส่วนตัว (personal agenda)
  • 13.
    ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต ตัวอย่างนี้แปล สรุปและดัดแปลงจาก Netiquette Guidelines ของมหาวิทยาลัย Delaware Tech (http :// www . dtcc . edu / cs / rfc1855 . html) แนวทางสำหรับผู้ใช้อีเมล์ แม้ว่าคุณจะใช้อินเตอร์เน็ตที่บ้านผ่านผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ต แต่ก็ควรตรวจสอบให้แน่ชัดก่อน ว่าใครเป็นเจ้าของอีเมล์ในกล่องอีเมล์ของคุณ เพราะกฎแต่ละที่ไม่เหมือนกัน ระลึกไว้ว่าแม้ว่าคุณจะใช้รหัสลับส่วนตัว แต่อีเมล์ก็เหมือนไปรษณียบัตร ที่ข้อความอาจถูกเปิดอ่านได้เสมอ ควรเคารพลิขสิทธิ์ของวัตถุดิบต่างๆ ที่คุณนำมาใช้หรือสร้างใหม่ ถ้าคุณส่งต่อข้อความหรือโพสข้อความที่คุณได้รับมา อย่าเปลี่ยนข้อความหรือเนื้อความในนั้น ถ้าข้อความที่คุณได้รับนั้นเป็นข้อความส่วนตัว ก่อนที่จะตั้งกระทู้ต่อคุณต้องขออนุญาตก่อน และต้องมั่นใจว่าคุณได้ส่งข้อความต่ออย่างไม่บิดเบือน และอย่างเหมาะสม
  • 14.
    แนวทางสำหรับผู้ใช้อีเมล์ (ต่อ ) อย่าส่งอีเมล์ลูกโซ่ และจงเป็นอนุรักษ์นิยมในสิ่งที่คุณส่งออกไป และเสรีนิยมในสิ่งที่คุณได้รับ บางครั้งอีเมล์หนึ่ง อาจเป็นชื่อกลุ่มอีเมล์ก็ได้ ดังนั้นควรตรวจสอบก่อนส่ง เพื่อไม่ต้องส่งให้คนอื่นที่ไม่จำเป็น ในขณะตอบอีเมล์ ควรดูว่าผู้ส่งส่งต่อให้ใครอีกบ้าง และถ้าเป็นการตอบโต้กันแค่ 2 คน ก็ไม่ต้องส่งต่อไปอีก เขียนเตือนผู้รับก่อนว่าอีเมล์ที่คุณส่งนั้น “ยาว” ถ้าอีเมล์นั้นมีความยาวมากกว่า 100 บรรทัด ควรพึงระลึกไว้ว่า ผู้รับนั้นอาจแตกต่างจากคุณ ดังนั้นควรระวังเรื่องภาษาและวัฒนธรรมในการส่งอีเมล์ พยายามอย่าส่งอีเมล์ที่ใหญ่กว่า 50 กิโลไบต์ ถ้าไม่จำเป็น และอย่าส่งข้อมูลที่ผู้รับไม่ได้เรียกร้องไปให้คนอื่นมากนัก ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต ( ต่อ )
  • 15.
    แนวทางสำหรับการพูดคุยผ่านอินเตอร์เน็ต ใช้ภาษาให้ถูกต้อง อ่านง่ายรวมทั้งอย่าเขียนให้ยาวเกิน 70 ตัวอักษร หรือยาวกว่า 12 บรรทัด ทักทายและรอให้ผู้อื่นเอ่ยคำลาก่อนจะออฟไลน์เสมอ พูดคุยในเรื่องที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการคุยกับคนแปลกหน้า แนวทางสำหรับผู้ดูแลระบบ แน่ใจว่าคุณมีคู่มือสำหรับจัดการกับสถานการณ์ที่อ่อนไหว เช่น เนื้อหาผิดกฎหมาย หรือไม่เหมาะสม จัดการกับข้อเรียกร้องและการแจ้งเตือนของผู้ใช้ที่เกี่ยวกับข้อความผิดกฎหมายหรือไม่เหมาะสม ภายในเวลารวดเร็ว รวมทั้งกำจัดอีเมล์ลูกโซ่ และเมล์ไม่พึงประสงค์ (spam) ในทันที อธิบายกฎต่างๆ ของระบบให้ชัดเจน และมีบริการแจ้งกลับเมื่อไม่สามารถส่งอีเมล์ได้ รับทราบข้อคิดเห็นของผู้ใช้ ด้วยจิตใจที่เปิดกว้าง ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต ( ต่อ )
  • 16.
    แนวทางทั่วไปสำหรับการใช้เมล์ลิสต์และเว็บบอร์ด ลองอ่านทั้งเมล์ลิสต์และกลุ่มข่าว ก่อนที่จะตั้งกระทู้อะไรเพื่อทำให้เข้าใจวัฒนธรรมของกลุ่มมากขึ้น อย่ากล่าวหาผู้ดูแลระบบ ถ้าผู้ใช้ในระบบบางคนมีพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ ตระหนักว่ามีคนจำนวนมากที่เห็นสิ่งที่เราตั้งกระทู้ไว้ ดังนั้นต้องระมัดระวังในการเขียน ถ้ามีข้อความส่วนตัวหลุดไปในเมล์ลิสต์ ควรขอโทษบุคคลและกลุ่มที่เราส่งข้อความถึง ถ้ามีข้อโต้แย้งต่อบุคคล ให้ส่งข้อความไปยังบุคคลนั้น มิใช่ส่งไปให้ทั้งกลุ่ม ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต ( ต่อ )
  • 17.
    แนวทางสำหรับผู้ดูแลเมล์ลิสต์และเว็บบอร์ด อธิบายให้สมาชิกเข้าใจชัดเจนในเรื่องนโยบายการรับและตั้งกระทู้บนอินเตอร์เน็ต รวมทั้งนโยบายการจัดเก็บข้อมูลถ้าจะเป็นเว็บบอร์ดที่ “ไม่เป็นกลาง” โดยจุดยืน ( ทางการเมืองหรือมิติอื่นใดก็ตาม ) ควรประกาศนโยบายให้ชัดเจน ตรวจสอบความผิดของผู้ใช้ด้วยจิตใจที่เปิดกว้าง ตรวจสอบการทำงานของระบบอยู่เสมอว่าใช้การได้ดี มีประสิทธิภาพ ตรวจสอบเมล์ลิสต์ที่มีให้เป็นปัจจุบันที่สุด เพื่อป้องกัน “ bouncing mail ” แนวทางสำหรับผู้กำกับดูแลระบบ โพสคำถามที่พบบ่อย ( FAQ) ไว้ในหน้าที่ผู้ใช้สามารถเข้าถึงได้ง่าย ควรมีข้อความต้อนรับ ที่มีข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับวิธีการบอกรับและบอกเลิกรับข้อมูล ทำให้เมล์ลิสต์และกลุ่มข่าวเป็นปัจจุบัน ทันเหตุการณ์อยู่เสมอ ตัวอย่างมารยาทในการใช้เน็ต ( ต่อ )