4. ‫انسان‬ ‫بينش‬
‫طاهـري‬ ‫علـي‬ ‫محمـد‬

6. ‫فهرست‬
7........................................................................................................ ‫مقدمه‬
9 .............................................................. ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫بینش‬ ‫نقش‬ :‫اول‬ ‫فصل‬
23 ................................................................... ‫بینشی‬ ‫اشکاالت‬ :‫دوم‬ ‫فصل‬
25 ............................... ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫قوانین‬ ،‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
28 ........................................................................... ‫دوقطبی‬ ‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
30 ............................................................................. ‫مقصد‬ ‫و‬ ‫مسیر‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
35 .............................................................................. ‫وسیله‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫ودرک‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
42 ............................................................................... ‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
49 ................................................................................. ‫بودن‬ ‫صالح‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
61 ................................................... )‫زمان‬ ‫با‬ ‫فازی‬ ‫هم‬ ‫(عدم‬ ‫زمان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
66 ................................................... )‫فلک‬ ‫با‬ ‫فازی‬ ‫هم‬ ‫(عدم‬ ‫فلک‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ -
73 ......................................... ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫قوانین‬ :‫سوم‬ ‫فصل‬
75 .......................................................................................................................... ‫نسبیت‬ ‫قانون‬ -
84 .......................................................................................................... ‫نظمی‬ ‫بی‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫قانون‬ -
96 ................................................................................................................. ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫قانون‬ -
101 ........................................................................................................................... ‫تغییر‬ ‫قانون‬ -
102 ...................................................................................................... ‫مانند‬ ‫و‬ ‫تکرار‬ ‫عدم‬ ‫قانون‬ -
104 .................................................................................... )‫فواره‬ ‫(قانون‬ ‫حضیض‬ ‫و‬ ‫اوج‬ ‫قانون‬ -

7. 107 ...................................................................................................... ‫سکون‬ ‫در‬ ‫حرکت‬ ‫قانون‬ -
108 .............................................................................................................. ‫متقابل‬ ‫تاثیر‬ ‫قانون‬ -
110 ................................................................................................ ‫العمل‬ ‫عکس‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ‫قانون‬ -
111 .................................................................................................................. ‫پیوستگی‬ ‫قانون‬ -
115 ........................................................................................................................ ‫ارتباط‬ ‫قانون‬ -
116 ........................................................................................................................... ‫تضاد‬ ‫قانون‬ -
118 ............................................................................................................................. ‫جبر‬ ‫قانون‬ -
119 ................................................................................................................... ‫هرز‬ ‫علف‬ ‫قانون‬ -
121 ......................................................................................................................... ‫تعادل‬ ‫قانون‬ -

8. ‫انسان‬ ‫بينش‬
7
‫مقدمه‬
‫اما‬ .‫دارد‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫گستردگی‬ ‫و‬ ‫عظمت‬ ‫به‬ ‫وجودی‬ ،‫است‬ ‫الهی‬ ‫مخلوق‬ ‫‌ترین‬‫ه‬‫پیچید‬ ‫که‬ ،‫انسان‬
‫این‬ ‫درک‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ورزد‬ ‫غفلت‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫معرفت‬ ‫و‬ ‫آگاهی‬ ‫کسب‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬
‫قرب‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫مخلوقات‬ ‫اشرف‬ ‫داشت؛‬ ‫نخواهد‬ ‫ارتقایی‬ ‫و‬ ‫رشد‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ،‫نیابد‬ ‫دست‬ ‫عظمت‬
.‫برد‬‫خواهد‬‫سر‬‫به‬‫بیماری‬‫و‬‫گرفتاری‬‫در‬‫همواره‬‫بلکه‬،‫رسید‬‫نخواهد‬‫الهی‬
‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ ‫دارد؛‬ ‫هستی‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫نگرش‬ ‫طرز‬ ‫با‬ ‫مستقیمی‬ ‫نسبت‬ ،‫انسان‬ ‫مشکالت‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬
‫وقایع‬‫و‬‫حوادث‬‫درباره‬‫قضاوت‬‫به‬‫هستی‬‫قوانین‬‫از‬‫‌آگاهی‬‫ا‬‫ن‬‫در‬‫او‬‫و‬‫نباشد‬‫حقیقت‬‫بر‬‫منطبق‬‫وی‬‫نگاه‬
‫در‬‫را‬‫خود‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫سست‬‫اعتقادی‬‫لحاظ‬‫به‬‫تنها‬‫نه‬‫و‬‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫بیرونی‬‫و‬‫درونی‬‫تضادهای‬‫به‬،‫بپردازد‬
‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫به‬ ،‫آن‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫روانی‬ ‫فشارهای‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫بلکه‬ ،‫‌بیند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌پناه‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫سرگردان‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬
‫عوارض‬‫این‬‫با‬‫کشمکش‬‫حال‬‫در‬‫را‬‫خود‬‫زندگی‬‫او‬،‫صورت‬‫این‬‫در‬.‫شد‬‫خواهد‬‫دچار‬‫نیز‬‫متنوع‬‫و‬‫متعدد‬
‫انجام‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خویش‬ ‫رسالت‬ ‫و‬ ‫برد‬ ‫خواهد‬ ‫کمتری‬ ‫بهره‬ ‫عمر‬ ‫‌بهای‬‫ن‬‫گرا‬ ‫فرصت‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫سپری‬
.‫رساند‬‫نخواهد‬
‫بازیابی‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫حقایق‬ ‫کشف‬ ،‫انسان‬ ‫وظایف‬ ‫‌ترین‬‫ی‬‫ضرور‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫حقیقت‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
‫که‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫قوانین‬ ‫و‬ ‫اصول‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫حاضر‬ ‫کتاب‬ ‫در‬ ،‫مهم‬ ‫امر‬ ‫‌این‬‫ر‬‫ب‬ ‫بنا‬ .‫است‬ ‫آن‬ ‫قوانین‬
‫بررسی‬ ‫و‬ ‫مطالعه‬ ‫و‬ ‫بهتر‬ ‫تفکر‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫برای‬ ‫بستری‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ،‫است‬ ‫نگارنده‬ ‫شناسایی‬ ‫حاصل‬
.‫آید‬‫فراهم‬‫بیشتر‬

10. ‫اول‬ ‫فصل‬
‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬

12. ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬
11
‫جالب‬ ‫نکته‬‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نشان‬‫متفاوتی‬‫واکنش‬،‫خود‬‫پیرامون‬‫وقایع‬‫و‬‫حوادث‬‫از‬‫یک‬‫هر‬‫مقابل‬‫در‬‫انسان‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ‫شخصی‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫یکسان‬ ،‫مختلف‬ ‫افراد‬ ‫رفتار‬ ‫و‬ ‫پندار‬ ،‫نیز‬ ‫حادثه‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬
‫این‬ ‫از‬ ‫برخی‬ .‫دارد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫مختص‬ ‫و‬ ‫متفاوت‬ ‫واکنشی‬ ،‫یکسان‬ ‫وقایع‬ ‫با‬ ‫مقابله‬ ‫در‬ ‫دیگر‬ ‫اشخاص‬
‫بررسی‬‫که‬‫طور‬‫همان‬.‫باشند‬‫داشته‬‫‌سزایی‬‫ه‬‫ب‬‫سهم‬‫مختلف‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫ایجاد‬‫در‬‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ش‬‫واکن‬
‫وی‬ »‫«بینش‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫که‬ ‫اوست‬ ‫عملکرد‬ ‫نحوه‬ ،‫انسان‬ ‫در‬ ‫بیماری‬ ‫ایجاد‬ ‫علل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫شد‬ ‫خواهد‬
»‫بینشی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫«بیمار‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫منشأ‬ ،‫آن‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اشکاالت‬ ،‫بوده‬
‫برای‬ ،‫ذهنی‬ ‫غلط‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بین‬ ‫اثر‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫بیمار‬ »‫بینشی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫«بیمار‬ ،‫بنابراین‬ .‫نامید‬
.‫‌آیند‬‫ی‬‫م‬‫وجود‬‫به‬‫انسان‬
‫در‬ ... ‫و‬ ‫طال‬ ،‫ارز‬ ‫نرخ‬ ‫ناگهانی‬ ‫کاهش‬ ‫مانند‬ ‫خبرهایی‬ ‫شنیدن‬ ‫محض‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬ ‫همواره‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
،‫است‬‫شایع‬‫بسیار‬‫دنیا‬‫در‬‫رخداد‬‫این‬‫و‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬‫سایر‬‫و‬‫بدن‬‫رعشه‬،‫قلبی‬‫‌ی‬‫ه‬‫سکت‬‫دچار‬،‫بازار‬
‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫پیش‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ،‫اند‬ ‫داشته‬ ‫برخورد‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫افراد‬ ‫اکثر‬ ‫که‬ ‫تجربه‬ ‫این‬ ‫قطعیت‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫حال‬
‫بعضی‬ ‫در‬ ‫چرا‬ ‫و‬ ‫چیست؟‬ ‫قلب‬ ‫عملکرد‬ ‫با‬ ‫قبیل‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫دیگری‬ ‫چیز‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫طال‬ ،‫ارز‬ ‫نرخ‬ ‫بین‬ ‫رابطه‬ ‫که‬
‫چرا‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫است؟‬ ‫نگذاشته‬ ‫جا‬ ‫به‬ ‫بدی‬ ‫اثر‬ ‫دیگر‬ ‫بعضی‬ ‫در‬ ،‫شده‬ ... ‫و‬ ‫قلبی‬ ‫سکته‬ ‫ایجاد‬ ‫باعث‬ ‫اشخاص‬
‫بیماری‬ ‫دچار‬ ‫ترتیب‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫دوستان‬ ‫و‬ ‫خویشان‬ ،‫نزدیکان‬ ‫مرگ‬ ‫خبر‬ ‫شنیدن‬ ‫با‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫برخی‬
‫اعضای‬ ‫عملکرد‬ ‫و‬ ‫وقایع‬ ‫و‬ ‫حوادث‬ ‫بین‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رابط‬ ‫هیچ‬ ً‫ا‬‫ظاهر‬ ‫پزشکی‬ ‫علم‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫‌شوند؛‬‫ی‬‫م‬
‫مثبت‬‫تغییرات‬‫باعث‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫خبر‬‫یک‬‫شنیدن‬‫چرا‬‫راستی‬‫به‬.‫است‬‫نشده‬‫مطرح‬‫انسان‬‫بدن‬‫مختلف‬
‫شود؟‬ ‫انسان‬ ‫روان‬ ‫و‬ ‫ذهن‬ ،‫جسم‬ ‫در‬ ‫منفی‬ ‫یا‬
‫دالیل‬ ‫به‬ ‫انسان‬ .‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫بندی‬ ‫دسته‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫بیماری‬ ‫علل‬ ‫ابتدا‬ ،‫سؤال‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫دادن‬ ‫پاسخ‬ ‫برای‬
: ‫جمله‬ ‫از‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫سالمتی‬ ،‫شده‬ ‫بیماری‬ ‫دچار‬ ‫مختلفی‬
‫میکروارگانیسمی‬‫‌های‬‫ی‬‫آلودگ‬‫وجود‬-

13. ‫انسان‬ ‫بينش‬
12
‫خستگی‬‫و‬‫پیری‬،‫کهولت‬-
‫مختلف‬‫سوانح‬-
‫محیط‬ ‫آلودگی‬ ‫و‬ ‫سموم‬ -
‫مناسب‬ ‫نا‬ ‫ی‬ ‫تغذیه‬ -
‫بدنی‬ ‫تحرک‬ ‫عدم‬ -
)‫منتوسوماتیک‬-‫تنی‬‫ذهنی‬‫(بیمارهای‬‫غلط‬‫بینش‬-
)‫سایکوسوماتیک‬‫دوگانه(بیمارهای‬‫و‬‫متضاد‬‫رفتارهای‬-
‫ارثی‬ ‫و‬ ‫مادرزادی‬ ‫نقایص‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬ -
... -
‫ایجاد‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ »‫غلط‬ ‫«بینش‬ ‫وجود‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫بندی‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬
‫وقایعی‬ ‫کلیه‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫پیرامون‬ ‫از‬ ‫انسان‬ ‫تلقی‬ ‫طرز‬ ‫از‬ ‫است‬ ‫عبارت‬ »‫«بینش‬ .‫است‬ ‫انسان‬ ‫در‬ ‫بیماری‬
‫برداشت‬ ‫زندگی‬ ‫رویدادهای‬ ‫از‬ ‫انسان‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫او‬ ‫که‬
،‫است‬ ‫روان‬ ‫و‬ ‫ذهن‬ ‫‌های‬‫د‬‫فراین‬ ‫شده‬ ‫خالصه‬ ‫نتیجه‬ ‫که‬ ‫بینشی‬ ‫افزار‬ ‫نرم‬ ‫چارچوب‬ ‫از‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫چارچوب‬ ‫این‬ .‫شود‬ ‫می‬ ‫تعیین‬ ‫حوادث‬ ‫با‬ ‫برخورد‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫واکنش‬ ،‫خودکار‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫عبور‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫زیرا‬ ‫دارد؛‬ ‫قرار‬ ‫خودآگاه‬ ‫نیمه‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫فیلتر‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫پیش‬ ‫یک‬ ‫صورت‬ ‫به‬
‫عملکرد‬ ‫ولی‬ ‫دارد؛‬ ‫بستگی‬ ‫شخص‬ ‫تفکر‬ ‫به‬ ،‫وتحلیل‬ ‫تجزیه‬ ‫نحوه‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫خودآگاه‬ ‫آن‬
‫نیمه‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫آشکار‬ ‫خودکار‬ ‫و‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫آن‬
‫به‬ ‫نسبت‬ »‫«بینش‬ ‫افزار‬ ‫نرم‬ ‫که‬ ‫امتیازی‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫معلوم‬ ‫توضیح‬ ‫این‬ ‫با‬ .‫کرد‬ ‫محسوب‬ ‫خودآگاه‬
‫تغییر‬ ‫خودآگاه‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫برنامه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫دارد‬ ‫ناخودآگاهی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫سایر‬
.‫کرد‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫و‬ ‫هدایت‬ ،‫دلخواه‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫داد‬

14. ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬
13
‫بخشی‬ ،‫ذهن‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫انسان‬ ‫عواطف‬ ‫و‬ ‫احساسات‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بخشی‬ ،‫روان‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫زندگی‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫نگاه‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫برداش‬ ،‫تفکرات‬ ،‫ادراکات‬ ‫که‬
‫خودآگاه‬ ‫بخش‬ ‫فعالیت‬ .‫است‬ ‫فعال‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫و‬ ‫خودآگاه‬ ‫نیمه‬ ،‫خودآگاه‬ ‫بخش‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫ذهن‬
‫است‬ ‫الزم‬ ‫زمانی‬ ‌‫ت‬‫مد‬ ‫زیرا‬ ‫‌شود؛‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫زمان‬ ‫صرف‬ ‫با‬ ،‫است‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫و‬ ‫تفکر‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ ‫که‬
.‫شود‬ ‫ختم‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نتیج‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫انجام‬ ،‫آن‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫و‬ ‫ذهن‬ ‫آگاهانه‬ ‫فعالیت‬ ‫و‬ ‫پردازش‬ ‫تا‬
‫پیش‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫نتیجه‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ،‫زمان‬ ‫صرف‬ ‫بدون‬ ،‫ناخودآگاه‬ ‫بخش‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬
‫فرد‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫و‬ ‫تفکر‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ،‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬
‫سالگی‬ 6 ‫الی‬ 5 ‫سن‬ ‫تا‬ ‫و‬ ‫طفولیت‬ ‫دوران‬ ‫در‬ ‫عمده‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫بخش‬ ‫زیرا‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫نم‬ ‫انجام‬
1
.‫است‬ ‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬ ‫سختی‬ ‫به‬ ،‫بزرگسالی‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫تغییر‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫(اطالعات‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫پیش‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫حال‬ ‫عین‬ ‫در‬ ،‫‌خودآگاه‬‫ه‬‫نیم‬ ‫بخش‬ ‫اما‬ ‫و‬
‫در‬ ،‫آن‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ ‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫کن‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫نقش‬ ‫ایفای‬ )‫زندگی‬ ‫خالل‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫نهادینه‬
‫ناخودآگاه‬ ‫بخش‬ ‫خالف‬ ‫بر‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ )‫خودکار‬ ‫طور‬ ‫(به‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫لحظه‬
‫آن‬ ‫تغییر‬ ‫به‬ ‫تصمیم‬ ‫آگاهانه‬ ،‫فرد‬ ‫که‬ ‫شرایطی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫تغییر‬ ‫قابل‬ ‫و‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫بزرگسالی‬ ‫در‬
.‫است‬ ‫مجدد‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫قابل‬ ،‫شود‬ ‫متقاعد‬ ‫آن‬ ‫تغییر‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬
‫تغییرپذیر‬‫و‬‫تأثیرپذیر‬‫و‬‫کودکی‬‫دوران‬‫در‬‫شده‬‫نهادینه‬‫اطالعات‬‫از‬‫گرفته‬‫شکل‬‫که‬»‫انسان‬‫«بینش‬
‫و‬ ‫روان‬ ‫واکنش‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫خودآگاه‬ ‫نیمه‬ ‫فعالیت‬ ،‫است‬ ‫بزرگسالی‬ ‫دوران‬ ‫در‬ ‫قبول‬ ‫مورد‬ ‫اطالعات‬ ‫از‬
.‫دارد‬ ‫دخالت‬ ‫آن‬ ‫برنامه‬ ‫تغییر‬ ‫در‬ ،‫ذهن‬ ‫خودآگاه‬ ‫بخش‬
.‫است‬ ‫باطنی‬ ‫ادراکات‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫و‬ ‫اشراق‬ ،‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫این‬ ‫اصالح‬ ‫و‬ ‫تغییر‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ .1

15. ‫انسان‬ ‫بينش‬
14
‫پس‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ‫‌گانه‬‫ج‬‫پن‬ ‫حواس‬ ‫یا‬ ‫مغز‬ ‫خارجی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫گیرند‬ ‫توسط‬ ‫بیرونی‬ ‫وقایع‬ ‫و‬ ‫حوادث‬
‫و‬ ‫زشتی‬ ،‫بدی‬ ‫و‬ ‫خوبی‬ ،‫ضعف‬ ‫و‬ ‫شدت‬ ‫‌گیرند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫ارزیابی‬ ‫مورد‬ ‫بینش‬ ‫چارچوب‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫از‬
‫و‬ ‫‌شانسی‬‫ش‬‫خو‬ ‫یا‬ ‫بدبختی‬ ‫و‬ ‫خوشبختی‬ ‫احساس‬ ‫فرد‬ ،‫آن‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫زیبایی‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫‌شانسی‬‫د‬‫ب‬
‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آشکار‬ ‫مختلف‬ ‫وقایع‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫ذهن‬ ‫واکنش‬ ،‫چارچوب‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫از‬ ‫پس‬ ،‫واقع‬ ‫در‬
‫و‬ ‫درک‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫خارجی‬ ‫حوادث‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫فرد‬ ‫تلقی‬ ‫طرز‬ ‫و‬ ‫ادراک‬ ،‫آن‬ ‫دنبال‬
‫بستگی‬ ‫چارچوب‬ ‫این‬ ‫به‬ ... ‫و‬ ‫بیماری‬ ،‫فقر‬ ،‫جنگ‬ ،‫انفجار‬ ،‫تولد‬ ،‫مرگ‬ ‫پدیده‬ ‫از‬ ‫کسی‬ ‫هر‬ ‫برداشت‬
‫و‬ ‫ذهن‬ ‫چارچوب‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫از‬ ‫پس‬ .‫دارد‬ ‫وقایع‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫متفاوتی‬ ‫درک‬ ‫فردی‬ ‫هر‬ ‫است‬ ‫بدیهی‬ .‫دارد‬
‫نسبت‬ ‫را‬ ‫احساسی‬ ‫و‬ ‫روانی‬ ‫واکنش‬ ‫تا‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫روان‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫نوبت‬ ،‫ذهنی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫برداش‬ ‫و‬ ‫درک‬
‫(وقایع‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫هویدا‬ ‫احساسی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬ ،‫مرحله‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫کند‬ ‫آشکار‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پدید‬ ‫و‬ ‫حوادث‬ ‫این‬ ‫به‬
... ‫و‬ ‫غرور‬ ،‫ناامیدی‬ ،‫انزجار‬ ،‫غم‬ ‫یا‬ ‫شادی‬ ‫احساس‬ ‫و‬ )‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تبدیل‬ ‫خود‬ ‫احساسی‬ ‫معادل‬ ‫به‬
‫نتایج‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫واکنش‬ ،‫شیمیایی‬ ‫‌های‬‫م‬‫پیا‬ ‫ایجاد‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫مغز‬ ،‫بعد‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ .‫یافت‬ ‫خواهد‬ ‫ظهور‬
‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ترجمه‬ ‫فیزیک‬ ‫زبان‬ ‫به‬ ‫روانی‬ -‫ذهنی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫حال‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫روانی‬ -‫ذهنی‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫جسم‬ ‫واکنش‬ ‫نهایت‬ ‫در‬
‫مهیبی‬ ‫انفجار‬ ‫صدای‬ ،‫سالن‬ ‫بیرون‬ ‫از‬ ‫ناگهان‬ ‫و‬ ‫باشند‬ ‫داشته‬ ‫حضور‬ ‫سالنی‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬ ‫اگر‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
‫وقايع‬ ‫و‬ ‫حوادث‬‫مغز‬‫خارجي‬‫‌هاي‬‫ه‬‫گيرند‬‫مغز‬
‫ذهن‬‫واكنش‬ ‫روان‬‫واكنش‬ ‫مغز‬‫واكنش‬
‫شيميايي‬‫و‬‫عصبي‬‫‌هاي‬‫م‬‫پيا‬
‫زندگي‬ ‫حوادث‬ ‫از‬ ‫فرد‬ ‫برداشت‬ ‫و‬ ‫تلقي‬ ‫طرز‬
‫بدن‬‫‌العمل‬‫س‬‫عك‬
‫بينشي‬‫فيلتر‬

16. ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬
15
‫این‬ ‫وقوع‬ ‫از‬ ‫افراد‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ‫را‬ ‫انفجار‬ ‫صدای‬ )‫(گوش‬ ‫مغز‬ ‫شنوایی‬ ‫های‬ ‫گیرنده‬ ،‫شود‬ ‫شنیده‬
‫متفاوتی‬ ‫واکنش‬ ‫دیگری‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫حاضرین‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ،‫حادثه‬ ‫این‬ ‫قبال‬ ‫در‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫خبر‬ ‫با‬ ‫انفجار‬
‫در‬ ‫تفاوت‬ ‫این‬ ‫علت‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫سایرین‬ ‫از‬ ‫متفاوت‬ ‫کسی‬ ‫هر‬ ‫وحشت‬ ‫و‬ ‫ترس‬ ‫میزان‬ ‫و‬ ‫داشت‬ ‫خواهد‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫عبور‬ ‫بینش‬ ‫شخصی‬ ‫فیلتر‬ ‫و‬ ‫چوب‬ ‫چار‬ ‫از‬ ‫حوادث‬ ‫همه‬ ‫اطالعات‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬
.‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬»‫بینشی‬‫«فیلتر‬
‫شدت‬ ،‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫قبل‬ ‫از‬ ،‫حوادث‬ ‫تفسیر‬ ‫و‬ ‫تعبیر‬ ‫برای‬ ‫فیلتر‬ ‫این‬ ‫در‬
‫که‬ ‫است‬ ‫مرحله‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پس‬ .‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫وقایع‬ ‫و‬ ‫حوادث‬ ‫بودن‬ ‫ناخوشایند‬ ‫یا‬ ‫خوشایند‬ ‫و‬ ‫ضعف‬ ‫و‬
‫(برای‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫تعیین‬‫‌ها‬‫ه‬‫پدید‬‫به‬‫نسبت‬‫را‬‫ما‬‫ادراک‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫ارزیابی‬‫حادثه‬‫آن‬‫از‬‫ذهن‬‫ادراکی‬‫واکنش‬
‫نوبت‬ ‫بعد‬ ‫و‬ )‫خیر‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫خطرناکی‬ ‫مسئله‬ ‫انفجار‬ ‫واقعه‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزیابی‬ ‫مرحله‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مثال‬
‫که‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫تعیین‬‫روان‬‫مثال‬‫(برای‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نشان‬‫رویداد‬‫آن‬‫به‬‫نسبت‬‫را‬‫ما‬‫احساس‬‫که‬‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫روان‬
‫‌های‬‫ی‬‫ارزیاب‬ ،‫روان‬ ‫احساسی‬ ‫واکنش‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .)‫است‬ ‫بوده‬ ‫کننده‬ ‫ناراحت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫بخش‬ ‫مسرت‬ ‫پدیده‬ ‫آن‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫آشکار‬‫را‬‫عاطفی‬‫و‬‫احساسی‬
‫جسم‬ ‫و‬ ‫فیزیک‬ ‫زبان‬ ‫به‬ ‫احساسی‬ ‫حاالت‬ ‫ترجمه‬ ‫و‬ ‫مغز‬ ‫واکنش‬ ،‫روان‬ ‫و‬ ‫ذهن‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ارزیاب‬ ‫دنبال‬ ‫به‬
‫فیزیکی‬‫آثار‬‫که‬‫است‬‫ترجمه‬‫این‬‫از‬‫پس‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫نمایان‬‫شیمیایی‬‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬‫صورت‬‫به‬،‫شده‬‫آغاز‬
‫هر‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ظاهر‬ ‫جسم‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫غیره‬ ‫و‬ ‫گونه‬ ‫شدن‬ ‫سرخ‬ ،‫بدن‬ ‫و‬ ‫دست‬ ‫لرزش‬ ،‫پریدگی‬ ‫رنگ‬ ‫مانند‬
‫بودن‬ ‫ناخوشایند‬ ‫و‬ ‫خوشایند‬ ،‫حوادث‬ ‫ضعف‬ ‫و‬ ‫شدت‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫فردی‬ ‫هر‬ ‫برای‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫حال‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫یک‬
‫حامل‬ ‫کسی‬ ‫هر‬ ‫برای‬ ‫ای‬ ‫حادثه‬ ‫و‬ ‫رویداد‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزیابی‬ ‫و‬ ‫مشخص‬ ... ‫و‬
‫فیلتر‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫عبور‬ ‫در‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫انتقال‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫احساسی‬ ‫و‬ ‫ادراکی‬ ‫بار‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مفهومی‬ ‫و‬ ‫معنا‬ ‫چه‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫مشخص‬
‫خواهد‬‫رخ‬‫متعددی‬‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬‫بلکه‬‫‌ترسند؛‬‫ی‬‫نم‬‫نسبت‬‫یک‬‫به‬‫افراد‬‫همه‬،‫مثال‬‫مورد‬‫انفجار‬‫حادثه‬‫در‬

17. ‫انسان‬ ‫بينش‬
16
‫هرانسانی‬‫‌های‬‫ش‬‫بین‬‫فیلتر‬‫بخش‬‫در‬‫زیرا‬‫است؛‬‫متفاوت‬‫‌ها‬‫ش‬‫واکن‬‫اما‬،‫یکسان‬‫حادثه‬،‫عبارتی‬‫به‬.‫داد‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫تعیین‬‫فرد‬‫به‬‫منحصر‬‫طور‬‫به‬‫حادثه‬‫ضعف‬‫و‬‫شدت‬
‫می‬ ‫داده‬ ‫الزم‬ ‫واکنش‬ ‫دستور‬ ‫مغز‬ ‫به‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫ترس‬ ‫شدت‬ ‫که‬ ‫بینشی‬ ‫فیلتر‬ ‫ارزیابی‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
‫در‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫صادر‬‫آن‬‫به‬‫مربوط‬‫بخش‬‫به‬‫را‬‫شیمیایی‬‫‌های‬‫م‬‫پیا‬‫ترشح‬‫فرمان‬‫نیز‬‫مغز‬،‫آن‬‫دنبال‬‫به‬‫و‬‫شود‬
»‫بینشی‬‫«فیلتر‬،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫تعیین‬‫را‬‫آن‬‫میزان‬‫و‬‫شیمیایی‬‫پیام‬‫نوع‬‫مختلف‬‫حوادث‬‫طی‬‫که‬‫عاملی‬،‫واقع‬
‫به‬ ‫رو‬ ‫ترس‬ ‫با‬ ‫ابتدا‬ ‫مغز‬ ‫مثال‬ ‫برای‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫رو‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫مهم‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫جا‬ ‫این‬ ‫در‬ ،‫حال‬ .‫است‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ترشح‬ ‫آدرنالین‬ ‫ابتدا‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫آدرنالین‬ ‫ترشح‬ ‫دستور‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫رو‬
‫‌شود؟‬‫ی‬‫م‬‫حاکم‬‫انسان‬‫بر‬‫ترس‬
‫دستور‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزیابی‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫و‬ ‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫وقایع‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫ابتدا‬ ،‫شد‬ ‫اشاره‬ ‫که‬ ‫چنان‬
‫عهده‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫زندگی‬ ‫حوادث‬ ‫و‬ ‫وقایع‬ ‫ارزیابی‬ ‫که‬ ‫بخشی‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫صادر‬ ‫شیمیایی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬
‫شویم‬ ‫متحمل‬ ‫را‬ ‫ضربه‬ ‫حداقل‬ ‫که‬ ‫بدهیم‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کننده‬ ‫تعیین‬ ‫بسیار‬ ،‫دارد‬
‫و‬ ‫ادراکات‬ ‫ترجمه‬ ،‫آن‬ ‫وظیفه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫رابط‬ ‫یک‬ ‫تنها‬ ‫جا‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مغز‬ .‫نیفتد‬ ‫خطر‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫سالمت‬ ‫و‬
.‫است‬‫جسم‬‫زبان‬‫به‬‫احساسات‬
‫در‬ ‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫توجه‬ ‫شده‬ ‫صادر‬ ‫شیمیایی‬ ‫پیام‬ ‫و‬ ‫هورمون‬ ‫به‬ ‫فقط‬ ‫پزشکی‬ ‫درمان‬ ‫در‬
‫اقدام‬ ‫‌هایی‬‫و‬‫دار‬ ‫کمک‬ ‫با‬ ،‫باشد‬ ‫خورده‬ ‫هم‬ ‫بر‬ ‫شیمیایی‬ ‫ترکیبات‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫ترشح‬ ‫تعادل‬ ‫که‬ ‫صورتی‬
‫در‬ ‫بتوانیم‬ ،‫شود‬ ‫صادر‬ ‫مغز‬ ‫به‬ ‫اولیه‬ ‫دستور‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ ‫‌کنند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫کردن‬ ‫متعادل‬ ‫به‬
‫تعادل‬ ‫توانند‬ ‫نمی‬ ‫وقایع‬ ‫و‬ ‫حوادث‬ ‫دیگر‬ ،‫کنیم‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫را‬ ‫صحیح‬ ‫دستورات‬ ‫بینشی‬ ‫فیلتر‬ ‫بخش‬
.‫بزنند‬ ‫هم‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫مغز‬ ‫شیمیایی‬
‫دیگری‬ ‫انفجار‬ ،‫انفجار‬ ‫وقوع‬ ‫از‬ ‫ساعت‬ ‫یک‬ ‫گذشت‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ،‫قبلی‬ ‫مثال‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫کنیم‬ ‫فرض‬ ‫حال‬
‫کیفیت‬ ،‫بینشی‬ ‫فیلتر‬ ‫زیرا‬ .‫باشیم‬ ‫نداشته‬ ‫را‬ ‫پیشین‬ ‫واکنش‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫دهد‬ ‫رخ‬

18. ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬
17
‫به‬ ‫ما‬ ‫واکنش‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫بعدی‬ ‫دفعات‬ ‫در‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫پیام‬ ‫ساز‬ ‫و‬ ‫ساخت‬ ،‫پیام‬
.‫باشد‬ ‫قبلی‬ ‫دفعات‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫قو‬ ‫یا‬ ‫‌تر‬‫ف‬‫ضعی‬ ‫مراتب‬
‫به‬ ‫رو‬ ‫ناگهان‬ ‫و‬ ‫دهد‬ ‫قرار‬ ‫خود‬ ‫صورت‬ ‫روی‬ ‫وحشتناکی‬ ‫ماسک‬ ‫فردی‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫دیگر‬ ‫مثال‬
‫این‬‫از‬‫یکی‬‫است‬‫ممکن‬.‫داد‬‫خواهد‬‫رخ‬‫مختلفی‬‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬،‫افراد‬‫تعداد‬‫به‬،‫شود‬‫ظاهر‬‫نفر‬‫چند‬‫روی‬
‫از‬‫بعد‬‫دفعات‬‫در‬‫اما‬‫برود؛‬‫حال‬‫از‬‫و‬‫کند‬‫غش‬‫دیگری‬‫فرد‬‫که‬‫حالی‬‫در‬‫ندهد؛‬‫نشان‬‫واکنشی‬‫هیچ‬‫افراد‬
.‫بدهد‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫وحشتناکی‬ ،‫تکرار‬ ‫بار‬ ‫چند‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫کاسته‬ ‫حالت‬ ‫این‬ ‫شدت‬
‫صورتی‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫شوند‬ ‫افسردگی‬ ‫دچار‬ ‫بیرونی‬ ‫حوادث‬ ‫و‬ ‫وقایع‬ ‫با‬ ‫برخورد‬ ‫در‬ ‫افرادی‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫گاهی‬
‫‌شوند؟‬‫ی‬‫م‬‫افسرده‬‫همه‬‫آیا‬،‫افتد‬‫اتفاق‬‫نیز‬‫دیگران‬‫برای‬‫حوادث‬‫همان‬‫که‬
‫آن‬ ‫پشت‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫حوادث‬ ‫و‬ ‫وقایع‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫چشم‬ ‫به‬ ‫عینکی‬ ‫انسانی‬ ‫هر‬ .‫است‬ ‫منفی‬ ‫پاسخ‬ ‫مسلم‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫و‬‫تعبیر‬،‫بنابراین‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫تعیین‬‫او‬‫بینشی‬‫عینک‬‫که‬‫‌بینند‬‫ی‬‫م‬‫رنگی‬‫به‬‫را‬‫هستی‬‫جهان‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫مشاهده‬
‫که‬‫ای‬‫واقعه‬،‫نتیجه‬‫در‬.‫دارد‬‫چشم‬‫بر‬‫که‬‫است‬‫عینکی‬‫طبق‬‫بر‬‫هستی‬‫جهان‬‫و‬‫زندگی‬‫از‬‫هرکسی‬‫تفسیر‬
.‫نکند‬‫ایجاد‬‫را‬‫وضعیت‬‫این‬‫دیگری‬‫فرد‬‫برای‬‫است‬‫ممکن‬،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫فردی‬‫در‬‫افسردگی‬‫ایجاد‬‫باعث‬
‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬‫از‬‫بسیاری‬‫در‬‫زیرا‬‫بگیرد؛‬‫قرار‬‫بررسی‬‫مورد‬‫نو‬‫از‬‫باید‬‫که‬‫است‬‫بینشی‬‫فیلتر‬‫این‬،‫ترتیب‬‫این‬‫به‬
.‫کرد‬ ‫جلوگیری‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫بروز‬ ‫از‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫اصالح‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کننده‬ ‫تعیین‬ ‫بخش‬ ‫این‬
‫اما‬ .‫گذاشت‬ ‫‌سر‬‫ت‬‫پش‬ ‫صحیح‬ ‫بینش‬ ‫به‬ ‫تجهیز‬ ‫و‬ ‫نگرش‬ ‫اصالح‬ ‫با‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫مشکالت‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬
‫معرض‬‫در‬،‫نیاییم‬‫بر‬‫آن‬‫اصالح‬‫صدد‬‫در‬‫و‬‫باشیم‬‫داشته‬‫بینش‬‫فیلتر‬‫از‬‫دقیقی‬‫تعریف‬‫نتوانیم‬‫چه‬‫چنان‬
.‫گرفت‬‫خواهیم‬‫قرار‬‫عدیده‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫و‬‫مشکالت‬
‫بستگی‬‫آن‬‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬‫به‬،‫انسان‬‫آنی‬‫‌های‬‫ی‬‫گیر‬‫تصمیم‬‫و‬‫نگاه‬‫که‬‫است‬‫افزار‬‫نرم‬‫یک‬»‫بینش‬‫«فیلتر‬
‫برنامه‬ ‫غلط‬ ‫یا‬ ‫صحیح‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫زیرا‬ .‫است‬ ‫مهم‬ ‫افزار‬ ‫نرم‬ ‫این‬ ‫ریزی‬ ‫برنامه‬ ‫چگونگی‬ ،‫بنابراین‬ .‫دارد‬
‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬‫بهترین‬‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬،‫بدهیم‬‫افزار‬‫نرم‬‫این‬‫به‬‫صحیحی‬‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬‫بتوانیم‬‫اگر‬.‫شود‬‫ریزی‬

19. ‫انسان‬ ‫بينش‬
18
.‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫خود‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫واکنش‬ ‫و‬
‫در‬ ‫دیگر‬ ‫فردی‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫و‬ ‫مسایل‬ ‫دچار‬ ‫مالی‬ ‫مشکالت‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫فردی‬ ‫مثال‬ ‫برای‬
‫ما‬‫از‬‫یک‬‫هر‬‫واکنش‬.‫‌بیند‬‫ی‬‫نم‬‫جسمی‬‫و‬‫ذهنی‬،‫روانی‬‫لطمه‬‫‌گونه‬‫چ‬‫هی‬‫نامالیمات‬‫گونه‬‫این‬‫با‬‫برخورد‬
.‫دارد‬ ‫فیلتر‬ ‫این‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫به‬ ‫بستگی‬ ،‫حوادث‬ ‫با‬ ‫شدن‬ ‫رو‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫در‬
‫در‬‫نارسایی‬‫موجب‬...‫و‬‫محیطی‬‫‌های‬‫ی‬‫آلودگ‬،‫حوادث‬،‫سوانح‬،‫‌ها‬‫م‬‫میکروارگانیز‬،‫سموم‬‫فقط‬،‫حقیقت‬‫در‬
‫حوادث‬‫و‬‫وقایع‬‫تحلیل‬‫و‬‫تجزیه‬‫در‬‫غلط‬‫‌های‬‫ش‬‫بین‬،‫عوامل‬‫این‬‫بر‬‫عالوه‬‫و‬‫‌شوند‬‫ی‬‫نم‬‫انسان‬‫سالمت‬
‫‌های‬‫ی‬‫نابسامان‬‫دستخوش‬‫را‬‫وی‬‫و‬‫اندازد‬‫خطر‬‫به‬‫مهلکی‬‫صورت‬‫به‬‫را‬‫او‬‫سالمت‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫نیز‬‫بیرونی‬
‫می‬‫هستی‬‫جهان‬‫در‬‫و‬‫او‬‫پیرامون‬‫که‬‫چه‬‫هر‬‫از‬‫را‬‫انسان‬‫ذهنی‬‫های‬‫ارزیابی‬،‫بینش‬‫زیرا‬.‫کند‬‫جسمی‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫ارزیاب‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫پاسخی‬ ،‫جسم‬ ‫و‬ ‫روان‬ ‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬ ‫آن‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫بروز‬ ‫گذرد‬
‫این‬.‫شود‬‫بیماری‬‫به‬‫ابتال‬‫موجب‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬،‫باشد‬‫نشده‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬‫صحیح‬‫طور‬‫به‬‫که‬‫ذهنی‬،‫بنابراین‬
.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫نامگذاری‬»mentosomatic-‫‌تنی‬‫ی‬‫ذهن‬‫‌های‬‫ی‬‫«بیمار‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫را‬‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬
‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫که‬‫حالی‬‫در‬‫‌دهند؛‬‫ی‬‫م‬‫رخ‬‫ناگهانی‬‫و‬‫یکباره‬‫به‬‫که‬‫است‬‫این‬‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬‫از‬‫دسته‬‫این‬‫خصوصیات‬‫از‬
.‫‌افتند‬‫ی‬‫م‬‫اتفاق‬‫طوالنی‬‫زمان‬‫طی‬‫در‬‫و‬‫مرور‬‫به‬ )psychosomatic-‫‌تنی‬‫ن‬‫(روا‬‫سایکوسوماتیک‬
‫بر‬‫خود‬‫منفی‬‫تأثیر‬‫با‬،‫بینشی‬‫اشکاالت‬‫و‬‫دارد‬‫دوطرفه‬‫‌ای‬‫ه‬‫رابط‬‫ذهن‬‫دیگر‬‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬‫با‬‫انسان‬‫بینش‬
‫«عدم‬‫موجب‬‫مستقیم‬‫غیر‬‫طور‬‫به‬‫غلط‬‫بینش‬،‫مثال‬‫برای‬.‫شوند‬‫جسمی‬‫اختالالت‬‫باعث‬‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬‫ذهن‬
.‫است‬»‫‌تنی‬‫ی‬‫ذهن‬‫‌های‬‫ی‬‫«بیمار‬‫بروز‬‫عوامل‬‫از‬‫یکی‬،‫عارضه‬‫این‬‫و‬‫‌‌شود‬‫می‬»‫ذهن‬‫یکپارچگی‬
‫زير‬ ،‫یک‬ ‫هر‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫زير‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫بخ‬ ‫شامل‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫وجود‬ ‫مديريتي‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫ذهن‬
:‫دارد‬‫مفصلي‬‫‌هاي‬‫ه‬‫مجموع‬
‫سلول‬ ‫و‬‫بدن‬ ‫‌دهي‬‫ن‬‫سازما‬ ‫مدیریت‬ -
‫انسان‬‫ادراكات‬‫‌دهي‬‫ن‬‫سازما‬‫مدیریت‬-

20. ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬
19
)‫اطالعات‬‫بايگانی‬‫و‬‫(آرشيو‬‫اطالعات‬‫‌دهي‬‫ن‬‫سازما‬‫مدیریت‬-
‫که‬‫فردی‬،‫بنابراین‬.‫کند‬‫مدیریت‬‫را‬‫انسان‬‫بدن‬‫خوبی‬‫به‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫ریخته‬‫هم‬‫به‬‫و‬‫مشوش‬‫ذهن‬‫یک‬
‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫به‬ ‫ابتال‬ ‫برای‬ ‫باالیی‬ ‫آمادگی‬ ،‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫آشفت‬ ‫ذهن‬ ‫چنین‬ ‫صاحب‬
‫‌ها‬‫ن‬‫سرطا‬‫انواع‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬‫از‬‫دسته‬‫این‬‫نمونه‬‫از‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫مختل‬‫بدن‬‫و‬‫سلول‬‫برنامه‬‫نوعی‬
‫کاری‬ ‫کم‬ ‫یا‬ ‫رویه‬ ‫بی‬ ‫تکثیر‬ ‫دچار‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫گم‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫برنامه‬ ‫ها‬ ‫سلول‬ ‫ها‬ ‫بیماری‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫کرد‬ ‫اشاره‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫به‬‫مربوط‬‫عضو‬‫تحلیل‬‫و‬
‫خیلی‬‫او‬‫زیرا‬ .‫است‬ ‫تاريخ‬‫طول‬‫در‬‫انسان‬‫‌های‬‫ش‬‫تال‬‫‌ترين‬‫گ‬‫بزر‬‫از‬‫یکی‬،‫ذهن‬‫اغتشاش‬‫از‬‫جلوگیری‬
‫دارد‬ ‫دست‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫کردن‬ ‫فکر‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫اختيار‬ ‫عنان‬ ‫‌درونی‬‫عامل‬ ‫يك‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌برده‬‫ی‬‫پ‬ ‫مسئله‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫زود‬
.‫‌كشاند‬‫ي‬‫م‬‫خود‬‫دلخواه‬‫سمت‬‫به‬‫و‬
.‫باشد‬‫مسلط‬‫آن‬‫بر‬،‫داشته‬‫اختیار‬‫در‬‫را‬‫خود‬‫فکر‬‫کنترل‬‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬‫انسان‬‫که‬‫است‬‫سال‬‫هزار‬‫چند‬‫شايد‬
‫كمال‬ ‫ضد‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مانع‬ ،‫‌زند‬‫ی‬‫م‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫ذهن‬ ‫پارچگی‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫درونی‬ ‫عامل‬ ‫اين‬ ‫اما‬
‫تفکر‬‫آن‬‫چگونگی‬‫و‬‫هستی‬‫مورد‬‫در‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫خوبی‬‫به‬،‫است‬‫تشتت‬‫دچار‬‫که‬‫ذهنی‬‫زیرا‬.‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫عمل‬
‫سرانجام‬ ‫ذهنی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫گرد‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫‌برد‬‫ی‬‫م‬ ‫سویی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫مزاحم‬ ‫عامل‬ ‫این‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کند‬
.‫‌کشد‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫تالش‬ ‫از‬ ،‫باشد‬ ‫آورده‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫مثبتی‬ ‫‌ی‬‫ه‬‫نتیج‬ ‫هیچ‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫بدون‬ ،‫شده‬ ‫خسته‬
‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬‫دسته‬‫هر‬‫که‬‫دارد‬‫قرار‬‫‌ها‬»‫«من‬‫از‬‫دسته‬‫دو‬‫کشاکش‬‫در‬‫خود‬‫درون‬‫در‬‫انسان‬،‫کلی‬‫طور‬‫به‬
‫‌های‬»‫«من‬‫از‬‫یکی‬.‫‌کمال‬‫د‬‫ض‬‫سوی‬‫به‬‫دیگر‬‫دسته‬‫و‬‫کمال‬‫سوی‬‫به‬‫دسته‬‫یک‬:‫بکشانند‬‫سویی‬‫به‬‫را‬‫او‬
‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫حضور‬ ‫‌جا‬‫ک‬‫ی‬ ‫و‬ ‫لحظه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫ذهن‬ ‫‌گذارد‬‫ی‬‫نم‬ ‫که‬ ‫است‬ »‫«من‬ ‫همین‬ ،‫ضدکمال‬
‫صورت‬‫این‬‫به‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫بازی‬...‫و‬‫مکان‬،‫زمان‬‫با‬‫بازدارنده‬‫عامل‬‫این‬.‫هست‬‫كه‬ ‫بگیرد‬‫قرار‬‫جایی‬‫در‬‫و‬
‫همان‬‫در‬‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌برد‬‫ی‬‫م‬ ‫آینده‬ ‫یا‬ ‫گذشته‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ما‬ ،‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫قرار‬ ‫حال‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫اگر‬ ‫که‬
‫را‬‫ما‬‫ذهن‬‫نیز‬‫گاهی‬‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫انتقال‬‫دیگری‬‫مکان‬‫به‬،‫داریم‬‫قرار‬‫آن‬‫در‬‫که‬‫مکانی‬‫از‬‫را‬‫فکر‬،‫حال‬‫زمان‬

21. ‫انسان‬ ‫بينش‬
20
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫درگیر‬،)‫باشد‬‫داشته‬‫ارتباطی‬‫زمان‬‫با‬‫که‬‫این‬‫(بدون‬‫گوناگون‬‫و‬‫متعدد‬‫موضوعات‬‫با‬
‫در‬ ‫ذهن‬ .‫‌كند‬‫ی‬‫م‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫روز‬ ‫روند‬ ‫همان‬ ‫ادامه‬ ‫هم‬ ‫درخواب‬ ،‫است‬ ‫مغشوش‬ ‫ذهن‬ ‫دارای‬ ‫که‬ ‫فردی‬
‫جاي‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫مرتب‬ ‫را‬ ‫بیداری‬ ‫زمان‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اطالعات‬ ‫‌های‬‫ل‬‫فاي‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫وظیفه‬ ‫خواب‬ ‫حالت‬
‫برخوردار‬ ‫خوبی‬ ‫‌ی‬‫ه‬‫حافظ‬ ‫از‬ ‫فرد‬ ‫و‬ ‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫راحتی‬ ‫به‬ ‫لزوم‬ ‫مواقع‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫بچيند‬ ‫درست‬
)‫است‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫روز‬ ‫طی‬ ‫در‬ ‫(که‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫تن‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫س‬‫استر‬ ،‫همچنین‬ ‫و‬ ‫باشد‬
.‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫تنشی‬ ‫‌گونه‬‫چ‬‫هی‬‫بدن‬ ،‫خواب‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫تا‬ ‫كند‬ ‫آزاد‬
‫طریق‬‫از‬‫بدن‬‫اجزای‬‫وظیفه‬‫شرح‬‫تعیین‬‫بدن‬‫و‬‫سلول‬‫سازماندهی‬‫مدیریت‬‫اصلی‬‫وظیفه‬،‫این‬‫بر‬‫عالوه‬
‫دچار‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬،‫نکند‬‫عرضه‬‫‌ها‬‫ل‬‫سلو‬‫به‬‫صحیحی‬‫وظیفه‬‫شرح‬‫و‬‫دستور‬‫مدیر‬‫این‬‫اگر‬.‫است‬‫شعوری‬‫توزیع‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬)‫رفتگي‬‫(تحليل‬‫كاري‬ ‫كم‬‫يا‬ ‫و‬)‫(سرطان‬‫كاري‬ ‫پر‬
.‫است‬‫غلط‬‫بینش‬‫اثر‬‫در‬‫بدن‬‫مدير‬‫انرژي‬‫از‬‫زيادي‬‫بخش‬‫شدن‬‫تلف‬‫و‬‫رفتن‬‫هدر‬‫به‬،‫عارضه‬‫این‬‫دلیل‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انرژی‬ ‫اتالف‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫که‬ ‫اشکاالتی‬ ‫از‬ ‫برخی‬
‫نیست‬ ‫مؤثر‬ ‫او‬ ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫فرد‬ ‫به‬ ‫ارتباطي‬ ‫هيچ‬ ‫كه‬ ‫مسايلي‬ ‫با‬ ‫ذهن‬ ‫حد‬ ‫از‬ ‫بيش‬ ‫‌گيري‬‫ر‬‫د‬ -
‫غلط‬‫بینش‬‫از‬‫ناشی‬‫‌طلبی‬‫ت‬‫کثر‬‫و‬‫تبعیض‬ ‌-
‫كمال‬ ‫‌هاي‬‫ن‬‫م‬
‫ضدكمال‬ ‫‌هاي‬‫ن‬‫م‬

22. ‫زندگي‬ ‫در‬ ‫بينش‬ ‫نقش‬
21
‫غلط‬‫بینش‬‫از‬‫ناشی‬‫‌مورد‬‫ی‬‫ب‬‫‌های‬‫ت‬‫قضاو‬ ‌-
:‫طلبی‬‫کثرت‬‫و‬‫تبعیض‬
‫وتبعيض‬ ‫‌بینی‬‫ت‬‫كثر‬ ‫یعنی‬ ‌‫ن‬‫آ‬ ‫كردن‬ ‫پارچه‬ ‌‫د‬‫چن‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫جهان‬ ‫وحدت‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫ذهن‬ ‫شدن‬ ‫درگير‬
‫سپهري‬ ‫سهراب‬ ‫مرحوم‬ ‫از‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫سرود‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫بيشتري‬ ‫ذهني‬ ‫انرژي‬ ‫صرف‬ ‫باعث‬ ‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫بین‬
:‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫بيان‬‫را‬ ‫موضوع‬‫اين‬‫خوبي‬‫به‬
!‫‌ست‬‫ا‬‫زيب‬ ‫كبوتر‬ ،‫است‬ ‫نجيبي‬ ‫حيوان‬ ‫اسب‬ ،‫‌گويند‬‫ي‬‫م‬ ‫چرا‬ ‫كه‬ ‫‌دانم‬‫ي‬‫نم‬ ‫«من‬
!‫نيست‬ ‫كركس‬ ‫‌كسي‬‫چ‬‫هي‬ ‫قفس‬ ‫در‬ ‫چرا‬ ‫و‬
!‫دارد؟‬ ‫قرمز‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫الل‬ ‫از‬ ‫كم‬ ‫چه‬ ‫شبدر‬ ‫گل‬
!‫ديد‬ ‫بايد‬ ‫ديگر‬ ‫جور‬ !‫شست‬ ‫بايد‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫م‬‫چش‬
!‫شست‬ ‫بايد‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫واژ‬
».‫باشد‬ ‫باران‬ ‫خود‬ ‫بايد‬ ‫واژه‬ ،‫باد‬ ‫خود‬ ‫بايد‬ ‫واژه‬
:‫غلط‬‫بینش‬‫از‬‫ناشی‬‫‌مورد‬‫ی‬‫ب‬‫‌های‬‫ت‬‫قضاو‬
‫‌گذرند‬‫ي‬‫م‬ ‫او‬ ‫مقابل‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫افرادی‬ ‫همه‬ ‫ظاهري‬ ‫مشخصات‬ ‫و‬ ‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫عبور‬ ‫‌رويي‬‫ه‬‫پياد‬ ‫از‬ ‫عابري‬ ‫وقتی‬
‫بعضي‬ ‫در‬ ‫حتي‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزيابي‬ ...‫و‬ ‫قد‬ ‫بلندي‬ ‫و‬ ‫كوتاهي‬ ،‫زيبايي‬ ‫و‬ ‫زشتي‬ ،‫الغري‬ ‫و‬ ‫چاقي‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫را‬
‫قرار‬ ‫قضاوت‬ ‫و‬ ‫بررسي‬ ‫مورد‬ ‫را‬ )...‫و‬ ‫‌جنسي‬‫بد‬ ‫و‬ ‫جنسي‬ ‫خوش‬ ‫(مانند‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫دروني‬ ‫مشخصات‬ ‫مواقع‬
‫ذهن‬ ‫مديريت‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫‌رود‬‫ي‬‫م‬ ‫‌هدر‬‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫صرف‬ ‫زيادي‬ ‫بسيار‬ ‫ذهني‬ ‫انرژي‬ ،‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬
.‫‌گردد‬‫ي‬‫م‬ ‫اختالل‬ ‫دچار‬ ‫بدن‬ ‫مديريت‬ ‫و‬ ‫اداره‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫آشفتگي‬ ‫و‬ ‫خستگي‬ ‫دچار‬
‫و‬ ‫طرح‬ ‫به‬ ‫نياز‬ ،‫انرژي‬ ‫اين‬ ‫صرف‬ ‫براي‬ ،‫است‬ ‫محدود‬ ‫انسان‬ ‫ذهني‬ ‫انرژي‬ ‫كه‬ ‫‌جا‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ،‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬
.‫گيرد‬ ‫قرار‬ ‫مطالعه‬ ‫مورد‬ »‫ذهني‬ ‫انرژي‬ ‫«مديريت‬ ‫عنوان‬ ‌‫ت‬‫تح‬‫است‬ ‫الزم‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫برنام‬

24. ‫دوم‬ ‫فصل‬
‫بينشي‬‫اشكاالت‬

26. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
25
‫او‬ ‫برای‬ ‫مشکالتی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫به‬ ‫تجهیز‬ ‫عدم‬ ‫که‬ ‫انسان‬ ‫زندگی‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫بینشی‬ ‫اصول‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ،‫شود‬ ‫بیماری‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫و‬ ‫آورد‬ ‫وجود‬ ‫به‬
‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫قوانین‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
‫‌قطبی‬‫و‬‫‌د‬‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
‫مقصد‬ ‫و‬ ‫مسیر‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
‫وسیله‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
‫بودن‬ ‫صالح‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
)‫زمان‬ ‫با‬ ‫‌فازی‬‫م‬‫ه‬ ‫(عدم‬ ‫زمان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
)‫فلک‬ ‫با‬ ‫‌فازی‬‫م‬‫ه‬ ‫(عدم‬ ‫فلک‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
‫ذهن‬‫یکپارچگی‬ ‫درک‬‫و‬‫فهم‬،‫شناخت‬-
‫روانی‬ ‫بلوغ‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ -
... -
‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫قوانین‬ ،‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
.‫است‬‫انسان‬‫بینش‬‫در‬‫اساسی‬‫و‬‫ای‬‫ریشه‬‫اشکاالت‬‫از‬‫مادی‬‫هستی‬‫جهان‬‫درک‬‫و‬‫فهم‬،‫شناخت‬‫عدم‬
‫کتاب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫عدم‬ ‫و‬ ‫‌آموزد‬‫ی‬‫م‬ ‫انسان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫زندگی‬ ‫قوانین‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کتابی‬ ‫مانند‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬
‫قالب‬‫در‬‫خداوند‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫زندگی‬‫در‬‫ناپذیری‬‫جبران‬‫اشتباهات‬‫بروز‬ ‫و‬‫آن‬‫با‬‫وی‬‫هماهنگی‬‫عدم‬‫باعث‬
‫روی‬‫پیش‬‫دنیا‬‫نقاط‬‫همه‬‫در‬‫و‬‫تاریخ‬‫طول‬‫تمام‬‫در‬‫همواره‬‫و‬‫است‬‫او‬‫آشکار‬‫آیات‬‫حاوی‬‫که‬‫کتاب‬‫این‬
‫است‬ ‫کرده‬ ‫عرضه‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫برخورد‬ ‫و‬ ‫زندگی‬ ‫به‬ ‫نگرش‬ ‫قوانین‬ ،‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫همه‬
.‫شود‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬‫او‬»‫«بینش‬‫وسیله‬‫این‬‫به‬‫تا‬

27. ‫انسان‬ ‫بينش‬
26
‫است‬ ‫تعالی‬ ‫حق‬ ‫کتاب‬ ‫عالم‬ ‫همه‬ ‫است‬ ‫تجلی‬ ‫در‬ ‫جانش‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫نزد‬ ‫به‬
)‫(شبستری‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫که‬‫است‬‫کتاب‬‫این‬‫خواندن‬‫با‬‫و‬‫است‬‫الهی‬‫آشکار‬‫آیات‬‫کتاب‬،‫مادی‬‫هستی‬‫جهان‬،‫حقیقت‬‫در‬
.‫کرد‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫را‬ ‫صحیحی‬ ‫بینش‬ ‫و‬ ‫کشف‬ ‫را‬ ‫درست‬ ‫نگرش‬ ‫اساس‬ ‫و‬ ‫پایه‬
‫آفرینش‬ ‫در‬ ‫همانا‬ :‫‏‬‫ب‬‫ا‬َ‫ب‬ْ‫ل‬َ ْ‫أ‬‫ال‬ ِ‫لى‬ْ‫و‬ُ ّ‫ِأ‬‫ل‬ ٍ‫ات‬َ‫ي‬ََ‫ال‬ ِ‫ر‬‫ا‬ََّ‫ه‬‫الن‬ َ‫و‬ ِ‫ل‬ْ‫ي‬َّ‫ل‬‫ا‬ ِ‫ِلاَف‬‫ت‬ْ‫اخ‬ َ‫و‬ ِ‫ض‬ْ‫ر‬َ ْ‫أ‬‫ال‬ َ‫و‬ ِ‫ات‬َ‫و‬‫ا‬َ‫م‬ َّ‫الس‬ ِ‫ق‬ْ‫ل‬َ‫خ‬ ِ‫فى‬ َّ‫ن‬ِ‫إ‬«
».‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫خرد‬ ‫اهل‬ ‫برای‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫نشان‬ ‫روز‬ ‫و‬ ‫شب‬ ‫رفت‬ ‫و‬ ‫آمد‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫زمین‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آسما‬
)190‫آیه‬ -3‫سوره‬ (
‫هدایت‬‫‌های‬‫ه‬‫واسط‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫که‬‫است‬‫نیازمند‬‫راهنمایانی‬‫وجود‬‫به‬‫تعالی‬‫و‬‫کمال‬‫به‬‫رسیدن‬‫برای‬‫انسان‬
‫و‬‫شناسایی‬‫راستای‬‫در‬‫شکلی‬‫هر‬‫به‬‫که‬‫انسان‬‫و‬‫حیوان‬،‫نبات‬،‫جماد‬‫انواع‬‫از‬‫اعم‬‫عاملی‬‫هر‬.‫‌نامیم‬‫ی‬‫م‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫زمره‬ ‫این‬ ‫در‬ ،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫یاری‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫قوانین‬ ‫درک‬
‫معنوی‬ ‫مقامات‬ ‫درس‬ ،‫دوش‬ ‫‌خواند‬‫ی‬‫مـــ‬ ‫پهلوی‬ ‫گلبانگ‬ ‫به‬ ،‫ســـرو‬ ‫شاخ‬ ‫ز‬ ‫بلبل‬
‫بشنوی‬ ‫تـوحـیـد‬ ‫نکتـــــه‬ ،‫درخـت‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫ل‬ُ‫گ‬ ‫نمود‬ ‫موســی‬ ‫آتش‬ ‫که‬ ،‫بیـا‬ ‫یعنی‬
)‫(حافظ‬
:‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫امکانات‬ ‫و‬ ‫وسایل‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫او‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫راه‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫حرکت‬ ‫برای‬
)35– ‫(مائده‬ »‫الوسیله‬ ‫الیه‬ ‫ابتغوا‬ ‫و‬ ...«
‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫‌ها‬‫س‬‫در‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫ذره‬ ‫به‬ ‫ذره‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫وسایل‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫هستی‬ ‫کتاب‬
.‫بخشد‬ ‫کمال‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫و‬
‫‌هدف‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫شدم‬ ‫کوه‬ ‫عازم‬ ،‫بودم‬ ‫ناامید‬ ‫و‬ ‫افسرده‬ ،‫گرفته‬ ‫بسیار‬ ‫که‬ ‫روزی‬ ‫قبل‬ ‫ها‬ ‫سال‬ ‫دارم‬ ‫خاطر‬ ‫به‬
‫گرفتم‬‫نظر‬‫زیر‬‫را‬‫آن‬‫‌اختیار‬‫ی‬‫ب‬.‫شدم‬‫مواجه‬‫بزرگی‬‫سنگ‬‫تخته‬‫با‬‫که‬‫‌کردم‬‫ی‬‫م‬‫طی‬‫را‬‫مسیری‬‫کوه‬‫در‬
،‫سنگ‬ ‫تخته‬ ‫این‬ ‫دل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫شدم‬ ‫عجیب‬ ‫خیلی‬‫پدیده‬ ‫این‬ ‫متوجه‬ ‫ناگاه‬ ‫به‬ .‫کردم‬ ‫نگاه‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫دقت‬ ‫با‬ ‫و‬

28. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
27
‫دل‬ ‫در‬ ‫"حتی‬ ‫که‬ ‫بست‬ ‫نقش‬ ‫ذهنم‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫پیام‬ ‫این‬ ‫‌اختیار‬‫ی‬‫ب‬ ،‫صحنه‬ ‫این‬ ‫دیدن‬ .‫بود‬ ‫زده‬ ‫جوانه‬ ‫گیاهی‬
."‫هست‬‫زدن‬‫جوانه‬‫امکان‬‫نیز‬‫سنگ‬
‫گناه‬‫بزرگترین‬‫شاید‬.‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬‫دعوت‬‫هستی‬‫کتاب‬‫باره‬‫در‬‫تعمق‬‫و‬‫تفکر‬‫به‬‫را‬‫انسان‬،‫آسمانی‬‫کتب‬‫همه‬
‫شناخت‬ ‫با‬ .‫بشناسد‬ ‫را‬ ‫هستی‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫قوانین‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫بدون‬ ‫برود؛‬ ‫دنیا‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫این‬ ‫انسان‬
‫عدم‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫استخراج‬ )‫مبین‬ ‫(کتاب‬ ‫الهی‬ ‫آشکار‬ ‫آیات‬ ‫کتاب‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بین‬ ‫اساس‬ ‫و‬ ‫پایه‬ ،‫قوانین‬ ‫این‬
‫قوانین‬‫از‬‫برخی‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫بیماری‬‫و‬‫بینشی‬‫مشکالت‬‫به‬‫منجر‬‫که‬‫است‬‫مسایلی‬‫عمده‬‫از‬‫شناخت‬‫این‬
:‫از‬‫عبارتند‬‫هستی‬‫جهان‬‫بر‬‫حاکم‬
‫نسبیت‬‫قانون‬-
)‫فواره‬ ‫حضیض(قانون‬ ‫و‬ ‫اوج‬ ‫قانون‬ -
‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫قانون‬-
‫هرز‬ ‫علف‬ ‫قانون‬ -
‫‌قطبی‬‫و‬‫د‬‫جهان‬‫قانون‬-
‫العمل‬ ‫عکس‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ‫قانون‬ -
‫تضاد‬‫قانون‬-
‫مانند‬ ‫و‬ ‫تکرار‬ ‫عدم‬ ‫قانون‬ -
‫سکون‬ ‫در‬ ‫حرکت‬ ‫قانون‬ -
‫مرگ‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫قانون‬ -
‫تغییر‬‫قانون‬-
... -

29. ‫انسان‬ ‫بينش‬
28
‫دوقطبی‬ ‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
‫‌قطبی‬‫و‬‫د‬ ‫جهان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫بینشی‬ ‫مشکالت‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌نبرده‬‫ی‬‫پ‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫و‬ )‫تضاد‬ ‫‌قطبی(جهان‬‫و‬‫د‬ ‫جهان‬ ‫چیستی‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫یعنی‬ .‫است‬
‫انسان‬‫که‬‫‌قطبی‬‫و‬‫د‬‫جهان‬‫مایه‬‫خمیر‬‫و‬‫اساس‬.‫ندارد‬‫توجهی‬‫مهم‬‫آگاهی‬‫این‬‫به‬‫عمل‬‫در‬،‫است‬‫واقف‬
‫انسان‬ ‫و‬ ‫آفرید‬ ‫را‬ ‫منفی‬ ‫و‬ ‫مثبت‬ ‫شبکه‬ ‫دو‬ ‫خداوند‬ .‫است‬ ‫تضاد‬ ‫و‬ ‫بودن‬ ‫‌قطبی‬‫و‬‫د‬ ‫همان‬ ،‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫آن‬ ‫در‬
‫تا‬ ‫نهاد‬ ‫او‬ ‫وجود‬ ‫در‬‫نیز‬ ‫را‬‫دو‬‫این‬‫به‬‫میل‬‫که‬‫حالی‬‫در‬‫داد؛‬‫قرار‬‫شبکه‬‫دو‬‫این‬‫بین‬‫انتخاب‬‫وضعیت‬‫در‬‫را‬
‫ها‬َ‫م‬َ‫ه‬‫ل‬َ‫أ‬َ‫ف‬« :‫کند‬ ‫حرکت‬ ‫آن‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫انتخاب‬ ‫را‬ ‫متضاد‬ ‫شبکه‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫خود‬ ‫اختیار‬ ‫به‬ ‫بتواند‬
.)8‫‌ی‬‫ه‬‫آی‬ ‫الشمس‬ ‫‌ی‬‫ه‬‫(سور‬ »‫کرد‬ ‫الهام‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌اش‬‫ی‬‫پرهیزگار‬ ‫و‬ ‫پلیدکاری‬ ‫سپس‬ :‫قواها‬َ‫ت‬ َ‫و‬ ‫ها‬َ‫ور‬ ُ‫ج‬ُ‫ف‬
‫هستی‬‫جهان‬‫در‬‫هرگز‬،‫نبود‬‫اگر‬‫و‬‫دارد‬‫دنبال‬‫به‬‫آزمودگی‬‫کار‬‫و‬‫پختگی‬‫که‬‫است‬‫بزرگی‬‫آزمایش‬‫این‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬‫ایجاد‬‫متعالی‬‫‌ای‬‫ه‬‫تجرب‬
.‫چیست‬ ‫تضاد‬ ‫از‬ ‫پر‬ ‫دنیای‬ ‫این‬ ‫آفرینش‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫کجا‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫فراموش‬ ‫انسان‬ ‫اما‬
‫فداکاری‬‫و‬‫ایثار‬،‫عدالت‬‫و‬‫حق‬‫آن‬‫دیگر‬‫سوی‬‫در‬‫و‬...‫و‬‫‌عدالتی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫ظلم‬،‫فساد‬‫سو‬‫یک‬‫در‬‫که‬‫دنیایی‬
‫خداوند‬‫یا‬‫و‬‫است‬‫داده‬‫رخ‬‫اشتباهی‬‫خلقت‬‫طراحی‬‫در‬‫که‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫فکر‬‫افراد‬‫برخی‬.‫است‬‫جریان‬‫در‬...‫و‬
‫خلقت‬ ‫ابتدای‬ ‫همان‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫‌تفاوت‬‫ی‬‫ب‬ ‫یا‬ ‫‌اطالع‬‫ی‬‫ب‬ ‫زمین‬ ‫در‬ ‫بشر‬ ‫فساد‬ ‫و‬ ‫ظلم‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
‫اتفاقاتی‬ ‫چه‬ ‫که‬ ‫‌دانستند‬‫ی‬‫م‬ )‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫برای‬ ‫زمان‬ ‫وجود‬ ‫(عدم‬ ‫زمان‬ ‫بر‬ ‫تسلط‬ ‫علت‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫مالئک‬ ‫حتی‬
.‫کرد‬‫خواهد‬‫رفتار‬‫چگونه‬‫انسان‬‫و‬‫افتاد‬‫خواهد‬
‫و‬ ‫ظلم‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫اعتراض‬ ‫خداوند‬ ‫به‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫ظلم‬ ‫با‬ ‫مواجهه‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ً‫ا‬‫تقریب‬
‫و‬‫خشمگین‬...‫و‬‫گرسنگی‬‫و‬‫فقر‬،‫‌عدالتی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫ظلم‬‫با‬‫برخورد‬‫محض‬‫به‬‫گاهی‬‫و‬‫دارد‬‫وجود‬‫‌عدالتی‬‫ی‬‫ب‬
‫‌گرفته‬‫ر‬‫ب‬‫در‬‫را‬‫انسان‬‫ظلمی‬‫و‬‫فساد‬‫چه‬‫که‬‫‌بیند‬‫ی‬‫نم‬‫مگر‬‫کجاست؟‬‫خدا‬‫"پس‬‫که‬‫‌زنند‬‫ی‬‫م‬‫فریاد‬‫ناراحت‬
".‫ندارم‬ ‫قبول‬ ‫دیگر‬ ‫را‬ ‫خدا‬ ‫این‬ ‫"من‬ :‫‌گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫شکایت‬ ‫و‬ ‫اعتراض‬ ‫این‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫برخی‬ ."‫است؟‬

30. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
29
‫شری‬ ‫که‬ ‫‌خواست‬‫ی‬‫م‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫خداوند‬ ‫خود‬ ‫شر‬ ‫و‬ ‫خیر‬ ‫خالق‬ ‫و‬ ‫طراح‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫فراموش‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
‫جهان‬ ،‫جهان‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫فسادی‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫داشت‬ ‫وجود‬ ‫ظلمی‬ ‫نه‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌آفرید‬‫ی‬‫م‬ ‫جهانی‬ ،‫نباشد‬
.‫‌رسید‬‫ی‬‫نم‬ ‫ظهور‬ ‫به‬ ‫هستی‬ ‫در‬ ،‫شر‬ ‫بر‬ ‫غلبه‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫هنر‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫مالیک‬
‫یا‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫گذاشت‬ ‫هستی‬ ‫به‬ ‫پا‬ ‫او‬ ‫امثال‬ ‫و‬ ‫فرعون‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫طرح‬ ‫را‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫اعتراض‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫اگر‬
‫است‬‫این‬،‫آن‬‫و‬‫‌ایم‬‫ه‬‫گرفت‬‫نادیده‬‫را‬‫مهم‬‫مسأله‬‫یک‬‫که‬‫است‬‫این‬‫پاسخ‬،‫دارد‬‫وجود‬‫ظلم‬‫چرا‬‫که‬‫بپرسیم‬
‫آزمایشی‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫ایم‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫آن‬ ‫متضاد‬ ‫قطب‬ ‫دو‬ ‫میان‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫آفریده‬ ‫‌قطبی‬‫و‬‫‌د‬‫جهان‬ ‫که‬
‫سوی‬ ‫به‬ ‫ظلمت‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫بیابیم‬ ‫را‬ ‫کمال‬ ‫مسیر‬ ،‫خود‬ ‫انتخاب‬ ‫با‬ ‫بتوانیم‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫تجربه‬ ‫را‬ ‫شر‬ ‫و‬ ‫خیر‬ ،‫بزرگ‬
‫و‬ ‫سمت‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ .‫دهیم‬ ‫نشان‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫ویژه‬ ‫قابلیت‬ ‫و‬ ‫توانایی‬ ‫عمل‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫برویم‬ ‫نور‬
.‫بودیم‬‫گریخته‬‫آزمایش‬‫از‬،‫بود‬‫قطبی‬‫تک‬،‫بودن‬‫‌قطبی‬‫و‬‫‌د‬‫جای‬‫به‬‫جهان‬‫و‬‫نبود‬‫میان‬‫در‬‫انتخاب‬‫و‬‫سو‬
‫در‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬ ‫منتهی‬ ‫هدفی‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫آفرینش‬ ‫طرح‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫شده‬ ‫پاک‬ ‫مسأله‬ ‫صورت‬ ،‫حالت‬ ‫این‬ ‫در‬
‫آگاهی‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آن‬ ‫الینفک‬ ‫جزء‬ ‫و‬ ‫‌قطبی‬‫و‬‫‌د‬‫جهان‬ ‫الزمه‬ ... ‫و‬ ‫عدالتی‬ ‫بی‬ ‫و‬ ‫ظلم‬ ‫واقع‬
‫ما‬ .‫نباشد‬ ‫هستی‬ ‫و‬ ‫دیگران‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫ظلم‬ ‫به‬ ‫راضی‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫باز‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ،‫آن‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫ادراکات‬ ‫و‬
‫و‬ ‫برویم‬ ‫را‬ )‫حسین(ع‬ ‫امام‬ ‫راه‬ ‫یا‬ ‫یعنی‬ ‫شویم؛‬ ‫همراه‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫مبارزه‬ ‫ظلم‬ ‫با‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬
.‫را‬ ‫یزید‬ ‫راه‬ ‫یا‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫تضاد‬ ‫این‬ ‫دل‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫حاکم‬ ‫تضاد‬ ‫قانون‬ ،‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ،‫بنابراین‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بیابد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫تکلیف‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫مشخص‬ ‫تضاد‬ ‫این‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫موضع‬ ‫بتواند‬ ‫تا‬ ‫نیست‬ ‫جدا‬
‫به‬ ‫باید‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫تضاد‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫اعتراض‬ ‫مسأله‬ ‫صورت‬ ‫اصل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫نه‬ ‫بپوشاند؛‬ ‫عمل‬ ‫جامه‬
‫اعتراض‬‫و‬‫انسان‬‫زندگی‬‫بر‬‫حاکم‬‫تضاد‬‫درک‬‫عدم‬‫که‬‫بدانیم‬‫همچنین‬‫و‬‫باشیم‬‫داشته‬‫توجه‬‫نکات‬‫این‬
‫که‬ ‫حال‬ ‫عین‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫خالق‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫بین‬ ‫تضاد‬ ‫افزایش‬ ‫موجب‬ ‫خود‬ ‫خودی‬ ‫به‬ ،‫آن‬ ‫وجود‬ ‫به‬
‫این‬ ‫طرح‬ ،‫این‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬ .‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫منجر‬ ‫بیشتر‬ ‫خودخوری‬ ‫و‬ ‫سردرگمی‬ ‫به‬ ،‫کند‬ ‫نمی‬ ‫حل‬ ‫را‬ ‫مشکلی‬

31. ‫انسان‬ ‫بينش‬
30
‫برای‬،‫شده‬...‫و‬‫خودخوری‬،‫خوردن‬‫حرص‬‫موجب‬ ‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫هدر‬‫را‬‫ذهنی‬‫انرژی‬‫چراها‬‫و‬‫‌ها‬‫ض‬‫اعترا‬
.‫داشت‬‫نخواهد‬‫بیماری‬‫جز‬‫‌ای‬‫ه‬‫نتیج‬‫انسان‬
‫او‬ .‫کند‬ ‫اعتراض‬ ‫تضاد‬ ‫خلق‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نکرده‬ ‫آغاز‬ ‫را‬ ‫خاکی‬ ‫کره‬ ‫بر‬ ‫زندگی‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫انسان‬
‫خود‬‫وجودی‬‫قابلیت‬‫وسیله‬‫این‬‫به‬‫و‬‫درآورد‬‫خود‬‫کنترل‬‫تحت‬‫را‬‫تضاد‬‫که‬‫است‬‫شده‬‫آفریده‬‫این‬‫برای‬
‫درباره‬ ‫مالئک‬ ‫اعتراض‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬ ‫در‬ ،‫آن‬ ‫به‬ ‫علم‬ ‫با‬ ‫خداوند‬ ‫که‬ ‫قابلیتی‬ ‫همان‬ ‫کند؛‬ ‫عرضه‬ ‫هستی‬ ‫به‬ ‫را‬
.)‫بقره‬-30(»‫‌دانید‬‫ی‬‫نم‬‫شما‬‫که‬‫‌دانم‬‫ی‬‫م‬‫چیزی‬‫من‬:‫تعلمون‬‫ال‬‫ما‬‫أعلم‬‫إنی‬«‫فرمود‬‫انسان‬‫خلقت‬
‫مقصد‬ ‫و‬ ‫مسیر‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
‫این‬‫در‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫ترسیم‬‫را‬‫مسیرهایی‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫به‬‫رسیدن‬‫برای‬،‫بوده‬‫مقاصدی‬‫دنبال‬‫به‬‫لحظه‬‫هر‬‫در‬‫انسان‬
‫نیست؟‬ ‫مهم‬ ‫مسیر‬ ‫کردن‬ ‫طی‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫اهمیت‬ ‫مقصد‬ ‫فقط‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مطرح‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫جا‬
‫و‬ ‫مسیر‬ ‫بهترین‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مشخص‬ ‫آن‬ ‫مقصد‬ ‫که‬ ‫برویم‬ ‫سفری‬ ‫به‬ ‫داریم‬ ‫قصد‬ ‫کنید‬ ‫فرض‬
‫مسیر‬‫طی‬‫و‬‫است‬‫مهم‬‫مقصد‬‫به‬‫رسیدن‬‫فقط‬‫آیا‬‫صورت‬‫این‬‫در‬.‫‌گیریم‬‫ی‬‫م‬‫نظر‬‫در‬‫نیز‬‫را‬‫نقلیه‬‫وسیله‬
‫مقصد؟‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫‌تر‬‫م‬‫مه‬ ‫مسیر‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫آیا‬ ‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ندارد؟‬ ‫ارزشی‬
‫نظر‬‫در‬:‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫طرح‬‫فرض‬‫یک‬‫قالب‬‫در‬‫را‬‫مثالی‬،‫شود‬‫معلوم‬‫بهتر‬‫سؤال‬‫این‬‫از‬‫منظور‬‫که‬‫این‬‫برای‬
‫فردی‬ ،‫حرکت‬ ‫محض‬ ‫به‬ .‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫زاهدان‬ ‫به‬ ‫تهران‬ ‫از‬ ‫سفری‬ ‫اتوبوس‬ ‫با‬ ‫‌خواهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫بگیرید‬
!‫آقایان‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫م‬‫"خان‬ :‫‌گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫حاضرین‬ ‫همه‬ ‫به‬ ‫خطاب‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫بلند‬ ‫خود‬ ‫جای‬ ‫از‬ ‫مسافرین‬ ‫بین‬ ‫از‬
‫کاری‬ ‫‌توانم‬‫ی‬‫م‬ ‫من‬ .‫دهم‬ ‫انجام‬ ‫انگیزی‬ ‫شگفت‬ ‫کارهای‬ ‫شما‬ ‫برای‬ ‫قادرم‬ ‫و‬ ‫هستم‬ ‫جادوگر‬ ‫یک‬ ‫من‬
‫هم‬ ‫شما‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫سپری‬ ‫زدن‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫چشم‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫طوالنی‬ ‫مسافرت‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫زمان‬ ‫که‬ ‫کنم‬
‫این‬‫برایتان‬‫مایلید‬‫شما‬‫آیا‬.‫بگذرانید‬‫لحظه‬‫یک‬‫در‬‫را‬‫کننده‬‫خسته‬‫زمان‬‫این‬‫و‬‫برسید‬‫مقصد‬‫به‬‫اکنون‬
"‫دهم؟‬‫انجام‬‫را‬‫انگیز‬ ‌‫ت‬‫شگف‬‫کار‬

32. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
31
‫حدسی‬‫چه‬‫دیگر‬‫مسافرین‬‫انتخاب‬‫مورد‬‫در‬‫گرفت؟‬‫خواهیم‬‫تصمیمی‬‫چه‬‫مسافرین‬‫ما‬‫از‬‫یک‬‫هر‬‫حال‬
‫برای‬‫را‬‫محیرالعقول‬‫کار‬‫این‬‫نظر‬‫مورد‬‫جادوگر‬‫بود‬‫خواهند‬‫مایل‬‫نفر‬‫چند‬‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫نظر‬‫به‬‫زد؟‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫به‬ ‫زدن‬ ‌‌‫‌هم‬‫ر‬‫ب‬ ‌‫م‬‫چش‬ ‫یک‬ ‫در‬ ،‫اتوبوس‬ ‫در‬ ‫ماندن‬ ‫ساعت‬ 20 ‫جای‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫کاری‬ ‫و‬ ‫دهد‬ ‫انجام‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
.‫بود‬‫خواهند‬‫موافق‬‫پیشنهاد‬‫این‬‫با‬‫همه‬ ً‫ا‬‫تقریب‬‫که‬‫زد‬‫حدس‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫برسند؟‬‫مقصد‬
‫به‬ ‫بحث‬ ‫مورد‬ ‫جادوگر‬ ‫کنید‬ ‫فرض‬ .‫‌آوریم‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫دیگری‬ ‫مثال‬ ‫هم‬ ‫باز‬ ‫موضوع‬ ‫شدن‬ ‫روشن‬ ‫برای‬
‫حاملگی‬‫دوران‬‫ماه‬‫نه‬‫که‬‫کنم‬‫کاری‬‫دارید‬‫"میل‬:‫بگوید‬‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬‫حامله‬ً‫ا‬‫اخیر‬‫که‬‫‌هایی‬‫م‬‫خان‬‫از‬‫تعدادی‬
‫لحظه‬ ‫چند‬ ‫تا‬ ‫بگیرید‬ ‫قرار‬ ‫حمل‬ ‫وضع‬ ‫موقعیت‬ ‫در‬ ‫اکنون‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫طی‬ ‫زدن‬ ‌‫م‬‫‌ه‬‫ر‬‫ب‬ ‫چشم‬ ‫یک‬ ‫در‬
"‫بیاید؟‬‫دنیا‬‫به‬‫فرزندتان‬‫دیگر‬
‫این‬ ‫همه‬ ‫فرزند‬ ‫کنید‬ ‫تصور‬ ‫حال‬ .‫بیاید‬ ‫دنیا‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫فرزند‬ ‫لحظه‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫بخواهند‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫همه‬ ‫شاید‬
‫که‬ ‫کنم‬ ‫کاری‬ ‫‌خواهید‬‫ی‬‫"م‬ ‫بگوید‬ ‫مادران‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫خطاب‬ ‫‌گر‬‫و‬‫جاد‬ ‫این‬ ‫هم‬ ‫باز‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫متولد‬ ‫‌ها‬‫م‬‫خان‬
‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫شیرین‬ ‫کلمات‬ ‫ادای‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫‌ساله‬‫ک‬‫ی‬ ‫زدن‬ ‫‌هم‬‫ر‬‫ب‬ ‫چشم‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫شما‬ ‫فرزندان‬
‫‌خواهید‬‫ی‬‫م‬ ‫است؟‬ ‫بازی‬ ‫و‬ ‫دویدن‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫‌ساله‬‫ه‬‫س‬ ‫فرزندتان‬ ‫ببینید‬ ‫که‬ ‫دارید‬ ‫دوست‬ ‫آیا‬ ‫آن‬
‫هم‬ ‫مایلید‬ ‫برود؟آیا‬ ‫مدرسه‬ ‫به‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫بزرگتر‬ ‫هم‬ ‫باز‬ ‫اکنون‬ ‫هم‬ ‫شما‬ ‫فرزند‬ ‫که‬ ‫ببینید‬
‫را‬ ‫او‬ ‫‌خواهید‬‫ی‬‫م‬ ‫چطور؟‬ ‫دانشگاه‬ ‫به‬ ‫رفتن‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫ببینید؟‬ ‫مدرسه‬ ‫به‬ ‫رفتن‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫فرزندتان‬ ‫اکنون‬
"‫ببینید؟‬‫ازدواج‬‫شرف‬‫در‬
‫یک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫حاضرند‬ ‫نفر‬ ‫چند‬ ... ‫و‬ ‫رانندگی‬ ‫‌نامه‬‫ی‬‫گواه‬ ،‫تحصیلی‬ ‫‌نامه‬‫ن‬‫پایا‬ ‫اخذ‬ ‫مانند‬ ‫موارد‬ ‫سایر‬ ‫در‬
‫دوست‬ ... ‫و‬ ‫ماشین‬ ،‫خانه‬ ‫خرید‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کنند؟‬ ‫اخذ‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫مدارک‬ ‫زدن‬ ‫‌هم‬‌‫ه‬‫ب‬ ‫چشم‬
‫نظرشان‬‫مورد‬‫خواسته‬‫به‬‫لحظه‬‫همین‬‫در‬‫و‬‫شود‬‫طی‬‫آن‬‫به‬‫رسیدن‬‫برای‬‫الزم‬‫زمان‬‫اکنون‬‫هم‬‫دارند‬
‫برسند؟‬
‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬،‫نظر‬‫مورد‬‫جادوگر‬‫دارند‬‫تمایل‬‫و‬‫‌اند‬‫ه‬‫آماد‬‫‌ها‬‫ن‬‫زما‬‫حذف‬‫این‬‫برای‬‫همه‬ ً‫ا‬‫تقریب‬‫که‬‫بگوییم‬‫باید‬

33. ‫انسان‬ ‫بينش‬
32
‫را‬‫مسیر‬‫آن‬‫کردن‬‫طی‬‫برای‬‫نیاز‬‫مورد‬‫زمان‬‫آن‬‫ازای‬‫در‬‫و‬‫برساند‬‫مطلوبشان‬‫خواسته‬‫به‬‫سریع‬‫طور‬‫به‬
.‫کنند‬‫تقدیم‬‫جادوگر‬‫این‬‫به‬‫لحظه‬‫یک‬‫در‬
‫مقصد؟‬‫به‬‫رسیدن‬‫یا‬‫است‬‫‌تر‬‫ش‬‫ارز‬‫با‬‫مسیر‬‫طی‬‫زندگی‬‫در‬‫که‬‫‌گردیم‬‫ی‬‫م‬‫باز‬‫بحث‬‫مورد‬‫سؤال‬‫به‬‫اکنون‬
.‫ماست‬ )‫(عمر‬ ‫زندگی‬ ‫طول‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫داریم‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫بدانیم‬ ‫باید‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬ ‫برای‬
:‫یعنی‬.‫‌ها‬‫د‬‫مقص‬‫زمان‬‫و‬‫مسیرها‬‫زمان‬‫مجموع‬‫با‬‫است‬‫برابر‬‫سرمایه‬‫این‬
‫کردن‬ ‫طی‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫زمان‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫مشخصی‬ ‫زمان‬ ‫مسیرها‬ ‫همه‬ ‫کردن‬ ‫طی‬ ‫برای‬
‫لحظه‬ ‫یک‬‫از‬ ‫بیش‬‫مقصد‬‫هر‬‫به‬‫رسیدن‬‫زمان‬‫اما‬.‫است‬‫ساعت‬ 20‫اتوبوس‬‫با‬‫زاهدان‬‫تا‬‫تهران‬‫مسیر‬
‫راننده‬ ‫و‬ ‫برسد‬ ‫ترمینال‬ ‫به‬ ‫اتوبوس‬ ‫که‬ ‫همین‬ .‫است‬ ‫کردن‬ ‫ترمز‬ ‫یک‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫مثال‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫نیست‬
‫و‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫رسید‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تمام‬ ‫مسیر‬ ‫این‬ ،‫بکشد‬ ‫را‬ ‫دستی‬ ‫ترمز‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫متوقف‬ ‫را‬ ‫اتوبوس‬
‫دیگری‬‫مقصد‬‫جا‬‫این‬‫از‬‫و‬‫است‬‫شده‬‫حاصل‬،‫است‬‫بوده‬‫شهر‬‫این‬‫به‬‫رسیدن‬‫که‬‫مسافرین‬‫همه‬‫مقصود‬
‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫برسانند‬ ‫بعدی‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫‌گردند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آغاز‬
‫همین‬ ‫گذران‬ ‫یعنی‬ ‫زندگی‬ .‫برسند‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫بعدی‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫تا‬ ‫کنند‬ ‫طی‬ ‫را‬ ‫دیگری‬ ‫مسیر‬ ‫باید‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
.‫مقصدها‬‫و‬‫مسیرها‬
‫و‬‫‌گذاریم‬‫ی‬‫م‬‫وقت‬‫و‬‫‌کشیم‬‫ی‬‫م‬‫زحمت‬‫ماه‬‫چند‬،‫مثال‬‫برای‬.)‫لحظه‬‫است(یک‬‫ثانیه‬‫صفر‬‫مقصد‬‫زمان‬
‫‌نامه‬‫ی‬‫گواه‬‫گرفتن‬‫نام‬‫به‬‫مقصدی‬‫یعنی‬.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫دریافت‬‫را‬‫خود‬‫رانندگی‬‫‌نامه‬‫ی‬‫گواه‬‫لحظه‬‫یک‬‫در‬
‫سرانجام‬ ‫تا‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫بسیاری‬ ‫تالش‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫‌گیریم‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫رانندگی‬
‫لحظه‬ ‫(در‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫لحظه‬ ‫همان‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫‌آوریم‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌نامه‬‫ی‬‫گواه‬ ‫روزی‬
‫یک‬ ‫خرید‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫دیگر‬ ‫مثال‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گذاشته‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫مقصد‬ ‫این‬ ،)‫مقصد‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬
‫عمر‬ ‫و‬ ‫زندگی‬ ‫طول‬ =‫مسیر‬ ‫زمان‬ + ‫مقصد‬ ‫زمان‬

34. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
33
‫دفتر‬ ‫در‬ ،‫امالک‬ ‫و‬ ‫اسناد‬ ‫ثبت‬ ‫محضر‬ ‫در‬ ‫روزی‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫تالش‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫آپارتمان‬ ‫دستگاه‬
‫کاغذ‬ ‫روی‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫دستمان‬ ‫که‬ ‫همین‬ .‫کنیم‬ ‫امضاء‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫ما‬ ‫و‬ "‫است‬ ‫برابر‬ ‫سند‬ ‫با‬ ‫"ثبت‬ ‫شود‬ ‫نوشته‬ ‫ثبت‬
.‫است‬‫رسیده‬‫پایان‬‫به‬‫نیز‬‫مقصد‬‫این‬،‫‌داریم‬‫ی‬‫برم‬
،‫رو‬‫این‬‫از‬.‫‌آید‬‫ی‬‫نم‬‫حساب‬‫به‬‫بیشتر‬‫‌ای‬‫ه‬‫لحظ‬‫و‬‫است‬‫ثانیه‬‫صفر‬‫حدود‬‫مقصد‬‫به‬‫رسیدن‬‫زمان‬،‫بنابراین‬
.‫است‬ ‫مسیر‬ ‫همان‬ ‫زندگی‬ ،‫واقع‬ ‫در‬ ‫یعنی‬ ‫مسیر؛‬ ‫طی‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫است‬ ‫برابر‬ ‫زندگی‬ ،‫اصل‬ ‫در‬
‫مقصدها‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫مسیرهایی‬ ‫خواهان‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫ارزش‬ ‫مقصدها‬ ‫فقط‬ ،‫افراد‬ ‫اغلب‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫اما‬
‫این‬‫خواستار‬‫شدت‬‫به‬‫زیرا‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫مقاصد‬‫فدای‬‫را‬‫‌ها‬‫ر‬‫مسی‬‫افراد‬‫این‬‫همه‬.‫نیستند‬،‫شوند‬‫می‬‫ختم‬
‫مورد‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫زودتر‬ ‫تا‬ ‫گردد‬ ‫سپری‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫طی‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫مسیری‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫هستند‬
،‫شدن‬ ‫فرزند‬ ‫صاحب‬ ‫گاهی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مکان‬ ‫و‬ ‫شهر‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫رفتن‬ ‫گاهی‬ ‫مقاصد‬ ‫این‬ .‫برسند‬ ‫خود‬ ‫نظر‬
. ... ‫و‬ ‫شدن‬ ‫خانه‬ ‌‫ب‬‫صاح‬ ،‫تحصیلی‬ ‫مدرک‬ ‫گرفتن‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ،‫کرد‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫همین‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مقصدی‬ ‫تعیین‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫انسان‬
‫مسیر‬ ‫آن‬ ‫طی‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫زمانی‬ ‫همه‬ ‫است‬ ‫حاضر‬ ‫و‬ ‫‌بیند‬‫ی‬‫نم‬ ‫را‬ ‫مسیر‬ ،‫دوخته‬ ‫چشم‬ ‫مقصد‬
‫مورد‬ ‫مقصد‬ ‫عوض‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫بگذارد‬ ‫جا‬ ‫لحظه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫سپری‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫الزم‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫استفاده‬ ‫مسیر‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫گونه‬ ‫آن‬ ،‫بنابراین‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نظر‬
‫از‬ ‫‌هایی‬‫ل‬‫سا‬ ‫شدن‬ ‫سپری‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫افراد‬ ‫همه‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫زندگی‬ ‫نیز‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫‌برد؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫لذت‬
‫نکته‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫کسی‬ ‫اغلب‬ ‫ولی‬ "‫گذشت‬ ‫باد‬ ‫و‬ ‫برق‬ ‫مثل‬ ‫عمر‬ ‫چرا‬ ‫‌دانیم‬‫ی‬‫نم‬ "‫‌گویند‬‫ی‬‫م‬ ،‫عمرشان‬
‫به‬ ‫تنها‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌خواسته‬‫ی‬‫نم‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫زما‬ ‫که‬ ‫اوست‬ ‫خود‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫اشکال‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫واقف‬
‫توجه‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫مقاصد‬ ‫فکر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫عمر‬ ‫که‬ ‫کسی‬ ‫هر‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫‌اندیشیده‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫د‬‫مقص‬
‫زندگی‬ =‫مسیر‬ ‫طی‬ ‫زمان‬

35. ‫انسان‬ ‫بينش‬
34
.‫است‬ ‫باخته‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫عمر‬ ‫همه‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫سپری‬ ‫زندگی‬ ‫مسیر‬ ‫به‬
‫‌توانستم‬‫ی‬‫م‬ ‫تا‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫تمام‬ ‫زودتر‬ ‫هم‬ ‫ماه‬ ‫چند‬ ‫این‬ ‫کاش‬ ‫«ای‬ ‫‌گویند‬‫ی‬‫م‬ ‫افراد‬ ‫که‬ ‫‌شنویم‬‫ی‬‫م‬ ‫بسیار‬
‫تمام‬ ‫بانک‬ ‫اقساط‬ ‫تا‬ ‫‌گذشت‬‫ی‬‫م‬ ‫زودتر‬ ‫سال‬ ‫ده‬ ‫این‬ ‫کاش‬ ‫«ای‬ ‫یا‬ ‫و‬ »‫کنم‬ ‫برگزار‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫ازدواج‬ ‫مراسم‬
‫اقساط‬‫این‬‫که‬‫روزی‬‫که‬‫این‬‫از‬‫غافل‬.»‫نبودم‬‫خانه‬‫خرید‬‫وام‬‫قسط‬‫پرداخت‬‫به‬‫موظف‬‫دیگر‬‫و‬‫‌شد‬‫ی‬‫م‬
،‫حساب‬ ‫این‬ ‫با‬ .‫است‬ ‫رفته‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫زندگی‬ ‫اصلی‬ ‫سرمایه‬ ،‫گذشته‬ ‫زندگی‬ ‫از‬ ‫سال‬ ‫ده‬ ،‫شود‬ ‫تمام‬ ‫بانکی‬
‫آپارتمان‬‫بانکی‬‫اقساط‬‫که‬‫باشیم‬‫زمانی‬‫آمدن‬‫سر‬‫خواستار‬،‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬‫به‬‫انحصاری‬‫نگاه‬‫با‬‫نباید‬‫هرگز‬
.‫شود‬ ‫تمام‬ ‫دیگر‬‫کارهای‬ ‫یا‬ ‫ما‬
‫«چه‬ ‫"موریانه‬ ‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫موریانه‬ ‫نوع‬ ‫دو‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫مواجه‬ ‫خطرناک‬ ‫نامرئی‬ ‫موریانه‬ ‫نوع‬ ‫دو‬ ‫با‬ ‫انسان‬
‫و‬ ‫‌بلعند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫زندگی‬ ‫موریانه‬ ‫نوع‬ ‫دو‬ ‫این‬ ."»‫...؟‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ِی‬‫ک‬« ‫‌ی‬‫ه‬‫"موریان‬ ‫و‬ "»‫...؟‬ ‫اگر‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬
‫مسیر‬‫در‬‫که‬‫زمانی‬‫افراد‬‫اکثر‬.‫‌ربایند‬‫ی‬‫م‬‫انسان‬‫از‬‫را‬‫مسیرها‬‫همه‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬.‫کند‬‫زندگی‬‫او‬‫که‬‫‌گذارند‬‫ی‬‫نم‬
‫مسیر‬‫به‬‫‌گذارد‬‫ی‬‫نم‬‫موریانه‬‫این‬.»‫برسیم؟‬‫مقصد‬‫به‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫«کی‬‫که‬‫‌پیچند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫به‬‫مدام‬،‫هستند‬
‫طی‬ ‫در‬ ‫‌قدر‬‫ن‬‫آ‬ ‫زیرا‬ .‫بود‬ ‫خواهند‬ ‫خسته‬ ‫مسیر‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫ببرنند‬ ‫لذت‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫توجهی‬
ً‫ال‬‫کام‬‫و‬‫است‬‫مسموم‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫بدن‬،‫دلیل‬‫همین‬‫به‬‫و‬‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬‫گرفتگی‬‫دچار‬‫که‬‫‌اند‬‫ه‬‫داشت‬‫پریشانی‬‫مسیر‬
.‫‌برند‬‫ی‬‫م‬‫سر‬‫به‬‫عصبی‬‫و‬‫‌حوصلگی‬‫ی‬‫ب‬‫حالت‬‫در‬
‫ناگاه‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫فدای‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ر‬‫مسی‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌دوزد‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫د‬‫مقص‬ ‫به‬ ‫چشم‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬
‫‌گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌بیند‬‫ی‬‫م‬ ‫خود‬ ‫سر‬ ‫باالی‬ ‫را‬ ‫جادوگر‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫‌یابد؛‬‫ی‬‫م‬ ‫گور‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬
‫معطل‬‫تا‬‫شود‬‫انجام‬‫سپاری‬‫خاک‬‫به‬‫و‬‫کفن‬‫و‬‫غسل‬‫مراسم‬‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬‫چه‬‫هر‬‫که‬‫کنم‬‫کاری‬‫‌خواهی‬‫ی‬‫م‬
ً‫ال‬‫اص‬.‫‌خواهم‬‫ی‬‫نم‬‫را‬‫مقصد‬‫این‬.‫«نه‬‫که‬‫بکشد‬‫فریاد‬‫‌زبانی‬‫ی‬‫ب‬‫زبان‬‫با‬‫او‬‫که‬‫باشد‬‫جا‬‫این‬‫شاید‬‫نشوی؟‬
.»‫نبودم‬‫نیز‬‫دیگری‬‫مقصد‬‫هیچ‬‫طالب‬‫کاش‬‫ای‬‫و‬‫نیستم‬‫طالب‬‫را‬‫مقصدی‬‫هیچ‬
‫حصول‬ ‫مسیرهای‬ ‫حذف‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫‌وقفه‬‫ی‬‫ب‬ ‫او‬ .‫است‬ »‫«زمان‬ ‫قاتل‬ ‫انسان‬ ،‫شده‬ ‫ذکر‬ ‫مطالب‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬

36. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
35
‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫کشته‬ ‫او‬ ‫توسط‬ ‫که‬ ‫است‬ »‫«زمان‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ،‫بوده‬ ‫خود‬ ‫مقاصد‬
‫لفی‬‫االنسان‬‫ان‬*‫(والعصر‬‫است‬»‫«زمان‬،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫شهادت‬‫انسان‬‫زیان‬‫به‬‫که‬‫شهودی‬‫از‬‫یکی‬،‫نتیجه‬
»‫«زمان‬ ‫زیرا‬ .‫جبران‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫ظلمی‬ ‫‌دارد؛‬‫ی‬‫م‬ ‫روا‬ ‫بزرگی‬ ‫ظلم‬ ‫خود‬ ‫به‬ ،‫آن‬ ‫کشتن‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫که‬ )‫خسر‬
‫سرمایه‬‫این‬.‫دارد‬‫اختیار‬‫در‬‫خود‬‫زندگی‬‫در‬‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬‫برای‬‫انسان‬‫که‬‫است‬‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬‫‌ترین‬‫ی‬‫اصل‬
.‫‌بخشد‬‫ی‬‫م‬ ‫سرعت‬ ‫را‬ ‫کاهش‬ ‫این‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کاهش‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫دایم‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫انسان‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫نشان‬ ‫خاطر‬ ‫باید‬ ،‫بیماری‬ ‫ایجاد‬ ‫در‬ »‫«مسیر‬ ‫درباره‬ ‫مجادله‬ ‫تأثیر‬ ‫نظر‬ ‌‫ه‬‫نقط‬ ‫از‬ ‫اما‬
‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫او‬ ‫خواست‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫شود؛‬ ‫سپری‬ ‫آن‬ ‫زمان‬ ‫زودتر‬ ‫که‬ ‫بخواهد‬ ‫و‬ ‫نباشد‬ ‫مسیر‬ ‫طالب‬
‫حرص‬‫و‬‫‌حوصلگی‬‫ی‬‫ب‬،‫بودن‬‫عصبی‬،‫اسپاسم‬،‫کالفگی‬‫دچار‬،‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬‫پیدا‬‫تحقق‬‫فوری‬‫طور‬‫به‬‫مقصد‬
‫منجر‬،‫نهایت‬‫در‬‫و‬‫بدن‬‫در‬‫کننده‬‫مسموم‬‫شیمیایی‬‫مواد‬‫ترشح‬‫باعث‬‫نیز‬‫حاالت‬‫این‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫خوردن‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫بیماری‬‫به‬
‫مسیر‬‫اتمام‬‫خواهان‬‫هرگز‬‫و‬‫برد‬‫لذت‬‫آن‬‫از‬‫کند؛‬‫زندگی‬‫مسیر‬‫با‬‫همراهی‬‫حال‬‫در‬‫باید‬‫انسان‬،‫بنابراین‬
.‫ببرد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بهر‬ ‫خود‬ ‫زندگی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫بدون‬ ‫است؛‬ ‫شده‬ ‫طالب‬ ‫را‬ ‫مرگ‬ ،‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ .‫نباشد‬
‫برداشته‬ ‫گور‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫گامی‬ ،‫مقصدی‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫و‬ ‫مسیر‬ ‫هر‬ ‫اتمام‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫بدانیم‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫همه‬
.‫‌ایم‬‫ه‬‫ندانست‬‫را‬‫خود‬‫زندگی‬‫مسیرهای‬‫ارزش‬‫چرا‬‫که‬‫شد‬‫خواهیم‬‫پشیمان‬‫روزی‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫وسیله‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫ودرک‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
‫است؟‬ ‫وسیله‬ ‫چیزی‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫چیزی‬ ‫چه‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫رو‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫مهم‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫همه‬
‫به‬ ‫را‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬ ‫اگر‬ ،‫دارد‬ ‫مصرف‬ ‫انقضای‬ ‫تاریخ‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬ ‫هر‬ ‫چون‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫اهمیت‬
‫است‬ ‫ممکن‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬‫و‬‫‌ایم‬‫ه‬‫کرد‬‫بنا‬‫آب‬‫روی‬‫بر‬‫را‬‫خود‬‫زندگی‬‫‌های‬‫ه‬‫پای‬،‫بگیریم‬‫نظر‬‫در‬‫هدف‬‫جای‬
.‫بریزد‬‫فرو‬‫‌ها‬‫ه‬‫پای‬‫این‬‫که‬

37. ‫انسان‬ ‫بينش‬
36
‫و‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫چه‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫زندگی‬ ‫از‬ ‫هدف‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫سؤال‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫بنشینیم‬ ‫سالمندان‬ ‫صحبت‬ ‫پای‬ ‫اگر‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫فرزندان‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫این‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫پاسخ‬ ‫شاید‬ ،‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫هدفی‬ ‫چه‬ ‫زندگی‬ ‫در‬
‫بخت‬ ‫خانه‬ ‫به‬ ،‫داده‬ ‫سامان‬ ‫و‬ ‫سر‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫و‬ ‫کردیم‬ ‫فراهم‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫برای‬ ‫تحصیل‬ ‫امکانات‬ ،‫کردیم‬ ‫بزرگ‬
.‫است‬ ‫فرزندانشان‬ ‫برای‬ ‫تالش‬ ‫مردم‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫هدف‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ . ... ‫و‬ ‫فرستادیم‬
‫که‬ ‫داد‬ ‫خواهند‬ ‫را‬ ‫پاسخ‬ ‫این‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫اتفاق‬ ‫به‬ ‫قریب‬ ‫اکثر‬ ،‫بپرسیم‬ ‫دانشگاه‬ ‫اساتید‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫سؤال‬ ‫همین‬ ‫اگر‬
‫خدمت‬ ‫علم‬ ‫دنیای‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫جامعه‬ ‫تحویل‬ ‫را‬ ... ‫و‬ ‫مهندس‬ ‫و‬ ‫دکتر‬ ‫از‬ ‫اعم‬ ‫تحصیلکرده‬ ‫فرد‬ ‫صدها‬
.‫است‬ ‫علمی‬ ‫خدمات‬ ،‫مردم‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬ ‫هدف‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ . ... ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬
‫داشت؟‬ ‫خواهیم‬ ‫پاسخی‬ ‫چه‬ ،‫شود‬ ‫پرسیده‬ ‫سؤال‬ ‫همین‬ ‫ما‬ ‫از‬ ‫اگر‬ ‫حال‬
‫به‬ ‫خدمت‬ ،‫خوشبختی‬ ،‫آرامش‬ ،‫همسر‬ ،‫فرزند‬ ،‫دین‬ ،‫شهرت‬ ،‫قدرت‬ ،‫ثروت‬ ،‫سالمتی‬ ،‫علم‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬
‫یک‬‫به‬‫نیل‬‫راه‬‫در‬‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬،‫بگیریم‬‫نظر‬‫در‬‫که‬‫را‬.....‫و‬‫عرفان‬،‫عشق‬،‫ازدواج‬،‫بودن‬‫عبد‬،‫آزادی‬،‫خلق‬
.‫باشد‬ »‫«کمال‬ ‫جز‬ ‫چیزی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫هدف‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫هدف‬
‫هدایت‬ ‫برای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬ ،‫دین‬ ‫طور‬ ‫همین‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دنبال‬ ‫دیگری‬ ‫هدف‬ ،‫علم‬ ‫آموختن‬ ‫از‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
.‫ارتقاء‬ ‫برای‬ ‫ای‬ ‫وسیله‬ ،‫خلق‬ ‫به‬ ‫خدمت‬ ‫و‬ ‫است‬
‫‌ها‬‫ه‬‫وسیل‬‫همه‬.‫است‬‫وسیله‬‫هست‬‫که‬‫چه‬‫هر‬،‫آن‬‫جز‬‫و‬‫دارد‬‫وجود‬‫قبول‬‫قابل‬‫هدف‬‫یک‬‫تنها‬‫رو‬‫این‬‫از‬
)‫(خداوند‬‫مطلق‬‫کمال‬،‫کمال‬‫از‬‫منظور‬.‫برویم‬‫کمال‬‫هدف‬‫سمت‬‫به‬‫و‬‫یابیم‬‫ارتقاء‬‫ما‬‫که‬‫است‬‫این‬‫برای‬
‫تذکر‬ »‫«خدا‬ ‫واژه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫معنا‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تحقق‬ ‫آمدن‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫با‬ ‫خدا‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫و‬ ‫است‬
.‫بیا‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫یعنی‬ ‫آ‬ ‫خود‬ :‫که‬ ‫است‬ ‫انسان‬ ‫به‬
.‫است‬ ‫وسیله‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫شناخت‬ ‫عدم‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫بیماری‬ ‫موجب‬ ‫که‬ ‫بینشی‬ ‫مشکالت‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫تمام‬ ‫و‬ ‫زندگی‬ ‫ستون‬ ‫اگر‬ .‫کنیم‬ ‫انتخاب‬ ‫خود‬ ‫زندگی‬ ‫ستون‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫وسیله‬ ‫یا‬ ‫هدف‬ ‫توانیم‬ ‫می‬ ‫ما‬
‫ضرر‬ ‫جز‬ ‫ای‬ ‫نتیجه‬ ،‫باشد‬ ... ‫و‬ ‫همسر‬ ،‫فرزند‬ ،‫قدرت‬ ،‫ثروت‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ‫وسایلی‬ ‫بر‬ ‫عمر‬ ‫گذاری‬ ‫سرمایه‬

38. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
37
‫برای‬ .‫ندارند‬ ‫ثبات‬ ‫وسایل‬ ،‫واقع‬ ‫در‬ .‫برود‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫وسایل‬ ‫این‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫زیرا‬ .‫ندارد‬ ‫پی‬ ‫در‬
...‫و‬‫رود‬‫باد‬‫به‬‫ثروت‬‫یا‬‫و‬‫کند‬‫ترک‬‫را‬‫مشترک‬‫زندگی‬‫همسر‬‫یا‬‫شود‬‫ناخلف‬‫فرزند‬‫است‬‫ممکن‬،‫مثال‬
‫سانحه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫هست‬ ‫امکان‬ ‫این‬ ‫بدانیم‬ ‫باید‬ ،‫گذاریم‬ ‫پایه‬ ‫علم‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫زندگی‬ ‫ستون‬ ‫بخواهیم‬ ‫اگر‬ ‫حتی‬ .
. ... ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫فراموش‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫اسم‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫بدهیم‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫حافظه‬ ‫ای‬
‫و‬ ‫کند‬ ‫تغییر‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫رفتنی‬ ‫بین‬ ‫از‬ ،‫باشد‬ ‫کمال‬ ‫زندگی‬ ‫پایه‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫اگر‬ ‫اما‬
‫بنا‬ ‫ثابت‬ ‫ای‬ ‫پایه‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫زندگی‬ ‫باید‬ ‫رو‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫است؛‬ ‫ثابت‬ )‫(کمال‬ ‫هدف‬ ،‫نباشند‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫باشند‬ ‫وسایل‬
.‫متغیر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پای‬ ‫نه‬ ‫گذاریم‬
‫این‬ ‫بدون‬ ‫ما‬ ‫اغلب‬ .‫دارد‬ ‫جویی‬ ‫کمال‬ ‫و‬ ‫ارتقاء‬ ‫به‬ ‫میل‬ ‫خود‬ ‫فطرت‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ ‫برد؛‬ ‫می‬ ‫لذت‬ ‫فراز‬ ‫از‬ ‫انسان‬
‫را‬ ‫فراز‬ ‫این‬ ‫گاهی‬ ‫انسان‬ .‫بریم‬ ‫می‬ ‫لذت‬ ‫فراز‬ ‫از‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫صورتی‬ ‫به‬ ،‫باشیم‬ ‫واقف‬ ‫حقیقت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬
.‫یابد‬ ‫می‬ ... ‫و‬ ‫کار‬ ‫بر‬ ‫تسلط‬ ،‫اندوزی‬ ‫مال‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫پرواز‬ ،‫کوهنوردی‬ ‫در‬
‫از‬ ‫برخی‬ ‫توانیم‬ ‫می‬ ‫بهتر‬ ،‫کنیم‬ ‫تشبیه‬ ‫کوهی‬ ‫قله‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کمال‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫اگر‬
.‫کنیم‬‫شناسایی‬‫را‬‫حرکت‬‫این‬‫قوانین‬
‫حسب‬ ‫بر‬ ‫ای‬ ‫حرفه‬ ‫کوهنورد‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫جمله‬ ‫از‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫قوانینی‬ ‫قله‬ ‫فتح‬ ‫یا‬ ‫نوردی‬ ‫کوه‬ ‫برای‬
‫وسایل‬ ‫این‬ ‫بودن‬ ‫سبک‬ ‫او‬ ‫برای‬ .‫کند‬ ‫می‬ ‫فراهم‬ ‫کوهنوردی‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫وسایل‬ ‫بهترین‬ ،‫خود‬ ‫مالی‬ ‫توان‬
‫است‬ ‫الزم‬ ‫نیز‬ ‫کمال‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫در‬ .‫ندارد‬ ‫خساست‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مهم‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫کارایی‬ ‫و‬
‫پیچیده‬ ‫و‬ ‫سنگین‬ ‫اصطالحات‬ ‫و‬ ‫الفاظ‬ ‫در‬ ‫شدن‬ ‫گم‬ .‫کرد‬ ‫استفاده‬ ‫امکانات‬ ‫ترین‬ ‫ساده‬ ‫و‬ ‫بهترین‬ ‫از‬
.‫نیست‬‫کمال‬‫و‬‫ارتقاء‬‫مناسب‬
‫که‬ ‫وسایلی‬ ‫به‬ ‫تنها‬ ‫کوهنوردی‬ ‫حین‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫گروه‬ ‫یک‬ :‫اند‬ ‫دسته‬ ‫دو‬ ‫ای‬ ‫حرفه‬ ‫غیر‬ ‫کوهنوردان‬
‫طی‬ ‫سطوحی‬ ‫تا‬ ‫را‬ ‫کوه‬ ‫دامنه‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ .‫دارند‬ ‫توجه‬ ‫خود‬ ‫تیپ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫زیبایی‬ ‫و‬ ‫مارک‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫تهیه‬
.‫ندارند‬‫توجه‬‫قله‬‫به‬‫هرگز‬‫ولی‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬

39. ‫انسان‬ ‫بينش‬
38
‫یک‬‫مثال‬‫برای‬‫که‬‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫کسانی‬‫کوه‬‫دامنه‬‫در‬.‫‌کشند‬‫ی‬‫م‬‫دوش‬‫به‬‫را‬‫سنگینی‬‫وسایل‬،‫دوم‬‫دسته‬
‫خود‬ ‫شانه‬ ‫روی‬ ‫به‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫پخش‬ ‫بلند‬ ‫صدای‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫آهنگی‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بزرگ‬ ‫صوت‬ ‫ضبط‬ ‫دستگاه‬
‫شما‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫آویزان‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫پشت‬ ‫از‬ ‫هم‬ ‫منقل‬ ‫یک‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫بغل‬ ‫زیر‬ ‫بزرگ‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هندوان‬ ‫‌اند؛‬‫ه‬‫گذاشت‬
‫از‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ .‫ندارند‬ ‫را‬ ‫کوه‬ ‫از‬ ‫رفتن‬ ‫باال‬ ‫و‬ ‫صعود‬ ‫قصد‬ ‫وجه‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌زنید‬‫ی‬‫م‬ ‫حدس‬ ً‫ا‬‫فور‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫دیدن‬ ‫با‬
‫به‬ ‫و‬ ‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫مسیر‬ ‫تغییر‬ ،‫رساند‬ ‫رودخانه‬ ‫لب‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫سرازیر‬ ‫دره‬ ‫به‬ ‫بتوان‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نقط‬ ‫اولین‬
‫‌کنند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫آماده‬ ‫کباب‬ ‫کردن‬ ‫درست‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫منقل‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫سرازیر‬ ‫دره‬ ‫به‬ ،‫قله‬ ‫به‬ ‫صعود‬ ‫جای‬
‫آرامش‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫صوت‬‫ضبط‬‫آهنگ‬‫صدای‬‫که‬‫حالی‬‫در‬‫و‬‫‌گذارند‬‫ی‬‫م‬‫رودخانه‬‫خنک‬‫آب‬‫داخل‬‫را‬‫هندوانه‬
‫این‬ ‫که‬ ‫‌خندند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫به‬ ‫دل‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌اندازند‬‫ی‬‫م‬ ‫کوهنوردان‬ ‫به‬ ‫نگاهی‬ ،‫است‬ ‫زده‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کوهستان‬
‫بشود؟‬‫چه‬‫که‬‫برسانند‬‫قله‬‫نوک‬‫به‬‫را‬‫خود‬‫ریزان‬‫عرق‬‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬‫بینوایان‬
‫را‬ ‫آن‬ ‫وقتی‬ ،‫است‬ ‫کرده‬ ‫تهیه‬ ‫را‬ ‫کفش‬ ‫بهترین‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حرف‬ ‫کوهنورد‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫با‬ ،‫اول‬ ‫گروه‬ ‫خالف‬ ‫بر‬
‫انتخاب‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫او‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫اهمیت‬ ‫جا‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫امکانات‬ ‫بهترین‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ .‫‌بیند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫قله‬ ‫تنها‬ ،‫پوشید‬
... ‫و‬ ‫است‬ ‫پوشیده‬ ‫قیمتی‬ ‫چه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫چیزی‬ ‫چه‬ ‫که‬ ‫ندارد‬ ‫اهمیتی‬ ‫دیگر‬ ،‫کرد‬ ‫حرکت‬ ‫که‬ ‫همین‬ ‫ولی‬ ‫کند؛‬
.‫‌دارد‬‫ی‬‫نم‬ ‫بر‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫چشم‬ ‫و‬ ‫‌بیند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫قله‬ ‫تنها‬ ‫او‬ .
‫که‬‫جا‬‫هر‬‫ولی‬‫کند؛‬‫استفاده‬‫آن‬‫از‬‫و‬ ‫تهیه‬‫را‬‫زندگی‬‫امکانات‬‫بهترین‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫انسان‬‫نیز‬‫کمال‬‫مسیر‬‫در‬
‫انسان‬‫چشم‬.‫نباشد‬‫مهم‬‫برایش‬،‫دارد‬‫که‬‫‌هایی‬‫ن‬‫بهتری‬‫و‬‫باشد‬‫کمال‬‫محور‬‫‌اش‬‫ی‬‫وجود‬‫محور‬،‫هست‬
.‫قله‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫صعود‬ ‫برای‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫وسایل‬ ‫به‬ ‫نه‬ ‫است‬ ‫هدف‬ ‫قله‬ ‫به‬ ‫‌جو‬‫ل‬‫کما‬
‫‌ترین‬‫ک‬‫سب‬ ‫و‬ ‫کاراترین‬ ‫دوم‬ ‫گروه‬ ‫خالف‬ ‫بر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حرف‬ ‫کوهنورد‬ ،‫شد‬ ‫گفته‬ ‫که‬ ‫‌طور‬‫ن‬‫هما‬ ،‫همچنین‬
‫به‬ ‫نیازی‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مهم‬ ‫ر‬َ‫َظ‬‫ن‬ ‫تنها‬ ‫کمال‬ ‫و‬ ‫عرفان‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫منظر‬ ‫این‬ ‫از‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تهیه‬ ‫را‬ ‫وسایل‬
.‫نیست‬،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫طوالنی‬‫را‬‫مسیر‬‫و‬‫هستند‬‫اضافه‬‫بار‬‫فقط‬‫که‬‫آویختنی‬‫اسباب‬‫و‬‫وسایل‬‫و‬‫‌ها‬‫ک‬‫تکنی‬
‫که‬ ‫است‬ ‫درونی‬ ‫تحولی‬ ‫عرفان‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫حاصل‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬ ‫کردن‬ ‫حمل‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫آویزان‬ ‫با‬ ‫کمال‬

40. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
39
.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ »‫«نظر‬ ‫به‬ ‫انتها‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫عینی‬ ‫نمود‬ ‫هیچ‬
‫طی‬‫تنهایی‬‫به‬‫را‬‫بلند‬‫‌های‬‫ه‬‫قل‬‫فتح‬‫العبور‬‫صعب‬‫مسیر‬‫ای‬‫حرفه‬‫کوهنوردان‬‫که‬‫است‬‫این‬‫دیگر‬‫نکته‬
‫پیمودن‬ ‫زیرا‬ .‫نروند‬ ‫کوه‬ ‫به‬ ‫همراه‬ ‫بدون‬ ‫هرگز‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مهم‬ ‫اصل‬ ‫یک‬ ‫این‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫نم‬
‫به‬‫کسی‬‫اگر‬‫حتی‬،‫دلیل‬‫همین‬‫به‬.‫است‬‫‌خطر‬‫ر‬‫پ‬‫آنان‬‫همیاری‬‫و‬‫همراهان‬‫وجود‬‫بدون‬‫مسیری‬‫چنین‬
‫واقع‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حرف‬ ‫کوهنوردان‬ ‫سرزنش‬ ‫مورد‬ ،‫گردد‬ ‫باز‬ ‫نیز‬ ‫سالمت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫کوهنوردی‬ ‫به‬ ‫اقدام‬ ‫تنهایی‬
‫لغزش‬ ‫امکان‬ ،‫همراهان‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫زیرا‬ ‫رفت؛‬ ‫قله‬ ‫به‬ ‫تنهایی‬ ‫به‬ ‫نباید‬ ‫نیز‬ ‫کمال‬ ‫قله‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬
‫کسی‬ ‫اگر‬ ‫حتی‬ ،‫همچنین‬ .‫جست‬ ‫مدد‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫یاری‬ ‫از‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫خطا‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کمتر‬ ‫سقوط‬ ‫و‬
‫فکر‬ ‫به‬ ‫فقط‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫پرسش‬ ‫این‬ ‫با‬ ،‫برسد‬ ‫کمال‬ ‫به‬ ،‫است‬ ‫خود‬ ‫صعود‬ ‫فکر‬ ‫به‬ ‫فقط‬ ‫که‬
‫است؟‬ ‫آمده‬ ‫تنها‬ ،‫بوده‬ ‫خود‬
‫این‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫ضدکمال‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫خودخواهی‬ ‫بر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نشان‬ ،‫خود‬ ‫برای‬ ‫فقط‬ ‫کمال‬ ‫خواستن‬
‫که‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫اما‬ ‫‌دهد؛‬‫ی‬‫م‬ ‫نجات‬ ‫مهلکه‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌سوزی‬‫ش‬‫آت‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫کسی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫وقتی‬ ‫مانند‬ ‫درست‬
‫نجات‬،‫عرفان‬‫در‬.‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬‫کمکی‬،‫هستند‬‫سانحه‬‫این‬‫دچار‬‫که‬‫دیگری‬‫افراد‬‫به‬،‫است‬‫مقدور‬‫او‬‫برای‬
.‫فردی‬‫نه‬‫است؛‬‫جمعی‬
:‫زیرا‬
.‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫کنار‬ ‫منیت‬ ‫و‬ ‫خودخواهی‬ ،‫عرفان‬ ‫در‬ ‌-1
‫ننماینـدت‬ ‫هـــــیچ‬ ‫هسـت‬ ‫تو‬ ،‫تو‬ ‫با‬ ‫تا‬ ‫نبخشـایندت‬ ‫خـــودت‬ ‫غم‬ ‫هسـت‬ ‫تا‬
‫نگشاینـدت‬ ‫که‬ ‫خـواجه‬ ‫ای‬ ‫مـزن‬ ‫در‬ ‫این‬ ‫نشـوی‬ ‫فـارغ‬ ‫کون‬ ‫دو‬ ‫هـر‬ ‫و‬ ‫خـود‬ ‫از‬ ‫تا‬
)‫شبستري‬‫محمود‬‫(شيخ‬
.‫است‬ ‫حق‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ،‫خلق‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ،‫کمال‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‌-2
‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫با‬‫همدلی‬‫و‬‫معاشرت‬‫با‬‫و‬‫مردم‬‫دل‬‫از‬‫فرد‬‫که‬‫دارد‬‫ارزش‬‫وقتی‬»‫«فنا‬‫و‬»‫«محو‬‫مقام‬‫به‬‫رسیدن‬

41. ‫انسان‬ ‫بينش‬
40
‫باز‬ ‫خلق‬ ‫میان‬ ‫به‬ ‫بعد‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ،‫‌رسند‬‫ی‬‫م‬ »‫اهلل‬ ‫فی‬ ‫«فناء‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫همه‬ ،‫همچنین‬ .‫برسد‬ ‫آن‬ ‫به‬
.‫گفت‬»‫الخلق‬ ‫فی‬‫«فناء‬‫مرحله‬‫این‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬.‫کنند‬‫دعوت‬‫مسیر‬‫این‬‫به‬‫را‬‫خلق‬‫تا‬‫‌گردند‬‫ی‬‫م‬
‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫با‬ ‫فقط‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫است‬ ‫خلق‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ن‬‫آسا‬ ‫او‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬ ‫برقراری‬ ‫و‬ ‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬
‫و‬ ‫توافق‬ ‫به‬ ‫خدا‬ ‫خلق‬ ‫با‬ ‫کسی‬ ‫اگر‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫رسید‬ ‫کمال‬ ‫به‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫دیگران‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫بدون‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫اصول‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫ارزشمند‬ ‫هنری‬ ،‫کمال‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ،‫رسید‬ ‫تفاهم‬
.‫داد‬‫افزایش‬‫را‬‫جامعه‬‫کمال‬‫سطح‬‫باید‬،‫بیشتر‬‫کمال‬‫برای‬‫همیشه‬ ‌-3
،‫بنابراین‬.‫هستند‬‫پرواز‬‫حال‬‫در‬‫بسته‬‫تور‬‫یک‬‫در‬‫همه‬‫که‬‫کرد‬‫تشبیه‬‫پرندگانی‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬
‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫پرندگانی‬ ‫را‬ ‫پرواز‬ ‫سطح‬ ‫همواره‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫گرفتن‬ ‫اوج‬ ‫به‬ ‫اشتیاق‬ ‫هرچقدر‬
‫زندگی‬‫در‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬.‫کنند‬‫حرکت‬‫هم‬‫با‬‫همه‬‫باید‬،‫صعود‬‫برای‬‫پس‬.‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫پرواز‬‫سطح‬‫‌ترین‬‫ن‬‫پایی‬‫در‬
.‫بطلبند‬‫همراهی‬‫به‬‫را‬‫یکدیگر‬‫کمال‬‫مسیر‬‫در‬‫صعود‬‫برای‬‫است‬‫الزم‬‫و‬‫نیستند‬‫مستقل‬‫هم‬‫از‬،‫خود‬
،‫قوا‬‫تجدید‬‫و‬‫استراحت‬‫برای‬‫کوهنورد‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫الزم‬‫که‬‫است‬‫این‬‫کوهنوردی‬‫مشخصات‬‫از‬‫دیگر‬‫یکی‬
‫در‬‫باشد؛‬‫برخوردار‬‫زیبایی‬‫منظره‬‫از‬‫توقف‬‫محل‬‫است‬‫ممکن‬.‫کند‬‫توقف‬‫قله‬‫مسیر‬‫در‬‫‌هایی‬‫ه‬‫ایستگا‬‫در‬
‫تحت‬،‫هدف‬‫و‬‫کند‬‫غفلت‬‫قله‬‫به‬‫صعود‬‫از‬‫که‬‫شود‬‫زیبایی‬‫این‬‫جذب‬‫‌قدر‬‫ن‬‫آ‬‫نباید‬‫کوهنورد‬،‫صورت‬‫این‬
‫طبیعت‬ ‫منظره‬ ‫از‬ ‫بردن‬ ‫لذت‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫بنابراین‬ .‫بگیرد‬ ‫قرار‬ ‫او‬ ‫روی‬ ‫پیش‬ ‫منظره‬ ‫زیبایی‬ ‫تاثیر‬
‫غیر‬ ‫در‬ .‫بازگردد‬ ‫اصلی‬ ‫هدف‬ ‫مسیر‬ ‫به‬ً‫ا‬‫مجدد‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫ترک‬ ‫را‬ ‫ایستگاه‬ ،‫آن‬ ‫‌های‬‫ی‬‫زیبای‬ ‫از‬ ‫‌مندی‬‫ه‬‫بهر‬ ‫و‬
.‫دارند‬ ‫باز‬ ‫هدف‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫کلی‬ ‫به‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حاشی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫جاذب‬ ‫صورت‬ ‫این‬
‫توجه‬ ‫عرفانی‬ ‫توصیه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫رو‬ ‫همین‬ ‫از‬ .‫دارد‬ ‫اهمیت‬ ‫نیز‬ ‫کمال‬ ‫قله‬ ‫مسیر‬ ‫پیمودن‬ ‫در‬ ‫نکته‬ ‫این‬
‫افرادی‬ ‫را‬ ‫گفته‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫برسد‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫شاید‬ .»‫برو‬ ‫و‬ ‫بچین‬ ‫گلی‬ ،‫رسیدی‬ ‫که‬ ‫چمن‬ ‫هر‬ ‫«به‬ ‫که‬ ‫کرد‬
‫راه‬ ‫سالکان‬ ‫و‬ ‫عارفان‬ ‫برای‬ ‫عبارت‬ ‫این‬ ،‫صورت‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫ولی‬ ‫باشند؛‬ ‫کرده‬ ‫نقل‬ ‫‌گذران‬‫ش‬‫خو‬ ‫و‬ ‫عیاش‬
.‫دارد‬‫مهمی‬‫بسیار‬‫کاربرد‬‫کمال‬

42. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
41
‫یا‬ ،‫منظور‬ ‫این‬ ‫برای‬ .‫است‬ ‫قله‬ ‫به‬ ‫صعود‬ ‫برای‬ ‫مسیر‬ ‫بهترین‬ ‫یافتن‬ ،‫کوهنوردی‬ ‫دیگر‬ ‫خصوصیت‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫گردن‬ ‫از‬ ‫خوبی‬ ‫به‬ ‫بتوان‬ ‫تا‬ ‫داشت‬ ‫دست‬ ‫در‬ ‫دقیق‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نقش‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫گرفت‬ ‫کمک‬ ‫راه‬ ‫بلد‬ ‫از‬ ‫باید‬
‫قله‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ .‫رسید‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫سالمت‬ ‫به‬ ،‫مسیر‬ ‫از‬ ‫انحراف‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫گذر‬ ‫‌العبور‬‫ب‬‫صع‬ ‫‌های‬‫ه‬‫را‬
‫از‬ ‫باید‬ ،‫بیراهه‬ ‫از‬ ‫راه‬ ‫شناسایی‬ ‫برای‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫انحراف‬ ‫و‬ ‫سقوط‬ ‫خطر‬ ‫نیز‬ ‫کمال‬
‫اند‬ ‫بوده‬ ‫بسیار‬ ‫چه‬ ،‫تاریخ‬ ‫طول‬ ‫در‬ .‫شد‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫آگاه‬ ‫معلمان‬ ‫وجود‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫داشت‬ ‫خبر‬ ‫راه‬ ‫این‬ ‫اصول‬
‫‌اند‬‫ه‬‫رفت‬ ‫خطا‬ ‫به‬ ،‫بدانند‬ ‫که‬ ‫‌آن‬‫ی‬‫ب‬ ‫اما‬ ‫‌اند؛‬‫ه‬‫داشت‬ ‫را‬ ‫قله‬ ‫به‬ ‫صعود‬ ‫قصد‬ ،‫معنویت‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کسانی‬
‫علیه‬ ،‫حق‬ ‫نام‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫نادانی‬ ‫خداپرستان‬ ‫بلکه‬ ،‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫‌نصیب‬‫ی‬‫ب‬ ‫کمال‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ‫و‬
!‫‌اند‬‫ه‬‫برداشت‬ ‫قدم‬ ‫حق‬
‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫اشتیاق‬ ‫که‬ ‫انسانی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کمال‬ ‫قله‬ ‫فتح‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫کوهنوردی‬ ‫اصول‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬
:‫دهد‬ ‫نوید‬ ،‫دارد‬ ‫را‬ ‫هدف‬ ‫این‬
‫جمعی‬ ‫حرکت‬ -1
‫ممکن‬‫کیفیت‬‫باالترین‬‫با‬‫ولی‬‫سبک‬‫وسایل‬‫از‬‫استفاده‬ ‌-2
‫‌ضروری‬‫ر‬‫غی‬‫وسایل‬‫حمل‬‫عدم‬-3
‫مسیر‬‫مناظر‬‫جذابیت‬‫دلیل‬‫به‬‫دائم‬‫توقف‬‫عدم‬-4
‫راه‬‫شناسایی‬-5
‫ذهنی‬ ‫انرژی‬ ‫و‬ ‫زندگی‬ ‫همه‬ ،‫برخی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫بینشی‬ ‫اشکاالت‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫شد‬ ‫بیان‬ ‫طورکه‬ ‫همان‬
‫زندگی‬ ‫هدف‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ،‫معنا‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫دیگری‬ ‫افراد‬ ‫یا‬ ‫همسر‬ ،‫فرزند‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫صرف‬ ‫را‬ ‫خود‬
‫‌آیند‬‫ی‬‫م‬‫حساب‬‫به‬‫همراه‬‫و‬‫همسفر‬،‫کمال‬‫قله‬‫مسیر‬‫در‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬‫همه‬‫که‬‫حالی‬‫در‬.‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬‫قرار‬‫خود‬
‫در‬ ... ‫و‬ ‫فرزند‬ ،‫همسر‬ ‫جایگاه‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬ .‫کنند‬ ‫یاری‬ ‫قله‬ ‫این‬ ‫پیمودن‬ ‫راه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫تنها‬ ‫و‬
‫مهم‬ .‫‌آید‬‫ی‬‫نم‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫کمال‬ ‫طریق‬ ‫طی‬ ‫برای‬ ‫مانعی‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫چوب‬ ‫چار‬ ‫همین‬

43. ‫انسان‬ ‫بينش‬
42
‫دنبال‬‫برای‬‫و‬‫نشود‬‫خطا‬‫دچار‬‫هدف‬‫انتخاب‬‫در‬‫که‬‫یابد‬‫دست‬‫معرفتی‬‫و‬‫عشق‬‫به‬‫انسان‬‫که‬‫است‬‫این‬
.‫باشد‬‫نداشته‬‫‌ای‬‫ه‬‫بهان‬‫آن‬‫کردن‬
‫کند‬ ‫چـه‬ ‫را‬ ‫خانمـان‬ ‫و‬ ‫عیـال‬ ‫و‬ ‫فـرزنـد‬ ‫کند‬ ‫چه‬ ‫را‬ ‫جان‬ ،‫شناخت‬ ‫را‬ ‫تو‬ ‫که‬ ‫کس‬ ‫آن‬
‫کند‬ ‫چـه‬ ‫را‬ ‫جهـان‬ ‫دو‬ ‫هـر‬ ،‫تو‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫دیـوان‬ ‫بخــــشی‬ ‫جهانش‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ،‫کـنی‬ ‫دیوانه‬
)‫(موالنا‬
‫زندگی‬‫هدف‬‫عنوان‬‫به‬‫را‬‫خود‬‫همراهان‬‫که‬‫بینشی‬‫خطای‬‫این‬‫دلیل‬‫به‬‫که‬‫هستند‬‫زیادی‬‫بسیار‬‫افراد‬
‫یا‬ ،‫شده‬ ‫مشاعر‬ ‫در‬ ‫اختالل‬ ‫دچار‬ ،‫است‬ ‫گرفته‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫عزیزان‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫اتفاقی‬ ‫علت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫قرار‬
.‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬‫دست‬‫از‬‫را‬‫خود‬‫سالمتی‬‫مختلفی‬‫‌های‬‫ل‬‫شک‬‫به‬
‫اگرچه‬.‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬‫باز‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫سرازیر‬‫آن‬‫دامنه‬‫به‬‫کوه‬‫قله‬‫از‬‫کوهنورد‬‫باالخره‬‫که‬‫است‬‫این‬‫نهایی‬‫نکته‬
‫و‬ ‫ورزیده‬ ،‫بازگشت‬ ‫هنگام‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬ ،‫کنیم‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ،‫ندارد‬ ‫معنا‬ ‫بازگشت‬ ‫کمال‬ ‫مسیر‬ ‫در‬
‫و‬‫‌تر‬‫ه‬‫پخت‬‫انسانی‬‫به‬،‫رود‬‫پیش‬‫بیشتر‬‫چقدر‬‫هر‬‫نیز‬‫کمال‬‫مسیر‬‫سالک‬،‫است‬‫سختی‬‫هر‬‫با‬‫مقابله‬‫آماده‬
‫جمع‬‫و‬‫گروه‬‫قدر‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫درک‬‫کسی‬‫هر‬‫از‬‫بهتر‬‫را‬‫دیگران‬‫با‬‫مسالمت‬‫راه‬‫‌شود؛‬‫ی‬‫م‬‫تبدیل‬‫‌تر‬‫ه‬‫تجرب‬‫با‬
‫همسفر‬‫و‬‫همراه‬‫قدر‬‫شناخت‬‫به‬‫را‬‫انسان‬،‫مرتفع‬‫‌های‬‫ه‬‫قل‬‫مسیر‬‫پیمودن‬‫و‬‫کوهنوردی‬.‫‌داند‬‫ی‬‫م‬‫بهتر‬‫را‬
.‫باشد‬‫ارزشمند‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫چقدر‬‫همراهی‬‫هر‬‫وجود‬‫که‬‫‌فهماند‬‫ی‬‫م‬‫او‬‫به‬‫و‬‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬
‫نمانیـم‬ ‫یکدیگر‬ ‫ز‬ ‫ناگـه‬ ‫تـا‬ ‫کـه‬ ‫بدانیـم‬ ‫یکدیـگر‬ ‫قـدر‬ ‫تا‬ ‫بیـا‬
)‫(موالنا‬
‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
‫چيزي‬ ‫هر‬ ‫وجود‬ ‫عامل‬ ،‫او‬ ‫عشق‬ ‫و‬‫‌است‬‫ه‬‫كرد‬ ‫متجلي‬ »‫«عشق‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫هستي‬ ‌‫ه‬‫هم‬ ،‫خداوند‬‫مقدس‬ ‫ذات‬
‫نظام‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫عشق‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫حركتي‬ ،‫خلقت‬ ‫در‬ ‫حركت‬ ‫اولين‬ ،‫ديگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫است‬ ‫عالم‬ ‫كل‬ ‫در‬
.‫دارد‬ ‫را‬ ‫ويژگي‬ ‫همين‬ ‫نيز‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫حرك‬ ‌‫ه‬‫هم‬ ،‫آفرينش‬

44. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
43
‫زد‬ ‫عالم‬ ‫همه‬ ‫به‬ ‫آتش‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫پيدا‬ ‫عشق‬ ‫زد‬ ‫دم‬ ‫تجلي‬ ‫ز‬ ‫حسنش‬ ‫پـرتـو‬ ‫ازل‬ ‫در‬
)‫(حافظ‬
‫سایر‬‫از‬‫متفاوت‬‫معنایی‬‫آدم‬‫به‬‫چه‬‫آن‬،‫نيست‬‫خداوند‬‫رحمت‬‫و‬‫عشق‬‫جز‬‫چيزي‬،‫تجلي‬‫عامل‬‫تنها‬‫نه‬
‫تحمل‬‫از‬‫زمین‬‫و‬‫آسمان‬‫که‬‫حالی‬‫در‬‫شد؛‬‫عشق‬‫امانت‬‫حامل‬‫او‬.‫است‬‫عشق‬،‫است‬‫بخشیده‬‫مخلوقات‬
.‫زدند‬ ‫باز‬ ‫سر‬ ‫آن‬
‫زدند‬ ‫دیـوانه‬ ‫من‬ ‫نـام‬ ‫به‬ ‫کـار‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫قرع‬ ‫کشـید‬ ‫نتـوانسـت‬ ‫امـانت‬ ‫بـار‬ ‫آسـمان‬
)‫(حافظ‬
‫موجود‬ ‫هیچ‬ ‫که‬ ‫قابلیتی‬ ‫کرد؛‬ ‫پیدا‬ ‫را‬ ‫عشق‬ ‫فهم‬ ‫و‬ ‫درک‬ ‫قابلیت‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫موجودی‬ ‫تنها‬ ‫آدم‬ ‫سان‬ ‫بدین‬
‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫خلق‬ ‫عشق‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫الهی‬ ‫مخلوقات‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫درست‬ .‫نیست‬ ‫برخوردار‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫دیگری‬
.‫ندارند‬‫آگاهانه‬ ‫‌مندی‬‫ه‬‫بهر‬‫و‬‫نیستند‬‫خبر‬‫با‬‫آن‬‫از‬‫‌یک‬‫چ‬‫هی‬‫آدم‬‫جز‬‫اما‬،‫هستند‬‫شناور‬‫الهی‬‫عشق‬‫در‬
‫ریـز‬ ‫آدم‬ ‫خاک‬ ‫به‬ ‫گالبـی‬ ‫و‬ ‫جـام‬ ‫بخـواه‬ ‫ساقی‬ ‫ای‬ ‫چیست‬ ‫که‬ ‫نداند‬ ‫عشق‬ ‫فرشته‬
)‫(حافظ‬
:‫یا‬ ‫و‬
‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫مخـمر‬ ‫آدم‬ ‫طیـنت‬ ‫آنجـا‬ ‫کاندر‬ ‫گوی‬ ‫تسبیح‬ ‫ملک‬ ‫ای‬ ‫عشق‬ ‫میخانه‬ ‫در‬ ‫بر‬
)‫(حافظ‬
:‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تجربه‬ ‫مرحله‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫عشق‬ »‫«آدم‬ ‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫هستی‬‫همه‬‫که‬‫شد‬‫متوجه‬‫و‬‫گرفت‬‫قرار‬‫سجده‬‫مورد‬»‫«آدم‬‫که‬‫آن‬‫از‬‫پس‬،‫مرحله‬‫این‬‫در‬:‫اول‬‫مرحله‬
‫به‬ ،‫‌گوید‬‫ی‬‫م‬ ‫تبریک‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫خلقت‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫خداوند‬ ‫خود‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫آمده‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫خاطر‬ ‫به‬
‫اولین‬‫او‬،‫ترتیب‬‫این‬‫به‬.‫شد‬‫خویش‬‫عاشق‬،‫برد‬‫خود‬‫وجود‬‫به‬‫پی‬‫که‬‫این‬‫دنبال‬‫به‬‫و‬‫شد‬‫معطوف‬‫خود‬
‫توجه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توصی‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫مبتال‬ ‫‌شیفتگی‬‫د‬‫خو‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫تجربه‬ ‫را‬ ‫عشق‬ ‫مرحله‬

45. ‫انسان‬ ‫بينش‬
44
.‫کند‬ ‫تجربه‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫خود‬ ‫تا‬ ‫شد؛‬ ‫نزدیک‬ ‫هستی‬ ‫درخت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نکرد‬
،‫مرحله‬‫این‬‫در‬‫ما‬.‫هستیم‬‫مرحله‬‫این‬‫تجربه‬‫حال‬‫در‬‫بشر‬‫نام‬‫تحت‬‫ما‬‫اغلب‬‫حاضر‬‫حال‬‫در‬:‫دوم‬‫مرحله‬
‫از‬ ‫غیر‬ ‫کسی‬ ‫یا‬ ‫چیزی‬ ‫عاشق‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫باشیم‬ ‫خودمان‬ ‫عاشق‬ ‫هم‬ ‫قادریم‬ ‫و‬ ‫برخورداریم‬ ‫‌گانه‬‫و‬‫د‬ ‫قابلیتی‬ ‫از‬
‫عشق‬ ‫این‬ ‫کامل‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫بتوانیم‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫هستیم‬ ‫نوسان‬ ‫در‬ ‫دیگری‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫عشق‬ ‫بین‬ ‫یعنی‬ ‫خود؛‬
.‫شویم‬ ‫رها‬ ‫‌شیفتگی‬‫د‬‫خو‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫یابیم‬ ‫رحمانی‬ ‫جلوه‬ ،‫آن‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫معطوف‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫غیر‬ ‫به‬ ‫را‬
‫عالقه‬‫همه‬،‫نتیجه‬ ‫در‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫متولد‬‫شیفته‬‫خود‬،‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬‫وجود‬‫عرصه‬‫به‬‫پا‬‫دنیا‬‫این‬‫در‬‫که‬‫نوزادی‬
‫گرسنگی‬ ‫رفع‬ ‫برای‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫طلب‬ ‫را‬ ‫مادرش‬ ‫اگر‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نیازهایش‬ ‫رفع‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫توجه‬ ‫و‬
،‫بلوغ‬‫از‬‫پس‬‫و‬‫کند‬‫رشد‬‫‌توانست‬‫ی‬‫نم‬،‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬‫مادر‬‫طالب‬‫او‬‫و‬‫نبود‬‫گرسنگی‬‫احساس‬‫اگر‬‫البته‬.‫است‬
.‫برهاند‬‫خودشیفتگی‬‫از‬‫را‬‫خود‬،‫تعالی‬‫و‬‫کمال‬‫با‬
‫مرحله‬‫این‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫غیر‬‫به‬‫معطوف‬‫را‬‫خود‬‫عشق‬‫کامل‬‫طور‬‫به‬‫انسان‬،‫سوم‬‫مرحله‬‫در‬:‫سوم‬‫مرحله‬
.‫است‬‫رحمانیت‬‫تجربه‬‫مرحله‬،‫بود‬‫خواهد‬‫بیرون‬‫به‬‫معطوف‬‫عشق‬،‫آن‬‫در‬‫که‬
‫پخته‬ ‫عشق‬ =‫کامل‬ ‫عشق‬ =‫بیرون‬‫به‬ ‫کامل‬ ‫عطف‬ =‫رحمانیت‬
‫کسی‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫باشد‬ ‫مهم‬ ‫برایش‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫کامل‬ ‫رحمانیت‬ ،‫نور‬ ‫بخشندگی‬ ‫در‬ ‫خورشید‬
‫قرار‬ ‫تنفر‬ ‫مورد‬ ‫یا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ستایش‬ ‫او‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫نه‬ ‫یا‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ‫چیزی‬ ‫تابش‬ ‫این‬ ‫قبال‬ ‫در‬ ‫آیا‬ ‫و‬ ‫‌تابد‬‫ی‬‫م‬
‫کسانی‬‫چه‬‫‌پرسد‬‫ی‬‫نم‬‫هرگز‬،‫نیز‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫ایثار‬‫را‬‫خود‬‫ثمر‬‫و‬‫میوه‬‫که‬‫درختی‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫نورافشانی‬،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬
‫ویژگی‬‫همین‬‫پخته‬‫عشق‬.‫داد‬‫خواهند‬‫او‬‫به‬‫پاداشی‬‫چه‬،‫عوض‬‫در‬‫و‬‫کنند‬‫تناول‬‫را‬‫آن‬‫ثمره‬‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬
.‫نیست‬‫خبری‬‫دیگر‬‫خود‬‫از‬‫و‬‫است‬‫بیرون‬‫به‬‫کامل‬‫عطف‬،‫آن‬ ‫تجربه‬‫در‬‫و‬‫دارد‬‫را‬
‫را‬ ‫خـود‬ ‫نـدیـدن‬ ‫و‬ ‫را‬ ‫کـس‬ ‫همـه‬ ‫دیـدن‬ ‫آمــوخت‬ ‫ببایــد‬ ‫دیــده‬ ‫مــردمـک‬ ‫از‬
)‫انصاری‬‫عبداهلل‬‫(خواجه‬
‫از‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اجزا‬ ‫سایر‬ ‫با‬ ‫آدم‬ ‫فرق‬ ‫اما‬ ‫دارند؛‬ ‫قرار‬ ‫خود‬ ‫کمال‬ ‫اوج‬ ‫در‬ ‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫همه‬

46. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
45
‫خود‬‫وجود‬‫به‬‫آدم‬‫که‬‫صورتی‬‫در‬.‫ندارند‬‫آگاهی‬‫هایشان‬‫قابلیت‬‫به‬‫نسبت‬‫و‬‫‌خبرند‬‫ی‬‫ب‬‫خود‬‫کمال‬‫و‬‫وجود‬
‫از‬‫موجودی‬‫هیچ‬‫انسان‬‫از‬‫غیر‬‫به‬،‫واقع‬‫در‬.‫‌رود‬‫ی‬‫م‬‫پیش‬‫به‬‫شدن‬‫رحمان‬‫سمت‬‫به‬‫آگاهانه‬‫و‬‫است‬‫آگاه‬
.‫دارند‬‫وجود‬‫که‬‫‌دانند‬‫ی‬‫نم‬‫خورشید‬‫و‬‫گیاهان‬،‫حیوانات‬‫مثال‬‫برای‬.‫نیست‬‫آگاه‬‫خویش‬‫وجود‬
»‫اهلل‬ ‫«اسماء‬ ‫سوی‬ ‫به‬‫حرکت‬،‫‌رسیم‬‫ی‬‫م‬‫آن‬‫به‬ "‫راجعون‬‫الیه‬‫انا‬‫و‬‫هلل‬‫انا‬ "‫حلقه‬‫در‬‫که‬‫تجاربی‬‫از‬‫یکی‬
‫سوی‬ ‫به‬ ‫همه‬ ‫"بازگشت‬ ‫وقتی‬ .‫است‬ ‫رحمانیت‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫آگاهانه‬ ‫حرکت‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ،‫آن‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫و‬
‫نیز‬ ‫زندگی‬ ‫همین‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫‌رویم‬‫ی‬‫م‬ ‫او‬ ‫رحمانیت‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫یعنی‬ ،‫است‬ »‫«رحمن‬ ‫او‬ ‫وقتی‬ ‫و‬ "‫اوست‬
.‫داشت‬‫رحمانیت‬‫از‬‫‌ای‬‫ه‬‫تجرب‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫زمینی‬ ‫عشق‬ .‫دارد‬ ‫نقش‬ ،‫است‬ ‫رحمانیت‬ ‫تجربه‬ ‫که‬ ‫عشق‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مرحل‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫در‬ ‫زمینی‬ ‫عشق‬
‫النه‬ ‫از‬ ‫پنیر‬ ‫تکه‬ ‫آن‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ‫موش‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گذاشته‬ ‫موشی‬ ‫النه‬ ‫جلوی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫پنیری‬ ‫تکه‬ ‫مانند‬
‫عشق‬ ،‫‌کشد‬‫ی‬‫م‬ ‫بیرون‬ )‫است‬ ‫عشق‬ ‫اول‬ ‫مرحله‬ ‫(که‬ ‫‌شیفتگی‬‫د‬‫خو‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬ .‫آید‬ ‫بیرون‬ ‫خود‬
،‫حقیقت‬‫در‬.‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫خدا‬‫عشق‬،‫خود‬‫از‬‫شدن‬‫دور‬‫با‬‫و‬‫عامل‬‫این‬‫واسطه‬‫به‬‫انسان‬.‫است‬‫خود‬‫غیر‬‫به‬
‫و‬ ‫شدن‬ ‫‌خود‬‫ی‬‫ب‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫تجربه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫جدا‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫آن‬ ‫مدد‬ ‫به‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫عاملی‬ ‫دیگری‬ ‫به‬ ‫عشق‬
.‫یابد‬‫دست‬‫‌شیفتگی‬‫د‬‫خو‬‫از‬‫رهایی‬
‫عیـان‬ ‫گردد‬ ‫حـق‬ ‫که‬ ‫تا‬ ‫شو‬ ‫نهــان‬ ‫تو‬ ‫نهــان‬ ‫باشـد‬ ‫خــدا‬ ‫پیدایی‬ ‫تــو‬ ‫تـا‬
)‫الهیجی‬‫(اسیری‬
:‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬ ‫خدا‬ ‫عشق‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫عاملی‬ ،‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫حال‬ ‫هر‬ ‫به‬
‫است‬‫رهبر‬‫سر‬‫بـــدان‬‫را‬‫ما‬‫عاقبت‬ ‫است‬ ‫سر‬ ‫زان‬ ‫گر‬ ‫و‬ ‫سر‬ ‫زین‬ ‫گر‬ ‫عاشقی‬
)‫(موالنا‬
‫به‬ ‫انسان‬ ،‫آن‬ ‫پیمودن‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫طی‬ ‫را‬ ‫مراحلی‬ ‫پله‬ ‫پله‬ ‫باید‬ ،‫عشق‬ ‫درجه‬ ‫باالترین‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫برای‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫پیدا‬ ‫را‬ ‫الهی‬ ‫بزرگ‬ ‫عشق‬ ‫تحمل‬ ‫و‬ ‫تاب‬ ‫تدریج‬

47. ‫انسان‬ ‫بينش‬
46
‫انتها‬ ‫است‬ ‫حـق‬ ‫عشق‬ ‫بر‬ ‫گذر‬ ‫را‬ ‫مجـازی‬ ‫عشق‬ ‫ضرر‬ ‫آمد‬ ‫پیش‬ ‫عشق‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫شمر‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫عنای‬ ‫از‬ ‫این‬
‫غـزاعشقی‬‫در‬‫گیـرد‬‫شمشـیر‬‫شود‬‫استا‬‫آن‬‫در‬‫او‬‫تا‬ ‫دهد‬‫می‬‫چوبین‬‫شمشیر‬‫خود‬‫پور‬‫دست‬‫به‬‫غازی‬
‫ابتـال‬ ‫آید‬ ‫آخر‬ ‫چون‬ ‫‌شـود‬‫ی‬‫م‬ ‫رحـمان‬ ‫عشـق‬ ‫با‬ ‫بود‬ ‫آن‬ ‫چوبین‬ ‫شــمشیر‬ ‫بود‬ ‫انسان‬ ‫بر‬ ‫که‬
)‫(موالنا‬
.‫کرد‬‫خواهد‬‫وارد‬‫صدمه‬‫دیگران‬‫و‬‫خود‬‫به‬‫حتم‬‫طور‬‫به‬،‫شود‬‫داده‬‫واقعی‬‫شمشیر‬‫مبتدی‬‫فرد‬‫یک‬‫به‬‫اگر‬
.‫بگیرد‬‫دست‬‫در‬‫واقعی‬‫شمشیر‬،‫آن‬‫از‬‫پس‬‫و‬‫کند‬‫تمرین‬‫چوبین‬‫شمشیری‬‫با‬‫ابتدا‬‫است‬‫الزم‬،‫بنابراین‬
‫"انا‬ ‫چرخه‬ ‫از‬ ‫مقطع‬ ‫هر‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫الزم‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫آمادگ‬ ‫نیز‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫نزدیکی‬ ‫و‬ ‫قرب‬ ‫و‬ ‫الهی‬ ‫عشق‬ ‫تجربه‬ ‫در‬
‫و‬ ‫هلل‬ ‫"انا‬ ‫چرخه‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫حرکت‬ ‫در‬ ‫آدم‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حاصل‬ ‫آمادگی‬ ‫این‬ ‫نوعی‬ ‫به‬ ،"‫راجعون‬ ‫الیه‬ ‫انا‬ ‫و‬ ‫هلل‬
‫این‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫رب‬ ‫لقاء‬ ‫موجب‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫کسب‬ ‫نیز‬ ‫دیگری‬ ‫‌های‬‫ی‬‫آمادگ‬ "‫راجعون‬ ‫الیه‬ ‫انا‬
‫گفته‬‫نیز‬‫مجازی‬‫عشق‬‫آن‬‫به‬‫که‬‫است‬‫زمینی‬‫عشق‬‫تجربه‬،‫هدف‬‫این‬‫برای‬‫مؤثر‬‫عوامل‬‫از‬‫یکی‬‫دنیا‬
‫طی‬ ‫را‬ ‫الهی‬ ‫رحمانیت‬ ‫مدارج‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پل‬ ،‫عشق‬ ‫این‬ ‫تجربه‬ ‫با‬ ‫او‬ ‫که‬ ‫مقدراست‬ ‫الهی‬ ‫حکمت‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
.‫شود‬ ‫نایل‬ ‫آن‬ ‫درک‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کند‬
‫هـمدگر‬ ‫عـاشـقان‬ ‫را‬ ‫مـا‬ ‫کـرد‬ ‫قـدر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫قضـا‬ ‫در‬ ‫حق‬ ‫حکـمت‬
)‫(موالنا‬
‫عشق‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬،‫عمده‬‫طور‬‫به‬‫اما‬‫است؛‬‫انسان‬‫طراحی‬‫عطف‬‫نقاط‬‫از‬‫یکی‬،‫عشق‬‫تجربه‬‫کسب‬‫قابلیت‬
‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌گیر‬‫ر‬‫د‬ ‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫یک‬ ‫جریان‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫طرفین‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬ ‫اسارت‬ ‫نوعی‬ ‫را‬
‫عاشق‬‫رسیدن‬‫با‬.‫است‬‫یکتابینی‬‫به‬‫رسیدن‬‫و‬‫زمینی‬‫وحدت‬‫تجربه‬‫برای‬‫عاملی‬‫عشق‬،‫الهی‬‫طرح‬‫در‬
‫عشق‬‫در‬‫و‬‫‌بیند‬‫ی‬‫م‬‫یکتایی‬‫عشق‬‫قالب‬‫در‬‫او‬.‫کرد‬‫منحرف‬‫معشوق‬‫از‬‫را‬‫او‬‫نظر‬‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬‫یکتابینی‬‫به‬
‫تن‬ ‫درک‬ ‫یعنی‬ ‫الهی‬ ‫تجلیات‬ ‫یکتایی‬ ‫درک‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫خداوند‬ ‫یکتایی‬ ‫درک‬ ،‫توحید‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫موحد‬
‫حاصل‬ ‫وحدتی‬ ‫تجربه‬ ‫در‬ ‫یکتایی‬ ‫این‬ ‫درک‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫گوش‬ .‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫آدم‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫واحد‬

48. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
47
‫نه‬ ،‫انسان‬ ‫وجود‬ ‫در‬ ‫عشق‬ ‫این‬ ‫قابلیت‬ ‫انگیز‬ ‫شگفت‬ ‫طراحی‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫دست‬‫به‬‫تجربه‬‫این‬‫در‬‫که‬‫وحدتی‬‫درس‬‫از‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫او‬.‫است‬‫خلقت‬‫شاهکار‬‫بلکه‬‫نیست؛‬‫‌دلیل‬‫ی‬‫ب‬‫تنها‬
.‫برد‬ ‫بهره‬ ‫کمال‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫در‬ ،‫‌آورد‬‫ی‬‫م‬
)‫(موالنا‬ ‫شـد‬ ‫نخـواهد‬ ‫امـاره‬ ،‫شد‬ ‫عاشـق‬ ‫کـه‬ ‫نفـس‬ ‫آن‬
‫معشوق‬،‫عاشق‬‫و‬‫ندارد‬‫وجود‬‫آن‬‫در‬‫عقل‬‫‌جویی‬‫د‬‫سو‬‫که‬‫است‬‫عشقی‬‫زمینی‬‫عشق‬‫از‬‫منظور‬‫جا‬‫این‬‫در‬
‫وجود‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫عشقی‬ ‫قابلیت‬ ‫از‬ ‫‌مندی‬‫ه‬‫بهر‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ .‫‌طلبد‬‫ی‬‫نم‬ ‫خود‬ ‫منفعت‬ ‫برای‬ ‫را‬
‫از‬ ‫خواستن‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫عقالنی‬ ‫خواستن‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫عقل‬ ‫پله‬ ‫بر‬ ‫عشق‬ ،‫دارند‬ ‫خود‬
‫تأمین‬ ‫متضمن‬ ،‫عشق‬ ‫پله‬ ‫بر‬ ‫خواستن‬ .‫بگوییم‬ "‫داشتن‬ ‫است،"دوست‬ ‫متفاوت‬ ‫کلی‬ ‫به‬ ‫عشق‬ ‫روی‬
‫با‬ ‫داشتن‬ ‫دوست‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫اندازد‬ ‫خطر‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫جان‬ ‫حتی‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫انسان‬ ‫منافع‬
‫اغلب‬ ‫عشق‬ .‫است‬ ‫عقل‬ ‫توصیه‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫داشتن‬ ‫دوست‬ ‫زیرا‬ ‫است؛‬ ‫متفاوت‬ ‫کلی‬ ‫به‬ ‫بودن‬ ‫عاشق‬
‫اما‬‫‌دهد؛‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫داشتن‬‫دوست‬‫پیشنهاد‬‫که‬‫است‬‫عقل‬‫این‬،‫موارد‬‫این‬‫در‬.‫است‬‫عقالنی‬‫عشق‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫گرفته‬‫اشتباه‬‫عشق‬‫با‬
‫بـرد‬ ‫سـودی‬ ‫کـزآن‬ ‫جـویـد‬ ‫آن‬ ‫عقـل‬ ‫خــرد‬‫ِـی‬‫ن‬‫باشــد‬‫عشــق‬‫ابــالـی‬‫ال‬
)‫(موالنا‬
،‫مواردی‬‫در‬،‫مثال‬‫برای‬.‫شود‬‫تلقی‬‫عشق‬‫کاذب‬‫طور‬‫به‬‫دیگری‬‫عوامل‬‫است‬‫ممکن‬‫مواقع‬‫گاهی‬‫حتی‬
‫دلیل‬‫به‬‫ناخودآگاه‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫دور‬‫خود‬‫مادر‬‫و‬‫پدر‬‫از‬‫دانشگاه‬‫در‬‫تحصیل‬‫منظور‬‫به‬‫که‬‫نوجوانی‬‫یا‬‫جوان‬
‫‌گاه‬‫ه‬‫تکی‬‫دنبال‬‫به‬،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫خالء‬‫احساس‬،‫است‬‫بوده‬‫برخوردار‬‫آن‬‫از‬ ً‫ال‬‫قب‬‫که‬‫‌گاهی‬‫ه‬‫تکی‬‫دادن‬‫دست‬‫از‬
‫فردی‬‫اولین‬‫است‬‫ممکن‬‫صورت‬‫این‬‫در‬.‫کند‬‫قبلی‬‫‌گاه‬‫ه‬‫تکی‬‫جایگزین‬‫را‬‫آن‬‫بتواند‬‫تا‬‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬‫جدیدی‬
.‫کند‬ ‫عالقه‬ ‫احساس‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫انتخاب‬ ‫کمبود‬ ‫این‬ ‫جبران‬ ‫برای‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫راهش‬ ‫سر‬ ‫که‬ ‫را‬
‫و‬ ‫کند‬ ‫تغییر‬ ‫شرایط‬ ‫مدتی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫و‬ ‫عقالنی‬ ،‫عالقه‬ ‫این‬ ‫ریشه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بدیهی‬

49. ‫انسان‬ ‫بينش‬
48
،‫بدهد‬‫دست‬‫از‬‫را‬‫خود‬‫اهمیت‬،‫‌گاه‬‫ه‬‫تکی‬‫وجود‬‫به‬‫نیاز‬‫احساس‬‫او‬‫برای‬‫و‬‫شود‬‫‌تر‬‫ل‬‫مستق‬‫‌ای‬‫ه‬‫گون‬‫به‬‫فرد‬
‫احساس‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫متعجب‬ ،‫است‬ ‫کرده‬ ‫عالقه‬ ‫ابراز‬ ‫شخص‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫روزی‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫انتخاب‬ ‫از‬
‫داشتن‬ ‫دوست‬ ‫آن‬ ‫همه‬ ‫یکباره‬ ‫به‬ ،‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫اشتباه‬ ‫مرتکب‬ ‫خود‬ ‫انتخاب‬ ‫در‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫جدایی‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫امر‬ ‫همین‬ ‫و‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫سؤال‬ ‫زیر‬
‫آن‬ ‫انقضای‬ ‫تاریخ‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫متزلزل‬ ‫نیز‬ ‫عالقه‬ ‫آن‬ ،‫برود‬ ‫بین‬ ‫از‬ ‫عالقه‬ ‫و‬ ‫تمایل‬ ‫علت‬ ‫اگر‬ ،‫واقع‬ ‫در‬
‫و‬ ‫دارند‬ ‫مصرف‬ ‫تاریخ‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫عقل‬ ‫طلبی‬ ‫منفعت‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫احساسی‬ ‫تمایالت‬ ‫زیرا‬ .‫‌رسد‬‫ی‬‫فرام‬
.‫کنند‬‫پیدا‬‫جایگزین‬‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬
‫از‬ ،‫عشق‬ ‫افزار‬ ‫نرم‬ ‫از‬ ‫‌برداری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫عدم‬ ‫و‬ ‫عقل‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫بودن‬ ‫فعال‬ ‫واسطه‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬
‫منطقی‬ ‫روابط‬ ‫با‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫چیز‬ ‫همه‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫گمان‬ ‫و‬ ‫هستند‬ ‫برخوردار‬ ‫ضعیفی‬ ‫‌ورزی‬‫ق‬‫عش‬ ‫قابلیت‬
‫بسیار‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫زندگی‬ ‫عاطفی‬ ‫و‬ ‫احساسی‬ ‫بخش‬ ‫برای‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ .‫رساند‬ ‫نتیجه‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫کرد‬ ‫فصل‬ ‫و‬ ‫حل‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫سختی‬‫‌های‬‫ت‬‫شکس‬‫به‬‫منجر‬،‫معمول‬‫طور‬‫به‬‫و‬‫است‬‫خطرناک‬
‫برنده‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫قمار‬ ‫یک‬ ‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫افراد‬ ‫همین‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫ذهنی‬ ‫برداشت‬
‫عده‬ ،‫حتی‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫فنا‬ ،‫رفته‬ ‫باد‬ ‫بر‬ ‫زندگی‬ ،‫نشویم‬ ‫برنده‬ ‫عشق‬ ‫قمار‬ ‫در‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫بازنده‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬
‫‌بینی‬‫د‬‫ب‬ ،‫افسردگی‬ ،‫سرخوردگی‬ ‫دچار‬ ‫جوانی‬ ‫دوران‬ ‫همان‬ ‫در‬ ‫ناکامی‬ ‫این‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫زیادی‬
‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫توجه‬ ‫ندرت‬ ‫به‬ ،‫آن‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫و‬ ‫هدف‬ ‫و‬ ‫عشق‬ ‫فلسفه‬ ‫به‬ ،‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ... ‫و‬
‫انتظار‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫درصد‬ ،‫دارند‬ ‫انقضا‬ ‫تاریخ‬ ‫عقالنی‬ ‫‌های‬‫ق‬‫عش‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫آن‬ ‫از‬
.‫باشند‬ ‫ناکامی‬ ‫و‬ ‫شکست‬
‫تعالی‬‫و‬‫رشد‬‫او‬‫به‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫نعمت‬‫این‬.‫است‬‫انسان‬‫شکوفایی‬،‫خلقت‬‫نظام‬‫در‬‫عشق‬‫الهی‬‫نعمت‬‫کاربرد‬
‫پژمردگی‬‫به‬‫منجر‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬،‫عشق‬‫پله‬‫بر‬‫عشق‬‫درک‬‫عدم‬‫و‬‫آن‬‫از‬‫برداشت‬‫سوء‬،‫عمل‬‫در‬‫اما‬‫ببخشد؛‬
‫آن‬ ‫‌تر‬‫د‬‫ب‬ ‫این‬ ‫از‬ .‫شود‬ ‫مختلف‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫حتی‬‫و‬ ‫انسان‬‫سرگردانی‬‫و‬‫سقوط‬‫به‬‫منتهی‬‫و‬‫افسردگی‬‫و‬

50. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
49
‫یک‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌زنند‬‫ی‬‫م‬ ‫خودکشی‬ ‫به‬ ‫دست‬ ،‫قمار‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫شکست‬ ‫با‬ ‫نیز‬ ‫زیادی‬ ‫عده‬ ‫که‬ ‫است‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫کریه‬ ‫و‬ ‫زشت‬ ،‫پست‬ ‫بسیار‬ ‫ارزشی‬ ‫ضد‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ‫الهی‬ ‫بزرگ‬ ‫ارزش‬
‫آغاز‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫جوان‬ ‫نسل‬ ً‫ا‬‫(خصوص‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫اکثر‬ ‫که‬ ‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫دلیل‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫مشکالت‬ ‫این‬ ‫همه‬
‫و‬ ‫فهم‬ ،‫بینش‬ ‫به‬ ‫زمینی‬ ‫عشق‬ ‫درباره‬ )‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫بزرگ‬ ‫تجربه‬ ‫این‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬ ،‫زندگی‬ ‫راه‬
‫و‬ ‫شود‬ ‫داده‬ ‫آموزش‬ ‫الهی‬ ‫تقدیر‬ ‫این‬ ‫فلسفه‬ ‫و‬ ‫منظور‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫نرسید‬ ‫الزم‬ ‫درک‬
‫و‬ ‫شود‬ ‫آغاز‬ ‫آموزش‬ ‫این‬ ‫مقدمه‬ ‫کودکی‬ ‫دوران‬ ‫همان‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫بهتر‬ ‫شاید‬ ‫و‬ ‫گردد‬ ‫آشکار‬ ‫و‬ ‫شفاف‬
‫الزم‬ ،‫جمله‬ ‫از‬ .‫آید‬ ‫عمل‬ ‫به‬ ‫جلوگیری‬ ‫بعدی‬ ‫فجایع‬ ‫بروز‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫گردد‬ ‫اصالح‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫آنان‬ ‫بینش‬
‫انکار‬‫که‬‫دانست‬‫باید‬‫حال‬‫هر‬‫به‬.‫گیرد‬‫قرار‬‫تعلیم‬‫مورد‬‫عشق‬‫پله‬‫و‬‫عقل‬‫پله‬‫بنیادی‬‫مفاهیم‬‫که‬‫است‬
‫بینش‬ ‫به‬ ‫تجهیز‬ ،‫باشد‬ ‫راهگشا‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬ ‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬‫کمکی‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫رفع‬ ‫به‬ ،‫شده‬ ‫مطرح‬ ‫اشکاالت‬
.‫است‬‫زمینی‬‫عشق‬‫درباره‬‫صحیح‬
‫بودن‬ ‫صالح‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
»‫صالح‬ ‫«انسان‬ ‫و‬ »‫صالح‬ ‫«عمل‬ ‫از‬ ،‫دارد‬ ‫روشنی‬ ‫مفهوم‬ ‫مردم‬ ‫اغلب‬ ‫برای‬ »‫«صلح‬ ‫واژه‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫با‬
‫تنها‬‫بتوانيم‬‫كه‬‫نيست‬‫مقامي‬،‫صالح‬‫انسان‬‫مقام‬،‫رایج‬‫تصور‬‫خالف‬‫بر‬.‫شود‬‫می‬‫مختلفی‬‫‌های‬‫ت‬‫برداش‬
،‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫كه‬ ‫‌آيد‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫ادراكاتي‬ ‫با‬ ‫مقام‬ ‫اين‬ .‫برسيم‬ ‫آن‬ ‫به‬ ،‫نيك‬ ‫كارهاي‬ ‫انجام‬ ‫با‬
‫اجزاي‬‫از‬‫‌يك‬‫هر‬‫با‬،‫خدا‬‫با‬،‫صالح‬‫انسان‬‫يعني‬.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫ديگران‬‫با‬‫صلح‬‫و‬‫خود‬‫با‬‫صلح‬،‫هستي‬‫با‬‫صلح‬
‫اعمال‬ ،‫افكار‬ ،‫بنابراین‬ .‫ندارد‬ ‫تضادي‬ ‫کدام‬ ‫هیچ‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫رسیده‬ ‫صلح‬ ‫به‬ ‫ديگران‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫با‬ ،‫هستي‬
.‫‌گيرد‬‫ي‬‫م‬‫شكل‬‫‌جانبه‬‫ه‬‫هم‬‫و‬‫دروني‬‫صلح‬‫اين‬‫مبناي‬‫بر‬‫نيز‬‫او‬‫گفتار‬‫و‬
‫کسی‬ ‫صالح‬ ‫انسان‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫نزدیک‬ ‫صلح‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫عملی‬ ‫صالح‬ ‫عمل‬ ،‫دیگر‬ ‫بیان‬ ‫به‬
‫و‬ ‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫غلبه‬ ‫خویش‬ ‫وجودی‬ ‫‌های‬‫د‬‫تضا‬ ‫بر‬ ‫است‬ ‫توانسته‬ ‫یعنی‬ .‫‌برد‬‫ی‬‫م‬ ‫سر‬ ‫به‬ ‫صلح‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬

51. ‫انسان‬ ‫بينش‬
50
،‫کمال‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫معمولی‬ ‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬ ‫حرکت‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫رها‬ ‫نیز‬ ‫دیگر‬ ‫تضادهای‬ ‫با‬ ‫درگیری‬ ‫از‬
‫سر‬ ‫به‬ ‫صلح‬ ‫در‬ ‫صالح‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫لحاظ‬ ‫به‬ ‫اما‬ ‫است؛‬ ‫ترمز‬ ‫نوعی‬ ،‫تضاد‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫با‬ ‫درگیری‬
‫حل‬ ‫به‬ ‫معطوف‬ ‫او‬ ‫ذهنی‬ ‫انرژی‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫متوقف‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫متعالی‬ ‫حرکت‬ ‫درونی‬ ‫ترمزهای‬ ‫این‬ ،‫‌برد‬‫ی‬‫م‬
‫که‬ ‫است‬ ‫مقامی‬ ‫باالترین‬ ‫صالح‬ ‫انسان‬ ‫مقام‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫تضادها‬ ‫این‬
.‫برسد‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫فرد‬
‫دستور‬ ‫مغز‬ ،‫حالت‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫عمل‬ ‫پارچه‬ ‫یک‬ ‫او‬ ‫وجود‬ ،‫است‬ ‫تضاد‬ ‫درگیر‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫زمانی‬
‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫تضاد‬ ‫عامل‬ ،‫دیگر‬ ‫بیان‬ ‫به‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫صادر‬ ‫را‬ ‫مسموم‬ ‫شیمیایی‬ ‫‌های‬‫ن‬‫هورمو‬ ‫ترشح‬
.‫کند‬ ‫سلب‬ ‫انسان‬ ‫از‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ‫درون‬ ‫آرامش‬ ،‫انداخته‬ ‫خطر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫سالمتی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کننده‬ ‫مسموم‬
.‫است‬ ‫بودن‬ ‫صالح‬ ‫عدم‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫تضاد‬ ‫با‬ ‫او‬ ‫‌گیری‬‫ر‬‫د‬ ،‫انسان‬ ‫برای‬ ‫زا‬ ‫بیماری‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬
‫هركسي‬ ‫و‬ ‫چيزي‬ ‫هر‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫دروني‬ ‫تضاد‬ ،‫صالح‬ ‫انسان‬ ‫مقام‬ ‫به‬ ‫رسيدن‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫توضیح‬ ‫به‬ ‫(الزم‬
،‫صالح‬‫انسان‬،‫واقع‬‫در‬.‫نکند‬‫مقابله‬‫باطل‬‫با‬،‫حق‬‫از‬‫دفاع‬‫در‬‫او‬‫كه‬‫‌شود‬‫ي‬‫نم‬‫باعث‬‫اين‬‫اما‬‫‌كند؛‬‫ي‬‫م‬‫برطرف‬
).‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫دفاع‬‫حق‬‫از‬‫همواره‬‫و‬‫‌ايستد‬‫ي‬‫م‬‫ظالم‬‫ظلم‬‫مقابل‬‫در‬،‫مسئولیت‬‫حس‬‫با‬‫اما‬،‫كينه‬‫و‬‫نفرت‬‫بدون‬
‫هستی‬‫با‬،‫خود‬‫با‬،‫خدا‬‫با‬‫صلح‬‫عمده‬‫گروه‬‫چند‬‫در‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫را‬»‫«صلح‬‫مختلف‬‫انواع‬،‫شد‬‫اشاره‬‫که‬‫چنان‬
‫اگر‬ .‫است‬ ‫دشوارتر‬ ‫همه‬ ‫از‬ ،‫ديگران‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫و‬ ‫‌تر‬‫ن‬‫آسا‬ ،‫ديگر‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬ .‫برد‬ ‫نام‬ ‫دیگران‬ ‫با‬ ‫و‬
:‫بود‬‫خواهد‬‫چنین‬،‫ببريم‬‫نام‬‫سهولت‬‫ترتيب‬‫به‬‫را‬‫صلح‬ ‌‫ه‬‫مرحل‬‫چهار‬‫بخواهيم‬
‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌-1
‫هستي‬‫با‬‫صلح‬ ‌-2
‫خود‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌-3
‫ديگران‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌-4
،‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫حاصل‬‫عرفاني‬‫حركت‬‫مسير‬‫در‬‫كه‬‫اساسی‬‫تحول‬‫چهار‬‫اين‬‫از‬‫يك‬‫هر‬‫با‬‫بيشتر‬‫آشنايي‬‫براي‬

52. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
51
:‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫داده‬‫توضیح‬‫جداگانه‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬،‫هرکدام‬
:‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌-1
‫عدالت‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫انتظارات‬ ‫زیرا‬ .‫‌برند‬‫ی‬‫م‬ ‫سر‬ ‫به‬ ‫تضاد‬ ‫در‬ ‫خداوند‬ ‫عدالت‬ ‫و‬ ‫حکمت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫افراد‬ ‫اغلب‬
‫نفع‬ ‫به‬ ‫زندگی‬ ‫رویدادهای‬ ‫هستند‬ ‫مایل‬ ،‫کدام‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫طور‬ ‫این‬ ‫اتفاقات‬ ‫وقوع‬ ‫در‬ ‫الهی‬ ‫حکمت‬ ‫و‬
‫تصور‬،‫باشد‬‫نداشته‬‫بر‬‫در‬‫ای‬‫فایده‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫برای‬‫ظاهر‬‫در‬‫که‬‫صورتی‬‫در‬‫و‬‫باشد‬‫مرادشان‬‫وفق‬‫بر‬‫و‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
‫همواره‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫دنیا‬ ‫امور‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نکرده‬ ‫رعایت‬ ‫را‬ ‫عدالت‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫خداوند‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
‫نیز‬‫او‬‫حکمت‬‫بلکه‬‫الهی‬‫عدالت‬‫تنها‬‫نه‬،‫ترتیب‬‫این‬‫به‬.‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬‫خاتمه‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫ضرر‬‫به‬‫و‬‫دیگران‬‫نفع‬‫به‬
.‫شد‬‫خواهد‬‫تلقی‬‫بیهوده‬‫و‬‫عبث‬‫انسان‬‫خلقت‬،‫نتیجه‬‫در‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫انکار‬
‫ذرات‬ ‌‫ه‬‫هم‬ ‫حقوق‬ ،‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫هستی‬ ‫در‬ ‫جاری‬ ‫قوانین‬ »‫الهی‬ ‫«عدالت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫قانونمند‬ ،‫بوده‬ ‫عدالت‬ ‫آن‬ ‫اجرای‬ ‫نحوه‬ »‫الهی‬ ‫«حکمت‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫رعایت‬ ‫عالم‬
‫‌های‬‫ه‬‫خواست‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫اشتیاق‬ ‫مزد‬ ‫انسان‬ ،‫قانون‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تحقق‬ ‫بازتاب‬ ‫قانون‬
‫حکمت‬‫شدن‬‫جاری‬‫نحوه‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫بازتاب‬‫قانون‬‫شناخت‬‫با‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫دریافت‬‫خویش‬‫منفی‬‫و‬‫مثبت‬
‫دارد‬‫نقشی‬‫کسی‬‫هر‬،‫بشر‬‫زندگی‬‫طراحی‬‫در‬‫چگونه‬‫که‬‫دانست‬‫و‬‫‌برد‬‫ی‬‫پ‬‫الهی‬‫عدالت‬‫به‬‫آن‬‫متعاقب‬‫و‬
‫اسباب‬ ‫و‬ ‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫یکدیگر‬ ‫راه‬ ‫سر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫چرا‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫الهی‬ ‫حکمت‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وسیل‬ ‫و‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫همدیگر‬‫آزمایش‬
‫تحلیل‬‫و‬‫تجزیه‬‫به‬‫قادر‬،‫باشد‬‫نداشته‬‫بازتاب‬‫قانون‬‫و‬‫الهی‬‫حکمت‬‫از‬‫درستی‬‫فهم‬‫انسان‬‫که‬‫زمانی‬‫تا‬
‫‌های‬‫ا‬‫چر‬ ،‫باشد‬ ‫او‬ ‫زندگی‬ ‫مصالح‬ ‫خالف‬‫ظاهر‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پدید‬ ‫هر‬‫با‬ ‫مواجهه‬ ‫در‬‫و‬‫نیست‬ ‫زندگی‬ ‫وقایع‬
.‫است‬‫خداوند‬‫با‬‫تضاد‬‫عامل‬‫که‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫طرح‬‫بسیاری‬
‫اعتراض‬‫این‬‫موجب‬‫که‬‫است‬»‫«عبادت‬‫فلسفه‬‫درک‬‫و‬‫فهم‬‫عدم‬‫خداوند‬‫با‬‫تضاد‬‫عوامل‬‫از‬‫دیگر‬‫یکی‬
‫چرا‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫برطرف‬ ‫زندگی‬ ‫مشکالت‬ ‫عبادت‬ ‫انجام‬ ‫با‬ ‫چرا‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫عبادت‬ ‫باید‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬

53. ‫انسان‬ ‫بينش‬
52
‫‌کند؟‬‫ی‬‫نم‬‫عطا‬‫سالمتی‬‫بیماران‬‫به‬،‫عبادت‬‫قبال‬‫در‬‫خداوند‬
‫خداوند‬ ‫با‬ ‫ستد‬ ‫و‬ ‫داد‬ ‫براي‬ ،‫بنده‬ ‫سوي‬ ‫از‬ ‫كااليي‬ ،‫عبادت‬ ‫كه‬ ‫‌كنند‬‫ي‬‫م‬ ‫گمان‬ ‫اشتباه‬ ‫به‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫بسياري‬
‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫مقرر‬ ‫اين‬ ‫براي‬ ،‫بوده‬ ‫خدا‬ ‫به‬ ‫شدن‬ ‫نزديك‬ ‫براي‬ ‫‌هايي‬‫ش‬‫رو‬ ‫و‬ ‌‫ه‬‫را‬ ،‫عبادات‬ ‫كه‬ ‫حالي‬ ‫در‬ ‫است؛‬
‫عامل‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫ايجاد‬ ‫دروني‬ ‫تحول‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫‌كنند‬‫بيشتر‬ ‫هستي‬ ‫حقايق‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫يقين‬ ‫هم‬ ‫كه‬
.‫بشوند‬‫‌او‬‫كمالي‬‫رشد‬
‫است‬‫ارتباط‬‫اين‬‫برقراري‬‫با‬‫و‬‫دارد‬‫‌‌اي‬‫ويژه‬‫اهميت‬‫خدا‬‫با‬‫ارتباط‬‫و‬‫اتصال‬،‫عبادي‬‫مراسم‬‫از‬‫يك‬‫هر‬‫در‬
‫‌يابد‬‫ي‬‫م‬‫عشق‬‫حامل‬‫را‬‫خود‬‫انسان‬‫كه‬‫است‬‫صورت‬‫اين‬‫در‬‫فقط‬‫زیرا‬.‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬‫نتيجه‬‫به‬‫عبادت‬‫آن‬‫كه‬
‫دلدادگي‬ ‫و‬ ‫عشق‬ ‫همان‬ ‫شدن‬ ‫برانگيخته‬ ‫براساس‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫واقف‬ ‫خود‬ ‫عظيم‬ ‫نقش‬ ‫و‬ ‫جايگاه‬ ‫به‬ ‫و‬
.‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬‫عبادت‬‫استمرار‬‫مشتاق‬‫او‬‫كه‬ ‫است‬
‫يا‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫خداوند‬ ‫نياز‬ ‫مبناي‬ ‫بر‬ ،‫عبادت‬ ‫كه‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫غلط‬ ‫تصور‬ ‫اين‬ ‫ديگر‬ ،‫حالت‬ ‫اين‬ ‫در‬
‫عبادت‬‫در‬،‫ديگر‬‫عبارت‬‫به‬.‫شود‬‫آورده‬‫بر‬‫حاجتي‬‫و‬‫آيد‬‫دست‬‫به‬‫منفعتي‬‫تا‬‫است‬‫او‬‫درگاه‬‫به‬‫پيشكشی‬
.)‫خدا‬ ‫خلق‬ ‫يا‬ ‫خدا‬ ‫(بر‬ ‫منتي‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫هست‬ ‫تمنايي‬ ‫نه‬ )‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫درست‬ ‫بينش‬ ‫با‬ ‫(كه‬ ‫صحيح‬
‫به‬‫نيافتن‬‫دست‬،‫دليل‬‫همين‬‫به‬‫و‬‫ندارد‬‫وجود‬‫توقعي‬‫و‬‫انتظار‬‫ديگر‬»‫‌منتي‬‫ي‬‫«ب‬‫و‬»‫‌تمنايي‬‫ي‬‫«ب‬‫مقام‬‫در‬
»‫بندگي‬‫رسالت‬‫«انجام‬،‫عبادت‬‫گفت‬‫‌توان‬‫ي‬‫م‬ ‌‫ع‬‫مجمو‬‫در‬.‫‌شود‬‫ي‬‫نم‬‫خداوند‬‫با‬‫تضاد‬‫عامل‬‫‌ها‬‫خواسته‬
‫به‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫انجام‬ ‫علت‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ،‫برسد‬ ‫آن‬ ‫درك‬ ‫به‬ ‫كسي‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫تعالي‬ ‫باعث‬ ‫كه‬ ‫است‬
‫آن‬‫عبادت‬‫خود‬‫كه‬‫عشقي‬‫با‬‫بلكه‬،‫‌رسد‬‫ي‬‫نم‬‫تضاد‬‫به‬‫خدا‬‫با‬،‫دارد‬‫انتظار‬‫كه‬‫مقاصدي‬‫به‬‫نرسيدن‬‫دليل‬
.‫‌رود‬‫ي‬‫م‬ ‫آن‬ ‫سراغ‬ ‫به‬ ،‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫بيشتر‬ ‫و‬ ‫بيشتر‬ ‫را‬
‫بهشت‬ ‫تمناست‬ ‫تـرک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫آگـاه‬ ‫نشـد‬ ‫بهشت‬ ‫تمنـای‬ ‫به‬ ‫آمـد‬ ‫سـر‬ ‫به‬ ‫زاهـد‬ ‫عمـر‬
)‫تبریزی‬‫(صائب‬
‫به‬‫نسبت‬‫عبادت‬‫اهل‬‫از‬‫توجهی‬‫قابل‬‫عده‬،‫شد‬‫اشاره‬‫که‬‫طور‬‫همان‬‫اما‬.‫است‬‫انسان‬‫رشد‬‫برای‬‫عبادات‬

54. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
53
‫را‬‫زندگی‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫عبادت‬‫ازای‬‫در‬‫او‬‫که‬‫دارند‬‫انتظار‬‫و‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫متوقع‬‫خدا‬‫از‬،‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬‫انجام‬‫که‬‫عباداتی‬
‫دهد‬‫شفا‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫بیماری‬‫کند؛‬‫فصل‬‫و‬‫حل‬‫زودتر‬‫چه‬‫هر‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫مشکالت‬‫و‬‫بگرداند‬‫مرادشان‬‫وفق‬‫بر‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫باعث‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫خداوند‬ ‫به‬ ‫دادن‬ ‫باج‬ ‫نوعی‬ ‫عبادت‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫دید‬ ‫از‬ .‫کند‬ ‫مستجاب‬ ‫را‬ ‫دعایشان‬ ‫و‬
‫و‬ ‫دهد‬ ‫قرار‬ ‫آنان‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫تسهیالت‬ ‫که‬ ‫برسد‬ ‫خدا‬ ‫به‬ ‫نوبت‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫ادا‬ ‫خدا‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫بنده‬ ‫دین‬
‫عبادات‬ ‫فلسفه‬ ‫با‬ ‫توقعات‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫اما‬ .‫شود‬ ‫فصل‬ ‫و‬ ‫حل‬ ‫یکباره‬ ‫به‬ ‫مشکالت‬ ‫همه‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬
‫مواجه‬‫زندگی‬‫نامالیمات‬‫با‬‫که‬‫این‬‫محض‬‫به‬‫افراد‬‫این‬‫بیشتر‬،‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬‫آورده‬‫بر‬‫عمل‬‫در‬‫و‬‫است‬‫مغایر‬
‫از‬ ‫پس‬ ‫گاهی‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫افسردگی‬ ‫دچار‬ ،‫‌بینند‬‫ی‬‫م‬ ‫نشده‬ ‫حل‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫مشکالت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬
‫و‬‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫او‬‫با‬‫تضاد‬‫دچار‬‫و‬‫‌گردند‬‫ی‬‫م‬‫بر‬‫او‬‫لطف‬‫از‬‫‌کنند؛‬‫ی‬‫م‬‫پشت‬‫خداوند‬‫به‬‫یکباره‬،‫عبادت‬‫‌ها‬‫ت‬‫مد‬
.‫‌روند‬‫ی‬‫م‬‫متعدد‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫استقبال‬‫به‬،‫تضاد‬‫با‬‫درگیری‬‫دلیل‬‫به‬
‫و‬ ‫حکمت‬ ،‫عدالت‬ ‫با‬ ،‫برسد‬ ‫الزم‬ ‫‌های‬‫ی‬‫آگاه‬ ‫به‬ ‫خلقت‬ ‫فلسفه‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ ‫اما‬
‫گمان‬ ‫این‬ ‫باعث‬ ‫فرد‬ ‫ناآگاهي‬ .‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫خدا‬ ‫با‬ ‫آشتی‬ ‫و‬ ‫صلح‬ ‫به‬ ‫راحتی‬ ‫به‬ ،‫شده‬ ‫آشنا‬ ‫عبادت‬ ‫فلسفه‬
‫خدا‬ ‫حكمت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ،‫دليل‬ ‫همين‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫داشته‬ ‫روا‬ ‫ظلمی‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫خداوند‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬
‫عظيم‬ ‫طرح‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫ما‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫هر‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫حالي‬ ‫در‬ ‫اين‬ .‫‌داند‬‫ي‬‫نم‬ ‫عادل‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫معترض‬
‫هدف‬ ‫سوي‬ ‫به‬ ،‫حيات‬ ‫از‬ ‫مختلفي‬ ‫مراحل‬ ‫كردن‬ ‫سپري‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌ايم‬‫ه‬‫شد‬ ‫آفريده‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫‌شد‬‫حساب‬ ‫و‬
.‫‌رويم‬‫ي‬‫م‬ ‫پيش‬ ‫ارزشمندي‬
‫به‬ ‫كه‬ ‫كسي‬ .‫‌آيد‬‫ي‬‫م‬ ‫‌دست‬‫به‬ ‫عظیم‬ ‫طرح‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫آگاهي‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫عشق‬ ‫پله‬ ‫بر‬ ‫تنها‬ ،‫حقيقت‬ ‫اين‬ ‫درك‬
‫خدا‬ ‫با‬ ‫عاشقانه‬ ‫رابطه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫عشق‬ ‫سرزمين‬ ‫آشناي‬ ،‫طرف‬ ‫يك‬ ‫از‬ ،‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬ ‫اشراق‬ ‫و‬ ‫ادراك‬
‌‫ه‬‫هم‬ ‫با‬ ،‫او‬ ‫عدالت‬ ‫و‬ ‫حكمت‬ ‫از‬ ‫يافتن‬ ‫آگاهي‬ ‫با‬ ،‫ديگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌يابد‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫او‬ ‫با‬ ‫عميقي‬ ‫صلح‬ ‫به‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫شاكر‬‫وجودش‬
‌‫ه‬‫پل‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫ادراكات‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کمال‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حركت‬ ‫در‬ ،‫شد‬ ‫ذكر‬ ‫آن‬ ‌‫ه‬‫نمون‬ ‫چند‬ ‫كه‬ ‫خدا‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫انواع‬

55. ‫انسان‬ ‫بينش‬
54
‫گفتني‬‫نیز‬‫نكته‬‫اين‬.‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬‫متعال‬‫پروردگار‬‫با‬‫دروني‬‫صلح‬‫به‬‫انسان‬‫و‬‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫برداشته‬‫ميان‬‫از‬‫عشق‬
‫كه‬ ‫دارد‬ ‫امكان‬ »‫«اناالحق‬ ‫درك‬ ‫با‬ ،‫خدا‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌‫ه‬‫مرحل‬ ‫باالترين‬ ‫و‬ ‫زيباترين‬ ‫به‬ ‫يافتن‬ ‫دست‬ ‫كه‬ ‫است‬
.‫‌طلبد‬‫ی‬‫م‬‫مفصلی‬‫شرح‬‫خود‬
:‫هستي‬‫با‬‫صلح‬ ‌-2
‫اگر‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تحقق‬ ‫نیز‬ ‫هستی‬‫با‬‫صلح‬،‫برسیم‬‫هستی‬‫جهان‬‫بر‬‫حاکم‬‫قوانین‬ ‫درک‬‫به‬ ‫که‬ ‫صورتی‬‫در‬
‫همه‬‫بر‬‫عالوه‬،‫بوده‬‫‌ها‬‫ت‬‫هس‬ ‌‫ه‬‫مجموع‬،‫هستي‬،‫بگيريم‬‫نظر‬‫در‬‫آن‬‫معني‬‫به‬‫توجه‬‫با‬‫را‬»‫«هستي‬ ‌‫ه‬‫واژ‬
‫استفاده‬‫لغت‬‫اين‬‫از‬‫اصطالحي‬‫طور‬‌‫ه‬‫ب‬‫وقتي‬‫اما‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫نیز‬‫خداوند‬‫مقدس‬‫ذات‬‫شامل‬،‫الهی‬‫تجلیات‬
‫معناي‬‫اين‬‫با‬»‫«هستي‬ ‌‫ه‬‫واژ‬‫جا‬‫اين‬‫در‬.‫باشد‬‫خداوند‬‫تجليات‬‫فقط‬‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬‫هستي‬‫از‬‫منظور‬،‫‌كنيم‬‫ي‬‫م‬
.‫‌رود‬‫ي‬‫م‬‫‌كار‬‫ه‬‫ب‬‫الهي‬‫تجليات‬ ‌‫ه‬‫مجموع‬‫به‬‫اشاره‬‫براي‬‫و‬‫اصطالحي‬
‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫آشكار‬‫هستي‬‫اجزاي‬‫از‬‫جزء‬‫هر‬‫وجود‬‫اهمیت‬‫كه‬‫اين‬‫اول‬.‫است‬‫تحول‬‫دو‬‫شامل‬‫هستي‬‫با‬‫صلح‬
‫هستي‬‫در‬‫جاري‬‫عشق‬‫مجذوب‬)‫مستقيم‬‫غير‬‫‌طور‬‫ه‬‫(ب‬‫و‬‫يكديگر‬‫با‬‫اجزا‬‫اين‬‫عميق‬‌‫ه‬‫رابط‬‫مبهوت‬‫انسان‬‫و‬
‫كه‬‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬‫درك‬‫اين‬‫به‬‫فرد‬‫كه‬‫اين‬‫دوم‬‫و‬‫‌گردد‬‫ي‬‫م‬)‫است‬‫بخشيده‬‫نظام‬‫را‬‫عظيم‬‫‌ي‬‫ه‬‫مجموع‬‫اين‬‫(كه‬
‫سوي‬‫به‬‫را‬‫انسان‬‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬.‫کند‬‫تحميل‬‫زمان‬‫يا‬‫فلك‬‫جمله‬‫از‬‫اجزا‬‫از‬‫‌يك‬‫هيچ‬‫به‬‫را‬‫خود‬‫شخصي‬‫ميل‬‫نباید‬
.‫است‬»‫زمان‬‫با‬‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬‫و‬»‫فلك‬‫با‬‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬،»‫كيهاني‬‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬،‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬‫سوق‬‫صلحي‬‫چنين‬
‫هستي‬ ‫وحدت‬ ‫درك‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫هستي‬ ‫اجزاي‬ ‫با‬ ‫هماهنگي‬ ‫و‬ ‫‌سويي‬‫م‬‫ه‬ ‫نوعي‬ »‫كيهاني‬ ‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬
‫اجزاي‬ ‌‫ه‬‫هم‬ ‫وابستگي‬ ‫و‬ ‫پيوستگي‬ ،‫ارتباط‬ ‫درك‬ »‫كيهاني‬ ‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬ ،‫ديگر‬ ‫بيان‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫منجر‬
‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫معلوم‬‫ادراكي‬‫چنين‬‫با‬.‫‌اند‬‫ه‬‫آورد‬‫وجود‬‫به‬‫را‬‫پيكر‬‫يك‬‫هم‬‫كنار‬‫در‬‫كه‬‫است‬‫یکدیگر‬‫به‬‫هستي‬
.‫كرد‬ ‫حذف‬ ‫پيكر‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫‌توان‬‫ي‬‫نم‬ ‫را‬ ‫جزئي‬ ‫هيچ‬ ‫كه‬
‫سـراپـاي‬ ‫عالـم‬ ‫همـه‬ ‫يابـد‬ ‫خـلل‬ ‫جـاي‬ ‫از‬ ‫بـرگيـري‬ ‫را‬ ‫ذره‬ ‫يـك‬ ‫اگـر‬
)‫شبستري‬‫محمود‬‫(شيخ‬

56. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
55
»‫عرضي‬ ‫«پيوستگي‬ ،‫حقيقت‬ ‫اين‬ .‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫پيدا‬ ‫معنا‬ ‫ديگر‬ ‫اجزاي‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫جزء‬ ‫هر‬ ‫وجود‬ ،‫كلي‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
‫اساس‬ ‫بر‬ .‫است‬ ‫توجه‬ ‫قابل‬ ‫نیز‬ »‫زماني‬ ‫«پيوستگي‬ ،‫بگيريم‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫زمان‬ ‫اگر‬ .‫است‬ ‫يكديگر‬ ‫با‬ ‫اجزا‬
.‫نيست‬‫جدا‬‫‌كدام‬‫چ‬‫هي‬‫از‬‫و‬‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫پيدا‬‫معنا‬‫خود‬ ‌‫ه‬‫آيند‬‫و‬‫گذشته‬‫امتداد‬‫در‬‫جزئي‬‫هر‬،‫پيوستگي‬‫اين‬
‫نقشي‬ ‫ديگر‬ ‫اجزاي‬ ‫به‬ ‫وابستگي‬ ‫در‬ ‫جزئي‬ ‫هر‬ ‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫حقيقتي‬ ‫نيز‬ ‫اجزا‬ »‫«وابستگي‬
‫يا‬ ‫و‬ ‫اجزا‬ ‫نوع‬ ،‫اكوسيستم‬ ‫در‬ ‫تغييراتي‬ ‫با‬ ‫گاهي‬ .‫كرد‬ ‫نخواهد‬ ‫ايفا‬ ‫را‬ ‫نقشي‬ ‫چنين‬ ‫تنهايي‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫دارد‬
.‫‌ماند‬‫ي‬‫م‬‫باقي‬‫خود‬‫تعادل‬‫در‬‫هستي‬‫همواره‬‫اما‬‫‌كند؛‬‫ي‬‫م‬‫تغيير‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫ارتباط‬‫شكل‬
‫قرار‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫چه‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫بسته‬ ‫که‬ ‫دارد‬ »‫وجودي‬ ‫«کد‬ ‫یک‬ ‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫جزئی‬ ‫هر‬
،‫فروش‬ ‫و‬ ‫خريد‬ ‫مورد‬ ‫كاالي‬ ‫هر‬ ‫مخصوص‬ ‫باركد‬ ‫مانند‬ ‫چيزي‬ ‫هر‬ ‫وجودي‬ ‫کد‬ .‫است‬ ‫متغير‬ ،‫بگيرد‬
‫نقش‬ ‫آن‬ ‫كبد‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫فعاليتي‬ ‫و‬ ‫نقش‬ ‫كبد‬ ‫در‬ ‫كبد‬ ‫سلول‬ ‫يك‬ ،‫مثال‬ ‫براي‬ .‫است‬ ‫آن‬ ‫مختص‬
‫جدا‬ ‫خودش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‌‫ه‬‫مجموع‬ ‫از‬ ‫اگر‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫وجودي‬ ‫کد‬ ‫يك‬ ‫سلول‬ ‫اين‬ ‫يعني‬ .‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫را‬
‫اين‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫افت‬ ‫با‬ ‫خودش‬ ‫جايگاه‬ ‫در‬ ،‫سلول‬ ‫اين‬ ‫افت‬ ،‫ترتيب‬ ‫همين‬ ‫به‬ .‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫تغيير‬ ،‫شود‬
‫در‬ ‫جزئی‬ ‫هر‬ ‫وجودي‬ ‫کد‬ ،‫پيوستگي‬ ‫قانون‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ،‫يعني‬ .‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫فرق‬ )‫انفرادي‬ ‫(حيات‬ ‫جايگاه‬
‫حفظ‬ ،‫است‬ ‫برخوردار‬ ‫سالمی‬ ‫شعور‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫اجزاي‬ ‫سایر‬ ‫با‬ ‫پيوستگي‬
،‫سالم‬ ‌‫ه‬‫مجموع‬ ‫از‬ ‫شدن‬ ‫جدا‬ ،‫بنابراين‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫مجموعه‬ ‫آن‬ ‫كلي‬ ‫افت‬ ‫تابع‬ ‫آن‬ ‫افت‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬
.‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫كاهش‬ ‫را‬ ‫عمر‬ ‫طول‬
‫و‬ ‫مجموعه‬ ‫اين‬ ‫اجزاي‬ ‫ساير‬ ‫با‬ ‫‌آوا‬‫م‬‫ه‬ ‫و‬ ‫‌سو‬‫م‬‫ه‬ ‫اگر‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫هستي‬ ‌‫ه‬‫مجموع‬ ‫از‬ ‫جزئي‬ ‫نیز‬ ‫انسان‬
‫عمر‬ ‫طول‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫مختلفي‬ ‫جسمي‬ ‫و‬ ‫رواني‬ ،‫ذهني‬ ‫‌هاي‬‫ب‬‫آسي‬ ‫دچار‬ ،‫نباشد‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫در‬
‫مصونيت‬ )‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫‌ترين‬‫م‬‫مه‬ ‫بلكه‬ ‫(و‬ ‫انسان‬ ‫مصونيت‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫يكي‬ ،‫عكس‬ ‫بر‬ .‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫كمتري‬
‫چندان‬‫‌زا‬‫ي‬‫بيمار‬‫عوامل‬‫با‬‫شدن‬‫مواجه‬‫حتي‬،‫هستي‬‫با‬‫‌ورزي‬‫ق‬‫عش‬‫صورت‬‫در‬.‫است‬‫عشق‬‫طريق‬‫از‬
.‫ندارد‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫خطري‬

57. ‫انسان‬ ‫بينش‬
56
‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫مختلف‬ ‫‌هاي‬‫ن‬‫انسا‬ ‫با‬ ‫‌زا‬‫ي‬‫بيمار‬ ‫‌هاي‬‫م‬‫ميكروارگانيس‬ ‌‫ه‬‫هوشمندان‬ ‌‫ه‬‫رابط‬ ،‫مثال‬ ‫براي‬
‫آشتي‬ ‫كه‬ ‫‌برند‬‫ي‬‫م‬ ‫در‬ ‫به‬ ‫سالم‬ ‫جان‬ ‫‌ها‬‫ي‬‫اپيدم‬ ‫از‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫برخوردارند‬ ‫بيشتر‬ ‫سالمت‬ ‫از‬ ‫كساني‬ ‫همواره‬
‫تکمیل‬‫در‬.‫‌دهند‬‫ي‬‫م‬‫راه‬‫خود‬‫به‬‫كمتري‬‫نگراني‬‫‌ها‬‫ي‬‫آلودگ‬‫اين‬‫از‬‫و‬‫دارند‬‫خود‬‫از‬‫خارج‬‫دنياي‬‫با‬‫بيشتري‬
‫طبيعت‬‫با‬‫‌فاز‬‫م‬‫ه‬‫و‬‫همسو‬‫طبيعي‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬‫كودكي‬‫هر‬‫که‬‫کرد‬‫اشاره‬‫موضوع‬‫این‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬،‫مثال‬‫این‬
‫با‬ ‫مقایسه‬ ‫در‬ ،‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫زندگي‬ ‫بهداشتي‬ ‫غير‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫كه‬ ‫روستايي‬ ‫كودك‬ ‫يك‬ ‫سالمت‬ .‫‌آيد‬‫ي‬‫م‬ ‫دنيا‬ ‫به‬
‫نشان‬،‫است‬‫مكرر‬‫‌هاي‬‫ي‬‫بيمار‬‫دچار‬‫والدين‬‫بهداشتي‬‫‌هاي‬‫ت‬‫مراقب‬‫رغم‬‫به‬‫كه‬‫شهرنشين‬‫كودك‬‫يك‬
‫صلح‬‫قبال‬‫در‬‫جامعه‬‫حتي‬‫و‬‫مادر‬‫و‬‫پدر‬‫تفکر‬‫از‬‫ناشی‬‫شعوري‬‫تشعشعات‬،‫كودك‬‫هر‬‫براي‬‫كه‬‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬
،‫بنابراین‬.‫دارد‬‫اش‬‫بيماري‬‫و‬‫سالمتي‬‫در‬‫‌كننده‬‫ن‬‫تعيي‬‫نقش‬‫و‬‫است‬‫مؤثر‬‫طبيعت‬‫به‬‫نسبت‬‫او‬‫تضاد‬‫يا‬‫و‬
،‫بیماری‬‫به‬‫ابتال‬،‫هستند‬‫‌تر‬‫ک‬‫نزدی‬‫اکوسیستم‬‫شعور‬‫به‬‫که‬‫روستائیان‬‫زندگی‬‌‫ه‬‫نحو‬‫در‬،‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫نظر‬‫به‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫رخ‬‫شهرنشین‬‫افراد‬‫از‬‫کمتر‬
‫معرفتي‬ ‫نتایجی‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫نیز‬ ‫ديگري‬ ‫نتايج‬ ،‫هستي‬ ‫با‬ ‫هماهنگي‬ ‫ايجاد‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬ »‫كيهاني‬ ‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬
‫كسي‬ .‫است‬ ‫هستي‬ ‫اجزاي‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫خداوند‬ ‫جمال‬ ‫درك‬ ،‫ثمرات‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫يكي‬ .‫‌روند‬‫ی‬‫م‬ ‫شمار‬ ‫به‬
‫و‬ ‫‌بيند‬‫ي‬‫م‬ )‫نيست‬ ‫زيبايي‬ ‫جز‬ ‫چيزي‬ ‫(كه‬ ‫را‬ ‫حق‬ ‌‫ه‬‫جلو‬ ‌‫ز‬‫چي‬ ‫هر‬ ‫در‬ ،‫دل‬ ‫چشم‬ ‫با‬ ،‫برسد‬ ‫درك‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫كه‬
.‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬»‫«شكر‬‫مقام‬‫به‬
‫هستي‬ ‫اجزاي‬ ‫تقدس‬ ‫كه‬ ‫كسي‬ ‫و‬ ‫نيست‬ ‫حق‬ ‫پوشاندن‬ ‫جز‬ ‫چيزي‬ ،‫كفر‬ .‫است‬ ‫كفر‬ ،‫شكر‬ ‫مقابل‬ ‌‫ه‬‫نقط‬
‫آن‬ ‫قبول‬ ‫و‬ ‫چيز‬ ‫هر‬ ‫قدرشناسي‬ ،‫شكر‬ ‫كه‬ ‫حالي‬ ‫در‬ ‫است؛‬ ‫كافر‬ ،‫‌گيرد‬‫ي‬‫م‬ ‫ناديده‬ ‫را‬ )‫خداوند‬ ‫(تجليات‬
‫و‬ ‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫اعتراف‬ ‫نعمت‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫‌شناس‬‫ت‬‫نعم‬ ‫يك‬ ،‫شاكر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫الهي‬ ‫نعمات‬ ‫از‬ ‫يكي‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬
.‫‌برد‬‫ي‬‫م‬‫بهره‬‫آن‬‫از‬‫قدرشناسانه‬‫و‬‫آگاهانه‬
‫این‬‫از‬‫يك‬‫هر‬‫قدر‬‫شناخت‬‫و‬‫آن‬‫اجزاي‬‫و‬‫هستي‬‫با‬‫هماهنگي‬‫كه‬‫گفت‬‫‌توان‬‫ي‬‫م‬‫مجموع‬‫در‬،‫بنابراين‬
‫طريق‬‫از‬،‫‌آيد‬‫ي‬‫نم‬‫‌دست‬‫ه‬‫ب‬‫خدا‬‫با‬‫صلح‬‫آساني‬‫به‬،‫صلح‬‫اين‬‫اگرچه‬‫و‬‫است‬»‫هستي‬‫با‬‫«صلح‬‌‫ه‬‫نشان‬‫اجزا‬

58. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
57
.‫است‬ ‫دستيابي‬ ‫قابل‬ ‫رحمتش‬ ‫و‬ ‫لطف‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬
:‫خود‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌-3
‫خودشناسي‬ ‫به‬ ،‫برده‬ ‫پی‬ ‫هستي‬ ‫در‬ ‫خویش‬ ‫جايگاه‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫به‬ ‫هنگامي‬ ،‫انسان‬
‫اعمال‬ ‫خود‬ ‫فردي‬ ‫قواي‬ ‫براي‬ ‫پويايي‬ ‫و‬ ‫سالم‬ ‫مديريت‬ ،‫آگاهي‬ ‫اين‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫بتواند‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫رسيده‬
.‫گيرد‬ ‫قرار‬ ‫بررسي‬ ‫مورد‬ ،‫خود‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫انواع‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫موضوع‬ ‫اين‬ ‫بهتر‬ ‫فهم‬ ‫براي‬ .‫كند‬
‫امكان‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫انسان‬ ‫وجود‬ ‫بودن‬ ‫دوقطبي‬ ،‫ديگري‬ ‫تضاد‬ ‫نوع‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫اصلي‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫زمين‬
‫به‬ ‫مربوط‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫گراي‬ ‫و‬ ‫عوامل‬ ‫دسته‬ ‫دو‬ ‫داراي‬ ‫انساني‬ ‫هر‬ .‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫فراهم‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫رشد‬ ‫و‬ ‫آزمايش‬
‫تمايالت‬ ‫كه‬ ‫صورتي‬ ‫در‬ .‫بود‬ ‫خواهند‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬ ‫او‬ ‫وجود‬ ‫در‬ ‫هميشه‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫كمال‬ ‫ضد‬ ‫و‬ ‫كمال‬
‫با‬ ‫صلح‬ ،‫حقيقت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌مانند‬‫ي‬‫م‬ ‫فعال‬ ‫كمال‬ ‫ضد‬ ‫دروني‬ ‫عوامل‬ ،‫نشوند‬ ‫مهار‬ ‫و‬ ‫كنترل‬ ،‫كمال‬ ‫ضد‬
.‫‌افتد‬‫ي‬‫نم‬ ‫اتفاق‬ ‫خود‬
‫به‬ ‫مربوط‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫چندگان‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫گراي‬ ‫از‬ ‫يك‬ ‫هر‬ ،‫خود‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫اصلي‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫ديگر‬ ‫نوع‬ ‫يك‬
‫است‬‫سرشتی‬‫و‬‫طینت‬،‫بنیاد‬‫افزار‬‫نرم‬‫از‬‫منظور‬.‫است‬‫همراه‬‫انسان‬‫با‬‫تولد‬‫بدو‬‫از‬،‫بوده‬»‫«بنیاد‬‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
‫واكنش‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫گراي‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫يكي‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫فردی‬ ‫هر‬ ‫در‬ .‫دارد‬ ‫همراه‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫تولد‬ ‫بدو‬ ‫از‬ ‫نوزاد‬ ‫که‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫دروني‬‫تضادهاي‬‫ايجاد‬‫باعث‬‫مسئله‬‫اين‬‫خود‬‫كه‬ ‫باشد‬‫بارزتر‬‫آن‬‫به‬ ‫مربوط‬
‫رفتارهاي‬ ‫ترتيب‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫است‬ »‫«مهرطلبي‬ ‫و‬ »‫‌طلبي‬‫ي‬‫«برتر‬ ،»‫‌طلبي‬‫ت‬‫«عزل‬ ‫شامل‬ ،‌‫ه‬‫مجموع‬ ‫اين‬
‫هر‬‫از‬‫که‬‫دارد‬‫تمایل‬‫‌طلب‬‫ت‬‫عزل‬‫فرد‬.‫‌كنند‬‫ي‬‫م‬‫ايجاد‬‫را‬‫‌كارانه‬‫ش‬‫ساز‬‫و‬‫تهاجمي‬،‫گريزجويانه‬‫واكنشي‬
‫و‬ ‫گرایش‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫دروني‬ ‫آشفتگي‬ ‫دچار‬ ‫مزاحمتي‬ ‫كمترين‬ ‫با‬ ،‫دليل‬ ‫همين‬ ‫به‬ .‫باشد‬ ‫دور‬ ‫مزاحمتي‬
‫كسي‬ ‫با‬ ‫وقتي‬ ،‫بنابراین‬ .‫بياورد‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫قدرت‬ ‫تحت‬ ‫را‬ ‫ديگران‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌طلب‬‫ي‬‫برتر‬ ‫فرد‬ ‫تالش‬
‫فرد‬ ‫ضعف‬ ‌‫ه‬‫نقط‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫سرخورده‬ ‫و‬ ‫‌خورد‬‫ي‬‫م‬ ‫شكست‬ ،‫‌پذيرد‬‫ي‬‫نم‬ ‫را‬ ‫سلطه‬ ‫اين‬ ‫كه‬ ‫شود‬ ‫مواجه‬
‫همين‬ ‫دليل‬ ‫به‬ .‫باشد‬ ‫ديگران‬ ‫محبت‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫همواره‬ ‫دارد‬ ‫دوست‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫اين‬ ‫نیز‬ ‫مهرطلب‬

59. ‫انسان‬ ‫بينش‬
58
‫‌هم‬‫ه‬‫ب‬ ‫دچار‬ ،‫محبت‬ ‫كمبود‬ ‫احساس‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫دگرگون‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫‌مهري‬‫ي‬‫ب‬ ‫نوع‬ ‫هر‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫نياز‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫ريختگي‬
‫‌هاي‬‫ش‬‫واكن‬‫و‬‫تمايل‬‫سه‬‫اين‬‫بين‬،)‫‌شناسی‬‫ن‬‫روا‬‫نظر‬‫(از‬‫سالم‬‫شخصيت‬‫يك‬‫در‬‫كه‬‫است‬‫اين‬‫مهم‬‌‫ه‬‫نكت‬
،‫‌ها‬‫ش‬‫بين‬‫اصالح‬،‌‫ن‬‫آ‬‫دنبال‬‫به‬‫و‬‫كيهاني‬‫‌فازي‬‫م‬‫ه‬،‫آگاهي‬‫و‬‫معرفت‬.‫است‬‫برقرار‬‫تعادل‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫به‬‫مربوط‬
.‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫كمك‬‫تعادل‬‫اين‬‫ايجاد‬‫به‬
‫بنیاد‬‫به‬‫مربوط‬‫‌هاي‬‫ي‬‫ويژگ‬‫اين‬‫مورد‬‫در‬‫تنها‬‫نه‬،‫خود‬‫با‬‫صلح‬‫يا‬‫تضاد‬‫در‬‫فرد‬‫‌هاي‬‫ش‬‫بين‬‫و‬‫معيارها‬‫نقش‬
‫و‬‫غلط‬‫معيارهاي‬،‫ناآگاهي‬‫نيز‬‫خود‬‫با‬‫تضاد‬‫ديگر‬‫انواع‬‫در‬‫كه‬ ‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬‫نشان‬‫تجربه‬‫بلكه‬،‫دارد‬‫اهميت‬
:‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫اشاره‬‫تضادها‬‫اين‬‫از‬‫‌هايي‬‫ه‬‫نمون‬‫به‬.‫هستند‬‫نابساماني‬ ‌‫ه‬‫عمد‬‫دليل‬،‫نادرست‬‫‌هاي‬‫ش‬‫بين‬
...‫و‬‫فرهنگي‬،‫اقتصادي‬،‫سياسي‬،‫اجتماعي‬‫تضادهاي‬‫با‬‫شدن‬‫رو‬‫به‬‫رو‬‫آمادگي‬،‫فرد‬‫كه‬‫صورتي‬‫در‬ ‌*
‫در‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دروني‬ ‫تعادل‬ ‫راحتي‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫شدن‬ ‫مواجه‬ ‫هنگام‬ ‫در‬ ،‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫را‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫خود‬‫با‬ ‫تضاد‬ ‫دچار‬،‫اصطالح‬
‫احساس‬ ‫بابت‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دهد‬ ‫تشخيص‬ ‫هم‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫بد‬ ‫و‬ ‫خوب‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫نم‬ ‫انسان‬ ‫كه‬ ‫شرايطي‬ ‫در‬ ‌*
‫كه‬ ‫صورتي‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫ريختگي‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫دچار‬ ،‫انتخاب‬ ‫هنگام‬ ‫در‬ ‫هم‬ ،‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫درماندگي‬
.‫‌برد‬‫ي‬‫م‬ ‫رنج‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫از‬ ،‫نرسد‬ ‫مطلوبي‬ ‌‫ه‬‫نتيج‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫انتخاب‬
‫خواهد‬ ‫كه‬ ‫آسيبي‬ ‫كمترين‬ ،‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫هماهنگي‬ ‫و‬ ‫تطابق‬ ‫كسي‬ ‫انديشه‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ‫بين‬ ‫اگر‬ *
‫یکی‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫‌تني‬‫ن‬‫روا‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫بيمار‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ،‫نهايت‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫دروني‬ ‫فشارهاي‬ ‫افزايش‬ ،‫ديد‬
»‫ديگر‬ ‫منظري‬ ‫از‬ ‫«انسان‬ ‫كتاب‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫دوگانه‬ ‫رفتارهاي‬ ‫همان‬ ،‫انديشه‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ‫تضاد‬ ‫انواع‬ ‫از‬
‫‌تني‬‫ن‬‫روا‬ ‫بيماري‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ،‫کتاب‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫توضيح‬ ‫روند‬ ‫طي‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬
.‫هستند‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‌‫ه‬‫نشان‬ ‫فشارها‬ ‫اين‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬
،‫خودشيفتگي‬ ‫اما‬ ‫‌برند؛‬‫ي‬‫م‬ ‫سر‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫در‬ ‫ظاهر‬ ‫به‬ ،‫هستند‬ ‫خودشيفتگي‬ ‫دچار‬ ‫كه‬ ‫كساني‬ *

60. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
59
‫دروني‬ ‫تضاد‬ ‫دچار‬ ‫افراد‬ ‫اين‬ ،‫تصور‬ ‫خالف‬ ‫بر‬ ،‫بنابراين‬ .‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫افزايش‬ ‫بسيار‬ ‫را‬ ‫فرد‬ ‫‌پذيري‬‫ه‬‫ضرب‬
.‫هستند‬‫شديدي‬
‫تضادي‬ ‫دچار‬ ،‫‌يابند‬‫ي‬‫م‬ ‫خود‬ ‫‌آل‬‫ه‬‫ايد‬ ‫شخصيت‬ ‫و‬ ‫واقعی‬ ‫وضعيت‬ ‫بين‬ ‫زيادي‬ ‌‫ه‬‫فاصل‬ ‫كه‬ ‫كساني‬ ‌*
‫بسياري‬.‫شوند‬‫كشيده‬‫جنون‬‫به‬‫رواني‬‫دفاع‬‫واكنش‬‫اثر‬‫در‬‫و‬‫آن‬‫دلیل‬‫به‬‫است‬‫ممكن‬‫حتي‬‫كه‬‫هستند‬
‫‌هاي‬‫ت‬‫شخصي‬ ‫نقش‬ ‫ايفاي‬ ‫به‬ ‫عالقمند‬ ‫و‬ ‫‌برند‬‫ي‬‫م‬ ‫سر‬ ‫به‬ ‫رواني‬ ‫‌های‬‫ت‬‫مراقب‬ ‫مراكز‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫كساني‬ ‫از‬
‫واكنش‬‫باعث‬‫افراد‬‫این‬‫آشفتگي‬‫و‬‫اضطراب‬.‫‌اند‬‫ه‬‫سابق‬‫همين‬‫داراي‬،‫هستند‬...‫و‬‫نظامي‬،‫علمي‬‫خاص‬
‫و‬ ‫‌آل‬‫ه‬‫ايد‬ ‫شخصيت‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫كدام‬ ‫هر‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اختالل‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫و‬ ‫رواني‬ ‫دفاع‬
‫مدافع‬ ‫من‬ ،‫واقع‬ ‫در‬ .‫هستند‬ ‫شخصیت‬ ‫آن‬ ‫خود‬ ‫واقعی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫كنند‬ ‫باور‬ ‫و‬ ‫بيابند‬ ‫خود‬ ‌‫ه‬‫عالق‬ ‫مورد‬
‫بین‬ ‫ارتباط‬ )‫ذهنی‬ ‫کالبد‬ ‫از‬ ‫(بخشی‬ ‫بدن‬ ‫و‬ ‫سلول‬ ‫مدیریت‬ ‫هماهنگی‬ ‫با‬ )‫روانی‬ ‫دفاع‬ ‫واکنش‬ ‫(مسئول‬
‫ممکن‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌بیند‬‫ی‬‫م‬ ‫آل‬ ‫ایده‬ ‫من‬ ‫همان‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫فرد‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫قطع‬ ‫را‬ ‫‌آل‬‫ه‬‫اید‬ ‫من‬ ‫و‬ ‫مجری‬ ‫من‬
‫گفته‬‫فردی‬‫چنین‬‫مورد‬‫در‬.‫زمان(عج)است‬‫امام‬‫سرباز‬‫دارد‬‫ادعا‬‫که‬‫ببینیم‬‫را‬‫فردی‬‫تیمارستان‬‫در‬‫است‬
.‫است‬ ‫داده‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫مشاعرش‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫هر‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫تضاد‬ ‫عوامل‬ ،‫حال‬ ‫هر‬ ‫به‬ .‫دارند‬ ‫شباهت‬ ‫موارد‬ ‫همين‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫خود‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫ديگر‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫نمون‬
‫اين‬ ‌‫ه‬‫هم‬‫مديريت‬‫و‬‫كنترل‬‫براي‬‫و‬‫هستند‬‫خود‬‫با‬‫صلح‬‫راه‬‫سر‬‫بر‬‫موانعي‬،‫شد‬‫ذكر‬‫‌ها‬‫ه‬‫نمون‬‫اين‬‫از‬‫يك‬
.‫برساند‬ ‫عمیقي‬ ‫و‬ ‫وسيع‬ ‫خودشناسي‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫بتواند‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫دركي‬ ‫و‬ ‫آگاهي‬ ،‫عوامل‬
‫اثـر‬ ‫در‬ ‫مخـــالف‬ ‫هـم‬ ‫با‬ ‫یکـــی‬ ‫هـر‬ ‫همدگـر‬ ‫خـــالف‬ ‫احـــوالم‬ ‫هست‬
‫کنـم؟‬ ‫چـون‬ ‫سـازگاری‬ ‫کس‬ ‫دگـر‬ ‫بــا‬ ‫زنـم‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫راه‬ ‫دم‬ ‫هـر‬ ‫که‬ ‫چون‬
‫کیـن‬ ‫و‬ ‫جنـگ‬ ‫در‬ ‫دیـگری‬ ‫با‬ ‫یکی‬ ‫هر‬ ‫ببیـــن‬ ‫احـوالـم‬ ‫‌هـای‬‫ر‬‫لشـک‬ ‫مــوج‬
‫دیـگران؟‬ ‫جنگ‬ ‫به‬ ‫مشـغولی‬ ‫چـه‬ ‫پس‬ ‫گـران‬ ‫جنـگ‬ ‫چنین‬ ‫خـود‬ ‫در‬ ‫‌نگر‬‫ی‬‫مـ‬
)‫(موالنا‬

61. ‫انسان‬ ‫بينش‬
60
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫خود‬ ‫وجود‬ ‫در‬ ‫مختلفی‬ ‫تضـادهای‬ ‫امکان‬ ‫انسان‬ ،‫مجموع‬ ‫در‬
‫شر‬ ‫و‬ ‫خیر‬ :‫بنیادی‬ ‫تضاد‬ .1
‫‌طلبی‬‫ی‬‫برتر‬،‫‌طلبی‬‫ت‬‫عزل‬،‫‌طلبی‬‫ر‬‫مه‬:‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫متولد‬‫انسان‬‫با‬‫بنیاد‬‫در‬‫که‬‫اولیه‬‫تضاد‬.2
‫‌آل‬‫ه‬‫اید‬ ‫من‬ ‫با‬ ‫مجری‬ ‫من‬ ‫تضاد‬ .3
‫اندیشه‬‫و‬‫عمل‬‫تضادهای‬.4
:‫ديگران‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‌-4
‫ذکر‬‫صلح‬‫چهار‬‫اگر‬‫یعنی‬.‫است‬‫صالح‬‫مقام‬‫به‬‫رسیدن‬‫و‬‫کمال‬‫راه‬‫مقابل‬‫در‬‫اصلی‬‫سد‬،‫دیگران‬‫با‬‫تضاد‬
‫همه‬ ‫از‬ ‫ديگران‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫خان‬ ‫از‬ ‫گذشتن‬ ،‫بگيريم‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫كمال‬ ‫مسير‬ ‫‌هاي‬‫ن‬‫خا‬ ‫از‬ ‫خان‬ ‫چهار‬ ‫را‬ ‫شده‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫صالح‬ ‫مقام‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫اصلي‬ ‫خان‬ ،‫نظر‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌تر‬‫ل‬‫مشك‬
‫از‬ ‫ادراک‬ ‫و‬ ‫آگاهی‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫راه‬ ‫یک‬ ‫تنها‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫رسیدن‬ ‫صلح‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫دیگران‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫حل‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫موجب‬ ‫ادراکات‬ ‫این‬ ‫زیرا‬ .‫است‬ ... ‫و‬ ‫واحده‬ ‫تن‬ ‫درک‬ ،‫اناالحق‬ ‫درک‬ ،‫یار‬ ‫جمال‬ ‫درک‬ ،‫جمله‬
‫هستی‬‫اجزای‬‫از‬‫یک‬‫هر‬‫تقدس‬‫و‬‫منزلت‬‫و‬‫قدر‬‫به‬‫و‬‫بیابد‬‫را‬‫کمال‬‫مسیر‬‫در‬‫دیگران‬‫جایگاه‬‫انسان‬‫که‬
‫مقام‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫کاهش‬ ‫دیگران‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫او‬ ‫تضاد‬ ‫و‬ ‫تنش‬ ،‫ادراک‬ ‫این‬ ‫با‬ .‫برد‬ ‫پی‬ ‫‌اهلل‬‫ه‬‫وج‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫‌تر‬‫ک‬‫نزدی‬‫صالح‬
‫‌اي‬‫ه‬‫شد‬‫تعيين‬‫پيش‬‫از‬‫و‬‫ثابت‬‫رفتار‬‫كه‬‫است‬‫اين‬‫موجودات‬‫ساير‬‫با‬‫نسبت‬‫در‬‫انسان‬‫‌هاي‬‫ت‬‫تفاو‬‫از‬‫يكي‬
)‫بیان‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ،‫فکر‬ ‫قبيل‬ ‫(از‬ ‫جديدي‬ ‫وجودي‬ ‫اثر‬ ،‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫در‬ ،‫خود‬ ‫اختيار‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬ ‫و‬ ‫ندارد‬
‫برقرار‬ ‫رابطه‬ ‫خود‬ ‫‌نوعان‬‫م‬‫ه‬ ‫با‬ ‫وقتي‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫خالق‬ ‫يك‬ ‫خودش‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫او‬ ،‫ديگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬
‫اختالف‬ ‫كه‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫باعث‬ ‫اين‬ .‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫خویش‬ ‫متنوع‬ ‫وجودي‬ ‫آثار‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ،‫‌كند‬‫ي‬‫م‬
.‫كنند‬‫فراهم‬‫را‬‫يكديگر‬‫با‬‫افراد‬‫تضاد‬ ‌‫ه‬‫زمين‬،‫‌ها‬‫ت‬‫برداش‬‫سوء‬‫و‬‫آزارها‬،‫منافع‬‫تضاد‬،‫نظرات‬

62. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
61
‫پي‬ ‫آن‬ ‫جزء‬ ‫هر‬ ‫تقدس‬ ‫به‬ )‫واحد‬ ‫تن‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫(ب‬ ‫هستي‬ ‫درك‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫با‬ ،‫بنابراين‬
‫اين‬ ‫در‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫نم‬ ‫رهایی‬ ‫ديگر‬ ‫‌هاي‬‫ن‬‫انسا‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫از‬ ‫راحتی‬ ‫به‬ ،‫برسد‬ »‫هستي‬ ‫با‬ ‫«صلح‬ ‫مقام‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫برد‬
‫و‬‫تقدس‬،‫افراد‬‫و‬‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫گرفته‬‫ناديده‬،‫است‬‫الهي‬‫تجليات‬‫از‬‫يكي‬‫انساني‬‫هر‬‫كه‬‫حقيقت‬‫اين‬،‫حالت‬
.‫‌دهند‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫يكديگر‬ ‫ديد‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫احترام‬
‫كه‬ ‫اين‬ ‫با‬ ،‫بپذيرد‬ ‫خودش‬ ‫جايگاه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫كسي‬ ‫هر‬ ‫بتواند‬ ‫كه‬ ‫برسد‬ ‫معرفتي‬ ‫به‬ ،‫فرد‬ ‫كه‬ ‫زماني‬ ‫اما‬
.‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫تضادي‬ ‫و‬ ‫نفرت‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ،‫بداند‬ ‫ناپسند‬ ‫را‬ ‫ديگران‬ ‫عملكرد‬ ‫است‬ ‫ممكن‬
‫روش‬ ‫با‬ ‫حتي‬ ‫و‬ ‫‌گرداند‬‫ي‬‫م‬ ‫بر‬ ‫رو‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫غلط‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫بين‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫رو‬ ‫از‬ ‫كه‬ ‫حال‬ ‫عين‬ ‫در‬ ،‫بنابراين‬
‫‌گذارد‬‫ي‬‫م‬ ‫احترام‬ ‫حق‬ ‫تجلیات‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫افراد‬ ‌‫ن‬‫آ‬ ‌‫ه‬‫هم‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫درون‬ ‫در‬ ،‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫مقابله‬ ‫آن‬ ‫با‬ ،‫مناسب‬
.‫است‬ ‫صلح‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫و‬
‫انواع‬‫از‬‫یک‬‫هیچ‬‫که‬‫است‬‫این‬،‫‌طلبد‬‫ی‬‫م‬‫ویژه‬‫توجه‬‫توضیحات‬‫این‬‫پایان‬‫در‬‫که‬‫نهایی‬‫نکته‬‫باالخره‬‫و‬
‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫حاصل‬‫عشق‬‫پله‬‫بر‬‫صلح‬‫زیرا‬‫نیست؛‬‫دستیابی‬‫قابل‬‫نصیحت‬‫و‬‫پند‬‫طریق‬‫از‬‫صلح‬‫چهارگانه‬
‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫درونی‬ ‫تحولی‬ ،‫مهم‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ .‫ندارد‬ ‫کارایی‬ ‫نصیحت‬ ‫و‬ ‫پند‬ ،‫عشق‬ ‫پله‬ ‫بر‬
.‫نیست‬‫پذیر‬‫امکان‬‫الهی‬‫رحمت‬‫و‬‫لطف‬‫بدون‬،‫تحول‬
‫ساقیا‬ ‫جان‬ ‫بر‬ ‫ریز‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫افـزای‬ ‫جان‬ ‫جام‬ ‫آن‬ ‫ساقیا‬ ‫بگردان‬ ‫باده‬ ‫کجا‬ ‫از‬ ‫پند‬ ،‫کجا‬ ‫از‬ ‫من‬
)‫(موالنا‬
)‫زمان‬ ‫با‬ ‫‌فازی‬‫م‬‫ه‬ ‫(عدم‬ ‫زمان‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
‫این‬ ،‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫بررسی‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬ .‫است‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫او‬ ‫فازی‬ ‫هم‬ ‫عدم‬ ،‫انسان‬ ‫بیماری‬ ‫دالیل‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫نهایت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫بودن‬ ‫عصبی‬ ‫و‬ ‫خوری‬ ‫خود‬ ،‫خوردن‬ ‫حرص‬ ‫وضعیت‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫اشکال‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫بسیاری‬‫مشکالت‬‫درگیر‬‫را‬‫او‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫ذهنی‬‫و‬‫روانی‬،‫جسمی‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫به‬‫منجر‬

63. ‫انسان‬ ‫بينش‬
62
‫تحول‬ ‫اين‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫البته‬ .‫است‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫‌فازي‬‫م‬‫ه‬ ‫و‬ ‫هماهنگي‬ ،‫عرفان‬ ‫مسير‬ ‫در‬ ‫حركت‬ ‫نتايج‬ ‫از‬ ‫يكي‬
،‫زمان‬‫به‬‫نسبت‬‫انسان‬،‫معمول‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫آگاه‬‫نیز‬‫آن‬‫لزوم‬‫و‬‫اهميت‬‫به‬‫نسبت‬،‫فرد‬،‫‌بخش‬‫ي‬‫تعال‬
‫اما‬ ‫شود؛‬ ‫سپری‬ ‫او‬ ‫سلیقه‬ ‫و‬ ‫میل‬ ‫طبق‬ ‫زمان‬ ‫است‬ ‫مایل‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫زورگویی‬ ‫و‬ ‫دیکتاتوری‬ ‫موضع‬ ‫در‬
‫واکنش‬ ‌‫و‬‫ا‬ ‫زورگویانه‬ ‫خواست‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ،‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫هوشمند‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫زمان‬
‫سپری‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ،‫بگذرد‬ ‫دیر‬ ‫زمان‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫تمایل‬ ‫كسي‬ ‫وقتی‬ ‫یعنی‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫منفی‬
‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬‫‌نظر‬‫به‬‫متوقف‬‫او‬‫براي‬‫که‬‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫كند‬‫چنان‬،‫شود‬‫طي‬‫زود‬‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬‫که‬‫هنگامی‬‫و‬‫‌‌شود‬‫مي‬
.‫‌گذرد‬‫ی‬‫م‬ ‫سختی‬ ‫به‬ ‫يا‬ ‫و‬
‫بر‬ ‫و‬ ‫عكس‬ ‌‫ه‬‫ب‬ ‫اما‬ ‫شود؛‬ ‫سپری‬ ‫زودتر‬ ‫حبس‬ ‫زمان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مایل‬ ،‫زندان‬ ‫در‬ ‫زندانی‬ ‫يك‬ ،‫مثال‬ ‫براي‬
‫احساس‬ ،‫دارد‬ ‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫از‬ ‫زندانی‬ ‫كه‬ ‫احساسي‬ ،‫است‬ ‫شدیدتر‬ ‫میل‬ ‫این‬ ‫چقدر‬ ‫هر‬ ،‫او‬ ‫خواسته‬ ‫خالف‬
‫نظر‬‫از‬‫هفته‬‫یک‬‫شدن‬‫طی‬‫مانند‬‫روز‬‫یک‬‫شدن‬‫طی‬‫او‬‫برای‬‫است‬‫ممكن‬‫حتي‬.‫است‬‫آن‬‫بودن‬‫كندتر‬
‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ .‫ندارد‬ ‫گذر‬ ‫قصد‬ ‫زمان‬ ،‫او‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫گویی‬ ‫‌کند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫زندگی‬ ‫زندان‬ ‫از‬ ‫بیرون‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫فردی‬
‫بهتر‬‫تا‬‫بگذرد‬‫آهسته‬‫و‬‫دیرتر‬‫زمان‬‫دارند‬‫تمايل‬‫كه‬‫هستند‬‫زندان‬‫این‬‫از‬‫خارج‬‫کسانی‬،‫‌زمان‬‫م‬‫ه‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
‫احساس‬‫كه‬‫‌طوري‬‫ه‬‫ب‬‫‌گذرد؛‬‫ي‬‫م‬‫سرعت‬‫به‬‫زمان‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫براي‬‫اما‬‫كنند؛‬‫رسيدگي‬‫خود‬‫کارهای‬‫به‬‫بتوانند‬
‫روزهاي‬ ‫و‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫راه‬ ‫از‬ ‫شب‬ ،‫نزده‬ ‫هم‬ ‫بر‬ ‫چشم‬ ‫هنوز‬ ‫و‬ ‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬ ‫فرا‬ ‫ظهر‬ ،‫نشده‬ ‫صبح‬ ‫هنوز‬ ‫‌كنند‬‫ي‬‫م‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫سپري‬‫منوال‬‫همین‬‫به‬‫نیز‬‫بعد‬
‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫حرکت‬ ‫ثابتی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫افراد‬ ‫همه‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫‌جا‬‫ه‬‫هم‬ ‫در‬ ،‫ساعت‬ ‫شمار‬ ‫ثانیه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬
‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫بگذرد‬ ‫زود‬ ‫زمان‬ ‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫چه‬ ‫اما‬ ‫است؛‬ ‫يكسان‬ ‫همه‬ ‫براي‬ ‫زمان‬ ‫كميت‬ ‫و‬
،‫رنج‬ ‫اين‬ .‫هستند‬ ‫آن‬ ‫گذر‬ ‫نحوه‬ ‫از‬ ‫شدن‬ ‫شکنجه‬ ‫و‬ ‫بردن‬ ‫رنج‬ ‫حال‬ ‫در‬ ،‫شود‬ ‫سپری‬ ‫دیر‬ ‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬
‫يا‬ ‫تند‬ ‫به‬ ‫دروني‬ ‫ميل‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ،‫معین‬ ‫قانونی‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫زيرا‬ ‫است؛‬ ‫زمان‬ ‫به‬ ‫شخصی‬ ‫نظر‬ ‫تحمیل‬ ‫از‬ ‫ناشي‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫انتظار‬ ‫خالف‬ ‫بر‬ ،‫آن‬ ‫شدن‬ ‫سپري‬ ‫احساس‬ ،‫زمان‬ ‫شدن‬ ‫كند‬

64. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
63
‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫متغیر‬ )‫شرایط‬ ‫به‬ ‫(بسته‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫افراد‬ ‫احساس‬ ‫اما‬ ‫است؛‬ ‫ثابت‬ ‫همواره‬ ،‫زمان‬ ‫کمیت‬
،‫شرایط‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫آن‬ ‫تغییرات‬ ‫قانونمندی‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بیابیم‬ ‫متغیر‬ ‫را‬ ‫زمان‬ ‫کیفیت‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫موجب‬
‫هوشمندانه‬ ‫رفتاری‬ ‫انسان‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫که‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫بدانیم‬ ‫هوشمند‬ ‫را‬ ‫زمان‬
‫این‬ ‫ما‬ ‫همه‬ .‫شد‬ ‫خواهیم‬ ‫رو‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫مشکل‬ ‫با‬ ،‫باشیم‬ ‫دیکتاتور‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫اگر‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫دارد‬
‫برعکس‬ ‫که‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫احساس‬ ،‫بگذرد‬ ‫زودتر‬ ‫زمان‬ ‫‌خواهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫وقتی‬ ‫که‬ ‫ایم‬ ‫کرده‬ ‫تجربه‬ ‫خوبی‬ ‫به‬ ‫را‬
‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬‫خیلی‬‫که‬‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫احساس‬،‫بگذرد‬‫دیرتر‬‫بخواهیم‬‫اگر‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫سپری‬‫دیرتر‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫عمل‬
.‫است‬‫متغیر‬‫زمان‬‫به‬‫نسبت‬‫انسان‬‫احساس‬،‫واقع‬‫در‬‫یعنی‬.‫‌گذرد‬‫ی‬‫م‬
‫چارچوب‬.‫دارد‬‫قرار‬‫امور‬‌‫ه‬‫هم‬‌‫ه‬‫لوح‬‫سر‬‫در‬)‫زمان‬‫جمله‬‫(از‬‫هستی‬‫عوامل‬‌‫ه‬‫هم‬‫با‬‫صلح‬،‫عرفاني‬‫دیدگاه‬‫در‬
،‫حالت‬‫این‬‫در‬.‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫عرضه‬‫نیز‬‫را‬‫آن‬‫حصول‬‫نحوه‬‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نشان‬‫را‬‫زمان‬‫با‬‫‌فازي‬‫م‬‫ه‬‫لزوم‬،‫عرفان‬
‫و‬ ‫مطیع‬ ،‫شود‬ ‫سپری‬ ‫دير‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫بگذرد‬ ‫زود‬ ‫بخواهد‬ ‫‌كه‬‫ن‬‫اي‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫هماهنگ‬ ‫و‬ ‫همراه‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫فرد‬
.‫شد‬‫برخوردار‬‫زمان‬‫برکت‬‫از‬‫‌توان‬‫ي‬‫م‬‫صورت‬‫این‬‫در‬‫تنها‬‫كه‬‫است‬‫اين‬‫مهم‬‌‫ه‬‫نكت‬.‫بود‬‫خواهد‬‫آن‬‫تسلیم‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫کسی‬ ‫به‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫شدن‬ ‫همراه‬ ،‫صبر‬ ‫معانی‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫بنابراین‬
.‫باشد‬‫همراه‬‫و‬‫هماهنگ‬‫آن‬‫با‬،‫نبوده‬‫زورگو‬‫و‬‫دیکتاتور‬‫زمان‬‫به‬‫نسبت‬‫که‬‫کرد‬‫اطالق‬‫صابر‬
‫‌فازی‬‫م‬‫ه‬ ‫عدم‬ ،)‫(الهام‬ ‫آگاهي‬ ‫دريافت‬ ‫و‬ ‫کل‬ ‫و‬ ‫جزء‬ ‫ارتباط‬ ‫برقراری‬ ‫موانع‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫اين‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬
‫اشتیاقي‬ ‫فراخور‬ ‫به‬ .‫باشد‬ ‫صلح‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کسی‬ ‫به‬ ‫متعلق‬ ‫الهام‬ ‫و‬ ‫آگاهی‬ .‫است‬ ‫زمان‬ ‫با‬
‌‫ه‬‫بست‬ ‫همچون‬ ‫آگاهي‬ ‫اين‬ ‫اما‬ ،‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫ارسال‬ )‫(آگاهي‬ ‫پاسخ‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫آگاهي‬ ‫دريافت‬ ‫براي‬ ‫که‬
‫در‬ ‫فقط‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫داده‬ ‫تحويل‬ ‫او‬ ‫به‬ ‫‌خانه‬‫ب‬‫صاح‬ ‫حضور‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫سفارشی‬ ‫پستي‬
‫غایب‬ ‫او‬ ،‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫قرار‬ ‫حال‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌گيرد‬‫ي‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫فرد‬ ‫اختيار‬ ‫در‬ ‫صورتي‬
‫فردی‬ ‫كه‬ ‫وقتي‬ ،‫حقيقت‬ ‫در‬ .‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫شده‬ ‫جاري‬ ‫پيام‬ ‫دريافت‬ ‫امکان‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬
‫حركت‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫زمان‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫حرکت‬ ‫زمان‬ ‫از‬ ‫جلوتر‬ ،‫بگذرد‬ ‫زود‬ ‫زمان‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬

65. ‫انسان‬ ‫بينش‬
64
‫از‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫داد‬ ‫نخواهد‬ ‫رخ‬ ‫او‬ ‫برای‬ ‫اشراقی‬ ‫و‬ ‫الهام‬ ،‫حالت‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫در‬ .‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ب‬‫عق‬ ،‫بدارد‬ ‫باز‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫محروم‬ ‫آسمانی‬ ‫روزی‬ ‫دریافت‬
.‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫افزايش‬ ‫را‬ ‫عرفاني‬ ‫‌مندي‬‫ه‬‫بهر‬ ،‫زمان‬ ‫با‬ ‫همسويي‬ ‫و‬ ‫هماهنگي‬ ‫ايجاد‬ ‫با‬ ‫عرفان‬ ،‫بنابراین‬
‫(كه‬ ‫انسان‬ ‫وجود‬ ‫كيفي‬ ‫تحوالت‬ ‫همچنين‬ ‫و‬ ‫الهامات‬ ‫دريافت‬ ‫که‬ »‫زمان‬ ‫با‬ ‫‌فازي‬‫م‬‫«ه‬ ،‫يعني‬
‫تحولي‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ،‫عرفاني‬ ‫حركت‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ )‫‌آيد‬‫ي‬‫م‬ ‫‌دست‬‫ه‬‫ب‬ ‫كل‬ ‫و‬ ‫جزء‬ ‫ارتباط‬ ‫در‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫حاصل‬ ‫زيربنايي‬
‫مشتاق‬ ‫انسان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کمال‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫ارتقا‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫زمان‬ ‫با‬ ‫فازی‬ ‫هم‬ ،‫دیگر‬ ‫بیان‬ ‫به‬
‫تحقق‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ،‫‌اش‬‫ی‬‫چگونگ‬ ‫کشف‬ ‫و‬ ‫هماهنگی‬ ‫و‬ ‫فازی‬ ‫هم‬ ‫این‬ ‫اهمیت‬ ‫به‬ ‫‌بردن‬‫ی‬‫پ‬ ‫با‬ ،‫تعالی‬
.‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫حرکت‬ ‫آن‬
‫(که‬‫مسیر‬‫طی‬‫خواهان‬‫خود‬‫زندگی‬‫در‬‫افراد‬‫عموم‬،‫شد‬‫بررسی‬‫مقصد‬‫و‬‫مسیر‬‫بحث‬‫در‬‫که‬‫طور‬‫همان‬
‫انسان‬‫رو‬‫این‬‫از‬.‫برسند‬‫خود‬‫مقاصد‬‫به‬‫زمان‬‫حذف‬‫با‬‫دارند‬‫تمایل‬‫و‬‫نیستند‬)‫است‬‫زمان‬‫صرف‬‫مستلزم‬
.‫است‬ »‫«زمان‬ ،‫داد‬ ‫خواهد‬ ‫شهادت‬ ‫او‬ ‫علیه‬ ‫که‬ ‫اجزائی‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫و‬ ‫رود‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬ »‫«زمان‬ ‫قاتل‬
‫مقصد‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نیست‬ »‫«زمان‬ ‫گذر‬ ‫موافق‬ ‫مواقع‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬
‫مقابل‬‫در‬‫هوشمندانه‬،‫قانونمند‬‫طور‬‫به‬‫و‬‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬‫قرار‬‫‌توجهی‬‫ی‬‫ب‬‫مورد‬‫زمان‬،‫میان‬‫این‬‫در‬‫و‬‫‌اندیشد‬‫ی‬‫م‬
‫زندگی‬ ‫مدت‬ ‫از‬ ‫نتواند‬ ‫او‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫موجب‬ ‫زیرا‬ .‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬ ‫ناکامی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫علم‬ ‫قد‬ ‫انسان‬
‫ظلم‬‫که‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫مقاومتی‬»‫راجعون‬‫«الیه‬‫حرکت‬‫برابر‬‫در‬،‫بنابراین‬‫و‬‫باشد‬‫داشته‬‫را‬‫الزم‬‫‌وری‬‫ه‬‫بهر‬‫خود‬
‫فرصت‬ ،‫عمل‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫العمل‬ ‫عکس‬ ‫مقاومت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫زمان‬ ‫زیرا‬ ‫است؛‬ ‫خویش‬ ‫به‬
.‫کند‬ ‫می‬ ‫محدود‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫‌مندی‬‫ه‬‫بهر‬
.‫است‬ ‫کار‬ ‫زیان‬ ‫انسان‬ ‫همانا‬ ‫قسم‬ ‫زمان‬ ‫به‬ )2‫‌ی‬‫ه‬‫آی‬ ‫(العصر‬ »‫سر‬ُ‫خ‬ ‫في‬َ‫ل‬ َ‫نسان‬ِ‫إل‬‫ا‬ َّ‫إن‬ ،‫صر‬َ‫الع‬ ‫و‬ «
‫نظر‬‫به‬.‫است‬‫انسان‬‫درونی‬‫‌های‬‫ب‬‫التها‬‫و‬‫هیجانات‬‫مقابل‬‫در‬‫‌العمل‬‫س‬‫عک‬،‫زمان‬‫‌های‬‫ش‬‫واکن‬‫از‬‫یکی‬

66. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
65
‫با‬ ،‫عبارتی‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫نیز‬ ‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫احساس‬ ،‫کاذب‬ ‫هیجانات‬ ‫بروز‬ ‫با‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬
‫با‬ ،‫ماشینی‬ ‫زندگی‬ ‫ترویج‬ ‫و‬ ‫تکنولوژی‬ ‫پیشرفت‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫تن‬ ‫و‬ ‫کاذب‬ ‫هیجانات‬ ‫میزان‬ ‫افزایش‬
.‫هستیم‬‫مواجه‬‫زمان‬‫زودگذری‬‫احساس‬
‫روز‬ ‫شبانه‬ ‫یک‬ ‫زمان‬ ‫یعنی‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫بیشتر‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫زمان‬ ‫حس‬ ‫پیش‬ ‫سال‬ ‫پنجاه‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
‫بسیار‬ ‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫نیز‬ ‫دیگر‬ ‫سال‬ ‫پنجاه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بدیهی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌شده‬‫ی‬‫م‬ ‫احساس‬ ‫امروز‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫طوالن‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬‫احساس‬ ‫امروز‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬
‫شهر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آن‬ ‫نیز‬ ‫پدیده‬ ‫این‬ ‫علت‬ .‫است‬ ‫روستا‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫کوتا‬ ‫شهر‬ ‫در‬ ‫زمان‬ ‫حس‬ ،‫همچنین‬
‫روستا‬ ‫یک‬ ‫ساکن‬ ‫اهالی‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬ ‫بسیار‬ ‫زمان‬ ‫شهرنشینان‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بیشتر‬ ‫عجله‬ ‫و‬ ‫هیجان‬
‫و‬ ‫است‬ ‫زمان‬ ‫نشدن‬ ‫سپری‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫مستقیم‬ ‫غیر‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫شهر‬ ‫در‬ ‫شتاب‬ ‫و‬ ‫عجله‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حس‬
‫نوعی‬ ‫این‬ .‫باشند‬ ‫داشته‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫بیشتری‬ ‫زمان‬ ‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫خود‬ ‫عجله‬ ‫با‬ ‫مردم‬
‫در‬ ‫کسی‬ ‫که‬ ‫روستا‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مقابله‬ ‫خواسته‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫زمان‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫دیکتاتوری‬
‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫شهر‬ ‫ساکنین‬ ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫نیز‬ ‫زمان‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫دیکتاتوری‬ ،‫نیست‬ ‫شتاب‬ ‫حال‬
‫زمان‬ ‫احساس‬ ‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫بگذرد‬ ‫زودتر‬ ‫زمان‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫این‬ ‫فکر‬ ‫به‬ ‫کمتر‬ ‫روستا‬ ‫اهالی‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫طوالن‬ ‫آنان‬ ‫برای‬
‫زمان‬
‫شهر‬ ‫در‬
‫روستا‬ ‫در‬

67. ‫انسان‬ ‫بينش‬
66
)‫فلک‬ ‫با‬ ‫‌فازی‬‫م‬‫ه‬ ‫(عدم‬ ‫فلک‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬
:‫است‬ ‫داشته‬ ‫شکایت‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫همواره‬ ،‫نالیده‬ ‫فلک‬ ‫جور‬ ‫از‬ ‫انسان‬ ‫باز‬ ‫دیر‬ ‫از‬
‫توست‬ ‌‫ه‬‫دیــرینــ‬ ‫عادت‬ ‫بیـدادگـری‬ ‫توست‬ ‫کینه‬ ‫از‬ ‫خرابی‬ ‫فلک‬ ‫و‬ ‫چرخ‬ ‫ای‬
‫توست‬ ‌‫ه‬‫سین‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫قیمتی‬ ‫گوهـر‬ ‫بـس‬ ‫بشکافند‬ ‫تـو‬ ‌‫ه‬‫سینـ‬ ‫اگــر‬ ‫خـاک‬ ‫ای‬
)‫(خیام‬
‫دچار‬،‫ندارند‬‫را‬‫آن‬‫انجام‬‫امکان‬‫چون‬‫و‬‫هستند‬‫فلک‬‫و‬‫هستی‬‫نظام‬‫در‬‫تغییر‬‫ایجاد‬‫فکر‬‫به‬‫زیادی‬‫عده‬
: ‫شوند‬ ‫می‬ ‫سرخوردگی‬ ‫و‬‫افسردگی‬
‫همـــواری‬ ‫پذیـرد‬ ‫کی‬ ‫‌ست‬‫ی‬‫گیتـ‬ ‫را‬ ‫گیتـی‬ ‫کـرد‬ ‫خـواهی‬ ‫همـــوار‬
)‫سمرقندی‬‫(رودکی‬
‫ديگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫اما‬ ‫‌كند؛‬‫ي‬‫نم‬ ‫عمل‬ ‫بشر‬ ‫ميل‬ ‫به‬ ‫فلك‬ ‫كه‬ ‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شکای‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫شكو‬ ‫اين‬
‫رواج‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬‫بين‬‫در‬،‫هستی‬‫به‬‫‌پایان‬‫ی‬‫ب‬‫آرزوهای‬‫و‬‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬‫تحمیل‬‫بر‬‫سعي‬‫همچنان‬‫كه‬‫‌بينيم‬‫ي‬‫م‬
‫رها‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫لحظ‬ ،‫انسان‬ ‫طمع‬ ‫و‬ ‫ناپذیری‬ ‫سیری‬ .‫هستند‬ ‫درگیر‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫عجیبی‬ ‫طرز‬ ‫به‬ ‫همگی‬ ‫و‬ ‫دارد‬
‫تالش‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫فلک‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫ناحق‬ ‫و‬ ‫برحق‬ ‫‌های‬‫ه‬‫خواست‬ ‫تحمیل‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫‌كند‬‫ي‬‫نم‬
.‫است‬ ‫روانی‬ ‫و‬ ‫ذهنی‬ ،‫جسمی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫ایجاد‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫زمینی‬ ‫آرزوهای‬ ‫تحمیل‬ ‫در‬ ‫بیهوده‬
‫و‬‫افسردگی‬‫دچار‬‫را‬‫فرد‬‫چگونه‬‫آرزو‬‫یک‬‫تحقق‬‫عدم‬‫که‬‫است‬‫شده‬‫تجربه‬‫کامل‬‫طور‬‫به‬‫موضوع‬‫این‬
.‫‌سازد‬‫ی‬‫م‬‫فراهم‬‫او‬‫برای‬‫نیز‬‫را‬‫دیگر‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫به‬‫ابتال‬‫زمینه‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫سرخوردگی‬
‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ ‫‌ها؛‬‫ن‬‫آ‬ ‫به‬ ‫شدن‬ ‫پایبند‬ ‫نه‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫کردن‬ ‫رها‬ ،‫زمینی‬ ‫آرزوهای‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬
‫انسان‬‫تجربه‬‫سال‬‫هزاران‬‫اساس‬‫بر‬‫که‬‫رايجي‬‫‌هاي‬‫ل‬‫‌المث‬‫ضرب‬.‫شد‬‫خواهند‬‫‌تر‬‫ی‬‫نیافتن‬‫دست‬‫صورت‬
‫‌هایی‬‫ل‬‫المث‬ ‫ضرب‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫شد‬ ‫آرزوها‬ ‫اسیر‬ ‫نباید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مطلب‬ ‫این‬ ‫گویای‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫حاصل‬
»‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫سبز‬ ‫‌اش‬‫ه‬‫الن‬ ِ‫ر‬‫د‬ ‫‌آید؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫خوشش‬ ‫پونه‬ ‫از‬ ‫«مار‬ ‫یا‬ ‫و‬ »‫‌خورد‬‫ی‬‫م‬ ‫بسته‬ ‫در‬ ‫به‬ ‫«سنگ‬ ،‫مانند‬

68. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
67
‫کسی‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫منکر‬ ‫کس‬ ‫هیچ‬ ‫است؛‬ ‫شده‬ ‫طرح‬ ‫ملل‬ ‫و‬ ‫اقوام‬ ‫همه‬ ‫بین‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مشابهی‬ ‫موارد‬ ‫و‬
‫است‬‫آن‬‫خواهان‬‫اصرار‬‫با‬‫که‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نشان‬‫را‬‫اموری‬‫تحقق‬‫در‬‫انسان‬‫ناکامی‬،‫‌داند‬‫ی‬‫نم‬‫خرافه‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
‫برخورد‬‫انسان‬‫با‬‫هوشمندانه‬‫اصولی‬‫اساس‬‫بر‬‫نیز‬‫فلک‬‫که‬‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫نظر‬‫به‬‫بنابراین‬.‫‌گریزد‬‫ی‬‫م‬‫آن‬‫از‬‫یا‬‫و‬
.‫است‬‫قانونمند‬‫نیز‬‫فلک‬‫رفتار‬‫گفت‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫واقع‬‫در‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
.‫است‬ »‫هستی‬ ‫«نظام‬ ‫همان‬ ... ‫و‬ ‫گیتی‬ ،‫فلک‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫مجازی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌جا‬‫ن‬‫ای‬ ‫در‬ -
‫زیرا‬ ،‫است‬ ‫ممکن‬ ‫غیر‬ ‫فرد‬ ‫برای‬ ‫آن‬ ‫تحقق‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اطالق‬ ‫ای‬ ‫خواسته‬ ‫به‬ »‫«آرزو‬
،»‫«آرزو‬‫واقع‬‫در‬.‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬‫گفته‬»‫«آرزو‬‫آن‬‫به‬‫دیگر‬،‫بود‬‫شده‬‫محقق‬‫یا‬‫و‬‫بود‬‫پذیر‬‫امکان‬‫آن‬‫تحقق‬‫اگر‬
‫خواسته‬ ‫هر‬ ‫تحقق‬ ،‫كلي‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ .‫ندارد‬ ‫وجود‬‫آن‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫قابلیت‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬‫كه‬ ‫است‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫خواست‬
‫آن‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫مگر‬ ‫‌شود؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫حاصل‬ ‫چیزی‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫تالش‬ ‫قانون‬ ‫تابع‬ ‫زمینی‬ ‫آرزوی‬ ‫و‬
)‫سعی‬‫ما‬ ‫اال‬‫لالنسان‬‫(لیس‬.‫کند‬‫تالش‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫آرزو‬ ‫هر‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫عواملی‬ ،‫تالش‬ ‫و‬ ‫تدبير‬ ‫از‬ ‫‌نظر‬‫ف‬‫صر‬ ‫اما‬
‫خواسته‬‫تحقق‬‫قابلیت‬‫اصل‬ ‌-
‫یکدیگر‬‫با‬‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬‫تقابل‬‫عدم‬‫اصل‬-
‫عدالت‬ ‫رعایت‬ ‫اصل‬ -
‫هستی‬‫قوانین‬‫با‬‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬‫تقابل‬‫عدم‬‫اصل‬-
‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آرزو‬ ‫یک‬ ‫تحقق‬ ‫شانس‬ ‫و‬ ‫امکان‬ ،‫تحقق‬ ‫قابلیت‬ ‫از‬ ‫منظور‬ :»‫تحقق‬ ‫«قابليت‬ ‫اصل‬ ‌-1
‫زمان‬ ‫در‬ ‫باره‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫کنند‬ ‫آرزو‬ ‫کشور‬ ‫یک‬ ‫مردم‬ ‫اگر‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫دارد‬ ‫بستگی‬ ‫مختلفی‬ ‫عوامل‬
،‫شوند‬‫ثروتمند‬‫همگی‬،‫كشور‬‫اقتصادی‬‫رشد‬‫زمینه‬‫در‬‫شده‬‫حساب‬‫برنامه‬‫یک‬‫وجود‬‫بدون‬‫و‬‫کوتاهی‬
‫ازای‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ .‫باشد‬ ‫مردم‬ ‫همه‬ ‫شدن‬ ‫ثروتمند‬ ‫یعنی‬ ‫میل‬ ‫این‬ ‫پاسخگوی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫مرکزی‬ ‫بانک‬

69. ‫انسان‬ ‫بينش‬
68
‫آن‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫موجود‬ ‫مرکزی‬ ‫بانک‬ ‫در‬ ‫ارزی‬ ‫ذخایر‬ ‫و‬ ‫طال‬ ‫میزانی‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫رایج‬ ‫پول‬ ‫و‬ ‫اسکناس‬
‫معتبر‬ ‫پشتوانه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫تالش‬ ‫و‬ ‫کار‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫بدون‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫‌پشتوانه‬‫ی‬‫ب‬ ،‫موجود‬ ‫پول‬
‫و‬ »‫«آرزو‬ ‫طرح‬ ‫بنابراین‬ .‫آن‬ ‫ایجاد‬ ‫مستقیم‬ ‫عامل‬ ‫نه‬ ‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫هدف‬ ‫طرح‬ ‫فقط‬ ‫آرزو‬ ‫طرح‬ ‫و‬ ‫رسید‬
‫بانکداری‬‫و‬‫اقتصاد‬‫اصول‬‫با‬‫زیرا‬‫شود؛‬‫اقشار‬‫همه‬‫شدن‬‫ثروتمند‬‫باعث‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫آن‬‫درباره‬‫‌پردازی‬‫ل‬‫خیا‬
‫در‬ ‫مثبتی‬ ‫عامل‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫آن‬ ‫در‬ ،‫شود‬ ‫تلقی‬ ‫انگیزه‬ ‫ایجاد‬ ‫عامل‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ .‫دارد‬ ‫مغایرت‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫بر‬ ‫در‬ ‫نتایجی‬ ،‫شده‬ ‫بیشتری‬ ‫تالش‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫آرزو‬ ‫آن‬ ‫پیگیری‬
‫میزان‬،‫است‬‫گردش‬‫در‬‫کشور‬‫آن‬‫مردم‬‫مختلف‬‫آحاد‬‫بین‬‫که‬‫مملکت‬‫یک‬‫در‬‫رایج‬‫پول‬،‫دیگر‬‫بیان‬‫به‬
‫قطع‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫باشند‬ ‫داشته‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫ثابت‬ ‫پول‬ ‫مقدار‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫بيشتري‬ ‫ميزان‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬ ‫اگر‬ .‫دارد‬ ‫ثابتی‬
‫حساب‬ ‫اقتصادی‬ ‫طرح‬ ‫یک‬ ‫بدون‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫‌دهند‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫نسبت‬ ‫همان‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬
‫وابسته‬‫(که‬‫جمعی‬‫کوشش‬‫بدون‬‫و‬)‫کند‬‫‌‌رو‬‫روبه‬‫چشمگیری‬‫اقتصادی‬‫رشد‬‫با‬‫را‬‫كشور‬‫بتواند‬‫(که‬‫شده‬
‫تحقق‬ ‫قابلیت‬ ،‫شوند‬ ‫ثروتمند‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫آرزو‬ ‫این‬ )‫است‬ ‫همگانی‬ ‫اندیشی‬ ‫مثبت‬ ‫و‬ ‫تالش‬ ‫و‬ ‫کوشش‬ ‫به‬
‫را‬ ‫ثروت‬ ‫بتواند‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫تعيين‬ ‫چارچوبی‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫آرزويي‬ ‫چنين‬ ‫شدن‬ ‫محقق‬ ‫براي‬ ‫همچنین‬ .‫ندارد‬
‫ثروتمند‬‫تخیل‬‫و‬‫آرزو‬‫داشتن‬،‫دلیل‬‫همین‬‫به‬.‫کند‬‫توزیع‬‫جامعه‬‫مختلف‬‫اقشار‬‫میان‬‫در‬‫عادالنه‬‫طور‬‫به‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬‫همه‬‫شدن‬‫ثروتمند‬‫باعث‬‫تنهايي‬‫به‬،‫شدن‬
،‫تاریخ‬ ‫طول‬ ‫در‬ .‫داد‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫و‬‫آرز‬ ‫تحقق‬ ‫قابلیت‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫نیز‬ ‫دیگری‬ ‫مثال‬ ‫طرح‬ ‫با‬
‫از‬ ‫نفر‬ ‫چند‬ ‫آرزوی‬ ‫عمل‬ ‫در‬ ‫اما‬ ‫‌اند؛‬‫ه‬‫داشت‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫زدن‬ ‫قدم‬ ‫و‬ ‫ماه‬ ‫به‬ ‫سفر‬ ‫آرزوی‬ ‫انسان‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫میلیو‬
‫صد‬ ‫در‬ ‫صفر‬ ‫آمار‬ ‫به‬ ‫تقریبا‬ ،‫کنیم‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫افراد‬ ‫این‬ ‫درصد‬ ‫بخواهیم‬ ‫اگر‬ ‫است؟‬ ‫شده‬ ‫برآورده‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
‫در‬.‫است‬‫اغماض‬‫قابل‬‫ماه‬‫کره‬‫روی‬‫بر‬‫نفر‬‫یک‬‫زدن‬‫قدم‬،‫آرزومند‬‫‌ها‬‫ن‬‫میلیو‬‫مقابل‬‫در‬‫زیرا‬.‫‌رسیم‬‫ی‬‫م‬
‫صفر‬ ‫آرزو‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫امکان‬ ‫دارند‬ ‫آرزویی‬ ‫چنین‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫نفری‬ ‫میلیون‬ ‫چندین‬ ‫برای‬ ‫نتیجه‬
‫در‬ ‫پرواز‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫کما‬ ‫شود؛‬ ‫عمومی‬ ‫ماه‬ ‫به‬ ‫سفر‬ ‫امکان‬ ‫آینده‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫اما‬ ‫است؛‬

70. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
69
،‫شده‬‫همگانی‬‫موضوع‬‫این‬‫امروز‬‫ولی‬‫بردند؛‬‫گور‬‫به‬‫خود‬‫با‬‫را‬‫پرواز‬‫آرزوی‬‫انسان‬‫میلیاردها‬‫نیز‬‫آسمان‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫مشغول‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کسی‬ ‫ذهن‬ »‫«آرزو‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫حصول‬ ‫قابل‬ ‫راحتی‬ ‫به‬
‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‌‫ه‬‫هم‬‫كه‬‫ندارد‬‫‌وجود‬‫امكان‬‫اين‬،‫مسلم‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬:»‫یکدیگر‬‫با‬‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬‫تقابل‬‫«عدم‬‫اصل‬-2
‫در‬.‫است‬‫تقابل‬‫در‬‫هم‬‫با‬‫آنان‬‫‌هاي‬‫ه‬‫خواست‬‫از‬‫بسياري‬‫زيرا‬‫كنند؛‬‫پيدا‬‫دست‬،‫‌خواهند‬‫ي‬‫م‬‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬‫همه‬‫به‬
‫زیرا‬‫‌شد؛‬‫ی‬‫م‬‫بشر‬‫گریبانگیر‬‫زیادی‬‫مشکالت‬،‫برسد‬‫مثبت‬‫پاسخ‬‫به‬‫آرزویی‬‫هر‬‫طرح‬‫بود‬‫قرار‬‫اگر‬‫واقع‬
.‫هستند‬‫یکدیگر‬‫با‬‫تقابل‬‫در‬‫بشر‬‫زمینی‬‫آرزوهای‬‫و‬‫ها‬‫خواسته‬‫از‬‫بسیاری‬
‫باران‬‫که‬‫دارد‬‫آرزو‬‫کشاورزی‬‫که‬‫زمانی‬‫همان‬‫در‬.‫كند‬‫روشن‬‫را‬‫مطلب‬‫اين‬‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬‫‌اي‬‫ه‬‫ساد‬‫‌هاي‬‫ل‬‫مثا‬
‫و‬‫گشت‬‫از‬‫تا‬‫نشود‬‫بارانی‬‫هوا‬‫که‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫آرزو‬،‫‌اند‬‫ه‬‫رفت‬‫طبيعت‬‫دامن‬‫به‬‫تفريح‬‫براي‬‫که‬‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬،‫ببارد‬
‫است‬ ‫سبز‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫عبور‬ ‫چراغ‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫چهارراه‬ ‫یک‬ ‫سر‬ ‫وقتي‬ ،‫‌طور‬‫ن‬‫همي‬ .‫ببرند‬ ‫لذت‬ ‫بهتر‬ ‫خود‬ ‫گذار‬
‫تا‬ ‫بماند‬ ‫باقی‬ ‫قرمز‬ ‫مقابل‬ ‫سمت‬ ‫چراغ‬ ‫کماکان‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫این‬ ‫آرزومند‬ ،‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫مسیر‬ ‫انتهای‬ ‫در‬ ‫و‬
‫هستند‬‫این‬‫آرزومند‬،‫است‬‫قرمز‬‫ها‬‫آن‬‫عبور‬‫چراغ‬‫که‬‫‌اي‬‫ه‬‫عد‬،‫مقابل‬‫در‬.‫کنند‬‫عبور‬‫راه‬‫چهار‬‫از‬‫نیز‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
.‫شود‬ ‫سبز‬ ‫عبورشان‬ ‫چراغ‬‫زودتر‬ ‫که‬
‫كند‬‫فراهم‬‫را‬‫مقابل‬‫گروه‬‫دو‬‫هر‬‌‫ه‬‫خواست‬‫فلك‬‫كه‬‫ندارد‬‫وجود‬‫اين‬‫امكان‬‫شده‬‫ذكر‬‫مثال‬‫دو‬‫از‬‫‌يك‬‫هيچ‬‫در‬
‫خالف‬ ‫بر‬ ،‫برساند‬ ‫خود‬ ‫خواسته‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫طرف‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫يكي‬ ‫كه‬ ‫صورتي‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫‌تر‬‫ح‬‫واض‬ ‫دوم‬ ‫مثال‬ ‫در‬ ‫و‬
.‫نیست‬‫شدن‬‫برآورده‬‫قابل‬‫فوق‬ ‌‫ه‬‫دست‬‫دو‬‫از‬‫یک‬‫هیچ‬‫آرزوی‬،‫واقع‬‫در‬‫پس‬.‫است‬‫كرده‬‫عمل‬‫عدالت‬
‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬ ‌‫ه‬‫هم‬‫به‬‫يافتن‬‫دست‬ ‌‫ه‬‫اجاز‬‫كه‬‫است‬‫ديگري‬‫اصل‬:»‫هستي‬‫قوانين‬‫با‬‫تقابل‬‫«عدم‬‫اصل‬ ‌-3
‫درخواست‬‫هيچ‬‫كه‬‫‌است‬‫بخشيده‬‫عالم‬‫به‬‫نظامي‬،‫هستي‬ ‌‫ه‬‫ادار‬‫و‬‫برپايي‬‫به‬‫مربوط‬‫قوانين‬.‫‌دهد‬‫ي‬‫نم‬‫را‬
‫ميل‬ ‫‌گرفتن‬‫ي‬‫پ‬ ‫براي‬ ،‫شويم‬ ‫واقف‬ ‫مطلب‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫‌خوبي‬‫به‬ ‫اگر‬ .‫‌كند‬‫ي‬‫نم‬ ‫مخدوش‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫آرزويي‬ ‫و‬
‫خسوف‬،‫زلزله‬‫همچون‬‫طبيعي‬‫رويدادهاي‬.‫داشت‬‫نخواهيم‬‫آن‬‫در‬‫تغييري‬‫هيچ‬‫انتظار‬،‫خود‬‫شخصي‬
‫وقوع‬‫علت‬‫از‬‫‌اطالعي‬‫ي‬‫ب‬‫اثر‬‫در‬‫مردم‬،‫قديم‬‫در‬‫‌كه‬‫ن‬‫اي‬‫با‬‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬‫نشان‬...‫و‬‫طوفان‬،‫صاعقه‬،‫كسوف‬‫و‬

71. ‫انسان‬ ‫بينش‬
70
‫‌ها‬‫ه‬‫پدید‬‫این‬‫که‬‫این‬‫آرزوي‬‫و‬‫است‬‫شده‬‫تكرار‬‫اتفاق‬‫اين‬،‫اند‬‫داشته‬‫وحشت‬‫و‬‫ترس‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫از‬‫وقایع‬‫این‬
‫عالم‬ ‫قوانین‬ ‫مطابق‬ ‫همواره‬ ‫رویدادها‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫نداشته‬ ‫تأثیری‬ ،‫آن‬ ‫از‬ ‫پيشگيري‬ ‫يا‬ ‫رفع‬ ‫در‬ ،‫ندهند‬ ‫رخ‬
‫کنترل‬‫بر‬‫مبنی‬‫خود‬‫آرزوهای‬‫اعمال‬‫در‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬‫كاميابي‬‫عدم‬‫و‬‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬‫تحقق‬‫قطعی‬‫طور‬‫به‬‫هستی‬
.‫كند‬ ‫لغو‬ ‫را‬ ‫شده‬ ‫ذكر‬ ‫اصول‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫نم‬ ‫روشي‬ ‫هيچ‬ ‫كه‬ ‫‌رساند‬‫ي‬‫م‬ ‫نتيجه‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پدید‬ ‫این‬
‫تابع‬ ‫را‬ ‫فلك‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫پروري‬ ‫آرزو‬ ‫رواج‬ ‫در‬ ‫سعي‬ ،‫اصول‬ ‫اين‬ ‫گرفتن‬ ‫ناديده‬ ‫با‬ ‫كه‬ ‫كساني‬ ‫نظر‬ ‫خالف‬ ‫بر‬
‫که‬‫‌برد‬‫ی‬‫پ‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ل‬‫مثا‬‫و‬‫توضيحات‬‫اين‬‫بر‬‫دقت‬‫با‬‫و‬‫‌كنند‬‫ي‬‫م‬‫معرفي‬‫انسان‬‌‫ه‬‫انديش‬‫و‬‫سخن‬‌‫ه‬‫جاذب‬
‫از‬‫تبعيت‬‫مأمور‬،‫فلك‬‫‌تنها‬‫ه‬‫ن‬‫كه‬‫دریافت‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬،‫همچنین‬.‫نيست‬‫ممكن‬‫آرزوها‬‫و‬‫آمال‬ ‌‫ه‬‫هم‬‫تحقق‬
.‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫عمل‬‫او‬‫اصرار‬‫خالف‬‫بر‬‫همواره‬‫بلكه‬‫نيست؛‬‫‌خواهد‬‫ي‬‫م‬‫انسان‬‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬
‫این‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ ‫بود؛‬ ‫دیکتاتور‬ ‫فلک‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫پافشاری‬ ‫آرزوها‬ ‫به‬ ‫یافتن‬ ‫دست‬ ‫برای‬ ‫نباید‬ ‫رو‬ ‫اين‬ ‫از‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫اما‬ .‫كرد‬ ‫خواهد‬ ‫مقاومت‬ ‫آرزوها‬ ‫تحقق‬ ‫و‬ ‫وقوع‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫هوشمندی‬ ،‫صورت‬
‫ذهن‬ ،)‫باشد‬ ‫مؤثری‬ ‫اقدامات‬ ‫عامل‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫موارد‬ ‫برخی‬ ‫در‬ ‫(که‬ ‫زمینی‬ ‫آرزوهای‬ ‫گذرای‬ ‫مرور‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫دستیابی‬ ‫امکان‬ .‫است‬ ‫نبوده‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫هرگز‬ ‫گویی‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫گون‬ ‫به‬ ‫كرد؛‬ ‫رها‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫همیشه‬ ‫برای‬ ‫را‬
‫آرزوهای‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫فراهم‬ ‫‌تر‬‫ن‬‫آسا‬ ،‫نیست‬ ‫ما‬ ‫تمرکز‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫که‬ ‫زمینی‬ ‫آرزوی‬ ‫از‬ ‫دسته‬ ‫آن‬ ‫به‬
.‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تحقق‬،‫‌ایم‬‫ه‬‫شد‬ ‫قفل‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫آرزوهایی‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ت‬‫راح‬ ‫‌شده‬‫ا‬‫ره‬
‫فلک‬،‫كنيم‬‫پاک‬‫وجودشان‬‫از‬‫را‬‫ذهن‬،‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫به‬‫کوتاه‬‫نظر‬‫یک‬‫از‬‫پس‬‫كه‬‫صورتي‬‫در‬،‫دیگر‬‫عبارتی‬‫به‬
‫که‬ ‫‌دهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫وسیله‬ ‫این‬ ‫به‬ ،‫همچنین‬ ‫و‬ ‫‌انگیزیم‬‫ی‬‫نم‬ ‫بر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫تحقق‬ ‫در‬ ‫مقاومت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫هستی‬ ‫و‬
‫دست‬ ‫و‬ ‫دراز‬ ‫و‬ ‫دور‬ ‫زمینی‬ ‫آرزوهای‬ ‫اشغال‬ ‫در‬ ‫ذهن‬ ‫اگر‬ .‫نیست‬ ‫زمینی‬ ‫آرزوهای‬ ‫اسارت‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫ذهن‬
‫درگم‬‫سر‬‫کالفی‬‫مانند‬‫مدتی‬‫از‬‫پس‬‫و‬‫کرد‬‫خواهد‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫صرف‬‫را‬‫خود‬‫انرژی‬‫همه‬،‫شود‬‫گرفتار‬‫نیافتنی‬
.‫‌ماند‬‫ی‬‫م‬‫باز‬‫نیز‬‫زندگی‬‫امور‬‫‌ترین‬‫ه‬‫ساد‬‫خصوص‬‫در‬‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬‫از‬
‫به‬ ‫خود‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫حصول‬ ‫به‬ ‫(میل‬ ‫آرزوها‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫تخیل‬ ‫و‬ ‫پروری‬ ‫آرزو‬ ‫آفت‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬

72. ‫بينشي‬ ‫اشكاالت‬
71
‫انسان‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫‌یابی‬‫ه‬‫را‬ ‫در‬ ‫عمل‬ ‫ابتکار‬ ‫و‬ ‫مدیریت‬ ،‫اندیشی‬ ‫چاره‬ ‫امکان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ )‫تالش‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫خود‬
‫در‬ ‫مدام‬ ،‫گرفته‬ ‫فاصله‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫واقعی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫پرداز‬ ‫رویا‬ ‫فردی‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫سلب‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ... ‫و‬ ‫آسمان‬ ‫از‬ ‫هنگفت‬ ‫ثروتی‬ ‫رسیدن‬ ،‫گنج‬ ‫کردن‬ ‫پیدا‬ ‫تخیل‬
‫آرزوهای‬‫است‬‫الزم‬،‫زمینی‬‫آرزوهای‬‫تحقق‬‫خالف‬‫بر‬‫که‬‫است‬‫این‬،‫داشت‬‫توجه‬‫آن‬‫به‬‫باید‬‫که‬‫‌ای‬‫ه‬‫نکت‬
‫حتی‬‫انسان‬‫زیرا‬‫آورد؛‬‫در‬‫خود‬‫شکل‬‫به‬‫را‬‫او‬‫و‬‫کند‬‫مشغول‬‫خود‬‫به‬‫را‬‫انسان‬‫ذهن‬‫و‬‫وجود‬‫همه‬،‫معنوی‬
.‫‌پروراند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫ذهن‬‫در‬‫که‬‫آمد‬‫خواهد‬‫در‬‫چیزی‬‫شکل‬‫به‬‫تدریج‬‫به‬‫خود‬‫پندار‬‫و‬‫گفتار‬،‫رفتار‬‫در‬
‫بـاشـي‬ ‫بـلبـل‬ ‫‌قــرار‬‫ي‬‫بـ‬ ‫بــلبــل‬ ‫ور‬ ‫باشي‬ ‫گـل‬ ‫گذرد‬ ‫گـل‬ ‫تو‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫انديش‬ ‫از‬ ‫گر‬
‫باشـي‬ ‫كـل‬ ‫كني‬ ‫پيشـه‬ ‫كل‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫انديشـ‬ ‫چند‬ ‫روزي‬ ‫اگر‬ ‫است‬ ‫كل‬ ‫حق‬ ‫و‬ ‫جزئي‬ ‫تو‬
)‫(جــامي‬
‫شکل‬ ‫به‬ ،‫زمینی‬ ‫آرزوی‬ ‫یک‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫گرفتن‬ ‫شکل‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫زیبا‬ ‫چه‬ ‫رابطه‬ ‫این‬ ‫در‬
‫آرزوهای‬‫بوی‬‫و‬‫رنگ‬،‫آمده‬‫در‬‫نانی‬‫لقمه‬‫شکل‬‫به‬‫که‬‫‌هایی‬‫ن‬‫انسا‬‫بسیارند‬‫چه‬‫اما‬‫آید؛‬‫در‬‫الهی‬‫اندیشه‬
:‫‌اند‬‫ه‬‫گرفت‬‫خود‬‫به‬‫زمینی‬
‫نانـی‬ ‫نانـی‬ ‫لقــمه‬ ‫هـوس‬ ‫در‬ ‫تـا‬ ‫کانـی‬ ‫کانـی‬ ‫گوهـر‬ ‫طلـب‬ ‫در‬ ‫تـا‬
‫آنـی‬ ‫آنـی‬ ‫جستن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫چیز‬ ‫هر‬ ‫دانـی‬ ‫بدانـی‬ ‫اگر‬ ‫رمـز‬ ‫نکتـه‬ ‫ایـن‬
)‫(موالنا‬
‫معطوف‬ ‫معنوی‬ ‫آرزوهای‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دنبال‬ ‫عرفان‬ ‫دنیای‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اهدافی‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫طی‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫اشتیاق‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ‫کمال‬ ‫و‬ ‫تعالی‬ ‫به‬ ‫یابی‬ ‫دست‬ ‫اندیشه‬ ‫در‬ ‫همواره‬ ‫و‬ ‫گردد‬
‫عامل‬‫که‬‫زمینی‬‫آرزوهای‬‫با‬‫درگیری‬‫تدریج‬‫به‬،‫کند‬‫خود‬‫غرق‬‫را‬‫وجود‬‫همه‬‫و‬‫آید‬‫وجود‬‫به‬‫کمال‬‫مسیر‬

73. ‫انسان‬ ‫بينش‬
72
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫برطرف‬،‫هست‬‫نیز‬‫فلک‬‫به‬‫نسبت‬‫دیکتاتوری‬
‫که‬ ‫این‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫(همسویی‬ ‫فلک‬ ‫با‬ ‫هماهنگی‬ ‫و‬ ‫فازی‬ ‫هم‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬
‫به‬‫کوتاه‬‫نظري‬‫از‬‫پس‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫فرد‬‫که‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫رخ‬‫تحولي‬)‫باشد‬‫همراه‬‫و‬‫دوست‬‫فلک‬‫با‬‫باید‬‫چگونه‬
‫و‬ ‫‌فازي‬‫م‬‫ه‬ ‫این‬ ‫كه‬ ‫برسد‬‫‌تری‬‫ق‬‫عمی‬‫تحوالت‬‫به‬ ‫همچنین‬‫و‬‫كند‬‫رها‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫‌كلي‬‫ه‬‫ب‬ ‫زمینی‬‫آرزوهای‬
.‫است‬ ‌‫ن‬‫آ‬‫زيربناي‬‫همسویی‬
‫درخواست‬ ،‫آرزوها‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬ ‫همه‬ ‫میان‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫نایل‬ ‫تسلیم‬ ‫مقام‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ،‫عرفان‬ ‫دنیای‬ ‫در‬
‫به‬ ‫سرانجام‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫کمال‬ ‫‌کننده‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫و‬ ‫پسندیده‬ ‫حق‬ ‫پیشگاه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫الهی‬ ‫آرزویی‬ ‫و‬
:‫‌گويد‬‫ي‬‫م‬‫كه‬‫‌رسد‬‫ي‬‫م‬‫مقامي‬
‫پسـندد‬ ‫هجــران‬ ‫يكـي‬ ‫و‬ ‫وصــل‬ ‫يكي‬ ‫پســندد‬ ‫درمــان‬ ‫يكــي‬ ‫و‬ ‫درد‬ ‫يكــي‬
‫پسندد‬ ‫جــــانــان‬ ‫را‬ ‫‌چــه‬‫ن‬‫آ‬ ‫پسـندم‬ ‫هجــران‬ ‫و‬ ‫وصل‬ ‫و‬ ‫درد‬ ‫و‬ ‫درمان‬ ‫از‬ ‫من‬
)‫طاهر‬‫(بابا‬

74. ‫سوم‬‫فصل‬
‫برآن‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬

76. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
75
‫نسبیت‬ ‫قانون‬ ‌-1
‫عدم‬ ‫و‬ ‫وقایع‬ ‫بودن‬ ‫نسبی‬ ،‫قانون‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫نسبیت‬ ‫قانون‬ ،‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫قوانین‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫مطرح‬ ‫نمونه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫سؤال‬ ‫چند‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫موضوع‬ ‫بهتر‬ ‫فهم‬ ‫برای‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫قطعیت‬
:‫داد‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬ ‫و‬ ‫کرد‬
‫است؟‬ ‫مضر‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫موش‬ ‫مرگ‬ ‫خوراکی‬ ‫مصرف‬ ‫آیا‬ ‌-
‫است؟‬ ‫خوب‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ A‫ویتامین‬ ‫خوراکی‬ ‫مصرف‬ ‫آیا‬ -
‫است؟‬ ‫خوب‬ ‫زلزله‬ ‫آیا‬ ‌-
‫است؟‬ ‫بد‬ ‫صاعقه‬ ‫آیا‬ ‌-
‫است؟‬ ‫بد‬ ‫شیطان‬ ‫آیا‬ ‌-
‫؟‬ ... ‫و‬
‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫خ‬‫پاس‬ ‫با‬ ،‫داریم‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫پرس‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫که‬ ‫پاسخی‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫سؤا‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫زیادی‬ ‫تعداد‬ ‫با‬ ‫روز‬ ‫هر‬ ‫انسان‬ .‫است‬ ‫متفاوت‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫نسبیت‬ ‫قانون‬
»‫نسبیتی‬‫«دیدگاه‬‫اگر‬‫موارد‬‫این‬‫در‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫مواجه‬‫آن‬‫با‬‫مرتبط‬‫بزرگ‬‫و‬‫کوچک‬‫مشکالت‬‫و‬‫مسایل‬
‫بینش‬ ‫در‬ ‫نسبیت‬ ‫از‬ ‫نمونه‬ ‫سه‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫فاحشی‬ ‫اشتباهات‬ ‫دچار‬ ،‫باشد‬ ‫نگرفته‬ ‫شکل‬ ‫او‬ ‫بینش‬ ‫در‬
:‫از‬ ‫است‬ ‫عبارت‬ ،‫انسان‬
‫بد‬ ‫و‬ ‫خوب‬ ‫نسبیت‬ -
‫مالکیت‬‫نسبیت‬-
‫زیبا‬ ‫و‬ ‫زشت‬ ‫نسبیت‬ -

77. ‫انسان‬ ‫بينش‬
76
‫بد‬ ‫و‬ ‫خوب‬ ‫نسبیت‬ )‫الف‬
‫داد؟‬ ‫خواهیم‬ ‫جوابی‬ ‫چه‬ ،‫بد‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫خوب‬ ‫شیطان‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫سؤال‬ ‫اگر‬
‫بد‬ ‫شیطان‬ ‫مطلق‬ ‫و‬ ‫مسلم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫نسبیت‬ ‫نگرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫جوابی‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫امتیازی‬‫هیچگونه‬‫شیطان‬‫وجود‬‫که‬‫است‬‫این‬‫منظور‬،‫مطلق‬‫طور‬‫به‬‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬‫وقتی‬.‫است‬
‫خواهد‬‫بررسی‬‫که‬‫‌گونه‬‫ن‬‫هما‬‫دلیل‬‫همین‬‫به‬‫و‬‫است‬‫‌گرا‬‫ق‬‫مطل‬‫انسان‬‫دید‬‫معمول‬‫طور‬‫به‬.‫باشد‬‫داشته‬
‫ماورای‬‫و‬‫پدیده‬‫هر‬‫حقیقت‬‫به‬‫توجه‬‫با‬»‫نسبیتی‬‫«دیدگاه‬‫در‬‫اما‬.‫است‬‫پذیر‬‫آسیب‬‫و‬‫شکننده‬‫بسیار‬،‫شد‬
.‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫‌تری‬‫ی‬‫متعال‬ ‫بینش‬ ‫و‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫اثبات‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫بدی‬ ‫و‬ ‫خوبی‬ ‫قطعیت‬ ‫عدم‬ ،‫جریان‬ ‫هر‬
‫بدون‬ ‫که‬ ‫گفت‬ »‫نسبیتی‬ ‫«دیدگاه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫شده‬ ‫مطرح‬ ‫سؤال‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
‫انسان‬‫که‬‫است‬‫آن‬‫بر‬‫غلبه‬‫و‬‫شیطان‬‫وجود‬‫صورت‬‫در‬‫و‬‫نیست‬‫ارزشمند‬‫کمال‬،‫کمال‬‫ضد‬‫عوامل‬‫وجود‬
‫الهی‬ ‫تعالی‬ ‫باعث‬ ‫کمالی‬ ‫قله‬ ‫چه‬ ‫فتح‬ ‫و‬ ‫مانعی‬ ‫چه‬ ‫از‬ ‫گذشتن‬ ،‫نبود‬ ‫شیطان‬ ‫اگر‬ .‫شود‬ ‫متعالی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫او‬‫خلوص‬‫میزان‬‫تعیین‬‫برای‬‫محکی‬‫سنگ‬‫و‬‫است‬‫انسان‬‫آزمایش‬‫وسیله‬‫شیطان‬‫واقع‬‫در‬!‫‌شد؟‬‫ی‬‫م‬‫او‬
‫برای‬ ‫که‬ ‫آزمایشاتی‬ ‫سد‬‫از‬‫توانستیم‬‫و‬‫شدیم‬‫رو‬‫به‬‫رو‬‫شیطان‬‫با‬‫اگر‬،‫دیگر‬‫عبارتی‬‫به‬.‫‌آید‬‫ی‬‫م‬‫شمار‬‫به‬
‫الهی‬‫تعالی‬‫و‬‫کمال‬‫با‬‫رابطه‬‫در‬‫خود‬‫کارآزمودگی‬‫به‬‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬‫آنگاه‬،‫کنیم‬‫عبور‬،‫است‬‫دیده‬‫تدارک‬‫ما‬
‫در‬‫شیطان‬‫وجود‬،‫بنابراین‬.‫است‬‫ارزش‬‫با‬‫انسان‬‫حرکت‬‫که‬‫است‬‫صورت‬‫این‬‫در‬‫و‬‫شویم‬‫مطمئن‬‫خود‬
.‫نبود‬ ‫هم‬ ‫گشتن‬ ‫خدا‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ،‫نبود‬ ‫شیطان‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫نقش‬ ‫ما‬ ‫کمال‬
.‫است‬ ‫برخوردار‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫فاید‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نعمت‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫خلق‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫هر‬
‫نیکوست‬ ‫خویش‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫ابروست‬ ‫و‬ ‫چشم‬ ‫و‬ ‫خال‬ ‫و‬ ‫زلف‬ ‫چون‬ ‫جهان‬
)‫(شبستری‬
،‫صورت‬‫این‬‫در‬.‫بود‬‫خواهد‬‫او‬‫خود‬،‫بدی‬‫خالق‬‫و‬‫منشأ‬،‫بدانیم‬‫مطلق‬‫بد‬‫را‬‫شیطان‬‫اگر‬ ،‫دیگر‬‫سوی‬‫از‬
‫کسی‬ ‫نگاه‬ ‫از‬ ‫خوبی‬ ‫خالق‬ ‫این‬ .‫رود‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫خوبی‬ ‫خالق‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫نیز‬ ‫مطلقی‬ ‫خوب‬ ‫باید‬

78. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
77
‫خالق‬‫عنوان‬‫به‬‫شیطان‬،‫بینش‬‫این‬‫با‬‫و‬‫باشد‬»‫«او‬‫جز‬‫کسی‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬،‫است‬‫معتقد‬‫خداوند‬‫وجود‬‫به‬‫که‬
‫اعتقاد‬ ،‫شیطان‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫‌بینی‬‫ق‬‫مطل‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫خوبی‬ ‫خالق‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫خداوند‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫بدی‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫آشکار‬ ‫شرکی‬ ‫و‬ ‫دوئیت‬ ‫به‬
‫حالی‬ ‫عین‬ ‫در‬ ‫بد؟‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫خوب‬ ‫زلزله‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫شد‬ ‫مطرح‬ ‫نمونه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫دیگری‬ ‫پرسش‬
‫دید‬ ‫با‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫بد‬ ‫زلزله‬ ‫مطلق‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫داده‬ ‫جواب‬ ‫پرسش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬
‫هم‬ ‫انسان‬ ،‫نبود‬ ‫زلزله‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫قرار‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پاسخ‬ ،‫زلزله‬ ‫وجودی‬ ‫حقیقت‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫بین‬ ‫نسبی‬
‫تأمل‬ ‫اندکی‬ ‫با‬ ‫ولی‬ ‫‌آید؛‬‫ی‬‫م‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫نامعقول‬ ‫و‬ ‫عجیب‬ ‫بسیار‬ ‫جواب‬ ‫این‬ ‫اول‬ ‫وهله‬ ‫در‬ .‫نداشت‬ ‫وجود‬
‫و‬ ‫زلزله‬ ‫پدیده‬ ‫دو‬ ‫مدیون‬ ‫زمین‬ ‫کره‬ ‫بر‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫خشک‬ ‫پیدایش‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫چنین‬ ً‫ا‬‫واقع‬ ‫بله؛‬ ‫که‬ ‫‌یابیم‬‫ی‬‫م‬ ‫در‬
‫آب‬ ‫زیر‬ ‫زمین‬ ‫اگر‬ ‫زیرا‬ .‫نداشت‬ ‫وجود‬ ‫نیز‬ ‫انسانی‬ ،‫‌آمد‬‫ی‬‫نم‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫خشک‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌فشان‬‫ش‬‫آت‬
‫انسان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌فشان‬‫ش‬‫آت‬ ‫و‬ ‫زلزله‬ ‫وجود‬ ‫نعمت‬ ‫از‬ ،‫پس‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬ ‫فراهم‬ ‫انسان‬ ‫حیات‬ ‫امکان‬ ،‫‌ماند‬‫ی‬‫م‬
.‫است‬ ‫گذاشته‬ ‫خاکی‬ ‫کره‬ ‫به‬ ‫پا‬
‫طرفی‬‫از‬‫صاعقه‬‫زیرا‬‫نداشت؛‬‫وجود‬‫زمین‬‫کره‬‫روی‬‫حیاتی‬،‫نبود‬‫صاعقه‬‫وجود‬‫نعمت‬‫اگر‬،‫همچنین‬
‫بر‬ ‫زی‬ ‫خشکی‬ ‫موجودات‬ ‫حیات‬ ‫اساس‬ ‫و‬ ‫پایه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫باران‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫ابرها‬ ‫شدن‬ ‫بارور‬ ‫باعث‬
‫را‬ ‫ازن‬ ‫جوی‬ ‫الیه‬ ،)O3( ‫زن‬ُ‫ا‬ ‫به‬ )O2( ‫اکسیژن‬ ‫تبدیل‬ ‫با‬ ‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫زمین‬ ‫کره‬ ‫روی‬
.‫است‬ ‫داده‬ ‫تشکیل‬
‫مضر‬ ‫تشعشعات‬ ‫از‬ ‫زنده‬ ‫موجودات‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫زمین‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫حیات‬ ‫امکان‬ ‫الیه‬ ‫این‬ ‫وجود‬ ‫بدون‬
‫امکان‬‫کیهانی‬‫مضر‬‫تشعشعات‬،‫صاعقه‬‫وجود‬‫بدون‬،‫دیگر‬‫عبارت‬‫به‬.‫ماند‬‫نخواهند‬‫باقی‬‫امان‬‫در‬‫فضا‬
‫و‬ ‫خطرناک‬ ‫صاعقه‬ ،‫منظر‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫حال‬ .‫‌گذاشت‬‫ی‬‫نم‬ ‫باقی‬ ‫را‬ ‫موجودی‬ ‫هیچ‬ ‫برای‬ ‫حیات‬
‫نسبت‬ ‫قضاوت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ‫اما‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وحشت‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫انسان‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫شناخته‬ ‫مخرب‬
‫قانون‬ ‫از‬ ‫جدا‬ ‫انسان‬ ‫بینش‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ .‫کرد‬ ‫نگاه‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫زاویه‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫فقط‬ ‫توان‬ ‫نمی‬ ‫چیز‬ ‫هر‬ ‫به‬

79. ‫انسان‬ ‫بينش‬
78
،‫صورت‬‫این‬‫در‬.‫کند‬‫حکم‬‫آن‬‫مورد‬‫در‬‫چیز‬‫هر‬‫مضرات‬‫برخی‬‫یا‬‫فواید‬‫برخی‬‫به‬‫توجه‬‫با‬‫تنها‬‫و‬‫نسبیت‬
.‫بود‬‫خواهد‬‫ناپخته‬‫و‬‫غلط‬،‫بینش‬‫آن‬
‫سالمتی‬ ‫برای‬ ‫موش‬ ‫مرگ‬ ‫خوردن‬ ‫که‬ ‫بپرسیم‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ،‫رایج‬ ‫بینش‬ ‫از‬ ‫اطالع‬ ‫منظور‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ،‫همچنین‬
‫خوردن‬ ‫قطع‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫خواهند‬ ‫پاسخ‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫اتفاق‬ ‫به‬ ‫قریب‬ ‫اکثریت‬ ،‫بد‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫خوب‬ ‫انسان‬
‫اصلی‬ ‫ماده‬ ،‫است‬ ‫سفید‬ ‫آرسنیک‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫موش‬ ‫مرگ‬ ‫اما‬ .‫است‬ ‫مضر‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫موش‬ ‫مرگ‬
‫این‬ ‫در‬.‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ ‫گذشته‬‫قرن‬‫در‬‫‌ای‬‫ه‬‫تجرب‬‫به‬‫نیز‬‫آن‬‫کشف‬‫و‬‫است‬‫مقاربتی‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫داروهای‬
‫این‬ ‫برای‬ ‫درمان‬ ‫راهکار‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫مقاربتی‬ ‫بیماری‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫ترکیه‬ ‫کشور‬ ‫از‬ ‫جوانی‬ ‫زمان‬
‫کمال‬‫با‬‫اما‬.‫کرد‬‫موش‬‫مرگ‬‫خوردن‬‫به‬‫اقدام‬‫منظور‬‫همین‬‫به‬‫و‬‫گرفت‬‫خودکشی‬‫به‬‫تصمیم‬،‫بیماری‬
‫وی‬.‫کرد‬‫پیدا‬‫بهبود‬‫نیز‬‫او‬‫بیماری‬‫بلکه‬،‫نرفت‬‫دنیا‬‫از‬‫تنها‬‫نه‬‫که‬‫شد‬‫عجیب‬‫تجربه‬‫این‬‫شاهد‬‫تعجب‬
‫منجر‬ ‫و‬ ‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫تجربه‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫داد‬ ‫اطالع‬ ‫آلمانی‬ ‫پزشکان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫بالفاصله‬
.‫شد‬‫مقاربتی‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫داروهای‬‫ساخت‬‫به‬
‫چه‬ ‫آن‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫مطلق‬ ‫بد‬ ‫که‬ ‫‌رسیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نتیجه‬ ‫این‬ ‫به‬ ،‫بیشتر‬ ‫بررسی‬ ‫و‬ ‫موارد‬ ‫این‬ ‫مطالعه‬ ‫با‬
‫یک‬‫حداقل‬،‫بگیرد‬‫قرار‬‫بررسی‬‫مورد‬‫خود‬‫جایگاه‬‫در‬‫اگر‬‫و‬‫است‬‫نعمت‬،‫است‬‫کرده‬‫خلق‬‫متعال‬‫خداوند‬
:‫رو‬ ‫این‬ ‫از‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫خلق‬ ‫آن‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫فایده‬
‫بـدان‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫این‬ ،‫باشد‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫بد‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫نباشد‬ ‫مطلق‬ ‫بـد‬ ‫پس‬
‫نیست‬ ‫بند‬ ‫را‬ ‫دگـر‬ ‫پا‬ ‫را‬ ‫یـــکی‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫قند‬ ‫و‬ ‫زهر‬ ‫هیچ‬ ‫زمانه‬ ‫در‬
‫قنـد‬ ‫چو‬ ‫دیگر‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫زهـر‬ ‫را‬ ‫یکی‬ ‫مر‬ ‫پایبند‬ ‫را‬ ‫دگــر‬ ‫پا‬ ‫را‬ ‫یکـی‬ ‫مـر‬
)‫(موالنا‬
‫اگر‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزیابی‬ ‫مثبت‬ ‫مطلق‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ،‫افراد‬ ‫اغلب‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫نیز‬ ‫مواردی‬
‫مفید‬ ‫و‬ ‫خوب‬ ‫که‬ ‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫پاسخ‬ ‫سریع‬ ‫خیلی‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬ ،‫بد‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫خوب‬ A‫ویتامین‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫سؤال‬

80. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
79
‫خوب‬‫پس‬.‫شود‬‫او‬‫مرگ‬‫موجب‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫فرد‬‫به‬ A‫ویتامین‬‫نیاز‬‫حد‬‫از‬‫بیش‬‫تزریق‬‫که‬‫حالی‬‫در‬.‫است‬
.‫دارد‬ ‫آن‬ ‫مصرف‬ ‫میزان‬ ‫و‬ ‫نیاز‬ ‫حد‬ ‫به‬ ‫بستگی‬ ‫آن‬ ‫بودن‬ ‫بد‬ ‫و‬
‫چگونه‬،‫جایگاهی‬‫چه‬‫در‬‫که‬‫دارد‬‫این‬‫به‬‫بستگی‬‫چیزی‬‫هر‬‫بودن‬‫مضر‬‫و‬‫مفید‬،‫بد‬،‫خوب‬،‫کلی‬‫طور‬‫به‬
‫اظهار‬ ‫و‬ ‫بسنده‬ ‫ظاهری‬ ‫و‬ ‫سطحی‬ ‫قضاوتی‬ ‫به‬ ‫سریع‬ ‫خیلی‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫میزان‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫و‬
‫بررسی‬ ‫و‬ ‫شناسایی‬ ‫مورد‬ ‫خوبی‬ ‫به‬ ‫موضوعی‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫موثر‬ ‫عوامل‬ ‫همه‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ،‫همچنین‬ .‫کرد‬ ‫نظر‬
‫برداشت‬‫موجب‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫آن‬‫پوشیدگی‬‫زیرا‬.‫نماند‬‫پوشیده‬‫انسان‬‫برای‬‫آن‬‫وجود‬‫از‬‫ابعادی‬‫تا‬‫گیرد‬‫قرار‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نسبیت‬ ‫قانون‬ ‫تابع‬ ‫چیز‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ‫حال‬ ‫عین‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫غلط‬ ‫قضاوت‬ ‫و‬
.‫کرد‬‫صحبت‬‫آن‬ ‫مورد‬‫در‬‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬‫مطلق‬
:‫که‬‫‌یابیم‬‫ی‬‫م‬‫در‬،‫بنگریم‬‫هستی‬‫اجزای‬‫به‬‫منظر‬‫این‬‫از‬‫اگر‬
‫به‬ ‫انسان‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫کمک‬ ‫خداوند‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫حل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مهمی‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫آگاهی‬
،‫برود‬ ‫آن‬ ‫خلقت‬ ‫حقیقت‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫اعتراض‬ ،‫نبیند‬ ‫خود‬ ‫نفع‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫آفرینش‬
،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫را‬ ‫تصورش‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫برخورد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ناشناخت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫عل‬ ‫به‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫برطرف‬ ‫خدا‬ ‫با‬ ‫تضاد‬
‫برای‬.‫اوست‬»‫‌بینی‬‫ق‬‫«مطل‬،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫سوق‬‫کثرت‬‫عالم‬‫به‬‫را‬‫انسان‬‫که‬‫عواملی‬‫از‬‫یکی‬،‫گذشته‬‫این‬‫از‬
‫کنارگذاشتن‬‫علت‬‫به‬‫اگر‬.‫نیستند‬‫ما‬‫دوستان‬‫زمره‬‫در‬‫دیگر‬‫امروز‬‫که‬‫‌ایم‬‫ه‬‫داشت‬‫زیادی‬‫دوستان‬‫ما‬،‫مثال‬
‫این‬ ‫اصلی‬ ‫عامل‬ ‫که‬ ‫‌یابیم‬‫ی‬‫م‬ ‫در‬ ،‫بیاندیشیم‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫طرد‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫علت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
‫از‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬ ‫عالی‬ ‫و‬ ‫خوب‬ ‫خیلی‬ ‫ما‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫زمانی‬ ‫تا‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫بیشتر‬ ‫زیرا‬ .‫است‬ »‫‌بینی‬‫ق‬‫«مطل‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫جدای‬
،‫‌ایم‬‫ه‬‫دید‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫از‬‫ناخوشایند‬‫رفتار‬‫یک‬‫که‬‫این‬‫محض‬‫به‬‫ولی‬.‫‌ایم‬‫ه‬‫برد‬‫لذت‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫با‬‫دوستی‬‫و‬‫مصاحبت‬
‫است‬ ‫نشده‬ ‫آفریده‬ ‫نعمت‬ ‫از‬ ‫غیر‬ ‫چیزی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫در‬

81. ‫انسان‬ ‫بينش‬
80
‫خودداری‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫معاشرت‬ ‫و‬ ‫دوستی‬ ‫ادامه‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫قضاوت‬ ‫مطلق‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫داد‬ ‫عام‬ ‫به‬ ‫تعمیم‬ ‫را‬ ‫آن‬
‫وحدت‬ ‫از‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫گذاشت‬ ‫کنار‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫است؛‬ ‫شده‬ ‫عوض‬ ‫نظرمان‬ ‫باره‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫یعنی‬ .‫‌ایم‬‫ه‬‫کرد‬
.‫‌ایم‬‫ه‬‫شد‬ ‫کثرت‬ ‫دچار‬ ‫و‬ ‫جدا‬
:‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬
‫خـداست‬ ‫‌عیب‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫‌علت‬‫ی‬‫ب‬ ‫گـل‬ ‫دارد‬ ‫عیبـی‬ ‫و‬ ‫علـت‬ ،‫گلـی‬ ‫هر‬
)‫اعتصامی‬‫(پروین‬
‫خوبی‬‫دنبال‬‫به‬‫انسان‬،‫مطلق‬‫نه‬‫‌شود؛‬‫ی‬‫م‬‫نگاه‬‫نسبی‬‫صورت‬‫به‬‫چیز‬‫همه‬‫به‬‫که‬»‫نسبیتی‬‫«دیدگاه‬‫در‬
‫و‬‫‌ها‬‫ی‬‫خوب‬‫که‬‫طور‬‫همان‬‫که‬‫‌پذیرد‬‫ی‬‫م‬‫دیگران‬‫درباره‬‫را‬‫نکته‬‫این‬‫و‬‫نیست‬‫ایراد‬‫و‬‫عیب‬‫بدون‬‫و‬‫مطلق‬
.‫است‬‫طبیعی‬ ً‫ال‬‫کام‬‫امر‬‫یک‬‫این‬‫و‬‫باشند‬‫داشته‬‫هم‬‫‌هایی‬‫ب‬‫عی‬‫است‬‫ممکن‬،‫دارند‬‫محاسنی‬
‫رفع‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ،‫مسلم‬ ‫طور‬ ‫به‬ .‫باشد‬ ‫تأیید‬ ‫مورد‬ ‫عیب‬ ‫وجود‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫معنا‬ ‫بدان‬ ‫این‬ ،‫البته‬
‫ناصحیحی‬ ‫و‬ ‫نامعقول‬ ‫رفتارهای‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫ها‬ ‫انسان‬ ‫هنوز‬ ‫واقعیت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫شود‬ ‫اقدام‬ ‫معایب‬
،‫نگیرد‬ ‫قرار‬ ‫اغماض‬ ‫مورد‬ ‫و‬ ‫نشود‬ ‫دیده‬ ‫آن‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫محاسن‬ ‫باشد‬ ‫قرار‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬
‫در‬ ‫و‬ ‫برند‬ ‫پناه‬ ‫انزوا‬ ‫به‬ ‫اجبار‬ ‫به‬ ‫افراد‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫الزم‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫معاشرتی‬ ‫گونه‬ ‫هیچ‬ ‫امکان‬
.‫بود‬ ‫نخواهند‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫زندگی‬ ‫به‬ ‫قادر‬ ‫نفری‬‫دو‬‫هیچ‬،‫صورت‬‫این‬
.‫کنند‬ ‫تحمل‬ ‫را‬ ‫یکدیگر‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫نم‬ ‫انسانی‬ ‫دو‬ ‫هیچ‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کثرت‬ ‫عالم‬ ‫کامل‬ ‫مصداق‬ ‫این‬
‫غلط‬ ‫بینش‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫تبعات‬ ‫و‬ ‫نشویم‬ ‫کثرت‬ ‫دچار‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫کمک‬ »‫نسبیتی‬ ‫«دیدگاه‬ ‫درک‬ ‫اما‬
‫باشیم؛‬‫نداشته‬،‫دارد‬‫همراه‬‫به‬‫معنوی‬‫و‬‫مادی‬‫‌های‬‫ن‬‫زیا‬‫و‬‫ضرر‬‫و‬‫بیماری‬‫ما‬‫برای‬‫که‬‫را‬»‫‌بینی‬‫ق‬‫«مطل‬
»‫‌بین‬‫ق‬‫«مطل‬ ‫دیدگاه‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نگیریم‬ ‫نادیده‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫حس‬ ‫همه‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫برخورد‬ ‫که‬ ‫عیبی‬ ‫اولین‬ ‫با‬
.‫نشویم‬‫بیماری‬‫و‬‫کثرت‬‫دچار‬،‫خود‬
‫است‬ ‫نشده‬ ‫خلق‬ ‫‌فایده‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫‌دلیل‬‫ی‬‫ب‬ ‫خلقت‬ ‫در‬ ‫چیزی‬ ‫هیچ‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫که‬ ‫مسلمی‬ ‫اصل‬

82. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
81
‫و‬ ‫حوادث‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫تجزیه‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫پردازش‬ ‫در‬ ‫باید‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫کمک‬ ‫انسان‬ ‫به‬ ‫جهاتی‬ ‫از‬ ‫و‬
‫از‬‫‌دهد؛‬‫ی‬‫م‬‫کاهش‬‫را‬‫انسان‬‫تضاد‬،‫تفکر‬‫شیوه‬‫این‬‫زیرا‬.‫شود‬‫برده‬‫کار‬‫به‬‫نسبیتی‬‫صحیح‬‫تفکر‬،‫وقایع‬
‫سد‬‫که‬‫دیگران‬‫به‬‫نسبت‬‫تضاد‬‫که‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫باعث‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫جلوگیری‬‫کثرت‬‫سمت‬‫به‬‫او‬‫سریع‬‫حرکت‬
.‫شود‬ ‫‌تر‬‫ن‬‫آسا‬ ‫شدن‬ ‫صالح‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫و‬ ‫برطرف‬ ،‫است‬ ‫کمال‬ ‫راه‬ ‫اصلی‬
‫مالکیت‬‫ب)نسبیت‬
‫مال‬ ،‫‌دهم‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫کارهای‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫من‬ ‫خدمت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫«دستی‬ ‫کنیم‬ ‫سؤال‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫اگر‬
‫و‬ ‫‌ام‬‫ه‬‫کرد‬ ‫خریداری‬ ‫که‬ ‫اتومبیلی‬ ‫مالک‬ ‫«آیا‬ ‫بپرسیم‬ ‫اگر‬ ‫داد؟‬ ‫خواهیم‬ ‫پاسخی‬ ‫چه‬ »‫خیر؟‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫من‬
،‫دست‬‫که‬ ‫معتقدیم‬ ‫آیا‬‫رسید؟‬‫خواهیم‬‫جوابی‬‫چه‬‫به‬»‫خیر؟‬‫یا‬‫هستم‬،‫است‬‫من‬‫به‬‫متعلق‬‫نیز‬‫آن‬‫سند‬
‫دارد؟‬ ‫تعلق‬ ‫ما‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫وجودی‬ ‫ابعاد‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫مو‬ ،‫دندان‬ ،‫چشم‬ ،‫پا‬
‫اما‬ ."‫"بله‬ :‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬ ‫اطمینان‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌دهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫سؤا‬‫گونه‬‫این‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫جوابی‬‫مسلم‬ ‫طور‬‫به‬
‫ساعتی‬‫تا‬‫افراد‬‫از‬‫بسیاری‬‫که‬‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬،‫شویم‬‫بیماران‬‫آمار‬‫جویای‬‫و‬‫کنیم‬‫مراجعه‬‫‌ها‬‫ن‬‫بیمارستا‬‫به‬‫اگر‬
‫و‬‫مادر‬،‫پدر‬،‫برادر‬،‫خواهر‬،‫همسر‬،‫فرزند‬‫صاحب‬‫یا‬‫و‬‫ندارند‬‫دیگر‬‫ولی‬،‫داشتند‬...‫و‬‫دست‬،‫پا‬،‫چشم‬،‫قبل‬
‫بسیاری‬‫که‬‫بینیم‬‫می‬،‫برویم‬‫سوختگی‬‫سوانح‬‫بیمارستان‬‫به‬‫اگر‬،‫همچنین‬.‫نیستند‬‫دیگر‬‫اما‬‫اند؛‬‫بوده‬...
‫دیگر‬‫و‬‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬‫دست‬‫از‬‫را‬‫همه‬‫‌ای‬‫ه‬‫ثانی‬‫در‬‫و‬‫ساده‬‫اتفاق‬‫یک‬‫با‬‫که‬‫‌اند‬‫ه‬‫داشت‬‫زیبایی‬‫‌های‬‫ه‬‫چهر‬‫افراد‬‫از‬
‫نیز‬ ‫را‬ ‫تصورش‬ ‫هرگز‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫داده‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫چهر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫جای‬ ‫آنان‬ ‫جمال‬ ‫و‬ ‫ندارند‬ ‫را‬ ‫جذاب‬ ‫سیمای‬ ‫آن‬
‫‌کشیدند؛‬‫ی‬‫م‬‫دیگران‬‫رخ‬‫به‬‫را‬‫آن‬‫حتی‬‫و‬‫‌بالیدند‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫به‬‫زیبایی‬‫آن‬‫بابت‬‫از‬ ً‫ال‬‫قب‬‫شاید‬‫و‬‫‌اند‬‫ه‬‫‌کرد‬‫ی‬‫نم‬
.‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫پنهان‬ ‫مردم‬ ‫انظار‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫امروز‬ ‫اما‬
‫صاحب‬ ،‫افراد‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫که‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫متوجه‬ ،‫برویم‬ ‫آگاهی‬ ‫پلیس‬ ‫اداره‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫بررسی‬ ‫ادامه‬ ‫در‬ ‫اگر‬
‫را‬ ‫کدام‬ ‫هیچ‬ ‫دیگر‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬ ... ‫و‬ ‫منزل‬ ‫وسایل‬ ،‫قیمت‬ ‫گران‬ ‫لوازم‬ ،‫جواهرات‬ ،‫ماشین‬
‫‌اند؛‬‫ه‬‫بود‬‫زندگی‬‫و‬‫‌خانه‬‫ب‬‫صاح‬‫‌ها‬‫ی‬‫خیل‬‫که‬‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬،‫برویم‬‫نشانی‬‫آتش‬‫اداره‬‫به‬‫اگر‬‫طور‬‫همین‬‫و‬‫ندارند‬

83. ‫انسان‬ ‫بينش‬
82
.‫ندارند‬ ‫خوابیدن‬ ‫برای‬ ‫جایی‬ ‫حتی‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫سوخته‬ ‫آتش‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫اموال‬ ‫و‬ ‫اثاثیه‬ ‫همه‬ ‫اما‬
‫علم‬‫از‬‫که‬‫کسانی‬‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬‫بسیار‬‫چه‬‫اما‬.‫است‬‫خویش‬‫علم‬‫مالک‬‫حداقل‬‫انسان‬‫که‬‫برسد‬‫نظر‬‫به‬‫شاید‬
‫یک‬‫با‬‫اما‬،‫‌اند‬‫ه‬‫بالید‬‫خود‬‫به‬‫آن‬‫بابت‬‫از‬،‫برخی‬‫حتی‬،‫بوده‬‫برخوردار‬‫فراوانی‬‫استعداد‬‫و‬‫هوش‬‫و‬‫دانش‬‫و‬
‫در‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫داشت‬ ‫این‬ ‫همه‬ ،‫خود‬ ‫مغز‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ضرب‬ ‫اصابت‬ ‫همچون‬ ‫کوچک‬ ‫حادثه‬
.‫ندارند‬ ‫اندام‬ ‫عرض‬ ‫برای‬ ‫چیزی‬ ‫دیگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫فراموشی‬ ‫درگیر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫حافظه‬ ‫همه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫سانح‬
،‫بدهد‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫توانایی‬ ‫و‬ ‫دارایی‬ ‫همه‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫شخصی‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫اساس‬ ‫این‬ ‫بر‬
‫دارد؟‬‫اعتبار‬ ‫ما‬‫مالکیت‬‫کی‬‫به‬‫تا‬،‫هستیم‬‫چیزی‬‫مالک‬‫اگر‬‫و‬‫هستیم؟‬‫چیزی‬‫چه‬‫مالک‬‫ما‬
‫برای‬ ‫و‬ ‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫مالک‬ ‫ظاهری‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫متوجه‬ ،‫کنیم‬ ‫دقت‬ ‫اگر‬
.‫است‬ ‫اعتباری‬ ‫او‬ ‫مالکیت‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫چیزی‬ ‫هیچ‬ ‫مالک‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ،‫دارد‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫اسنادی‬ ‫آن‬
‫حساب‬ ‫به‬ ‫مالک‬ ‫ثانوی‬ ‫اطالع‬ ‫تا‬ ‫فقط‬ ‫انسان‬ ،‫آن‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ،‫بوده‬ »‫مالکیت‬ ‫«نسبیت‬ ‫تابع‬ ‫امر‬ ‫این‬
‫از‬ ‫زمان‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ،‫بوده‬ ‫موقتی‬ ‫و‬ ‫امانت‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ،‫اوست‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫‌آید‬‫ی‬‫م‬
)‫االرض‬ ‫فی‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫السماوات‬ ‫فی‬ ‫ما‬ ‫هلل‬ ‫(و‬ ‫خداست‬ ‫اصلی‬ ‫مالک‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ‫زیرا‬ .‫باشد‬ ‫آن‬ ‫دادن‬ ‫دست‬
.‫است‬ ‫نسبی‬ ‫انسان‬ ‫مالکیت‬ ‫و‬
‫‌ها‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫افسردگ‬ ،‫‌ها‬‫س‬‫استر‬ ،‫‌ها‬‫ب‬‫اضطرا‬ ‫خوش‬ ‫دست‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ،‫بینش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫تجهیز‬ ‫عدم‬
‫هر‬ ‫در‬ ،‫بینش‬ ‫اصالح‬ ‫بدون‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫بیماری‬ ‫ایجاد‬ ‫عوامل‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫مواجهه‬‫در‬،‫مثال‬‫برای‬.‫بگیریم‬‫قرار‬‫کننده‬‫فلج‬‫شوک‬‫یک‬‫معرض‬‫در‬‫ما‬‫از‬‫یک‬‫هر‬‫است‬‫ممکن‬‫لحظه‬
،‫پس‬.‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬‫نیز‬‫بیماری‬‫دچار‬‫بلکه‬،‫‌ایم‬‫ه‬‫داد‬‫دست‬‫از‬‫را‬‫آن‬‫تنها‬‫نه‬،‫شخصی‬‫اتومبیل‬‫شدن‬‫ربوده‬‫با‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫برابر‬‫چند‬‫زیان‬‫و‬‫ضرر‬ »‫مالکیت‬‫بر«نسبیت‬‫بینش‬‫تثبیت‬‫بدون‬
‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫قدرت‬ ،‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫دسترسی‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫قدرتی‬ ‫باالترین‬ ،‫رهگذر‬ ‫این‬ ‫از‬
‫کار‬ ‫فلک‬ ‫زیرا‬ ‫‌دهد؛‬‫ی‬‫م‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫قدرت‬ ‫و‬ ‫ظرفیت‬ ‫ما‬ ‫به‬ ،»‫مالکیت‬ ‫«نسبیت‬ ‫بینش‬ ‫وجود‬ .‫است‬

84. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
83
‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫مهم‬ ‫اما‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫همواره‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫خود‬
.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫تفکر‬‫چگونه‬
‫زیبا‬ ‫و‬ ‫زشت‬ ‫نسبیت‬ )‫ج‬
‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫مفهوم‬ ‫و‬ ‫معنی‬ ‫زیبایی‬ ‫و‬ ‫زشتی‬ ،‫گذاشت‬ ‫بیرون‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫بتوان‬ ‫اگر‬
‫انسان‬‫این‬.‫ندارد‬‫زیبایی‬‫و‬‫زشتی‬‫برای‬‫تعریفی‬‫خود‬‫خودی‬‫به‬‫هستی‬‫جهان‬،‫حقیقت‬‫در‬.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫دست‬
‫زیبا‬‫و‬‫زشت‬،‫طبیعت‬‫در‬‫نه‬‫گر‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫تفسیر‬‫و‬‫تعبیر‬‫را‬‫آن‬‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫معنا‬‫هستی‬‫جهان‬‫به‬‫که‬‫است‬
.‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫اعتراضی‬ ‫هیچ‬ ‫آن‬ ‫بابت‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫هم‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫جا‬ ‫همه‬
‫یقین‬ ‫نگشاید‬ ‫العیـن‬ ‫سـوء‬ ‫که‬ ‫تا‬ ‫بین‬ ‫پای‬ ‫و‬ ‫مبین‬ ‫را‬ ‫طاووس‬ ‫پر‬
)‫(موالنا‬
‫از‬‫و‬‫نشویم‬‫فهمی‬‫کج‬‫دچار‬‫تا‬‫ببینیم‬‫نیز‬‫را‬‫پایش‬‫است‬‫الزم‬،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫نظاره‬‫را‬‫طاووس‬‫پر‬‫زیبایی‬‫اگر‬
‫مطلق‬ ‫زشتی‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫مطلق‬ ‫زیبایی‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫چیز‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫نکنیم‬ ‫فکر‬ ‫و‬ ‫نیفتیم‬ ‫دور‬ ‫هستی‬ ‫قوانین‬ ‫حقیقت‬
‫او‬ ‫پای‬ ‫و‬ ‫طاووس‬ ‫پر‬ ،‫آن‬ ‫خار‬ ‫و‬ ‫گل‬ :‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫هم‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫زشتی‬ ‫و‬ ‫زیبایی‬ ،‫هستی‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫قرار‬
.‫دارد‬ ‫طبیعی‬ ‫زیبایی‬ ‫یک‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫ای‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫جمع‬ ‫حاصل‬ ‫که‬ ... ‫و‬
‫زیبایی‬ ‫برآورد‬ ‫در‬ »‫‌بینی‬‫ق‬‫«مطل‬ ‫دیدگاه‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انسان‬ ‫بیماری‬ ‫موجب‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بین‬ ‫از‬ ‫دیگر‬ ‫یکی‬
‫مطلق‬‫زیبایی‬‫انتظار‬‫الهی‬‫مخلوقات‬‫در‬‫که‬‫‌کشاند‬‫ی‬‫م‬‫این‬‫دنبال‬‫به‬‫را‬‫انسان‬‫دیدگاه‬‫این‬‫واقع‬‫در‬.‫است‬
‫یک‬‫هیچ‬‫در‬،‫باشد‬‫نداشته‬‫خود‬‫حاشیه‬‫در‬‫زشتی‬‫گونه‬‫هیچ‬‫که‬‫مطلق‬‫زیبایی‬‫که‬‫حالی‬‫در‬.‫باشد‬‫داشته‬
‫انسان‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ،‫نشود‬ ‫توجه‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫جهان‬ ‫اجزای‬ ‫از‬
‫خار‬ ،‫باشد‬ ‫گلی‬ ‫اگر‬ .‫آورد‬ ‫فراهم‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫عمیق‬ ‫ناراحتی‬ ‫و‬ ‫اذیت‬ ،‫جهت‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تلقی‬ ‫مطلق‬ ‫زشت‬
‫‌فهماند‬‫ی‬‫م‬‫انسان‬‫به‬‫که‬‫است‬‫زیبایی‬‫و‬‫زشتی‬‫درباره‬»‫نسبیتی‬‫«دیدگاه‬‫این‬.‫بود‬‫خواهد‬‫آن‬‫کنار‬‫در‬‫هم‬
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫زیبایی‬ ،‫زشتی‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫زشتی‬ ،‫زیبایی‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬

85. ‫انسان‬ ‫بينش‬
84
‫عدم‬‫اصل‬‫و‬‫نسبیت‬‫قانون‬‫قبول‬‫با‬.‫است‬‫سالمتی‬‫در‬‫آن‬‫نقش‬،‫موضوع‬‫این‬‫درک‬‫و‬‫فهم‬‫اثرات‬‫از‬‫یکی‬
‫قانون‬ ‫از‬ ‫آگاهی‬ ‫عدم‬ ‫زیرا‬ ‫شویم؛‬ ‫رها‬ ،‫هستند‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫تن‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫از‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ ،‫قطعیت‬
‫با‬‫اما‬.‫شد‬‫خواهد‬‫‌تنی‬‫ن‬‫روا‬‫و‬‫ذهنی‬،‫روانی‬،‫جسمی‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫سپس‬‫و‬‫تنش‬‫ایجاد‬‫به‬‫منجر‬‫نسبیت‬
‫نکته‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫وحدت‬ ‫به‬ ‫بردن‬ ‫پی‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫رمز‬ ‫کشف‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫راز‬ ‫باغ‬ ‫کوچه‬ ‫در‬ ‫گردشی‬
‫شکستن‬ ‫با‬ ،‫هستی‬ ‫باغ‬ ‫تماشای‬ ‫در‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫است‬ ‫زیبایی‬ ‫آن‬ ‫سراسر‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫واقف‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫عالوه‬.‫است‬‫زیبایی‬‫نوعی‬‫خود‬‫که‬‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬‫آن‬‫بر‬‫حاکم‬‫وحدت‬‫دیدن‬‫به‬‫موفق‬»‫‌بینی‬‫ق‬‫«مطل‬‫عینک‬
‫یقین‬‫به‬‫آن‬‫درباره‬‫کسی‬‫اگر‬‫که‬‫است‬‫الهی‬‫طرح‬‫عظمت‬‫درک‬‫عامل‬‫وحدت‬‫این‬‫درک‬‫و‬‫فهم‬،‫این‬‫بر‬
.‫شد‬‫خواهد‬‫انگیز‬‫شگفت‬‫طرح‬‫این‬‫زمینه‬‫در‬‫بسته‬‫نقش‬‫زیبایی‬‫‌گر‬‫ه‬‫نظار‬،‫برسد‬
‫کـن‬ ‫راز‬ ‫بـاغ‬ ‫کـوچـه‬ ‫در‬ ‫گـردشـی‬ ‫کـن‬ ‫بـاز‬ ‫چشـمی‬ ‫زیباسـت‬ ‫زندگـی‬
‫شکسـت‬ ‫را‬ ‫خـود‬ ‫بدبینــی‬ ‫عینــک‬ ‫بست‬ ‫نقش‬ ‫تماشا‬ ‫در‬ ‫چشمش‬ ‫که‬ ‫هر‬
...
‫شــود‬ ‫زیبــا‬ ‫هـم‬ ‫زشــت‬ ‫‌تـواند‬‫ی‬‫مـ‬ ‫شــود‬ ‫پیــدا‬ ‫یقیــن‬ ‫نـور‬ ‫را‬ ‫تـو‬ ‫گر‬
)‫(موالنا‬
‫نظمی‬ ‫بی‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫قانون‬ ‌-2
‫از‬‫دیگر‬‫یکی‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫پاسخ‬‫بررسی‬‫و‬‫هستی‬‫در‬‫نظم‬‫درباره‬‫‌ها‬‫ش‬‫پرس‬‫از‬‫‌ای‬‫ه‬‫مجموع‬‫طرح‬‫با‬
‫این‬ ‫از‬ ‫سؤاالتی‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫منظور‬ ‫این‬ ‫برای‬ .‫شد‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫کاربرد‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌برد‬‫ی‬‫پ‬ ‫هستی‬ ‫قوانین‬
‫‌ها‬‫ه‬‫ستار‬‫چیدمان‬‫آیا‬‫و‬‫‌نظمی؟‬‫ی‬‫ب‬‫یا‬‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬‫نظم‬،‫‌نیم‬‫ی‬‫م‬‫نگاه‬‫آسمان‬‫به‬‫وقتی‬‫آیا‬:‫دهیم‬‫پاسخ‬‫قبیل‬
‫آیا‬ ‫‌نظمی؟‬‫ی‬‫ب‬ ‫یا‬ ‫هستیم‬ ‫نظم‬ ‫شاهد‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نگاه‬ ‫جنگل‬ ‫به‬ ‫وقتی‬ ‫آیا‬ ‫نامنظم؟‬ ‫یا‬ ‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬ ‫منظم‬ ‫را‬
‫دارد؟‬ ‫وجود‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫هم‬ ،‫دیگر‬ ‫طبیعی‬ ‫پدیده‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫جنگل‬ ،‫آسمان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬

86. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
85
‫یک‬ ‫مانند‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫عالم‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پدید‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫توضیح‬ ‫به‬ ‫الزم‬ ‫سؤاالت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬ ‫برای‬
.»‫وجودي‬ ‫«حقيقت‬ ‫و‬ »‫وجودي‬ ‫«واقعيت‬ :‫دارد‬ ‫رو‬ ‫دو‬ ‫سکه‬
:‫وجودي‬‫واقعيت‬
‫چگونگي‬‫و‬‫علت‬‫از‬‫چه‬‫یعنی‬‫دارد؛‬‫وجود‬‫جزء‬‫آن‬‫كه‬‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬‫نشان‬‫هستی‬‫از‬‫جزء‬‫هر‬‫وجودي‬‫واقعيت‬
‫قابل‬‫يا‬‫مشاهده‬‫قابل‬،‫وجود‬‫از‬‫بخش‬‫اين‬.‫است‬‫شده‬‫واقع‬‫و‬‫حادث‬،‫نباشیم‬‫چه‬‫و‬‫باشيم‬‫خبر‬‫با‬‫آن‬‫وقوع‬
‫مشخصه‬‫چند‬‫یا‬‫دو‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫البته‬‫و‬‫‌گذارد‬‫ي‬‫م‬‫جا‬‫به‬‫محيط‬‫در‬‫اثری‬‫يا‬‫و‬‫است‬‫‌گيري‬‫ه‬‫انداز‬‫و‬‫ضبط‬،‫ثبت‬
‫و‬‫بدانيم‬‫را‬‫سنگ‬‫تکه‬‫یک‬‫آمدن‬‫‌وجود‬‫ه‬‫ب‬ ‌‫ه‬‫نحو‬‫چه‬،‫مثال‬‫براي‬.‫باشد‬‫داشته‬‫را‬‫شده‬‫ذکر‬‫مشخصات‬‫از‬
‫نیز‬‫‌هایی‬‫ه‬‫پدید‬.‫است‬‫شده‬‫حادث‬‫که‬‫است‬‫معلوم‬‫ما‬‫برای‬‫زیرا‬‫دارد؛‬‫واقعيت‬‫سنگ‬‫تكه‬‫آن‬،‫ندانيم‬‫چه‬
‫كه‬‫قرمز‬‫مادون‬ ‌‫ه‬‫اشع‬‫نمونه‬‫براي‬.‫دارند‬‫واقعيت‬‫ولي‬‫‌کنیم؛‬‫ی‬‫نم‬‫درک‬‫‌گانه‬‫ج‬‫پن‬‫حواس‬‫با‬‫که‬‫دارد‬‫وجود‬
‫را‬‫آن‬‫‌بریم؛‬‫ی‬‫‌م‬‫ی‬‫پ‬‫آن‬‫وجود‬‫به‬‫تجهيزاتي‬‫با‬‫زیرا‬‫دارد؛‬‫واقعيت‬،‫كنيم‬‫لمس‬‫يا‬‫و‬‫ببينيم‬‫را‬‫آن‬‫‌توانيم‬‫ي‬‫نم‬
.‫‌دهيم‬‫ی‬‫م‬‫قرار‬‫‌برداري‬‫ه‬‫بهر‬‫مورد‬‫حتي‬‫و‬‫‌كنيم‬‫ی‬‫م‬‫‌گيري‬‫ه‬‫انداز‬
:‫وجودي‬‫حقيقت‬
‫بررسی‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫یا‬ ‫کشف‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫وجودی‬ ‫واقعیت‬ ‫چگونگی‬ ‫و‬ ‫چرایی‬ ،‫چیستی‬ ،‫وجودي‬ ‫حقيقت‬
:‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬‫به‬ ‫موضوعات‬ ‫این‬ ‫درباره‬
‫وقوع‬ ‌‫ه‬‫نحو‬ ‫و‬ ‫وجودي‬ ‫علت‬ - 1
‫پدید‬ ‫عواملی‬ ‫چه‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫چگونه‬ ‫هستي‬ ‫جهان‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫چيست؟‬ ‫سنگ‬ ‫آمدن‬ ‫‌وجود‬‫ه‬‫ب‬ ‫علت‬ :‫مثال‬ ‫براي‬
... ‫است؟‬ ‫آمده‬
‫وجودي‬ ‫واقعيت‬ ‫‌ي‬‫ه‬‫پرد‬ ‫پشت‬ ‫مسايل‬ ‫و‬ ‫وجودي‬ ‫طرح‬ - 2
‫هر‬ ‌‫ه‬‫پرد‬ ‫پشت‬ ‫مسايل‬ ‫بررسي‬ ‫با‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫شکل‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫نقش‬ ‫و‬ ‫طرح‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫واقعيتي‬ ‫هر‬
‫براي‬ .‫داد‬ ‫قرار‬ ‫مطالعه‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫آشنا‬ ،‫واقعيت‬ ‫آن‬ ‫وجودي‬ ‌‫ه‬‫نقش‬ ‫و‬ ‫طرح‬ ‫با‬ ‫‌توان‬‫ي‬‫م‬ ،‫واقعيتي‬

87. ‫انسان‬ ‫بينش‬
86
‫آفرینش‬ ‌‫ه‬‫فلسف‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫آمده‬ ‫خلقت‬ ‫صحنه‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫منظوري‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫دریافت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫مثال‬
.‫چيست‬‫هستي‬‫جهان‬
‫پديده‬‫هر‬‫وجودي‬‫كيفيت‬-3
‫‌بين‬‫ه‬‫ذر‬ ‫زير‬ ،‫مبنا‬ ‫يك‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫واقعيت‬ ‫هر‬ ‫وجودي‬ ‫كيفيت‬ ‫و‬ ‫چگونگي‬ ،‫وجودي‬ ‫حقيقت‬ ‫بررسی‬ ‫در‬
.‫است‬‫مجازي‬‫يا‬‫دارد‬‫حقیقی‬‫وجود‬‫چيزي‬‫هر‬‫بدانیم‬‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬‫مبنا‬‫داشتن‬‫با‬،‫مثال‬‫برای‬.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬‫قرار‬
‫واقع‬ ‫آينه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫وجودي‬ ‫واقعيت‬ ،‫تصوير‬ ‫آن‬ ‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬ ‫آينه‬ ‫در‬ ‫شي‬ ‫يك‬ ‫تصوير‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ،‫جمله‬ ‫از‬
‫عالم‬‫در‬‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬‫چيزهايي‬‫پس‬.‫است‬‫مجازي‬‫شي‬‫خود‬‫به‬‫نسبت‬‫زيرا‬‫نیست؛‬‫حقيقي‬‫ولي‬‫است‬‫شده‬
‫است‬ ‫ممکن‬ ‫عكس‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫نشوند‬ ‫محسوب‬ ‫حقیقی‬ ،‫خود‬ ‫منشأ‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫اما‬ ‫باشند؛‬ ‫شده‬ ‫واقع‬ ‫هستي‬
.‫کند‬‫اثبات‬‫نیز‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫واقعیت‬‫شان‬‫وجودي‬‫حقيقت‬‫ولي‬‫باشند؛‬‫نداشته‬‫واقعيت‬‫ما‬‫نظر‬‫از‬‫چيزها‬‫بعضي‬
‫ابزارهايي‬ ‫با‬ ‫وقتی‬ ‫اما‬ ‫‌شود؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫محسوب‬ ‫واقعي‬ ‫مسلح‬ ‫غیر‬ ‫چشم‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫كه‬ ‫قرمز‬ ‫مادون‬ ‌‫ه‬‫اشع‬ ‫مانند‬
‫چشم‬ ‫که‬ ‫شناسایی‬ ‫ابزار‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫واقعی‬ ‫غیر‬ ‫دیگر‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫شناسایی‬
.‫خیر‬‫یا‬‫است‬‫حقیقی‬‫که‬‫بگوییم‬‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬،‫است‬‫مسلح‬‫غیر‬‫یا‬‫مسلح‬
‫انسان‬‫نظر‬‫از‬‫‌ها‬‫ل‬‫سا‬،‫دلیل‬‫همین‬‫به‬‫و‬‫‌شوند‬‫ي‬‫نم‬‫ديده‬‫چشم‬‫با‬‫كه‬‫انسان‬‫پيرامون‬‫‌هاي‬‫ه‬‫هال‬،‫همچنین‬
‫مشاهده‬‫قابل‬‫كرليان‬‫برداري‬‫عكس‬‫با‬‫امروزه‬،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬‫تلقی‬‫خرافه‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫از‬‫صحبت‬‫و‬‫نداشتند‬‫واقعيت‬
‫‌هایی‬‫ه‬‫ناشناخت‬‫با‬‫را‬‫ما‬،‫وجودی‬‫حقایق‬‫بسا‬‫چه‬‫یعنی‬.‫نیست‬‫حقیقی‬‫که‬‫بگوید‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫کسی‬‫و‬ ‫است‬
.‫ندانیم‬‫حقیقی‬‫غیر‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫دیگر‬‫و‬‫‌ببریم‬‫ی‬‫پ‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫واقعیت‬‫به‬‫که‬‫کند‬‫مواجه‬
‫هیچ‬‫بدون‬‫‌ها‬‫ه‬‫ستار‬‫چیدمان‬‫که‬‫است‬‫این‬‫دارد‬‫واقعیت‬‫که‬‫چه‬‫آن‬،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫نگاه‬‫آسمان‬‫به‬‫وقتی‬‫حال‬
‫نظر‬ ‫در‬ ‫چیدمان‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫اصولی‬ ‫هیچ‬ ‫گویا‬ ‫یعنی‬ ‫است؛‬ ‫شده‬ ‫چیده‬ ‫تصادفی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نظمی‬ ‫گونه‬
‫خواهیم‬‫مشاهده‬‫کامل‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫در‬‫را‬‫آن‬،‫کنیم‬‫توجه‬‫جنگل‬‫یک‬‫به‬‫اگر‬‫همچنین‬.‫است‬‫نشده‬‫گرفته‬
‫دقت‬،‫است‬‫کرده‬‫اجرا‬‫و‬‫طراحی‬‫انسان‬‫را‬‫آن‬‫چیدمان‬‫که‬‫مصنوعی‬‫جنگل‬‫یک‬‫به‬‫اگر‬‫که‬‫حالی‬‫در‬.‫کرد‬

88. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
87
.‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫چیده‬‫نظم‬‫اساس‬‫بر‬‫و‬‫معین‬‫فواصل‬‫در‬‫همه‬‫‌ها‬‫ت‬‫درخ‬‫که‬‫کرد‬‫خواهیم‬‫مشاهده‬،‫کنیم‬
‫از‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫همه‬ ،‫کند‬ ‫طراحی‬ ‫را‬ ‫طبیعت‬ ‫اجزای‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫جنگل‬ ،‫کوه‬ ،‫آسمان‬ ‫انسان‬ ‫بود‬ ‫قرار‬ ‫اگر‬ ،‫بنابراین‬
‫که‬ ‫دیگری‬ ‫اصل‬ ‫هر‬ ‫یا‬ ‫تقارن‬ ‫همچون‬ ‫اصلی‬ ‫طبیعی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫اما‬ ‫‌شدند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫برخوردار‬ ‫منظم‬ ‫چیدمانی‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫دیده‬ ‫اجزا‬ ‫این‬ ‫چینش‬ ‫و‬ ‫ظاهر‬ ‫در‬ ،‫کند‬ ‫تداعی‬ ‫را‬ ‫نظم‬ ‫بشر‬ ‫برای‬
،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫بررسی‬‫را‬‫ها‬‫آن‬‫پرده‬‫پشت‬‫و‬‫رویم‬‫می‬‫فوق‬‫های‬‫پدیده‬‫حقیقت‬‫سراغ‬‫به‬‫وقتی‬،‫حال‬‫عین‬‫در‬
‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫کار‬ ‫و‬ ‫ساز‬ ‫بر‬ ،‫هستند‬ ‫برخوردار‬ ‫نامنظم‬ ‫کامل‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫ظاهری‬ ‫از‬ ‫هرچند‬ ‫که‬ ‫شویم‬ ‫می‬ ‫متوجه‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫اداره‬ ‫منظم‬ ‫و‬ ‫دقیق‬ ‫بسیار‬ ‫اصولی‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫حاکم‬ ‫کامل‬ ‫نظمی‬
:‫دیگر‬‫عبارتی‬ ‫به‬‫یا‬‫و‬‫است‬‫نظم‬‫تابع‬‫آن‬‫حقیقت‬‫و‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫تابع‬‫مادی‬‫هستی‬‫واقعیت‬‫که‬‫گفت‬
:»‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫«قانون‬‫با‬‫آشنایی‬‫کاربرد‬
‫قوانین‬‫از‬‫یکی‬‫که‬‫گفت‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬،‫است‬‫شده‬‫ساخته‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫با‬‫هستی‬‫جهان‬‫که‬‫این‬‫اساس‬‫بر‬
‫بینش‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫قانون‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫بردن‬ ‫پی‬ ‫با‬ .‫است‬ »‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫«قانون‬ ،‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬
‫راحتی‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫‌هایی‬‫ب‬‫آسی‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫مانع‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫اصالح‬ ‫را‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫نظم‬ ‫برقراری‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫خود‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫برطرف‬ ‫طریق‬ ‫این‬ ‫از‬
‫در‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫برگشته‬ ‫او‬ ‫کت‬ ‫یقه‬ ‫یا‬ ‫باشد‬ ‫شده‬ ‫آویزان‬ ‫کسی‬ ‫جیب‬ ‫از‬ ‫نخ‬ ‫تکه‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫بگیرید‬ ‫نظر‬ ‫در‬
‫با‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫صد‬ ‫در‬ ‫چند‬ .‫باشد‬ ‫شده‬ ‫نصب‬ ‫دیوار‬ ‫روی‬ ‫کج‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫ساعتی‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫تابلو‬ ،‫انتظار‬ ‫سالن‬ ‫یک‬
‫را‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫این‬‫که‬‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬‫تصمیم‬‫و‬،‫گرفته‬‫قرار‬‫فشار‬‫تحت‬‫اعصابشان‬‫هایی‬‫صحنه‬‫چنین‬‫دیدن‬
‫‌شوند؟‬‫ی‬‫م‬ ‫متشنج‬‫شدت‬‫به‬،‫نباشد‬‫پذیر‬‫امکان‬‫کاری‬‫چنین‬‫که‬‫صورتی‬‫در‬‫و‬‫کنند‬‫طرف‬‫بر‬
‫نقایص‬‫چگونه‬‫و‬‫چیست‬‫دیوار‬‫روی‬‫بر‬‫تابلو‬‫یک‬‫شدن‬‫نصب‬‫کج‬‫با‬‫روان‬‫و‬‫اعصاب‬‫عملکرد‬‫بین‬‫ارتباط‬
.‫است‬ ‌‫ه‬‫شد‬ ‫ساخته‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫با‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬

89. ‫انسان‬ ‫بينش‬
88
‫باشد؟‬‫بیماری‬،‫نهایت‬‫در‬‫و‬‫روانی‬‫فشارهای‬‫عامل‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫ما‬‫پیرامون‬
‫یک‬ ‫از‬ ‫بیرونی‬ ‫وقایع‬ ‫و‬ ‫حوادث‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اطالعات‬ ،‫شد‬ ‫مطرح‬ ‫قبلی‬ ‫مباحث‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬
‫قرار‬ ‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫نسبت‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫صحنه‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫مواجه‬ ‫در‬ ‫افراد‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫عبور‬ ‫بینشی‬ ‫فیلتر‬
،‫نتیجه‬‫در‬.‫دارد‬‫بستگی‬‫بینشی‬‫فیلتر‬‫این‬‫شده‬‫تعریف‬‫چوب‬‫چار‬‫به‬‫صحنه‬‫هر‬‫اثر‬‫میزان‬‫و‬‫‌گیرند‬‫ی‬‫نم‬
‫قرار‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫تن‬ ‫تحت‬ ،‫بینشی‬ ‫اصول‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ ‫علت‬ ‫به‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫خیلی‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫اغلب‬
‫برای‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫دیگر‬ ‫عوارض‬ ‫یا‬ ‫اسپاسم‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مسموم‬ ‫بدن‬ ‫آن‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌گیریم‬‫ی‬‫م‬
‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫با‬ ‫شدن‬ ‫مواجه‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫هستند‬ ‫وسواس‬ ‫دچار‬ ‫خود‬ ‫خانه‬ ‫اداره‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫م‬‫خان‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ،‫مثال‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫مسمومیتی‬ ‫چنین‬ ‫دچار‬
‫را‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫کتاب‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫و‬ ‫مشکالت‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫اصلی‬ ‫دلیل‬ ‫واقع‬ ‫در‬
‫شکل‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫از‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫نیستیم‬ ‫واقف‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫نکرد‬ ‫مطالعه‬
‫امری‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫ایجاد‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫‌پذیریم؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫را‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫وقت‬ ‫هیچ‬ ‫ما‬ .‫است‬ ‫گرفته‬
‫طبیعت‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫از‬،‫همچنین‬.‫کرد‬‫ایجاد‬‫مطلق‬‫نظم‬‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬‫گاه‬‫هیچ‬‫و‬‫است‬‫‌ناپذیر‬‫ب‬‫اجتنا‬
‫و‬ ‫نظم‬ ‫همین‬ ‫گرو‬ ‫در‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫خسته‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫کسی‬ ‫که‬ ‫طبیعت‬ ‫زیبایی‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫‌گیریم؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫الگو‬
.‫است‬‫شده‬‫ساخته‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫از‬‫هستی‬‫جهان‬.‫است‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬
‫مبتکرش‬ ‫خودمان‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ب‬‫‌چو‬‫ر‬‫چا‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫ذهن‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫ماست‬ ‫ذهن‬ ‫بازی‬ ‫ما‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫چیدمان‬
‫تنش‬‫و‬‫ناراحتی‬‫ما‬‫برای‬،‫شود‬ ‫خارج‬‫‌چوب‬‫ر‬‫چا‬‫آن‬‫از‬‫چیزی‬‫اگر‬‫دلیل‬‫همین‬‫به‬‫و‬‫دادیم‬‫عادت‬،‫‌ایم‬‫ه‬‫بود‬
‫طراحی‬ ‫ذهنی‬ ‫الگوی‬ ‫این‬ ‫مطابق‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫اطراف‬ ‫محیط‬ ‫بیشتر‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ،‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬
‫بگیرید‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مجلل‬ ‫خانه‬ ‫یک‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫‌تر‬‫ت‬‫سخ‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫کمترین‬ ‫تحمل‬ ،‫کنیم‬
‫وجود‬ ‫به‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫‌ترین‬‫ک‬‫کوچ‬ ‫خانه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اگر‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫چیده‬ ‫منظم‬ ‫بسیار‬ ،‫آن‬ ‫داخل‬ ‫وسایل‬ ‫که‬
‫به‬ ‫آرامش‬ ‫در‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫نم‬ ‫و‬ ‫‌گیریم‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫اسپاسم‬ ‫حالت‬ ‫در‬ ‫دقایقی‬ ‫و‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫متوجه‬ ‫سریع‬ ‫ما‬ ،‫بیاید‬

90. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
89
‫فشار‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫آشفته‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ،‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫نظمی‬ ‫که‬ ‫روستایی‬ ‫خانه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫بریم‬ ‫سر‬
.‫کنیم‬‫استراحت‬‫خانه‬‫آن‬‫در‬‫راحتی‬‫به‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫آن‬‫وجود‬‫با‬‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬،‫بنابراین‬.‫‌دهد‬‫ی‬‫نم‬‫قرار‬
‫در‬ ،‫‌خورد‬‫ی‬‫نم‬ ‫چشم‬ ‫به‬ ... ‫و‬ ‫رنگی‬ ‫ت‬ِ‫س‬ ،‫تقارن‬ ‫رعایت‬ ،‫نظم‬ ‫از‬ ‫اثری‬ ‫گونه‬ ‫هیچ‬ ‫روستایی‬ ‫کلبه‬ ‫یک‬ ‫در‬
‫قرار‬ ... ‫و‬ ‫رنگی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫هماهنگ‬ ،‫تقارن‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫چیز‬ ‫همه‬ ‫شهری‬ ‫خانه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫حالی‬
‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫خود‬ ‫درگیر‬ ‫را‬ ‫ذهن‬ ‫فوری‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫دهد‬ ‫رخ‬ ‫مجموعه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫کوچکترین‬ ‫اگر‬ .‫دارد‬
‫به‬ ‫ذهن‬ ،‫باشد‬ ‫کج‬ ‫غیره‬ ‫و‬ ‫درها‬ ،‫آن‬ ‫سطوح‬ ‫و‬ ‫دیوار‬ ‫کمی‬ ‫اگر‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫هدر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫انرژی‬
‫آن‬‫اساس‬‫که‬‫روستایی‬‫کلبه‬‫یک‬‫در‬‫که‬‫حالی‬‫در‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫آزار‬‫و‬‫درگیری‬‫دچار‬‫و‬‫معطوف‬‫آن‬‫به‬‫شدت‬
‫توجهی‬‫جلب‬‫هیچگونه‬‫غیره‬‫و‬‫ها‬‫سقف‬،‫ها‬‫پلکان‬،‫درها‬،‫دیوارها‬‫همه‬‫بودن‬‫کج‬‫حتی‬،‫است‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬
‫انسان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫روستایی‬ ‫محیط‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫فقط‬ ‫رو‬ ‫این‬ ‫از‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫نم‬ ‫هدر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫ذهنی‬ ‫انرژی‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬
.‫دهد‬‫نجات‬‫ماشینی‬‫زندگی‬‫زدگی‬‫نظم‬‫‌های‬‫ش‬‫تن‬‫از‬‫را‬‫خود‬‫و‬‫کند‬‫ذهنی‬‫استراحت‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫به‬ ‫ما‬ ‫درونی‬ ‫افزارهای‬ ‫نرم‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫توجه‬ ‫فردی‬ ‫پوشش‬ ‫و‬ ‫لباس‬ ‫به‬ ‫شهر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫هنگامی‬ ،‫همچنین‬
‫آمیزی‬‫رنگ‬‫مورد‬‫در‬‫مثال‬‫برای‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬)...‫و‬‫ارزیابی‬-‫قیاس‬-‫(تشخیص‬‫پردازش‬‫به‬‫شروع‬‫سرعت‬
‫ترکیب‬ ‫صد‬ ‫در‬ – ‫گرم‬ ‫رنگ‬ ،‫سرد‬ ‫(رنگ‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫قبل‬ ‫از‬ ‫رنگی‬ ‫‌های‬‫ک‬‫مال‬ ‫او‬ ‫پوشش‬ ‫و‬ ‫لباس‬
‫بد‬ ‫و‬ ‫سلیقه‬ ‫خوش‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫ارزیابی‬ ‫این‬ ‫شاخص‬ ‫را‬ )... ‫و‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫سازگاری‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫گ‬‫رن‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬‫نتیجه‬‫را‬‫لباس‬‫رنگ‬‫انتخاب‬‫در‬‫او‬‫بودن‬‫سلیقه‬
‫مطابقت‬ ‫انسان‬ ‫درونی‬ ‫‌شده‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬ ‫افزارهای‬ ‫نرم‬ ‫با‬ ‫کسی‬ ‫لباس‬ ‫رنگی‬ ‫هماهنگی‬ ،‫چنانچه‬
‫بسیار‬ ‫ارتباط‬ ‫و‬ ‫تماس‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫روستایی‬ ‫یک‬ ‫بینش‬ ‫اما‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آزار‬ ‫موجب‬ ‫ناخودآگاه‬ ،‫باشد‬ ‫نداشته‬
‫هر‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫رنگی‬ ‫هر‬ ‫دیدن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نشده‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫میزانی‬ ‫و‬ ‫مالک‬ ‫چنین‬ ‫با‬ ‫طبیعت‬ ‫با‬ ‫نزدیک‬
‫رنگی‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آموخته‬ ‫طبیعت‬ ‫از‬ ‫او‬ ‫زیرا‬ ‫‌شود؛‬‫ی‬‫نم‬ ‫ریختگی‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫آزار‬ ‫دچار‬ ‫دیگری‬ ‫رنگ‬
‫خاصی‬ ‫مالک‬ ‫از‬ ‫طبیعت‬ ‫در‬ ‫آمیزی‬ ‫رنگ‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫بگیرد‬ ‫قرار‬ ‫دیگری‬ ‫رنگ‬ ‫هر‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬

91. ‫انسان‬ ‫بينش‬
90
.‫است‬ ‫زیبا‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌آمیز‬‫گ‬‫رن‬ ‫آن‬ ‫همه‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫پیروی‬
‫در‬ ‫نظم‬ ‫از‬ ‫ما‬ ‫ذهن‬ ،‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫‌تر‬‫ک‬‫نزدی‬ ‫طبیعت‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫طبیعت‬ ‫با‬ ‫تطابق‬ ‫روستا‬ ‫در‬
‫لباس‬ ‫پارچه‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫عمل‬ ‫آزادتر‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫فاصله‬ ... ‫و‬ ‫آمیزی‬ ‫رنگ‬ ‫هماهنگی‬ ‫و‬ ‫تقارن‬ ‫و‬ ‫چیدمان‬
‫تنوع‬ ‫روستاییان‬ ‫لباس‬ ‫پارچه‬ ‫رنگ‬ ‫در‬ .‫دارد‬ ‫بسیاری‬ ‫تفاوت‬ ‫شهری‬ ‫خانم‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫روستایی‬ ‫خانم‬ ‫یک‬
‫زیبایی‬ ‫روستا‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫دیگری‬ ‫رنگ‬ ‫هر‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫رنگی‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫بسیاری‬ ‫رنگی‬
‫و‬ ‫نظم‬ ‫بندهای‬ ‫و‬ ‫قید‬ ‫از‬ ‫فارغ‬ ‫و‬ ‫طبیعت‬ ‫با‬ ‫منطبق‬ ‫و‬ ‫آزاد‬ ‫روستایی‬ ‫یک‬ ‫ذهن‬ .‫دارد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫خاص‬
‫قرار‬‫استرس‬‫و‬‫تنش‬‫در‬‫‌ها‬‫ی‬‫‌نظم‬‫ی‬‫ب‬‫‌گونه‬‫ن‬‫ای‬‫واسطه‬‫به‬‫تنها‬‫نه‬،‫دلیل‬‫همین‬‫به‬‫و‬‫است‬‫شهری‬‫منطق‬
‫این‬‫علت‬‫به‬،‫کنیم‬‫مشاهده‬‫شهر‬‫در‬‫را‬‫رنگی‬‫چیدمان‬‫همین‬‫اگر‬‫اما‬.‫‌برد‬‫ی‬‫م‬‫لذت‬‫آن‬‫از‬‫بلکه‬‫‌گیرد؛‬‫ی‬‫نم‬
‫در‬.‫داشت‬‫خواهیم‬‫نامطلوبی‬‫احساس‬،‫است‬‫شده‬‫اسیر‬‫نظم‬‫چارچوب‬‫در‬‫ما‬‫ذهنی‬‫‌های‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬‫که‬
.‫است‬ ‫داده‬‫دست‬‫از‬ ‫را‬ ‫طبیعت‬ ‫با‬ ‫تطابق‬ ‫شهرنشین‬ ‫انسان‬ ،‫واقع‬
‫کار‬‫به‬‫آن‬‫در‬‫غریبی‬‫و‬‫عجیب‬‫و‬‫متنوع‬‫بسیار‬‫‌های‬‫گ‬‫رن‬،‫کنیم‬‫توجه‬‫‌ها‬‫ی‬‫ماه‬‫بدن‬‫آمیزی‬‫رنگ‬‫به‬‫اگر‬
‫هیچ‬ ،‫بود‬ ‫او‬ ‫عهده‬ ‫به‬ ‫طراحی‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫مأنوس‬ ‫انسان‬ ‫چشم‬ ‫برای‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫خیلی‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫رفته‬
‫مأنوس‬‫انسان‬‫اما‬.‫‌کرد‬‫ی‬‫نم‬‫استفاده‬‫‌ها‬‫ی‬‫ماه‬‫آن‬‫بدن‬‫آمیزی‬‫رنگ‬‫برای‬‫رنگی‬‫ترکیب‬‫گونه‬‫این‬‫از‬‫وقت‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫الگو‬ ‫خود‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫بیگانه‬ ‫‌آمیزی‬‫گ‬‫رن‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫با‬ ،‫طبیعت‬ ‫با‬
‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫پذیرش‬‫و‬‫بینش‬‫اصالح‬‫که‬‫رسید‬‫خواهیم‬‫نتیجه‬‫این‬‫به‬‫بیشتر‬،‫کنیم‬‫بررسی‬‫بیشتر‬‫چه‬‫هر‬
‫به‬ ‫باید‬ ‫مطالعه‬ ‫این‬ ‫تکمیل‬ ‫برای‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تضمین‬ ‫را‬ ‫بیشتری‬ ‫سالمتی‬ ،‫بوده‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫طبیع‬ ،‫نظم‬ ‫کنار‬ ‫در‬
‫نظم؟‬‫برای‬‫زندگی‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫زندگی‬ ‫برای‬‫نظم‬‫دهیم:آیا‬‫پاسخ‬‫مهم‬‫پرسش‬‫یک‬
‫باشد؟‬‫سالمتی‬‫خدمت‬‫در‬‫باید‬‫نظم‬‫یا‬‫است‬‫نظم‬‫برقراری‬‫برای‬‫سالمتی‬‫آیا‬:‫پرسید‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫ادامه‬‫در‬‫و‬
‫باشد؟‬‫داشته‬‫ادامه‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫حدی‬‫چه‬‫تا‬‫نظم‬‫برقراری‬
‫در‬ ‫باید‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫زندگی‬ ‫برای‬ ‫نظم‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫خطور‬ ‫ذهن‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫جوابی‬ ‫اولین‬ ‫مسلم‬ ‫طور‬ ‫به‬

92. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
91
‫سر‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫قلب‬ ‫سالمت‬ ،‫‌دار‬‫ه‬‫خان‬ ‫‌های‬‫م‬‫خان‬ ‫از‬ ‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫تعداد‬ ‫اما‬ .‫باشد‬ ‫انسان‬ ‫سالمت‬ ‫خدمت‬
‫توان‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫کنند‬ ‫ایجاد‬ ‫نظمی‬ ‫خود‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫‌خواهند‬‫ی‬‫م‬ ‫زیرا‬ .‫‌گذارند‬‫ی‬‫م‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌توجهی‬‫ی‬‫ب‬
‫‌یافتنی‬‫ت‬‫دس‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫نظمی‬ ‫برقراری‬ ‫فدای‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫سالمتی‬ ‫سادگی‬ ‫به‬ ‫یعنی‬ .‫است‬ ‫خارج‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
‫مجاز‬‫حد‬،‫حد‬‫این‬.‫نکند‬‫وارد‬‫‌ای‬‫ه‬‫لطم‬‫انسان‬‫سالمتی‬‫به‬‫که‬‫است‬‫خوب‬‫حدی‬‫تا‬‫نظم‬‫برقراری‬.‫نیست‬
.‫است‬‫نظم‬‫برقراری‬‫برای‬
:‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫نظم‬ ‫برقراری‬ ‫نوع‬ ‫دو‬ ‫حداقل‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ‫البته‬
‫و‬ ‫مدنی‬ ‫زندگی‬ ‫الزامات‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫قوانین‬ ‫درچارچوب‬ ‫که‬ ‫عمومی‬ ‫و‬ ‫مدنی‬ ‫نظم‬ ‫برقراری‬ ‌-1
‫شخصی‬ ‫زندگی‬ ‫محیط‬ ‫در‬ ‫نظم‬ ‫اعمال‬ ‌-2 ... ‫و‬ ‫رانندگی‬ ‫و‬ ‫راهنمایی‬ ‫قوانین‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ‫است؛‬ ‫اجتماعی‬
‫خانوادگی‬ ‫و‬
‫به‬ ‫باید‬ ‫انسان‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزیابی‬ ‫سالمتی‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫ارتباط‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫دوم‬ ‫نوع‬ ‫بحث‬ ‫این‬ ‫در‬
‫وارد‬‫‌ناپذیری‬‫ن‬‫جبرا‬‫ضررهای‬‫او‬‫به‬‫و‬‫اندازد‬‫خطر‬‫به‬‫را‬‫‌اش‬‫ی‬‫سالمت‬‫نتواند‬‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫که‬‫برسد‬‫وضعیتی‬
‫بلکه‬ .‫باشد‬ ‫آن‬ ‫طالب‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫ایجاد‬ ‫عمدی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫معنا‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫این‬ .‫کند‬
‫دچار‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫نقصان‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تالش‬ ‫توان‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نظم‬ ‫برقراری‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آن‬ ‫معنای‬ ‫به‬
.‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫منفی‬ ‫اثر‬ ‫او‬ ‫بر‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫عنوان‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫نشود‬ ‫بیماری‬ ‫و‬ ‫وسواس‬
‫را‬‫منزل‬‫بار‬‫سه‬‫یا‬‫دو‬‫روزی‬‫بتواند‬‫کسی‬‫است‬‫ممکن‬،‫مثال‬‫برای‬.‫است‬‫نسبی‬‫نظم‬‫برقراری‬‫مجاز‬‫حد‬
‫بار‬ ‫یک‬ ‫ماهی‬ ‫فردی‬ ‫و‬ ‫آید‬ ‫بر‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫عهده‬ ‫از‬ ‫بار‬ ‫یک‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هفت‬ ‫فقط‬ ‫دیگری‬ ‫شخص‬ ‫اما‬ ‫کند؛‬ ‫مرتب‬
‫رعایت‬ ‫نظم‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫حد‬ ‫چه‬ ‫تا‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫چه‬ ‫باید‬ ‫حال‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫را‬ ‫منزل‬ ‫کردن‬ ‫مرتب‬ ‫توانایی‬
‫نباید‬‫و‬‫است‬‫الزم‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫اجازه‬‫ما‬‫توان‬‫که‬‫جایی‬‫تا‬‫نظم‬‫برقراری‬:‫شد‬‫مطرح‬‫این‬‫از‬‫پیش‬‫پاسخ‬‫شود؟‬
.‫گذاشت‬ ‫مایه‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫خود‬‫ازسالمتی‬

93. ‫انسان‬ ‫بينش‬
92
:‫غیرعادی‬‫رفتارهای‬‫و‬»‫نظمی‬‫بی‬‫و‬‫«نظم‬‫قانون‬‫رابطه‬
‫برای‬ .‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫مشکل‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫وقوع‬ ‫انگیزه‬ ‫توجیه‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫اتفاقاتی‬ ‫شاهد‬ ‫جامعه‬ ‫در‬ ‫گاهی‬
...‫و‬‫قطارها‬‫شیشه‬‫شکستن‬،‫‌ها‬‫س‬‫اتوبو‬‫صندلی‬‫تخریب‬،‫عمومی‬‫های‬‫تلفن‬‫به‬‫رساندن‬‫آسیب‬،‫مثال‬
‫ندرت‬‫به‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬.‫‌برند‬‫ی‬‫م‬‫لذت‬‫آن‬‫از‬،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫مبادرت‬‫آن‬‫انجام‬‫به‬‫که‬‫کسانی‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نشان‬‫شواهد‬‫که‬
‫افرادی‬‫همچنین‬.‫کنند‬‫سپری‬‫‌ها‬‫ر‬‫رفتا‬‫این‬‫با‬‫را‬‫عمر‬‫همه‬‫است‬‫ممکن‬‫و‬‫‌گذارند‬‫ی‬‫م‬‫کنار‬‫را‬‫خود‬‫کار‬‫این‬
.‫‌زنند‬‫ی‬‫م‬ ‫دزدی‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫مکرر‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫مالی‬ ‫نیاز‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫آبرومند‬ ‫و‬ ‫مرفه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫خانواد‬ ‫از‬
‫نحو‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫‌شناسان‬‫ن‬‫روا‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫‌عادی‬‫ر‬‫غی‬ ‫رفتارهای‬ ‫‌گونه‬‫ن‬‫ای‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫متفاوتی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫تحلی‬
....‫و‬‫دیگر‬‫نحوی‬‫به‬‫شناسان‬‫جامعه‬‫‌کنند؛‬‫ی‬‫م‬‫‌یابی‬‫ه‬‫ریش‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫قانون‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫هستی‬ ‫های‬ ‫چارچوب‬ ‫با‬ ‫منطبق‬ ‫طفل‬ ‫یک‬ ‫دنیای‬
‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌بازی‬‫ب‬‫اسبا‬ ‫یک‬ ‫آوردن‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫طالب‬ ‫وجود‬ ‫تمام‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫کودکی‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫است‬ ‫شده‬
‫بازی‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫مدتی‬ ،‫‌بازی‬‫ب‬‫اسبا‬ ‫آن‬ ‫آوردن‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫از‬ ‫پس‬ ،‫‌آورد‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫تمام‬ ‫پافشاری‬
‫به‬ ‫شروع‬ ‫عمدی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫مدتی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫اما‬ ‫بزند؛‬ ‫دست‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫کسی‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫نم‬ ‫اجازه‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
»‫تخریب‬ ‫و‬ ‫«ساخت‬ ‫با‬ ‫موافق‬ ‫طفل‬ ‫یک‬ ‫ذهن‬ ‫دنیای‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫شکستن‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫خراب‬
.‫است‬ »‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫«نظم‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫و‬
‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬‫برنامه‬‫از‬‫بخش‬‫یک‬‫فقط‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫که‬‫دارند‬‫تمایل‬‫خود‬‫کار‬‫سهولت‬‫برای‬‫والدین‬‫از‬‫بسیاری‬‫اما‬
‫افزار‬ ‫نرم‬ .‫بگیرند‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫امور‬ ‫همه‬ ‫در‬ ‫را‬ »‫«نظم‬ ‫تنها‬ ‫و‬ ‫دهند‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫وجودی‬
‫دارند‬ ‫قصد‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تنظیم‬ ‫منطق‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫قانون‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫مربیان‬ ‫و‬ ‫والدین‬ ‫بینش‬
،‫عقل‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫به‬‫بنابراین‬.‫کنند‬‫عمل‬‫بینشی‬‫نظام‬‫همین‬‫اساس‬‫بر‬‫کودکی‬‫همان‬‫از‬‫نیز‬‫فرزندانشان‬‫که‬
.‫هستند‬‫منظم‬‫و‬‫عاقل‬‫بسیار‬‫‌ها‬‫ه‬‫بچ‬‫این‬‫که‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫افتخار‬‫هم‬‫بعد‬‫و‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫القاء‬‫را‬‫منطق‬‫و‬‫نظم‬
‫بیشتر‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫پای‬ ‫محوری‬ ‫بر‬ ‫پرورشی‬ ‫و‬ ‫آموزشی‬ ‫‌های‬‫م‬‫سیست‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫تالش‬ ‫تمام‬

94. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
93
‫آموزش‬ ‫ترتیب‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫بچه‬ ‫به‬ ،‫خودشان‬ ‫اصطالح‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫تحمیل‬ ‫کودک‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌پذیری‬‫م‬‫نظ‬ ‫بتوانند‬
‫با‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫عقیم‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫وجود‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫از‬ ‫بخش‬ ‫یک‬ ‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اما‬ ‫دهند؛‬
‫معمول‬‫طور‬‫(به‬‫شود‬‫کمتر‬‫او‬‫بر‬‫کنترل‬‫که‬‫این‬‫محض‬‫به‬‫و‬‫دارد‬‫قرار‬‫تقابل‬‫در‬‫کودک‬‫طبیعی‬‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
‫جوان‬ ‫و‬ ‫نوجوان‬ ‫طغیان‬ ‫باعث‬ ‫برنامه‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫تقابل‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫آشکار‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫تضاد‬ ‫این‬ ،)‫بلوغ‬ ‫سن‬ ‫در‬
‫ناخودآگاه‬ ،‫بزند‬ ‫هم‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫نظم‬ ‫بتواند‬ ‫جا‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫که‬ ‫طغیانی‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫منطق‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫علیه‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫لذت‬‫موجب‬
‫غیرارادی‬‫طور‬‫به‬‫و‬‫ناخودآگاه‬،‫‌بینند‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫تمیز‬‫و‬‫مرتب‬‫عمومی‬‫تلفن‬‫کیوسک‬‫یک‬‫وقتی‬‫افرادی‬‫چنین‬
‫نظم‬ ‫سمبل‬ ‫که‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ .‫برند‬ ‫لذت‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫زنند‬ ‫هم‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫نظم‬ ‫تا‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫وارد‬ ‫صدمه‬ ‫آن‬ ‫به‬
‫که‬‫قطار‬‫یک‬‫حرکت‬،‫مثال‬‫برای‬.‫‌دارد‬‫ی‬‫م‬‫وا‬‫تخریب‬‫به‬‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫آزار‬‫ناخودآگاه‬‫را‬‫افرادی‬‫چنین‬،‫باشد‬
‫به‬ ‫را‬ ‫سنگی‬ ‫بتوانند‬ ‫چه‬ ‫چنان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫دهنده‬ ‫آزار‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫دسته‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫است‬ ‫نظم‬ ‫سمبل‬
‫کار‬‫این‬‫پس‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫درونی‬‫شادمانی‬‫موجب‬‫و‬‫‌خورد‬‫ی‬‫م‬‫هم‬‫به‬‫نظم‬‫این‬،‫کنند‬‫پرتاب‬‫آن‬‫سمت‬
.‫باشند‬ ‫واقف‬ ‫آن‬ ‫چرایی‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫بدون‬ ‫‌شوند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫لذت‬ ‫غرق‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دهند‬ ‫می‬ ‫انجام‬ ‫را‬
»‫‌زدگی‬‫م‬‫«نظ‬‫عارضه‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫ناخودآگاه‬‫ضمیر‬‫در‬،‫اطفال‬‫به‬‫منطق‬‫و‬‫نظم‬‫تحمیل‬‫دنبال‬‫به‬‫کلی‬‫طور‬‫به‬
‫در‬.‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫مقابله‬،‫است‬‫نظم‬‫سمبل‬‫که‬‫چه‬‫آن‬‫و‬‫نظم‬‫با‬‫ناخودآگاه‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫ایجاد‬»‫‌زدگی‬‫ق‬‫«منط‬‫و‬
‫حوادث‬ ‫با‬ ،‫‌زدگی‬‫ق‬‫منط‬ ‫و‬ ‫‌زندگی‬‫م‬‫نظ‬ ‫بروز‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫بیشتر‬ ‫نظم‬ ‫اعمال‬ ‫که‬ ‫تر‬ ‫پیشرفته‬ ‫جوامع‬
‫و‬ ‫تکنولوژی‬ ‫از‬ ‫(که‬ ‫غرب‬ ‫در‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫بیشتری‬ ‫کارانه‬ ‫خراب‬ ‫رفتارهای‬ ‫و‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫جد‬
‫مدرسه‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫اسلح‬ ‫با‬‫نوجوانی‬‫که‬‫‌شنویم‬‫ی‬‫م‬‫قبیل‬‫این‬‫اخباری‬‫گاهی‬)‫است‬‫برخوردار‬‫بیشتری‬‫نظم‬
.‫است‬ ‫کرده‬ ‫شلیک‬ ‫دیگر‬ ‫آموزان‬ ‫دانش‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫وارد‬
‫کار‬ ‫وارونه‬ ‫دیو‬ ‫اصطالح‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫پیدا‬ ‫تظاهر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫گون‬ ‫به‬ ‫نظم‬ ‫علیه‬ ‫طغیان‬ ،‫افراد‬ ‫بعضی‬ ‫در‬
‫که‬ ‫‌جمعیت‬‫ر‬‫پ‬ ‫‌های‬‫ه‬‫خانواد‬ ‫در‬ .‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫خالف‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گفته‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬

95. ‫انسان‬ ‫بينش‬
94
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫بروز‬ ‫دیگری‬ ‫شکل‬ ‫به‬ ‫طغیان‬ ‫این‬ ‫نیز‬ ‫هستند‬ ‫دیکتاتوری‬ ‫نوعی‬ ‫درگیر‬ ‫افراد‬ ‫نحوی‬ ‫به‬
‫برای‬ ‫فرد‬ ،‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫جنسیتی‬ ‫واکنش‬ ،‫منطق‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫علیه‬ ‫طغیان‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫دیگر‬ ‫یکی‬
‫نشان‬ ‫واکنش‬ ‫جنسی‬ ‫طبیعی‬ ‫تمایل‬ ‫علیه‬ ‫ناخودآگاه‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫نظم‬ ‫و‬ ‫منطق‬ ‫و‬ ‫عقل‬ ‫به‬ ‫کجی‬ ‫دهان‬
‫این‬ ‫وقتی‬ ‫اما‬ ‫است؛‬ ‫شده‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫مخالف‬ ‫جنس‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ،‫انسان‬ ‫درونی‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫در‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫مقابله‬ ،‫این‬ ‫چون‬ ‫و‬ )‫‌گرایی‬‫س‬‫‌جن‬‫م‬‫(ه‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫موافق‬ ‫جنس‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫رخ‬ ‫طغیان‬
‫این‬ ‫از‬ ‫فرد‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫رضایت‬ ‫موجب‬ ‫ناخودآگاه‬ ،‫است‬ ‫انسانی‬ ‫رفتار‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫منطق‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫با‬
‫تمایالت‬ ،‫شود‬ ‫داده‬ ‫سوق‬ ‫منطق‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫بیشتر‬ ‫انسان‬ ‫چه‬ ‫هر‬ .‫برد‬ ‫خواهد‬ ‫لذت‬ ‫خود‬ ‫تمایل‬
‫و‬ ‫دنیاست‬ ‫امروز‬ ‫معضالت‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫مشکل‬ ‫این‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫بیشتر‬ ‫او‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫امثال‬ ‫و‬ ‫‌گرایی‬‫س‬‫همجن‬
‫نوع‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫بیشتر‬ ،‫برود‬ ‫پیش‬ ‫صرف‬ ‫منطق‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫و‬ ‫ماشینی‬ ‫زندگی‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫بیشتر‬ ‫بشر‬ ‫چه‬ ‫هر‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫رو‬ ‫در‬ ‫رو‬ ‫مشکالت‬
‫‌ای‬‫ه‬‫عد‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫تمایل‬ ‫این‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫‌پرسند‬‫ی‬‫نم‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫اما‬ ‫هستند؛‬ ‫‌گرایی‬‫س‬‫جن‬ ‫هم‬ ‫دچار‬ ‫ای‬ ‫عده‬
.‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫معضل‬ ‫این‬ ‫حل‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫دلیل‬ ،‫هستند‬ ‫واقف‬ ‫خود‬ ‫مشکل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫دیگر‬
:‫دارد‬ ‫نقش‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫دالیل‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫باشد‬ ‫ثابت‬ ‫و‬ ‫دایمی‬ ‫عارضه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬
‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬‫عامل‬-1
)‫منطق‬‫و‬‫نظم‬‫علیه‬‫بر‬‫ناخودآگاهی‬‫‌نظمی(طغیان‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫قانون‬‫اساس‬‫بر‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬-2
‫کودکی‬‫در‬‫ناخودآگاهی‬‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬‫اولیه‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬-3
... - 4
‫جایگزینی‬‫و‬‫وقایع‬‫اساس‬‫بر‬‫انسان‬‫ناخودآگاهی‬‫طبیعی‬‫افزارهای‬‫نرم‬‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬‫تغییر‬،‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬‫عامل‬
‫وقتی‬،‫مثال‬‫برای‬.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬‫شکل‬‫فرد‬‫در‬‫تمایالت‬‫گونه‬‫این‬‫آن‬‫دنبال‬‫به‬‫که‬‫است‬‫جدیدی‬‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫در‬ ،"‫است‬ ‫پدرش‬ ‫شبیه‬ ‫چقدر‬ ‫دختر‬ ‫این‬ " ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گفته‬ ‫بچه‬ ‫دختر‬ ‫یک‬ ‫حضور‬ ‫در‬ ‫مکرر‬ ‫طور‬ ‫به‬

96. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
95
‫او‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫نوشته‬ ،‫است‬ ‫‌پذیر‬‫ه‬‫برنام‬ ‫بسیار‬ ‫کودکی‬ ‫و‬ ‫طفولیت‬ ‫دوران‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫او‬ ‫ناخودآگاهی‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
،‫است‬‫مرد‬‫یک‬‫پدرش‬‫که‬‫این‬‫بر‬‫مبنی‬‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬‫آن‬‫دیگر‬‫اطالعات‬‫کنار‬‫در‬‫این‬‫و‬‫است‬‫پدرش‬‫به‬‫شبیه‬
‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تلفیق‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫پردازش‬ ،‫شخص‬ ‫ناخودآگاهی‬ ‫در‬ ‫گزاره‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫مدتی‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬
،‫درون‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ )‫رسید‬ ‫بلوغ‬ ‫سن‬ ‫به‬ ‫دختر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫(پس‬ ‫بعد‬ ‫ها‬ ‫سال‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫این‬ ‫نتیجه‬ ‫و‬
‫زن‬ ‫به‬ ‫بلکه‬ ،‫مخالف‬ ‫جنس‬ ‫به‬ ‫نه‬ ‫او‬ ‫جنسی‬ ‫تمایل‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫زن‬ ‫یک‬ ‫نه‬ ‫‌شناسد‬‫ی‬‫م‬ ‫مرد‬ ‫یک‬
‫آگاه‬‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬‫چنین‬‫ایجاد‬‫نحوه‬‫و‬‫وضعیت‬‫این‬‫در‬‫گرفتن‬‫قرار‬‫چگونگی‬‫از‬‫او‬‫که‬‫حالی‬‫در‬.‫بود‬‫خواهد‬
،‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫جنسی‬ ‫انحراف‬ ‫عمومی‬ ‫افکار‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫اغلب‬ ‫که‬ ‫عارضه‬ ‫این‬ ‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫نیست‬
.‫است‬ ‫نداده‬ ‫رخ‬ ‫آگاهانه‬ ‫او‬ ‫برای‬
‫او‬‫خنده‬‫و‬‫تفریح‬‫برای‬‫بپوشانند؛‬‫دخترانه‬‫لباس‬‫او‬‫به‬ ‫بچه‬‫پسر‬‫یک‬‫اطرافیان‬‫است‬‫ممکن‬‫طور‬‫همین‬
‫در‬ ‫که‬ ‫مادری‬ ‫و‬ ‫پدر‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫بیاورد‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ر‬‫دخت‬ ‫ادای‬ ‫که‬ ‫بخواهند‬ ‫او‬ ‫از‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫آرایش‬ ‫را‬
‫رفتار‬ ‫او‬ ‫با‬ ‫دختر‬ ‫یک‬ ‫مانند‬ ‫و‬ ‫برگزینند‬ ‫خود‬ ‫پسر‬ ‫برای‬ ‫دخترانه‬ ‫نام‬ ،‫هستند‬ ‫دختر‬ ‫فرزند‬ ‫داشتن‬ ‫آرزوی‬
.‫است‬‫دختر‬‫یک‬‫او‬‫که‬‫شود‬‫متقاعد‬‫کودک‬‫این‬‫ناخودآگاهی‬‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬‫که‬‫دارد‬‫امکان‬‫مدتی‬‫از‬‫بعد‬.‫کنند‬
‫پسر‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫مخالف‬ ‫جنس‬ ‫به‬ ‫تمایل‬ ‫بلوغ‬ ‫سن‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫ها‬ ‫بعد‬ ‫او‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫باعث‬ ‫این‬
‫‌گر‬‫ه‬‫نظار‬ ‫بیرون‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫منظر‬ ‫از‬ ‫اما‬ ‫است؛‬ ‫طبیعی‬ ‫امری‬ ‫یک‬ ‫وی‬ ‫خود‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫معطوف‬
.‫‌آید‬‫ی‬‫م‬‫حساب‬‫به‬‫‌گرایانه‬‫س‬‫همجن‬‫تمایل‬‫یک‬‫این‬،‫هستند‬
‫وضعیت‬ ‫مسبب‬ ‫فرد‬ ‫ناخودآگاهی‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫در‬ ‫غلط‬ ‫برنامه‬ ‫شدن‬ ‫وارد‬ ‫یعنی‬ ‫اول‬ ‫عامل‬ ،‫مورد‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫در‬
‫عامل‬ ،‫شد‬ ‫اشاره‬ ‫که‬ ‫چنان‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ »‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬ ‫«قربانی‬ ‫یک‬ ‫او‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬
‫نیز‬‫مورد‬‫این‬‫در‬‫که‬‫است‬‫‌گرایی‬‫س‬‫‌جن‬‫م‬‫ه‬‫عمده‬‫دالیل‬‫از‬‫یکی‬‫نیز‬)‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫نظم‬‫علیه‬‫(طغیان‬‫دوم‬
.‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫قربانی‬ ‫یک‬ ‫فرد‬
‫بسیار‬ ‫هستی‬ ‫قوانین‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫انسان‬ ‫‌آگاهی‬‫ا‬‫ن‬ ،‫کنون‬ ‫تا‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫شد‬ ‫بیان‬ ‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬ ‫در‬ ‫دقت‬ ‫با‬

97. ‫انسان‬ ‫بينش‬
96
‫این‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫نظمی‬ ‫بی‬ ‫و‬ ‫نظم‬ ‫قانون‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‫وارد‬ ‫لطمه‬ ‫او‬ ‫به‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تصور‬ ‫که‬ ‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫بیش‬
،‫سادیسم‬‫حتی‬‫و‬‫شد‬‫ذکر‬‫برخی‬‫که‬‫طغیان‬‫(انواع‬‫آن‬‫به‬‫‌توجهی‬‫ی‬‫ب‬‫از‬‫ناشی‬‫‌های‬‫ب‬‫آسی‬‫که‬‫است‬‫قوانین‬
‫کاربرد‬ ‫شناخت‬ ،‫عکس‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫‌تر‬‫ر‬‫‌دا‬‫ه‬‫دامن‬ ‫روز‬ ‫هر‬ )‫افزود‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ...‫و‬ ‫مازوخیسم‬
.‫بخشید‬‫خواهد‬‫‌تری‬‫م‬‫سال‬‫زندگی‬‫بشر‬‫به‬،‫آن‬‫جایگاه‬‫و‬
‫مرگ‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫قانون‬ ‌-3
‫قانون‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫حرکت‬ ‫گرفتن‬ ‫جهت‬ ‫باعث‬ ‫و‬ ‫‌بخشد‬‫ی‬‫م‬ ‫معنا‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫آن‬
‫هستی‬‫جهان‬ ‫برگیرنده‬‫در‬‫و‬‫شمول‬‫هستی‬‫و‬‫اصلی‬،‫کلی‬‫های‬‫قانون‬‫از‬‫قانون‬‫این‬.‫است‬‫مرگ‬‫و‬‫تولد‬
‫و‬ ‫تولد‬ »‫بزرگ‬ ‫انفجار‬ : big bang« ‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پدید‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫است‬ ‫آن‬ ‫اجزای‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫مادی‬
‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پدید‬ ‫و‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫از‬ ‫جزئی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اکوسیستم‬ ‫کل‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫مرگ‬
‫که‬ ‫هستند‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫نشان‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫اجزای‬ ‫در‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫‌نواها‬‫ر‬‫سوپ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫چال‬ ‫سیاه‬
.‫‌زنند‬‫ی‬‫م‬‫رقم‬‫را‬‫مادی‬‫هستی‬‫جهان‬‫تحرک‬
‫وضعیت‬‫در‬‫تا‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫حرکت‬‫مرگ‬‫سوی‬‫به‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫آغاز‬‫تولدی‬‫از‬‫هستی‬‫اجزای‬‫از‬‫جزئی‬‫هر‬‫حضور‬
‫دارای‬‫اجزا‬‫سایر‬‫همچون‬‫که‬‫خورشید‬.‫زد‬‫مثال‬‫را‬‫خورشید‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫بیشتر‬‫توضیح‬‫برای‬.‫شود‬‫متولد‬‫دیگری‬
.‫‌باشد‬‫ی‬‫م‬‫خود‬‫میانسالی‬‫مرحله‬‫کردن‬‫سپری‬‫حال‬‫در‬‫اکنون‬‫هم‬،‫است‬‫مرگ‬‫و‬‫زندگی‬،‫تولد‬‫مراحل‬
‫شروع‬ ،‫شده‬ ‫متولد‬ ‫هیدروژن‬ ‫عظیم‬ ‫منبع‬ ‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫شمسی‬ ‫منظومه‬ ‫تشکیل‬ ‫با‬ ‫‌زمان‬‫م‬‫ه‬ ‫خورشید‬
‫با‬ ‫هیدروژن‬ ‫اتم‬ ‫چهار‬ ‫برخورد‬ ‫با‬ ،‫فرایند‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫خود‬ ‫انرژی‬ ‫ذخیره‬ ‫مصرف‬ ‫و‬ ‫سوزاندن‬ ‫به‬
،‫است‬ ‫کمتر‬‫هیدروژن‬‫اتم‬‫چهار‬‫مجموع‬‫از‬‫هلیوم‬‫جرم‬‫چون‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫ایجاد‬‫هلیوم‬‫اتم‬‫یک‬،‫یکدیگر‬
‫با‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انرژی‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ‫اینشتن‬ ‫فرمول‬ ‫با‬ ‫مطابق‬ ‫که‬ ‫آمد‬ ‫خواهد‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫جرم‬ ‫کسری‬ ‫مقداری‬
‫در‬ ‫سرانجام‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مصرف‬ ‫انرژی‬ ‫تولید‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫شده‬ ‫ذخیره‬ ‫هیدروژن‬ ،‫خورشید‬ ‫که‬ ‫روندی‬

98. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
97
‫شروعی‬‫که‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫آغاز‬‫آن‬‫در‬‫سوزی‬‫هلیوم‬‫پس‬‫آن‬‫از‬‫و‬‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫اتمام‬‫به‬‫هیدروژن‬‫ذخیره‬‫این‬‫زمانی‬
.‫است‬‫آسمانی‬‫عظیم‬‫جرم‬‫این‬‫سطح‬‫در‬‫تر‬‫سنگین‬‫عناصر‬‫تشکیل‬‫برای‬
‫هم‬‫در‬‫تدریج‬‫به‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫شدن‬‫مچاله‬‫به‬‫شروع‬،‫یافته‬‫افزایش‬‫خورشید‬‫سطحی‬‫جاذبه‬،‫ترتیب‬‫این‬‫به‬
‫حالت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫در‬ ‫فوتبال‬ ‫توپ‬ ‫یک‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫کوچک‬ ‫حدی‬ ‫به‬ ‫کم‬ ‫کم‬ ،‫رفته‬ ‫فرو‬
‫فرار‬ ‫به‬ ‫قادر‬ ‫هم‬ ‫نور‬ ‫حتی‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫یافت؛‬ ‫خواهد‬ ‫افزایش‬ ‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫میزان‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫سطحی‬ ‫جاذبه‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫چال‬ ‫سیاه‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ‫و‬ ‫رسد‬ ‫می‬ ‫فرا‬ ‫خورشید‬ ‫مرگ‬ ‫زمان‬ ‫مرحله‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫آن‬ ‫از‬
‫رخ‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫انفجاری‬ ‫و‬ ‫‌‌رسد‬‫می‬ ‫بحرانی‬ ‫تراکم‬ ‫حد‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫جایی‬ ‫تا‬ ‫‌‌یابد؛‬‫می‬ ‫ادامه‬ ‫کماکان‬ ‫آن‬ ‫تراکم‬ ‫که‬
‫را‬ ‫روند‬ ‫این‬ ‫دوباره‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫متولد‬ ‫سوپرنوایی‬ ‫انفجار‬ ‫این‬ ‫دل‬ ‫از‬ ‫زیرا‬ .‫است‬ ‫دیگر‬ ‫تولدی‬ ‫که‬ ‫‌‌دهد‬‫می‬
.‫‌آورد‬‫ی‬‫م‬ ‫در‬ ‫جریان‬ ‫به‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫دل‬ ‫در‬ ‫دیگری‬ ‫شکل‬ ‫به‬
‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫تجربه‬‫کیهان‬‫عظیم‬‫پهنه‬‫کنار‬‫و‬‫گوشه‬‫در‬‫هستی‬‫اجزای‬‫بینهایت‬‫را‬‫مرگ‬‫و‬‫تولد‬‫جریان‬‫این‬‫مشابه‬
‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫ستار‬ ‫مرگ‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫اقمار‬ ‫و‬ ‫زمین‬ ‫کره‬ ‫مثل‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫مجموع‬ .‫ندارند‬ ‫گریزی‬ ‫راه‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬
.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫فرا‬‫نیز‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫مرگ‬،‫ترتیب‬‫این‬‫به‬‫و‬‫‌روند‬‫ی‬‫م‬‫فرو‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫کام‬‫به‬‫‌ها‬‫ه‬‫‌چال‬‫ه‬‫سیا‬‫ایجاد‬‫و‬‫خورشید‬
‫هیچ‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫قانون‬ ‫مشمول‬ ‫هستی‬ ‫‌ناپذیر‬‫ی‬‫جدای‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫انسان‬
‫به‬ ‫را‬ ‫همه‬ ‫استثنا‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫خداوند‬ ‫رحمت‬ ‫حتمی‬ ‫جلوه‬ ‫مرگ‬ .‫ندارد‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫فرار‬ ‫امکان‬ ‫عنوان‬
‫‌ای‬‫ه‬‫ویژ‬‫طور‬‫به‬‫و‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬‫جمله‬‫از‬‫هستی‬‫اجزای‬‫همه‬‫حال‬‫شامل‬‫و‬‫‌خواند‬‫ی‬‫م‬‫فرا‬‫خود‬‫آغوش‬
‫باقی‬ ‫زمینی‬ ‫زندگی‬ ‫جاویدان‬ ‫نیازمندی‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ،‫نداشت‬ ‫وجود‬ ‫مرگ‬ ‫اگر‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫بر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬
،‫مسکن‬ ،‫خوراک‬ ‫تامین‬ ‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫نیازمند‬ ‫رفع‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫سال‬ ‫هزار‬ ‫هزاران‬ ‫بود‬ ‫مجبور‬ ‫و‬ ‫‌ماند‬‫ی‬‫م‬
‫انسان‬ ‫نیازمندی‬ ‫به‬ ‫سویی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫هوشمندانه‬ ‫طرحی‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫مرگ‬ ،‫واقع‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ...‫و‬ ‫پوشاک‬
‫از‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫او‬ )‫آمدن‬ ‫در‬ ‫دیگر‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫حالتی‬ ‫(از‬ ‫ارتحال‬ ‫عامل‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌بخشد‬‫ی‬‫م‬ ‫خاتمه‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫جلوگیری‬‫او‬‫زندگی‬‫یکنواختی‬‫و‬‫سکون‬

99. ‫انسان‬ ‫بينش‬
98
‫نیازمندی‬‫در‬‫ابد‬‫تا‬‫او‬‫که‬‫‌گذارد‬‫ی‬‫نم‬‫و‬‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نجات‬‫‌السافلین‬‫ل‬‫اسف‬‫از‬‫را‬‫انسان‬،‫هوشمندانه‬‫بسیار‬‫طرح‬‫این‬
.‫کند‬‫بازگشت‬»‫«او‬‫سوی‬‫به‬‫انسان‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫موجب‬‫که‬‫است‬‫عاملی‬‫و‬‫بماند‬‫باقی‬‫ظلمت‬‫قعر‬‫و‬
‫انسان‬‫قابلیت‬‫که‬‫جا‬‫آن‬‫از‬‫اما‬‫دهد؛‬‫حرکت‬»‫«او‬‫سوی‬‫به‬‫پله‬‫پله‬‫را‬‫ما‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫مرگ‬‫جز‬‫عاملی‬‫هیچ‬
‫اختیاری‬ ‫مرگ‬ ‫پدیده‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫الزم‬ ،‫است‬ ‫ضعیف‬ ‫الهی‬ ‫نقشه‬ ‫این‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ‫و‬ ‫تشخیص‬ ‫در‬
.‫دهد‬ ‫رخ‬ ‫ذاتی‬ ‫حرکت‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ،»‫«او‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫انسان‬ ‫حرکت‬ ‫و‬ ‫نباشد‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ »‫«او‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫‌‌ها‬‫آن‬ ‫حرکت‬ ‫از‬ ‫مانع‬ ،‫مردم‬ ‫اغلب‬ ‫ناپذیر‬ ‫پایان‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بهان‬ ،‫نبود‬ ‫طور‬ ‫این‬ ‫اگر‬
‫با‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫که‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫باعث‬ ،‫است‬ "‫راجعون‬ ‫"الیه‬ ‫حرکت‬ ‫مسیر‬ ‫که‬ ‫الهی‬ ‫مسیر‬ ‫این‬ ‫شناخت‬ ‫عدم‬ ‫یعنی‬
،‫بنابراین‬ .‫بمانند‬ ‫باقی‬ ‫نیاز‬ ‫عالم‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫دهند‬ ‫ترجیح‬ ‫همچنان‬ ،‫خود‬ ‫اصلی‬ ‫منفعت‬ ‫تشخیص‬ ‫عدم‬
‫همه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫مرگ‬ ‫استثنا‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫بشر‬ ‫حال‬ ‫شامل‬ ‫خدا‬ ‫لطف‬ ‫نیز‬ ‫مورد‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
.‫‌کشاند‬‫ی‬‫م‬ ‫خود‬‫سوی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫وسیله‬‫این‬ ‫به‬ ‫و‬‫‌چشاند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬
78‫ی‬ ‫آیه‬ ‫نساء‬ »‫ه‬َ‫د‬َّ‫ي‬ َ‫ش‬ُ‫م‬ ٍ‫وج‬ُ‫ر‬ُ‫ب‬ ‫‏‬‫ي‬‫ف‬ ْ‫م‬ُ‫ت‬ْ‫ن‬ُ‫ك‬ ْ‫و‬َ‫ل‬ َ‫و‬ ُ‫ت‬ْ‫و‬َ‫م‬ْ‫ل‬‫ا‬ ُ‫م‬ُ‫ك‬ْ‫ك‬ِ‫ر‬ْ‫د‬ُ‫ي‬ ‫ُوا‬‫ن‬‫و‬ُ‫ك‬َ‫ت‬ ‫ما‬َ‫ن‬ْ‫ي‬َ‫أ‬ «
»‫باشید‬‫استوار‬‫‌های‬‫ج‬‫بر‬‫در‬‫اگر‬‫حتی‬‫‌یابد‬‫ی‬‫درم‬‫را‬ ‫شما‬‫مرگ‬،‫باشید‬‫کجا‬ ‫«هر‬
‫با‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫عارفی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مرگ‬ ‫با‬ ‫‌بازی‬‫ق‬‫عش‬ ،‫‌ها‬‫ی‬‫‌باز‬‫ق‬‫عش‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عرفان‬ ‫دنیای‬ ‫در‬
.‫باشد‬ ‫نداده‬ ‫نشان‬ »‫«او‬ ‫به‬ ‫پیوستن‬ ‫و‬ ‫اهلل‬ ‫لقاء‬ ‫به‬ ‫شوقی‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫نکرده‬ ‫‌بازی‬‫ق‬‫عش‬ ‫مرگ‬
‫‌شـناسـم‬‫ي‬‫م‬ ‫تـوســت‬ ‫بـه‬ ‫راه‬ ‫كـان‬ ‫هـراسـم‬ ‫چـرا‬ ‫رسـد‬ ‫مـرگ‬ ‫گــر‬
‫اسـت‬ ‫دوســتـان‬ ‫ســـراي‬ ‫راه‬ ‫كــو‬ ‫است‬ ‫بوسـتان‬ ‫و‬ ‫بـاغ‬ ‫نه‬ ‫مرگ‬ ‫اين‬
‫بــاد‬ ‫من‬ ‫مرگ‬ ‫اوســت‬ ‫از‬ ‫مرگ‬ ‫چون‬ ‫فــريـاد‬ ‫مـرگ‬ ‫ز‬ ‫كنـم‬ ‫چنــد‬ ‫تـا‬
‫است‬ ‫جـاي‬ ‫نقـل‬ ‫مـرگ‬ ‫نه‬ ‫مرگ‬ ‫اين‬ ‫رايسـت‬ ‫كـه‬ ‫چنـان‬ ‫آن‬ ‫بنگـرم‬ ‫گـر‬
‫شــاهـي‬ ‫بــزم‬ ‫بـه‬ ‫خـوابگهــي‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫خـوابگــاهـي‬ ‫بــه‬ ‫خـوردگهــي‬ ‫از‬
‫خـوابگـــاهــش‬ ‫ز‬ ‫نكشــم‬ ‫گــردن‬ ‫راهـش‬ ‫توسـت‬ ‫بـزم‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫خوابي‬

100. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
99
‫خيـزم‬ ‫شــادمـانه‬ ‫و‬ ‫خسـبم‬ ‫خــوش‬ ‫خيزم‬ ‫خانه‬ ‫هست‬ ‫تـو‬ ‫شـوق‬ ‫چـون‬
)‫گنجوي‬‫(نظامي‬
‫‌برد‬‫ی‬‫م‬‫سر‬‫به‬‫گذرا‬‫عالم‬‫این‬‫سوی‬‫آن‬‫در‬‫الهی‬‫شاهانه‬‫بزم‬‫انتظار‬‫در‬‫او‬.‫ندارد‬‫دلبستگی‬‫حیات‬‫به‬‫عارف‬
‫را‬‫خود‬‫جان‬‫که‬‫است‬‫‌ای‬‫ه‬‫لحظ‬‫منتظر‬،‫بنابراین‬.‫است‬‫فراگرفته‬‫آن‬‫در‬‫حضور‬‫شوق‬‫را‬‫وجودش‬‫همه‬‫و‬
.‫یابد‬ ‫راه‬ ‫او‬ ‫بزم‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تسلیم‬ ‫حق‬ ‫حضرت‬ ‫محضر‬ ‫به‬
‫کنم‬ ‫وی‬ ‫تســــلیم‬ ‫و‬ ‫ببینم‬ ‫رخش‬ ‫روزی‬ ‫دوست‬ ‫سپرده‬ ‫حافظ‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫عاریت‬ ‫جان‬ ‫این‬
)‫(حافظ‬
‫فقط‬‫که‬‫است‬‫قائل‬‫رفیع‬‫جایگاهی‬‫خود‬‫وجود‬‫برای‬‫و‬‫‌داند‬‫ی‬‫نم‬‫خاکی‬‫عالم‬‫این‬‫به‬‫متعلق‬‫را‬‫خود‬‫عارف‬
.‫بازگردد‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫دوباره‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫مرگ‬ ‫با‬
‫بدنم‬ ‫از‬ ‫اند‬ ‫ساخته‬ ‫قفسی‬ ‫روزی‬ ‫چند‬ ‫خـاک‬ ‫عالـم‬ ‫از‬ ‫نیـم‬ ‫ملکـوتم‬ ‫بـاغ‬ ‫مـرغ‬
)‫(موالنا‬
.‫کند‬‫ا‬‫د‬‫پی‬‫رهایی‬‫نیاز‬‫اسر‬‫ر‬‫س‬‫زندگی‬‫این‬‫قید‬‫از‬‫که‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫آغاز‬‫زمانی‬‫اصلی‬‫زندگی‬‫که‬‫اند‬‫د‬‌‫ی‬‫م‬‫خوبی‬‫به‬‫او‬
‫است‬ ‫پایندگی‬ ‫زندگی‬ ‫زین‬ ‫رهم‬ ‫چون‬ ‫است‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫من‬ ‫مرگ‬ ‫آزمودم‬
)‫(موالنا‬
‫خوبی‬ ‫به‬ ‫او‬ .‫است‬ »‫«او‬ ‫به‬ ‫شدن‬ ‫‌تر‬‫ک‬‫نزدی‬ ‫مرحله‬ ‫یک‬ ‫برای‬ ‫شماری‬ ‫لحظه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫همواره‬ ‫عارف‬
‫کاسته‬ ‫نیز‬ ‫وی‬ ‫نیازمندی‬ ‫از‬ ‫نزدیکی‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌تر‬‫ک‬‫نزدی‬ »‫«او‬ ‫به‬ ،‫مرگ‬ ‫رخداد‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫‌داند‬‫ی‬‫م‬
.‫یابد‬ ‫خاتمه‬ ‫نیازمندی‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫پیوندد‬ ‫رب‬ ‫آغوش‬ ‫به‬ ‫سرانجام‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫بزنم‬ ‫بالی‬ ‫و‬ ‫پر‬ ‫کویش‬ ‫سر‬ ‫هـوای‬ ‫به‬ ‫دوست‬ ‫بر‬ ‫تا‬ ‫کنم‬ ‫پرواز‬ ‫که‬ ‫روز‬ ‫آن‬ ‫خوش‬ ‫ای‬
)‫(موالنا‬
‫الزم‬‫حتی‬‫و‬‫شود‬‫گرفته‬‫نادیده‬‫زندگی‬‫گرانبهای‬‫فرصت‬‫که‬‫نیست‬‫معنی‬‫این‬‫به‬‫مرگ‬‫به‬‫اشتیاق‬،‫البته‬

101. ‫انسان‬ ‫بينش‬
100
‫قانون‬‫جمله‬‫از‬‫هستی‬‫جهان‬‫بر‬‫حاکم‬‫قوانین‬‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬‫انسان‬.‫افزود‬‫فرصت‬‫این‬‫بر‬‫امکان‬‫حد‬‫تا‬‫است‬
.‫برد‬ ‫بهره‬ ‫خود‬ ‫نفع‬ ‫به‬ ‫قوانین‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هوشمندان‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫اما‬ ‫کند؛‬ ‫نقض‬ ‫را‬ ‫مرگ‬
‫دارای‬ ‫انسان‬ ‫طبیعی‬ ‫عمر‬ ‫طول‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫اشاره‬ »‫دیگر‬ ‫منظری‬ ‫از‬ ‫«انسان‬ ‫کتاب‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬
‫از‬ ‫را‬ ‫برداشت‬ ‫و‬ ‫استفاده‬ ‫حداکثر‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫نقش‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫فرد‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ضریبی‬
‫مانند‬ ‫درست‬ .‫کند‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫طوالن‬ ‫خودرا‬ ‫عمر‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫راجعون‬ ‫الیه‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫حرکت‬ ‫از‬ ‫مقطع‬ ‫این‬
‫را‬ ‫استفاده‬ ‫نهایت‬ ‫خود‬ ‫اندک‬ ‫وقت‬ ‫از‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تالش‬ ‫امتحان‬ ‫برگزاری‬ ‫مدت‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌آموزی‬‫ش‬‫دان‬
‫از‬‫را‬‫استفاده‬‫حداکثر‬‫تا‬‫است‬‫تالش‬‫در‬‫نیز‬‫آگاه‬‫انسان‬،‫دهد‬‫پاسخ‬‫هم‬‫دیگر‬‫سؤال‬‫یک‬‫به‬‫حداقل‬،‫برده‬
.‫است‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫طوالن‬ ‫عمر‬ ‫طالب‬ ‫منظور‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫مقطع‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫حضور‬
‫ایفای‬‫شیطانی‬‫طرحی‬‫در‬‫یا‬‫و‬‫‌گذراند‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫زندگی‬‫الهی‬‫نقشه‬‫اساس‬‫بر‬‫دریابد‬‫کسی‬‫هر‬‫که‬‫این‬‫برای‬
‫‌ترسد‬‫ی‬‫م‬‫مرگ‬‫از‬‫«آیا‬‫که‬‫برسد‬‫سؤال‬‫این‬‫پاسخ‬‫به‬‫خود‬،‫ارزیابی‬‫و‬‫تفکر‬‫کمی‬‫با‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫نقش‬
‫قرار‬ ‫شیطان‬ ‫طرح‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫معلوم‬ ،‫باشد‬ ‫مثبت‬ ‫پرسش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫جواب‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ .»‫نه؟‬ ‫یا‬
‫این‬‫دهنده‬‫نشان‬،‫باشد‬‫منفی‬‫جواب‬،‫زندگی‬‫از‬‫گریز‬‫و‬‫افسردگی‬‫احساس‬‫بدون‬‫که‬‫صورتی‬‫در‬‫و‬‫داریم‬
.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫زندگی‬‫الهی‬‫طرح‬‫با‬‫مطابق‬‫که‬‫است‬
‫طور‬‫به‬،‫کند‬‫ایستادگی‬)‫الهی‬‫آشکار‬‫آیات‬‫(کتاب‬‫هستی‬‫کتاب‬‫قوانین‬‫برابر‬‫در‬‫انسان‬‫وقتی‬‫که‬‫جا‬‫آن‬‫از‬
‫به‬‫باعث‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬‫نیز‬‫مرگ‬‫قانون‬‫مقابل‬‫در‬‫لجاجت‬‫و‬‫مقاومت‬،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫جدی‬‫صدمه‬‫و‬‫لطمه‬‫دچار‬‫حتم‬
.‫شود‬ ‫جسمی‬ ‫نابسامانی‬ ‫و‬ ‫بیماری‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫ذهنی‬ ‫و‬ ‫روانی‬ ‫تعادل‬ ‫خوردن‬ ‫هم‬
‫در‬‫و‬‫‌پذیریم‬‫ی‬‫نم‬،‫است‬‫هستی‬‫قوانین‬‫‌ترین‬‫م‬‫مسل‬‫از‬‫یکی‬‫که‬‫را‬‫قانون‬‫این‬‫که‬‫هنگامی‬،‫دیگر‬‫عبارت‬‫به‬
‫ابتالی‬ ‫علل‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ »‫مرگ‬ ‫از‬ ‫«ترس‬ ‫دچار‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫مقاومت‬ ‫آن‬ ‫مقابل‬
‫همه‬‫مانند‬‫نیز‬‫موارد‬‫این‬‫در‬.‫شد‬‫خواهیم‬،‫است‬‫جسمی‬‫و‬‫روانی‬،‫ذهنی‬‫مختلف‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫به‬‫انسان‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫درگیر‬‫جسم‬‫و‬‫روان‬‫ترتیب‬‫به‬‫و‬‫ذهن‬‫ابتدا‬،‫دارند‬‫بینشی‬‫منشأ‬‫که‬‫دیگری‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬

102. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
101
‫تغییر‬ ‫قانون‬ ‌-4
‫‌کند؛‬‫ی‬‫م‬ ‫عمل‬ ‫مرگ‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫قانون‬ ‫مشابه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫هستی‬ ‫در‬ ‫جاری‬ ‫قوانین‬ ‫از‬ ‫دیگر‬ ‫یکی‬ ،‫تغییر‬ ‫قانون‬
‫قانون‬‫این‬.‫است‬‫‌گذار‬‫ر‬‫اث‬‫لحظه‬‫در‬‫تغییر‬‫قانون‬‫و‬‫مدت‬‫طوالنی‬‫در‬‫مرگ‬‫و‬‫تولد‬‫قانون‬‫که‬‫تفاوت‬‫این‬‫با‬
‫هر‬ ‫در‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫یعنی‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫بر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫اجزای‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫کل‬ ‫هم‬ ،‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫در‬
‫همه‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫یکسان‬ ‫خود‬ ‫قبل‬ ‫ثانیه‬ ‫با‬ ‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هیچ‬ ،‫بنابراین‬ .‫است‬ ‫تغییر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ،‫آن‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تبدیل‬ ‫دیگر‬ ‫موقعیت‬ ‫به‬ ‫موقعیتی‬ ‫و‬ ‫حال‬ ‫از‬ ‫دائم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫اجزا‬ ‫آن‬
‫است‬ ‫سروری‬ ‫و‬ ‫سیر‬ ‫و‬ ‫تغییر‬ ‫در‬ ‫جمله‬ ‫نیست‬ ‫جای‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫ثابت‬ ‫چیزی‬ ‫هیچ‬
)‫(موالنا‬
‫عطفی‬ ‫نقطه‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫حرکت‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫لحظ‬ ‫شدن‬ ‫حالی‬ ‫به‬ ‫حالی‬ ‫از‬ ‫باعث‬ ،‫تغییر‬ ‫شمول‬ ‫هستی‬ ‫قانون‬
‫خود‬‫قبلی‬‫وضعیت‬‫با‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫موجب‬‫که‬‫است‬‫وتحولی‬‫تغییر‬‫یعنی‬‫مرگ»؛‬‫و‬‫«تولد‬‫همان‬‫که‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫عطف‬‫نقطه‬‫این‬‫سمت‬‫به‬‫چیز‬‫همه‬‫سوق‬‫باعث‬»‫تغییر‬‫«قانون‬.‫کند‬‫پیدا‬‫فاحش‬‫تفاوت‬
‫مواجه‬‫آن‬‫با‬‫انسان‬ ‫که‬‫است‬‫رخدادهایی‬‫از‬‫بسیاری‬‫عامل‬‫و‬‫نیست‬‫اشیاء‬‫گیرنده‬‫بر‬‫در‬‫تنها‬‫قانون‬‫این‬
‫منفی‬ ‫ظاهر‬ ‫به‬ ‫تغییرات‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫او‬ ‫آمادگی‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫پذیری‬ ‫تغییر‬ ‫قابلیت‬ ،‫وسیله‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫شود‬ ‌‫ی‬‫م‬
‫آمادگی‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫ارزیابی‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بررسی‬ ‫قابل‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫ناخوشایند‬ ‫او‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫که‬
.‫خیر‬‫یا‬‫دارد‬‫را‬‫‌ناپذیری‬‫ب‬‫اجتنا‬‫تغییرات‬‫چنین‬‫پذیرش‬
‫مرگ‬‫و‬‫تولد‬‫تا‬‫‌زند‬‫ی‬‫م‬‫شخم‬‫را‬‫هستی‬‫مزرعه‬،‫قانون‬‫این‬.‫ندارد‬‫وجود‬‫تغییر‬‫قانون‬‫از‬‫گریزی‬ ‌‫ه‬‫را‬‫هرگز‬
‫شرایطی‬ ‫در‬ ،‫باشیم‬ ‫نپذیرفته‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫نداشته‬ ‫آگاهی‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫اگر‬ .‫خورد‬ ‫رقم‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫زندگی‬ ‫درخت‬
‫ضرر‬‫متحمل‬‫و‬‫جسمی‬‫و‬‫روانی‬،‫ذهنی‬‫شدید‬‫‌های‬‫ه‬‫ضرب‬‫دچار‬،‫هستند‬‫نامطلوب‬‫ما‬‫نظر‬‫از‬‫تغییرات‬‫که‬
‫دست‬ ‫از‬ ،‫افسردگی‬ ،‫زودرس‬ ‫پیری‬ ‫مانند‬ ‫تغییراتی‬ .‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫پذیرش‬ ‫عدم‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫ثانویه‬ ‫زیان‬ ‫و‬
‫این‬ ‫از‬ ‫آگاهی‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫اما‬ . ‫است‬ ‫انسان‬ ‫ناپذیری‬ ‫تغییر‬ ‫علت‬ ‫به‬ ... ‫و‬ ‫مو‬ ،‫دندان‬ ‫مانند‬ ‫اعضایی‬ ‫دادن‬

103. ‫انسان‬ ‫بينش‬
102
‫اختالالت‬ ‫گونه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ابتال‬ ‫از‬ ،‫موارد‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫در‬ ‫قطع‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫آن‬ ‫بردن‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫پذیرش‬ ‫و‬ ‫قانون‬
.‫ماند‬‫خواهیم‬‫مصون‬
‫مانند‬ ‫و‬ ‫تکرار‬ ‫عدم‬ ‫قانون‬ ‌-5
‫تکرار‬ ‫بار‬ ‫دو‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫واقع‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫نیستند‬ ‫هم‬ ‫مانند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ذر‬ ‫دو‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫زمان‬ ‫دو‬ ‫هیچ‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫در‬
."‫کرد‬ ‫شنا‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫بار‬ ‫دو‬ ‫رودخانه‬ ‫یک‬ ‫"در‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬
‫چه‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌دانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫‌شناسیم‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫کریستا‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫م‬‫ات‬ ،‫تجربی‬ ‫علوم‬ ‫کمک‬ ‫به‬
‫عنصر‬ ‫یک‬ ‫اتم‬ ‫دو‬ ‫هیچ‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫‌دانیم‬‫ی‬‫نم‬ ‫ما‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫‌چه‬‫ن‬‫آ‬ ‫اما‬ ‫دارند؛‬ ‫خاصیتی‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫هستند‬
‫یکسان‬‫هیدروژن‬‫‌های‬‫م‬‫ات‬‫همه‬،‫مثال‬‫برای‬.‫ندارد‬‫وجود‬‫هم‬‫به‬‫شبیه‬‫کریستال‬‫دو‬‫و‬‫نیستند‬‫هم‬‫مانند‬
.‫داشت‬‫نخواهد‬ ‫و‬‫است‬ ‫نداشته‬‫وجود‬‫یکدیگر‬‫شبیه‬‫هیدروژن‬‫اتم‬‫دو‬،‫خلقت‬‫بدو‬‫از‬‫اما‬‫‌کنند؛‬‫ی‬‫م‬‫عمل‬
.‫دارد‬ ‫مطابقت‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫عظمت‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫عظمت‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کوچک‬ ‫جهانی‬ ،‫اتم‬ ‫هر‬
‫ماکروکازمیک‬=‫میکروکازمیک‬
‫هستی‬ ‫جهان‬= ‫اتم‬ ‫یک‬ ‫جهان‬
‫آن‬‫‌دهنده‬‫ل‬‫تشکی‬‫اجزای‬‫‌نهایت‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫ذرات‬‫ضد‬‫و‬‫ذرات‬،‫ها‬‫اوربیتال‬،‫اتم‬‫هر‬‫حرکات‬‫تعداد‬،‫حال‬‫این‬‫با‬
.‫ندارد‬ ‫امکان‬ ‫زمان‬ ‫یک‬ ‫در‬ )‫اتم‬ ‫(دو‬ ‫کوچک‬ ‫جهان‬ ‫دو‬ ‫تشابه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫گواه‬
‫یکتا‬‫خالق‬‫مخلوقات‬‫همه‬‫بلکه‬،‫است‬‫‌همتا‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫فرد‬‫به‬‫منحصر‬‫هستی‬‫عالم‬‫ذرات‬‫از‬‫‌ای‬‫ه‬‫ذر‬‫هر‬‫تنها‬‫نه‬
.‫است‬ ‫‌مانند‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫ناپذیر‬ ‫تکرار‬ ‫هنری‬ ‫اثر‬ ‫یک‬ ‫مانند‬ ‫و‬ ‫‌نظیر‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫یگانه‬ ‫خود‬ ‫نوع‬ ‫در‬
‫ممکن‬ ‫چند‬ ‫هر‬ ،‫کند‬ ‫نقاشی‬ ‫نحو‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫تابلو‬ ‫دو‬ ‫منظره‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫هنرمند‬ ‫یک‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬
‫جزء‬‫هر‬‫در‬‫نیز‬‫خداوند‬‫طراحی‬،‫بود‬‫نخواهند‬‫یکسان‬‫اما‬،‫باشند‬‫شبیه‬‫هم‬‫به‬‫ظاهر‬‫به‬‫تابلو‬‫دو‬‫این‬‫است‬
‫انسان‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ،‫حال‬ .‫نیستند‬ ‫یکسان‬ ‫او‬ ‫مخلوق‬ ‫دو‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫تکرار‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫شاهکاری‬ ‫هستی‬

104. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
103
‫غیر‬ ‫کالبدهای‬ ‫بسیاری‬ ‫و‬ ‫‌شمار‬‫ی‬‫ب‬ ‫‌های‬‫م‬‫ات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫مولکو‬ ‫و‬ ‫سلول‬ ‫تریلیون‬ ‫(صد‬ ‫اجزاء‬ ‫‌نهایت‬‫ی‬‫ب‬ ‫از‬ ‫که‬
‫مثل‬‫و‬‫است‬‫بدیهی‬‫ناپذیری‬‫تکرار‬‫این‬،‫رود‬‫می‬‫شمار‬‫به‬‫عظیم‬‫جهانی‬‫و‬‫است‬‫شده‬‫تشکیل‬)‫فیزیکی‬
‫یا‬ ‫و‬ ‫همسان‬ ‫‌های‬‫و‬‫قل‬ ‫دو‬ ‫حتی‬ .‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫است؛‬ ‫نبوده‬ ‫هرگز‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هیچ‬ ‫مانند‬ ‫و‬
‫بسیار‬‫ظاهری‬‫نظر‬‫از‬‫است‬‫ممکن‬‫که‬‫چند‬‫هر‬‫و‬‫نیستند‬‫یکسان‬‫احتمالی‬‫شده‬ ‌‫ی‬‫‌ساز‬‫ه‬‫شبی‬‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬
.‫هستند‬‫مختلف‬ ً‫ال‬‫کام‬‫نیز‬‫درونی‬‫نظر‬‫از‬‫و‬‫دارند‬‫تفاوت‬،‫برسند‬‫نظر‬‫به‬‫هم‬‫شبیه‬
،‫کار‬ ‫این‬ ‫انجام‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫همین‬ ‫خودکشی‬ ‫مذمت‬ ‫دالیل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫الهی‬ ‫شاهکاری‬ ‫انسانی‬ ‫هر‬
‫زندگی‬ ‫صحنه‬ ‫از‬ ،‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫جایگزینی‬ ‫هرگز‬ ‫که‬ ‫تکرار‬ ‫قابل‬ ‫غیر‬ ‫اثر‬ ‫یک‬ ‫و‬ ‫شاهکار‬ ‫یک‬
‫توجه‬‫مورد‬‫شاید‬‫و‬‫باید‬‫که‬‫طور‬‫آن‬‫انسانی‬‫قدر‬‫شود‬‫می‬‫باعث‬،‫قانون‬‫این‬‫به‬‫توجه‬‫عدم‬.‫شود‬‫می‬‫خارج‬
‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬»‫مانند‬‫و‬‫تکرار‬‫عدم‬‫«قانون‬‫شناخت‬‫با‬.‫باشد‬‫سطحی‬‫نگاهی‬،‫هستی‬‫به‬‫نگاه‬‫و‬‫نگیرد‬‫قرار‬
‫ناپذیر‬‫تکرار‬‫شاهکار‬‫و‬‫هنری‬‫اثر‬‫چیزی‬‫هر‬‫وجود‬‫چون‬.‫نگریست‬‫احترام‬‫دیده‬‫با‬‫هستی‬‫جهان‬‫ذره‬‫ذره‬
.‫داشت‬‫نخواهد‬‫جایگزینی‬‫و‬‫مانند‬‫و‬‫مثل‬‫هرگز‬‫و‬‫است‬‫خالق‬
‫است‬ ‫ممکن‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫قدری‬ ‫و‬ ‫منزلت‬ ‫چه‬ ‫که‬ ‫‌داند‬‫ی‬‫نم‬ ‫انسان‬ ،‫آگاهی‬ ‫نا‬ ‫تار‬ ‫شب‬ ‫ظلمت‬ ‫در‬ ،‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫وظیفه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ )‫الهی‬ ‫‌نظیر‬‫ی‬‫ب‬ ‫تجلی‬ ‫عنوان‬ ‫(به‬ ‫خود‬ ‫منزلت‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫از‬ ‫غیر‬ ‫چیزی‬
‫با‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫به‬ ،‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫را‬ ‫الهی‬ ‫تجلی‬ ‫منزلت‬ ‫باید‬ ‫او‬ ‫اصل‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫غافل‬ ‫و‬ ‫منحرف‬
،‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آشکار‬ ‫او‬ ‫برای‬ ‫چنان‬ ‫هستی‬ ‫جزء‬ ‫هر‬ ‫منزلت‬ ‫و‬ ‫قدر‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫نگاه‬ ‫دیگری‬ ‫دید‬
:‫یافت‬ ‫نخواهد‬ ‫را‬ ‫خدا‬ ‫جز‬‫چیزی‬
)115‫آیه‬ ‫بقره‬ ‫(سوره‬ ».‫اوست‬ ‫روی‬ ،‫بنگری‬ ‫جا‬ ‫هر‬ :‫اهلل‬ ُ‫ه‬‫ج‬َ‫و‬ َّ‫م‬َ‫ث‬َ‫ف‬ ‫وا‬ُّ‫ل‬َ‫و‬ُ‫ت‬ ‫ما‬َ‫ن‬‫ی‬َ‫أ‬َ‫ف‬«
‫آدمیت‬ ‫مقام‬ ‫است‬ ‫حد‬ ‫چه‬ ‫تا‬ ‫که‬ ‫بنگر‬ ‫نبیند‬ ‫خدا‬ ‫جز‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫جایی‬ ‫به‬ ‫آدمی‬ ‫رسد‬
)‫(سعدی‬
‫طراحی‬ ‫ناقص‬ ‫موجودی‬ ‫هیچ‬‫و‬‫است‬ ‫کرده‬‫خلق‬‫کمال‬‫نهایت‬‫در‬‫را‬ ‫خود‬‫مخلوقات‬ ‫از‬‫یک‬‫هر‬‫خداوند‬

105. ‫انسان‬ ‫بينش‬
104
‫باید‬ ،‫باشد‬ »‫مانند‬ ‫و‬ ‫تکرار‬ ‫«عدم‬ ‫قانون‬ ‫منکر‬ ،‫دارد‬ ‫باور‬ ‫را‬ ‫خدا‬ ‫وجود‬ ‫که‬ ‫کسی‬ ‫اگر‬ ‫حال‬ .‫است‬ ‫نشده‬
:‫پرسید‬ ‫او‬ ‫از‬
‫کند؟‬ ‫خلق‬ ‫ناقص‬ ‫را‬ ‫چیزی‬ ‫خداوند‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫آیا‬
‫شود؟‬ ‫اشتباه‬ ‫دچار‬ ‫موجودی‬ ‫خلق‬ ‫در‬ ‫خداوند‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫آیا‬
‫کند؟‬ ‫رفع‬ ‫را‬ ‫قبلی‬ ‫اشتباه‬ ،‫آن‬ ‫آفرینش‬ ‫در‬ ‫تکرار‬ ‫با‬ ‫بخواهد‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫آیا‬ ‫و‬
)‫فواره‬ ‫(قانون‬ ‫حضیض‬ ‫و‬ ‫اوج‬ ‫قانون‬ ‌-6
‫خود‬‫چرخش‬‫محور‬‫به‬‫نسبت‬‫و‬‫هستند‬‫حرکت‬‫و‬‫گردش‬‫در‬‫شکلی‬‫بیضی‬‫مدارهای‬‫در‬‫سماوی‬‫اجرام‬
‫نمایشگر‬‫اجرام‬‫این‬،‫دیگر‬‫عبارتی‬‫به‬.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫نزدیک‬‫و‬‫دور‬،‫دارد‬‫قرار‬‫بیضی‬‫‌های‬‫ن‬‫کانو‬‫از‬‫یکی‬‫در‬‫که‬
‫نزدیک‬‫و‬‫«دورشدن‬‫قانون‬‫را‬‫آن‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫که‬‫هستند‬‫مادی‬‫هستی‬‫جهان‬‫در‬»‫حضیض‬‫و‬‫«اوج‬‫قانون‬
.‫نامید‬ ‫نیز‬ »‫وصل‬ ‫و‬ ‫«فراق‬ ‫یا‬ ‫و‬ »‫شدن‬
‫بدون‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫معنا‬ ‫وصل‬ ،‫فراق‬ ‫بدون‬ .‫است‬ ‫وصل‬ ‫یک‬ ‫آغاز‬ ‫فراقی‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫فراق‬ ‫یک‬ ‫آغاز‬ ‫وصلی‬ ‫هر‬
‫که‬ )... ‫و‬ ‫ناخوشی‬ ‫و‬ ‫خوشی‬ ،‫آسانی‬ ‫و‬ ‫سختی‬ ‫جمله‬ ‫(از‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ .‫است‬ ‫‌معنی‬‫ی‬‫ب‬ ‫فراق‬ ،‫نیز‬ ‫وصل‬
‫چیزی‬‫هر‬،‫همچنین‬.‫شد‬‫خواهد‬‫نزدیک‬‫سرانجام‬،‫شود‬‫دور‬‫اگر‬‫و‬‫شد‬‫خواهد‬‫دور‬‫باالخره‬،‫شود‬‫نزدیک‬
‫اوج‬
‫حضیض‬

106. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
105
‫آمد‬‫خواهد‬‫پایین‬‫سرانجام‬،‫بگیرد‬‫اوج‬‫که‬)...‫و‬‫اجتماعی‬‫های‬‫موقعیت‬،‫تمایالت‬،‫احساسات‬‫جمله‬‫(از‬
.)‫فواره‬‫(قانون‬
‫آید‬ ‫خمار‬ ‫‌ای‬‫ی‬‫مست‬ ‫هر‬ ‫پس‬ ‫آینه‬ ‫هر‬ ‫بود‬ ‫فراق‬ ‫بی‬ ‫که‬ ‫وصالی‬ ‫مدار‬ ‫طمع‬
)‫(سعدی‬
‫طالب‬ ‫او‬ ‫زیرا‬ .‫دهد‬ ‫تغییر‬ ‫خود‬ ‫میل‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫قوانین‬ ‫از‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫مایل‬ ‫انسان‬ ‫اما‬
‫برای‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫قرار‬ ،‫است‬ ‫عالقمند‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫دائم‬ ‫وصل‬ ‫در‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫وصال‬
‫اساس‬‫بر‬‫اما‬.‫یابد‬‫ادامه‬‫همیشه‬‫برای‬‫صعود‬‫این‬‫دارد‬‫تمایل‬،‫است‬‫ترقی‬‫و‬‫پیشرفت‬‫حال‬‫در‬‫اگر‬،‫مثال‬
.‫آمد‬ ‫خواهد‬ ‫پایین‬ ‫روزی‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫رود‬ ‫باال‬ ‫که‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫قانون‬ ‫این‬
‫اقتصادی‬‫وضعیت‬‫افتادن‬‫فرو‬‫آمادگی‬،‫دارند‬‫اقتصادی‬‫شکوفایی‬‫خود‬‫زندگی‬‫در‬‫که‬‫کسانی‬‫از‬‫بسیاری‬
‫خواهد‬ ‫باقی‬ ‫صورت‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫همیشه‬ ‫اوضاع‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫گمان‬ ‫و‬ ‫ندارند‬ ‫را‬ ‫شکوفایی‬ ‫آن‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫و‬
‫و‬‫‌اند‬‫ه‬‫نداد‬‫را‬‫آن‬‫وقوع‬‫احتمال‬‫که‬‫این‬‫دلیل‬‫به‬،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬‫مواجه‬‫سقوط‬‫و‬‫افول‬‫با‬‫ناگهان‬‫وقتی‬‫اما‬‫ماند؛‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫جسمی‬ ‫و‬ ‫روانی‬ ،‫ذهنی‬ ‫مشکالت‬ ‫دچار‬ ،‫ندارند‬ ‫را‬ ‫جدید‬ ‫شرایط‬ ‫پذیرش‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫آمادگی‬
‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫فکر‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫بیماری‬ ‫دچار‬ ‫وصل‬ ‫و‬ ‫فراق‬ ‫قانون‬ ‫از‬ ‫آگاهی‬ ‫عدم‬ ‫علت‬ ‫به‬ ‫زیادی‬ ‫عده‬
‫شرایطی‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫‌مانند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ... ‫و‬ ‫فرزندشان‬ ،‫همسرشان‬ ‫همیشه‬ ‫که‬
‫دچار‬ ،‫نباشیم‬ ‫سازگار‬ ‫هستی‬ ‫قوانین‬ ‫با‬ ‫اگر‬ .‫باشد‬ ‫‌ناپذیر‬‫ب‬‫اجتنا‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫شدن‬ ‫دور‬ ‫که‬ ‫آید‬ ‫پیش‬
.‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫زیادی‬ ‫بسیار‬ ‫مشکالت‬
‫وقوع‬ ‫به‬ ‫قانون‬ ‫همین‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫تاریخ‬ ‫های‬ ‫نشیب‬ ‫و‬ ‫فراز‬ ‫که‬ ‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬ ،‫کنیم‬ ‫نگاه‬ ‫تاریخ‬ ‫به‬ ‫اگر‬
‫اما‬ ‫‌اند؛‬‫ه‬‫رسید‬ ‫قدرت‬ ‫اوج‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ر‬‫امپراطو‬ ‫و‬ ‫سالطین‬ ،‫امرا‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬ ‫بسیار‬ ‫چه‬ .‫است‬ ‫پیوسته‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫روزی‬ ‫ناگهان‬ ،‫برسد‬ ‫فرا‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫حکمرانی‬ ‫حضیض‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫‌کرد‬‫ی‬‫نم‬ ‫تصور‬ ‫هرگز‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬
‫عدم‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫تکرار‬ ‫تاریخ‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫همواره‬ ‫که‬ ‫بزرگ‬ ‫اشتباه‬ ‫یک‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫یافت‬ ‫حضیض‬ ‫نقطه‬ ‫در‬

107. ‫انسان‬ ‫بينش‬
106
.‫است‬ ‫حضیض‬ ‫و‬ ‫اوج‬ ‫قانون‬ ‫از‬ ‫آگاهی‬
‫بشر‬ ‫که‬ ‫قدرتی‬ ‫باالترین‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تقویت‬ ‫انسان‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫قدرت‬ ‫قانون‬ ‫این‬
‫به‬ ،‫حضیض‬ ‫و‬ ‫اوج‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫است‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫قدرت‬ ،‫یابد‬ ‫دست‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫با‬ ‫بتواند‬ ،‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫آمدن‬ ‫پایین‬ ‫هنگام‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫قدرت‬ ‫باالترین‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫درس‬ ‫انسان‬
.‫نشود‬ ‫جسمی‬‫و‬‫روانی‬،‫ذهنی‬‫مختلف‬‫‌های‬‫ه‬‫لطم‬‫دچار‬‫و‬‫گردد‬‫مواجه‬‫شرایط‬‫با‬‫تمام‬‫قدرت‬
‫امیدبخش‬ ،‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫ناامیدی‬ ‫و‬ ‫دشواری‬ ‫و‬ ‫سختی‬ ‫اوج‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫برای‬ ‫حال‬ ‫عین‬ ‫در‬ ‫قانون‬ ‫این‬
‫هر‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ :‫یسری‬ ‫العسر‬ ‫مع‬ ّ‫«إن‬ ‫و‬ "‫است‬ ‫سپید‬ ،‫سیه‬ ‫شب‬ ‫"پایان‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نوید‬ ‫زیرا‬ ‫است؛‬
.»‫دارد‬‫قرار‬‫آسانی‬،‫سختی‬
‫در‬ ‫تحول‬ ‫اما‬ ‫است؛‬ )‫(خداوند‬ ‫یار‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫فراق‬ ‫و‬ ‫وصل‬ ‫همان‬ ،‫حضیض‬ ‫و‬ ‫اوج‬ ،‫عرفان‬ ‫دنیای‬ ‫در‬
.‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫معنی‬ ‫وصل‬ ‫و‬ ‫فراق‬ ‫او‬ ‫برای‬ ‫دیگر‬ ‫که‬ ‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬ ‫ثباتی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ،‫کمال‬ ‫مسیر‬
‫تمنایی‬ ‫او‬ ‫غیر‬ ‫او‬ ‫از‬ ‫باشد‬ ‫حـــــــیف‬ ‫که‬ ‫طلب‬ ‫دوست‬ ‫رضای‬ ‫باشد‬ ‫چه‬ ‫وصل‬ ‫و‬ ‫فراق‬
)‫(حافظ‬
،‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬‫شمع‬‫گرد‬‫به‬‫فقط‬‫که‬‫‌ای‬‫ه‬‫پروان‬‫مانند‬‫فرد‬‫و‬‫است‬‫پروانه‬‫و‬‫شمع‬‫قانون‬،‫حاکم‬‫قانون‬،‫حالت‬‫این‬‫در‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫‌خواهی‬‫ه‬‫یگان‬‫و‬‫‌‌بینی‬‫یگانه‬‫این‬‫بر‬‫منطبق‬‫او‬‫وجودی‬‫محور‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫حرکت‬‫خدا‬‫محور‬‫گرد‬‫به‬‫تنها‬
‫وجودی‬ ‫محور‬ ‫واقع‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫نهادینه‬ ‫او‬ ‫وجود‬ ‫در‬ »‫باهلل‬ ّ‫الا‬ ‫ة‬ّ‫و‬‫ق‬ ‫ال‬ ‫و‬ ‫«الحول‬ ،‫وضعیتی‬ ‫چنین‬ ‫در‬
‫یک‬‫گرد‬‫زیرا‬‫وصل؛‬‫در‬‫یا‬‫است‬‫فراق‬‫در‬‫که‬‫ندارد‬‫توجهی‬‫این‬‫به‬‫دیگر‬‫و‬‫بس‬‫و‬‫است‬‫یار‬‫محور‬‫همان‬‫او‬
.‫ندارد‬‫این‬‫جز‬‫دیگری‬‫خواست‬‫و‬‫است‬‫آمده‬ ‌‫ر‬‫د‬‫اساسی‬‫اصل‬‫یک‬‫صورت‬‫به‬‫او‬‫برای‬‫گردیدن‬‫محور‬
‫پسـندد‬ ‫هجــران‬ ‫يكـي‬ ‫و‬ ‫وصــل‬ ‫يكي‬ ‫پســندد‬ ‫درمــان‬ ‫يكــي‬ ‫و‬ ‫درد‬ ‫يكــي‬
‫پســندد‬ ‫جــانــان‬ ‫را‬ ‫‌چــه‬‫ن‬‫آ‬ ‫پسـندم‬ ‫هجران‬ ‫و‬ ‫وصل‬ ‫و‬ ‫درد‬ ‫و‬ ‫درمان‬ ‫از‬ ‫من‬
)‫طاهر‬‫(بابا‬

108. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
107
‫سکون‬ ‫در‬ ‫حرکت‬ ‫قانون‬ -7
‫کامل‬ ‫سکون‬ ‫و‬ ‫آرامش‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫سماوی‬ ‫اجرام‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫ستار‬ ‫همه‬ ‫آن‬ ‫در‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نگاه‬ ‫آسمان‬ ‫به‬ ‫وقتی‬
‫این‬‫یا‬‫و‬‫ندارند‬‫مقصدی‬‫و‬‫مبدأ‬‫هیچ‬‫که‬‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬‫گمان‬،‫نیستیم‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫حرکت‬‫متوجه‬‫چون‬‫و‬‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬
‫مهم‬ ‫اجزا‬ ‫این‬ ‫حضور‬ ‫و‬ ‫وجود‬ ‫فقط‬ ‫گویا‬ .‫نیستند‬ ‫دیگری‬ ‫مقصد‬ ‫عازم‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫رسید‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫همه‬ ‫که‬
‫آرامشی‬ ‫چنان‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫حضور‬ ‫بر‬ ‫زیرا‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫خالصه‬ ‫شان‬ »‫«بودن‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫طراحی‬ ‫از‬ ‫هدف‬ ‫و‬ ‫است‬
‫که‬ ‫است‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬ .‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫وجود‬ ‫پایانی‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫آغازی‬ ‫نه‬ ‫گویی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حکمفرما‬
.‫است‬ ‫‌گرفته‬‫ا‬‫فر‬ ‫آرام‬ ‫حرکتی‬ ‫را‬ ‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫همواره‬
‫انـجام‬ ‫نـه‬ ،‫پیـدا‬ ‫یکـی‬ ‫آغـاز‬ ‫نه‬ ‫آرام‬ ‫در‬ ‫دائـم‬ ‫و‬ ‫جنبـش‬ ‫در‬ ‫همـه‬
)‫(شبستری‬
»‫«رفتن‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫برای‬‫که‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫اعالم‬‫الهی‬‫محضر‬‫این‬‫در‬‫را‬‫خود‬‫حضور‬‫حالی‬‫در‬‫هستی‬‫اجزای‬‫همه‬
‫در‬ ‫حضورشان‬ ‫هدف‬ ‫نهایت‬ ‫و‬ ‫غایت‬ ،‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫آرامش‬ ‫پیام‬ ‫و‬ ‫است‬ »‫«بودن‬ ‫برای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نشان‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
.‫نیست‬‫بیش‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بهان‬‫و‬‫ندارد‬ ‫معنایی‬ »‫«رسیدن‬ ‫آن‬ ‫در‬‫که‬ ‫است‬ ‫فضایی‬
‫اجرام‬ ‫‌انتهای‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫آرام‬ ‫حرکت‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫پیامی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫پیامی‬ ‫حامل‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫هستی‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پدید‬ ‫هر‬
‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫زیستن‬ ‫درس‬ ،‫دریافت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫دیگر‬ ‫و‬ ‫سماوی‬
‫لحظه‬ ‫هر‬ ‫از‬ ‫چگونه‬ ‫بدانیم‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫جاری‬ ‫لحظه‬ ‫همین‬ ‫در‬ ‫چیز‬ ‫همه‬ ‫‌آموزد‬‫ی‬‫م‬ ‫عجول‬ ‫انسان‬
.‫باشد‬ ‫نقدی‬ ‫بهشت‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫هر‬ ،‫کنیم‬ ‫‌برداری‬‫ه‬‫بهر‬
‫در‬ ،‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫آرام‬ ‫ظاهر‬ ‫عکس‬ ‫به‬ ،‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫‌تر‬‫ق‬‫دقی‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نظار‬ ‫کیهان‬ ‫اجزای‬ ‫به‬ ‫وقتی‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬
‫ظاهر‬‫و‬‫واقعیت‬‫در‬‫کیهان‬،‫دیگر‬‫عبارتی‬‫به‬.‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬‫رو‬‫به‬‫رو‬‫عجیبی‬‫سرعت‬‫و‬‫شتاب‬‫با‬،‫یک‬‫هر‬‫دل‬
‫ویژگی‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫رفتار‬ ‫ولی‬ .‫است‬ ‫شتاب‬ ‫و‬ ‫جنبش‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫باطن‬ ‫و‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫سکون‬ ‫در‬ ‫خود‬
‫جنبش‬ ‫در‬ ‫چنان‬ ‫ظاهر‬ ‫در‬ ‫انسان‬ .‫ندارد‬ ‫مطابقتی‬ )‫است‬ ‫بشر‬ ‫راهنمای‬ ‫الگوی‬ ‫کتاب‬ ‫(که‬ ‫هستی‬ ‫کتاب‬

109. ‫انسان‬ ‫بينش‬
108
‫انجام‬ ‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫مثبت‬ ‫کار‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ‫ولی‬ ‫بکند‬ ‫جا‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫دنیا‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫گویی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫تکاپو‬ ‫و‬
.‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫سکون‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫حرکت‬ ‫باطن‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫نم‬
‫تطابق‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫بگیرد‬ ‫الگو‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫ضرورت‬ ‫هستی‬ ‫با‬ ‫‌فازی‬‫م‬‫ه‬ ‫و‬ ‫همراهی‬ ‫انسان‬ ‫برای‬
‫همان‬ ‫مدرن‬ ‫زندگی‬ ‫تبعات‬ ‫از‬ ‫یکی‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫‌آفرین‬‫ل‬‫مشک‬ ‫قطع‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫الزم‬
‫را‬ ‫فلک‬ ‫و‬ ‫زمان‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ،‫سکون‬ ‫در‬ ‫حرکت‬ ‫قانون‬ ‫با‬ ‫تطابق‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌زدگی‬‫ب‬‫شتا‬ ‫ویژگی‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫مواجه‬‫‌الهی‬‫غضب‬ ‫با‬‫را‬‫انسان‬‫نیز‬‫دیگری‬‫‌های‬‫ل‬‫شک‬‫به‬،‫‌انگیزد‬‫ی‬‫‌م‬‫ر‬‫ب‬‫انسان‬‫علیه‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ‫صحیح‬ ‫رفتار‬ ‫و‬ ‫طبیعی‬ ‫قوانین‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اعمال‬ ‫قانونمندی‬ ‫نحو‬ ‫به‬ ‫الهی‬ ‫غضب‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مجازاتی‬ ،‫الهی‬ ‫غضب‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تحقق‬ ،‫نکنیم‬ ‫رعایت‬ ‫را‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫رخ‬ ،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫هستی‬ ‫نظام‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫انسانی‬ ‫برای‬ ‫الهی‬ ‫قوانین‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫طبیعی‬
‫قطبی‬‫‌های‬‫خ‬‫ی‬‫شدن‬‫ذوب‬‫موجب‬‫فرایندی‬‫در‬‫که‬‫جو‬‫اکسیژن‬‫مصرف‬‫بهینه‬‫رعایت‬‫عدم‬،‫مثال‬‫برای‬
‫انسان‬‫اشتباه‬‫از‬‫ناشی‬‫الهی‬‫غضب‬‫که‬‫‌آورد‬‫ی‬‫م‬‫در‬‫جریان‬‫به‬‫را‬‫نوح‬‫طوفان‬‫نظیر‬‫عظیم‬‫طوفانی‬،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
.‫است‬‫انسان‬‫منفی‬‫اعمال‬‫نتیجه‬‫و‬‫قانونمند‬‫بازتاب‬‫الهی‬‫غضب‬،‫دیگر‬‫بیان‬‫به‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫محسوب‬
‫به‬ ‫را‬ ‫فرد‬ ‫روانی‬ ‫و‬ ‫ذهنی‬ ‫تعادل‬ ،‫است‬ ‫کرده‬ ‫خود‬ ‫درگیر‬ ‫شدت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫امروز‬ ‫انسان‬ ‫که‬ ‫‌زدگی‬‫ب‬‫شتا‬
‫را‬ ‫‌ناپذیری‬‫ن‬‫جبرا‬ ‫عوارض‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫جسم‬ ‫در‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫نارسای‬ ‫بروز‬ ‫باعث‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌زند‬‫ی‬‫م‬ ‫هم‬
‫اختالالت‬ ‫از‬ ‫دیگر‬ ‫بسیاری‬ ‫و‬ ‫‌هاضمه‬‫ء‬‫سو‬ ،‫استرس‬ ،‫‌خوابی‬‫ی‬‫ب‬ ‫مانند‬ ‫مشکالتی‬ .‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫جا‬ ‫به‬
.‫هستند‬ ‫مشکالت‬ ‫این‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫نارسای‬ ‫و‬
‫متقابل‬ ‫تأثیر‬ ‫قانون‬ ‌-8
‫در‬ ‫واقعیت‬ ‫این‬ .‫‌پذیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫اثر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫اثر‬ ‫دیگر‬ ‫اجزای‬ ‫همه‬ ‫بر‬ ‫کیهان‬ ‫از‬ ‫جزئی‬ ‫هر‬
‫اثر‬ ‫مادی‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫اجزای‬ ‫همه‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫یکدیگر‬ ‫بر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫ما‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫صدق‬ ‫نیز‬ ‫انسان‬ ‫مورد‬

110. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
109
.‫‌پذیریم‬‫ی‬‫م‬ ‫اثر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫متقابل‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌گذاریم‬‫ی‬‫م‬
‫خود‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫مستثنی‬ »‫متقابل‬ ‫تأثیر‬ ‫«قانون‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫موجودی‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫ذره‬ ‫هیچ‬
‫مختلف‬ ‫اجزای‬ ‫‌نهایت‬‫ی‬‫ب‬ .‫است‬ ‫برقرار‬ ‫دقیق‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رابط‬ ‫آن‬ ‫اجزای‬ ‫همه‬ ‫بین‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫واحد‬ ‫پیکر‬ ‫یک‬
‫‌های‬‫ل‬‫سلو‬‫تمام‬،‫مثال‬‫برای‬.‫دارند‬‫قرار‬‫متقابل‬‫تأثیر‬‫در‬‫یکدیگر‬‫با‬‫جهان‬‫یک‬‫عنوان‬‫به‬‫نیز‬‫انسان‬‫وجود‬
‫را‬ ‫راندمان‬ ‫بهترین‬ ‫سیستم‬ ‫این‬ ،‫مثبت‬ ‫متقابل‬ ‫تأثیر‬ ‫صورت‬ ‫در‬ .‫هستند‬ ‫ارتباط‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫بدن‬
‫سلول‬ ‫تریلیون‬ ‫صد‬ ،‫شود‬ ‫خارج‬ ‫خود‬ ‫طبیعی‬ ‫روند‬ ‫از‬ ‫سلول‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫محض‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫داشت‬ ‫خواهد‬
‫سلول‬ ‫یک‬ ‫تأثیر‬ ‫و‬ ‫ارزش‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫توان‬ ‫نمی‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫گیرند‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫خطر‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫دیگر‬
،‫شود‬ ‫سرطانی‬ ‫سلول‬ ‫یک‬ ‫اگر‬ .‫است‬ ‫اغماض‬ ‫قابل‬ ‫کامل‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫سلول‬ ‫تریلیون‬ ‫صد‬ ‫مقابل‬ ‫در‬
‫سلول‬ ‫این‬ ‫طبیعی‬ ‫غیر‬ ‫خودتکثیری‬ ‫روند‬ ‫یعنی‬ .‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫متاستاز‬ ‫خطر‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫سلو‬ ‫سایر‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫پیدا‬‫انتقال‬‫‌ها‬‫ل‬‫سلو‬‫سایر‬‫به‬
.‫است‬‫گرفته‬‫شکل‬‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬‫مجموعه‬‫از‬‫که‬‫است‬‫عظیم‬‫پیکر‬‫یک‬‫در‬‫سلولی‬‫همچون‬‫نیز‬‫انسانی‬‫هر‬
.‫شود‬‫برخوردار‬‫مثبت‬‫رشد‬‫این‬‫متقابل‬‫تأثیر‬‫از‬‫بتواند‬‫تا‬‫دهد‬‫رشد‬‫را‬‫دیگری‬‫کسی‬‫هر‬‫باید‬،‫پیکر‬‫این‬‫در‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫متحمل‬ ‫را‬ ‫سقوط‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫ضرر‬ ‫جامعه‬ ‫همه‬ ،‫کند‬ ‫تنزل‬ ‫جامعه‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫حتی‬ ‫اگر‬
‫میزان‬ .‫است‬ ‫جامعه‬ ‫عمومی‬ ‫امنیت‬ ‫رفتن‬ ‫بین‬ ‫از‬ ،‫فردی‬ ‫سقوط‬ ‫غرامت‬ ‫و‬ ‫تاوان‬ ‫پرداخت‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫آسیب‬ ‫جامعه‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کمتر‬ ،‫باشد‬ ‫برخوردار‬ ‫باالتری‬ ‫عمومی‬ ‫فرهنگ‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫جامع‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫جرائم‬
.‫دید‬‫خواهد‬‫کمتری‬
‫گوهـرنـد‬ ‫یـک‬ ‫ز‬ ‫آفرینـش‬ ‫در‬ ‫کـه‬ ‫یکدیــگرند‬ ‫اعضــای‬ ‫آدم‬ ‫بنــی‬
‫قــرار‬ ‫نمــانـد‬ ‫را‬ ‫عضـوهـــا‬ ‫دگـر‬ ‫روزگار‬ ‫آورد‬ ‫درد‬ ‫به‬ ‫عضــوی‬ ‫چـو‬
)‫(سعدی‬
‫(نظریه‬.‫کند‬‫کمک‬‫دیگران‬‫رشد‬‫به‬‫باید‬،‫کند‬‫رشد‬‫بخواهد‬‫کسی‬‫اگر‬‌-1:‫متقابل‬‫تاثیر‬‫قانون‬‫به‬‫توجه‬‫با‬

111. ‫انسان‬ ‫بينش‬
110
‫و‬ ‫بگیرد‬ ‫را‬ ‫دیگران‬ ‫رشد‬ ‫جلوی‬ ‫نحوی‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫کسی‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ ‌-2 )‫جمعی‬ ‫نجات‬ ‫و‬ ‫جمعی‬ ‫رشد‬
‫متضرر‬‫نهایت‬‫در‬‫نیز‬‫خود‬،‫کند‬‫ساقط‬‫فرهنگی‬‫ازسالمت‬،‫کشیده‬‫زیر‬‫به‬‫را‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬،‫خود‬‫رفتن‬‫باال‬‫برای‬
‫که‬ ‫گونه‬ ‫همان‬ ‫او‬ ‫بازماندگان‬ ‫و‬ ‫بعدی‬ ‫نسل‬ ‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نوادگان‬ ‫و‬ ‫فرزندان‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫سقوط‬ ،‫شده‬
‫زیان‬،‫هستیم‬‫خود‬‫قبلی‬‫‌های‬‫ل‬‫نس‬‫‌های‬‫ی‬‫کار‬‫اهمال‬‫و‬‫اشتباهات‬‫تاوان‬‫پرداخت‬‫حال‬‫در‬‫ما‬‫اکنون‬‫هم‬
.‫شد‬ ‫خواهند‬ ‫متحمل‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫خطای‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫ناشی‬
‫‌العمل‬‫س‬‫عک‬ ‫و‬ ‫عمل‬ ‫قانون‬ ‌-9
»‫‌العمل‬‫س‬‫عک‬‫و‬‫عمل‬‫«قانون‬‫که‬‫قانون‬‫این‬.‫دارد‬‫همراه‬‫به‬‫‌‌العملی‬‫عکس‬،‫عملی‬‫هر‬،‫مادی‬‫هستی‬‫جهان‬‫در‬
‫یک‬‫هر‬‫مقابل‬‫در‬‫زیرا‬‫است؛‬‫صادق‬‫قانون‬‫این‬‫نیز‬‫انسان‬‫مورد‬‫در‬.‫است‬‫تضاد‬‫عالم‬‫قوانین‬‫از‬‫یکی‬،‫دارد‬‫نام‬
.‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬‫عمل‬‫یا‬‫فکر‬‫آن‬‫نتیجه‬‫به‬‫را‬‫او‬‫که‬‫است‬‫نهفته‬‫واکنشی‬‫او‬‫‌های‬‫ه‬‫اندیش‬‫و‬‫کارها‬‫از‬
‫تـو‬ ‫کـردار‬ ‫پاسـخ‬ ،‫دم‬ ‫هـر‬ ‫بینــی‬ ‫تو‬ ‫بیـدار‬ ‫و‬ ‫باشی‬ ‫مــراقب‬ ‫گر‬
‫زایـدت‬ ‫چیزی‬ ،‫فعـل‬ ‫هر‬ ‫پـی‬ ‫کـز‬ ‫بایدت‬ ‫دل‬ ‫گر‬ ،‫باش‬ ‫مراقب‬ ‫هین‬
)‫(موالنا‬
)‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ ‫خود‬ ‫مبداء‬ ‫به‬ ‫(که‬ ‫پژواکی‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫صدایی‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کوهی‬ ‫مانند‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬
،‫بکارد‬ ‫جو‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫کسی‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫تشبیه‬ ‫کشتزاری‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫همچنین‬ .‫است‬ ‫همراه‬
‫انتظار‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫لحظه‬ ‫هر‬ ،‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫درو‬ ‫گندم‬ ،‫بکارد‬ ‫گندم‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫درو‬ ‫جو‬
.‫بود‬ ‫خود‬ ‫پندار‬ ‫و‬ ‫رفتار‬ ،‫کردار‬ ‫پاسخ‬ ‫دریافت‬
‫باز‬ ‫سایه‬ ‫آن‬ ،‫او‬ ‫سـوی‬ ‫گـردد‬ ‫باز‬ ‫دراز‬ ‫سایه‬ ‫افـــــکند‬ ‫دیوار‬ ‫چه‬ ‫گر‬
‫صــــدا‬ ‫را‬ ‫نداها‬ ،‫آید‬ ‫ما‬ ‫ســوی‬ ‫ندا‬ ‫ما‬ ‫فعل‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کوه‬ ‫جهان‬ ‫این‬
)‫(موالنا‬

112. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
111
‫نداشته‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫‌العملی‬‫س‬‫عک‬ ‫نامحسوس‬ ‫و‬ ‫محسوس‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫انسان‬ ‫اعمال‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هیچ‬
،‫مثال‬ ‫برای‬ .» ِ‫ساب‬ِ‫الح‬ ُ‫ریع‬َ‫س‬ ُ‫هلل‬‫ا‬َ‫و‬ «:‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ‫فوری‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫خ‬‫پاس‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫اما‬ .‫باشد‬
‫ترشح‬ ‫دستور‬ ،‫سرعت‬ ‫به‬ ‫مغز‬ ،‫هستیم‬ ‫‌دخوری‬‫و‬‫خ‬ ‫دچار‬ ‫و‬ ‫‌خوریم‬‫ی‬‫م‬ ‫حرص‬ ،‫‌ورزیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نفرت‬ ‫وقتی‬
‫که‬ ‫آن‬ ‫منفی‬ ‫تبعات‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مسموم‬ ‫بدن‬ ‫آن‬ ‫متعاقب‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫صادر‬ ‫را‬ ‫مسموم‬ ‫شیمیایی‬ ‫تولیدات‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫عارض‬،‫است‬‫مختلف‬‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬
‫است‬ ‫محشر‬ ‫روز‬ ،‫روز‬ ‫هر‬ ‫بود‬ ‫بینا‬ ‫گر‬ ‫دیده‬ ‫عمل‬ ‫مکافات‬ ‫بازار‬ ‫است‬ ‫گرم‬ ‫‌چنان‬‫ن‬‫آ‬
‫بخش‬ ‫این‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫‌گذار‬‫ر‬‫اث‬ ‫مدت‬ ‫طوالنی‬ ‫در‬ ‫دنیا‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫‌های‬‫ر‬‫رفتا‬ ‫نتایج‬ ‫از‬ ‫دیگری‬ ‫بخش‬
‫به‬ ‫صبح‬ ‫آقایی‬ ‫یا‬ ‫خانم‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬ .‫‌پیوندد‬‫ی‬‫م‬ ‫وقوع‬ ‫به‬ )‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫(با‬ ‫تاخیر‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫موجی‬ ‫صورت‬ ‫به‬
‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫پیدا‬ ‫لفظی‬ ‫مشاجره‬ ‫فردی‬ ‫با‬ ‫خود‬ ‫مسیر‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫خارج‬ ‫منزل‬ ‫از‬ ‫کار‬ ‫انجام‬ ‫قصد‬
‫موج‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دیگری‬ ‫شخص‬ ‫عصبی‬ ‫‌ریختگی‬‫م‬‫‌ه‬‫ه‬‫ب‬ ‫باعث‬ ‫دیگری‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫فرد‬ ‫آن‬ ‫و‬
‫موج‬ ‫همان‬ ‫امتداد‬ ،‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫بر‬ ‫خانه‬ ‫به‬ ‫آقا‬ ‫یا‬ ‫خانم‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫شب‬ ‫و‬ ‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫ادامه‬ ‫وار‬ ‫سلسله‬ ‫‌طور‬‫ن‬‫همی‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ... ‫و‬ ‫دوستان‬ ،‫خویشان‬ ،‫همسایه‬ ،‫خانواده‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫پنهان‬ ‫و‬ ‫نامحسوس‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫را‬
‫این‬ ‫غرامت‬ ‫باید‬ ‫نیز‬ ‫آیندگان‬ ،‫آن‬ ‫آثار‬ ‫انتقال‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫فرا‬ ‫را‬ ‫بعد‬ ‫نسل‬ ‫حتی‬ ‫موج‬ ‫این‬ ‫ادامه‬
.‫بپردازند‬ ‫را‬ ‫ناچیز‬ ‫خیلی‬ ‫هرچند‬ ‫عصبی‬ ‫درگیری‬
‫پیوستگی‬ ‫قانون‬ -10
‫و‬ ‫زمانی‬ ‫پیوستگی‬ ‫شاهد‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫پیوستگی‬ ‫هستی‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫هر‬ ‫اجزای‬ ‫بین‬
.‫هستیم‬)‫انرژی‬‫و‬‫ماده‬‫در‬‫(پیوستگی‬‫مکانی‬‫پیوستگی‬
:‫انرژی‬ ‫و‬‫ماده‬ ‫در‬ ‫پیوستگی‬ ‫قانون‬
‫در‬ ‫ذره‬ ‫هر‬ ‫جایگاه‬ ‫هستی‬ ‫نظام‬ ‫در‬ ،‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫کیهانی‬ ‫پیوستگی‬ ‫در‬ ‫انرژی‬ ‫و‬ ‫ماده‬ ‫تنها‬ ‫نه‬

113. ‫انسان‬ ‫بينش‬
112
‫دچار‬ ‫را‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ،‫جزئی‬ ‫هر‬ ‫حذف‬ ‫که‬ ‫نحوی‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫هستی‬ ‫عالم‬ ‫ذرات‬ ‫سایر‬ ‫با‬ ‫پیوستگی‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫اختالل‬
‫سـراپـای‬ ‫عالـم‬ ‫همـه‬ ‫یابـد‬ ‫خـلل‬ ‫جـای‬ ‫از‬ ‫برگیـری‬ ‫را‬ ‫ذره‬ ‫یـک‬ ‫اگـر‬
)‫(شبستری‬
:‫زمان‬‫در‬‫پیوستگی‬‫قانون‬
‫وضعیت‬ ‫محصول‬ ،‫آینده‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫وضعیت‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫گذشته‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ ،‫حال‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫ذره‬ ‫هر‬ ‫وضعیت‬
‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫متغیر‬ ‫زمان‬ ‫به‬ ‫بسته‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫ظاهری‬ ‫شکل‬ ،‫ضمن‬ ‫در‬ .‫‌باشد‬‫ی‬‫م‬ ‫‌اش‬‫ی‬‫کنون‬
‫مشاهده‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫دیده‬ ‫اکنون‬ ‫هم‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫متفاوت‬ ‫کلی‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫شکل‬ ،‫شود‬ ‫حذف‬ ‫زمان‬
‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫انطباق‬ ‫هم‬ ‫بر‬ ،‫است‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ن‬‫زما‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫شکل‬ ‫‌نهایت‬‫ی‬‫ب‬ ‫زیرا‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬
‫‌نهایت‬‫ی‬‫ب‬ ‫دارای‬ ‫خود‬ ‫خودی‬ ‫به‬ ‫شیء‬ ‫هر‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دیده‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫مجموع‬ ‫و‬
‫شکل‬ ،‫شوند‬ ‫منطبق‬ ‫برهم‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ ‫هستند؛‬ ‫متمایز‬ ‫یکدیگر‬ ‫از‬ ‫زمان‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫فرم‬ ‫و‬ ‫شکل‬
.‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫تغییر‬ ‫کلی‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫قیافه‬ ‫و‬
،‫بنابراین‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫رؤیت‬‫را‬)‫است‬‫زمان‬‫یک‬‫به‬‫مربوط‬‫که‬‫(شکلی‬‫شیء‬‫از‬‫فریم‬‫یک‬‫تنها‬‫انسان‬‫چشم‬
‫چیز‬ ‫هر‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫رو‬ ‫پیش‬ ‫را‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫کل‬ ‫از‬ ‫تصویری‬ ،‫زمان‬ ‫حذف‬ ‫صورت‬ ‫در‬
‫که‬ ‫‌یابیم‬‫ی‬‫م‬ ‫دست‬ ‫هستی‬ ‫درخت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫شجره‬ ‫به‬ ‫ما‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دیده‬ ‫آن‬ ‫منشأ‬ ‫با‬ ‫همراه‬
‫هستی‬‫واحد‬‫پیکر‬‫تصویر‬،‫شجره‬‫این‬.‫هستند‬‫مشترک‬‫ریشه‬‫یک‬‫در‬‫یکدیگر‬‫با‬‫مخلوقات‬‫همه‬،‫آن‬‫در‬
.‫است‬ ‫زمان‬ ‫فوق‬ ‫منظری‬ ‫از‬
‫عین‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بعد‬ ‫لحظه‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫وجود‬ ‫منشأ‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫ماقبل‬ ‫لحظه‬ ‫وجود‬ ‫محصول‬ ‫هم‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ذر‬ ‫هر‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫هستی‬ ‫مجموعه‬ ‫از‬ ‫عضوی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫انسان‬ .‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫ذرات‬ ‫سایر‬ ‫با‬ ‫پیوستگی‬ ‫در‬ ،‫حال‬
‫طی‬ ‫تاریخ‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫روندی‬ ‫محصول‬ ‫او‬ ‫وجود‬ ‫زیرا‬ ‫کند؛‬ ‫جدا‬ ‫مکان‬ ‫و‬ ‫زمان‬ ‫با‬ ‫نسبت‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬

114. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
113
‫وضعیت‬‫آن‬‫از‬‫طوالنی‬‫روندی‬‫طی‬‫و‬‫نیست‬‫جدا‬‫نخستین‬‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬‫از‬،‫امروز‬‫انسان‬‫یعنی‬.‫است‬‫شده‬
.‫است‬‫گرفته‬‫قرار‬‫فعلی‬‫موقعیت‬‫در‬
‫و‬ ‫فکری‬ ‫بلوغ‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫که‬ ‫خود‬ ‫حرکت‬ ‫سیر‬ ‫در‬ )‫تاریخ‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫(مجموعه‬ ‫بشر‬
‫از‬ ‫انسان‬ ‫یک‬ ‫زندگی‬ ‫مراحل‬ ‫مانند‬ ‫درست‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫گذشته‬ ‫متعددی‬ ‫مراحل‬ ‫از‬ ،‫است‬ ‫گردیده‬ ‫او‬ ‫درونی‬
‫میانسالی‬،‫جوانی‬،‫نوجوانی‬،‫کودکی‬،‫نوزادی‬،‫جنینی‬،‫نطفگی‬‫دوره‬‫دارای‬،‫مرگ‬‫و‬‫تولد‬‫تا‬‫نطفه‬‫انعقاد‬
‫در‬ ‫دوران‬ ‫آن‬ ‫مخصوص‬ ‫خصوصیت‬ ‫همان‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫طی‬ ‫را‬ ‫مراحلی‬ ‫‌سالی‬‫ن‬‫که‬ ‫و‬
‫قدرت‬‫و‬‫عقل‬‫دارای‬‫نوزادی‬‫دوران‬‫در‬‫فرد‬‫که‬‫گونه‬‫همان‬،‫مثال‬‫برای‬.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫نشان‬‫را‬‫انسان‬‫زندگی‬
‫به‬ ‫عقل‬ ‫فاقد‬ ‫خود‬ ‫نوزادی‬ ‫دروه‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫بشر‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫عمل‬ ‫غریزه‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫فقط‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫تشخیص‬
‫گذر‬ ‫برای‬ ‫زیادی‬ ‫بسیار‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫داشته‬ ‫حیوانی‬ ‫حیات‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫زندگی‬ ‫نوعی‬ ،‫بوده‬ ‫امروزی‬ ‫مفهوم‬
.‫است‬ ‫کرده‬ ‫سپری‬ ‫دوره‬ ‫این‬ ‫از‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫پیرامون‬ ‫تدریج‬ ‫به‬ ‫کودک‬ ،‫دوره‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫عقل‬ ‫شدن‬ ‫فعال‬ ‫با‬ ‫مصادف‬ ‫کودکی‬ ‫دوران‬
‫بشر‬ .‫نیست‬ ‫آشنا‬ ‫عشق‬ ‫دنیای‬ ‫با‬ ‫هنوز‬ ‫کودک‬ ،‫مرحله‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫کشف‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫و‬ ‫‌شناسد‬‫ی‬‫م‬
‫کاربردن‬‫به‬‫و‬‫کشف‬،‫ساخت‬‫به‬‫موفق‬،‫یافته‬‫دست‬‫تعقل‬‫ابتدایی‬‫مراحل‬‫به‬،‫خود‬‫کودکی‬‫دوران‬‫در‬‫نیز‬
‫به‬ ‫پا‬ ‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫خود‬ ‫حیات‬ ‫استمرار‬ ‫برای‬ ...‫و‬ ‫مسکن‬ ،‫غذا‬ ،‫پوشاک‬ ‫تأمین‬ ‫و‬ ‫ابزار‬
‫و‬ ‫عشق‬ ‫با‬ ‫آشنایی‬ ‫هنوز‬ ‫قطع‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫عصری‬ ‫چنین‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫گذاشته‬ ‫بشریت‬ »‫عقل‬ ‫«عصر‬ ‫عرصه‬
.‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫آن‬ ‫تبعات‬
‫او‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نداشته‬ ‫ظهوری‬ ‫شاعری‬ ‫ذوق‬ ،‫بشر‬ ‫کودکی‬ ‫دوران‬ ‫یا‬ »‫عقل‬ ‫«عصر‬ ‫در‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
‫اولیه‬ ‫نیازهای‬ ‫رفع‬ ‫و‬ ‫منظورها‬ ‫بیان‬ ،‫خود‬ ‫پیرامون‬ ‫کشف‬ ‫برای‬ ‫فقط‬ ‫کودک‬ ‫یک‬ ‫مانند‬ ‫درست‬
.‫است‬ ‫‌کرده‬‫ی‬‫م‬ ‫تالش‬ ‫زندگی‬
‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آشکار‬ ‫نوجوانی‬ ‫دوره‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫بروز‬ ‫و‬ ‫ذوق‬ ‫آثار‬ ‫انسان‬ ‫یک‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫طور‬ ‫همان‬ ،‫همچنین‬

115. ‫انسان‬ ‫بينش‬
114
‫دوره‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫بشریت‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫بروز‬ ‫را‬ ‫ذوق‬ ‫آثار‬ ‫و‬ ‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫آشنا‬ ‫عشق‬ ‫با‬ ‫او‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫دوره‬ ‫این‬ ‫در‬
‫در‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫بدون‬ ‫اما‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫دست‬ ‫عشق‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫تجارب‬ ‫مجموعه‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫نوجوانی‬
‫کور‬ ‫و‬ ‫خام‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫فقط‬ ،‫کند‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫تجزیه‬ ‫را‬ ‫تجاربی‬ ‫چنین‬ ‫نتیجه‬ ‫بتواند‬ ‫دوره‬ ‫این‬
‫و‬ ‫عشق‬ ‫است‬ ‫توانسته‬ ‫خود‬ ‫جوانی‬ ‫دوره‬ ‫در‬ ‫بشر‬ .‫است‬ ‫نفهمیده‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫تجربه‬
‫و‬ ‫رمانتیک‬ ‫و‬ ‫ادبی‬ ‫آثار‬ ‫بیشترین‬ ،‫رمانتیک‬ ‫دوران‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫درک‬ ‫کامل‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫تبعات‬
.‫است‬ ‫یافته‬ ‫بروز‬ ‫انسان‬ ‫ذوقی‬
‫‌گیری‬‫ه‬‫نتیج‬‫توانایی‬‫دوران‬‫این‬‫در‬.‫است‬‫میانسالی‬‫دوره‬،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫سپری‬‫بشر‬‫اکنون‬‫هم‬‫که‬‫دورانی‬‫اما‬‫و‬
‫دوران‬‫این‬‫در‬.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫فرا‬‫‌سالی‬‫ن‬‫که‬‫دوران‬‫آن‬‫از‬‫پس‬.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫حاصل‬‫آن‬‫به‬‫‌تر‬‫ه‬‫پخت‬‫نگاه‬‫و‬‫عشق‬‫از‬
‫به‬ ‫و‬ ‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬ ‫ثمر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫او‬ ‫عشق‬ ‫و‬ ‫عقل‬ ‫تجارب‬ ‫و‬ ‫تاریخی‬ ‫تالش‬ ‫که‬ ‫‌نویسد‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌نام‬‫ن‬‫پایا‬ ‫بشر‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫برده‬‫پی‬‫خلقت‬‫کلی‬‫نقشه‬‫و‬‫طرح‬
‫هر‬ ‫در‬ ‫یعنی‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫عوض‬ ‫سال‬ ‫هشت‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫بدن‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سلو‬ ،‫علمی‬ ‫گزارشات‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
‫‌های‬‫ل‬‫سلو‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫جای‬ ‫قبلی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سلو‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫جدید‬ ‫بدنی‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ‫انسان‬ ‫بدن‬ ‫سال‬ ‫هشت‬
‫گذشته‬ ‫و‬ ‫حال‬ ‫میان‬ ‫پیوستگی‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ‫هویت‬ ‫هم‬ ‫باز‬ ،‫فیزیکی‬ ‫کالبد‬ ‫تعویض‬ ‫با‬ ‫اما‬ .‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫جدید‬
‫(حتی‬ ‫بشر‬ ‫گذشته‬ ‫نسل‬ ،‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫است‬ ‫نمرده‬ ‫او‬ ‫کودکی‬ ‫دوران‬ ‫معنا‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حفظ‬ ‫او‬
‫قرار‬ ‫پیوستگی‬ ‫در‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫ما‬ ‫همه‬ .‫‌آیند‬‫ی‬‫م‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫وجود‬ ‫از‬ ‫جزئی‬ ‫نیز‬ )‫نئاندرتال‬ ‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬
‫وحدت‬ ‫به‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫‌گیری‬‫ی‬‫پ‬ ‫را‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫مختلف‬ ‫زوایای‬ ‫از‬ ‫وقتی‬ .‫نیستیم‬ ‫جدا‬ ‫هم‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫داریم‬
.‫‌بریم‬‫ی‬‫‌م‬‫ی‬‫پ‬ ‫آدم‬ ‫پیکر‬
‫ایجاد‬‫تشتت‬‫و‬‫کثرت‬...‫و‬‫روان‬‫و‬‫ذهن‬‫در‬‫که‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫تفکری‬‫به‬‫منجر‬،‫پیوستگی‬‫قانون‬‫به‬‫‌توجهی‬‫ی‬‫ب‬
.‫ماند‬‫نخواهد‬‫مصون‬‫لطمه‬‫از‬‫نیز‬‫جسم‬،‫آن‬‫نتیجه‬‫در‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬

116. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
115
‫ارتباط‬ ‫قانون‬ -11
‫وجود‬ ‫با‬ ‫نیز‬ ‫فردی‬ ‫هر‬ ‫وجود‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫هویت‬ ‫و‬ ‫معنا‬ ‫دیگر‬ ‫اجزای‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬ ‫جزئی‬ ‫هر‬ ،‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫در‬
‫این‬‫در‬‫آیا‬.‫کند‬‫زندگی‬‫تنهایی‬‫به‬‫نفر‬‫یک‬‫فقط‬‫ای‬‫جزیره‬‫در‬‫کنید‬‫فرض‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫پیدا‬‫معنا‬‫دیگر‬‫افراد‬
‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫کسی‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫اطمینان‬ ‫وقتی‬ ‫آیا‬ ‫باشد؟‬ ‫داشته‬ ‫اسمی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫صورت‬
‫منتقل‬‫را‬‫او‬‫منظور‬‫که‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫حروفی‬‫و‬‫اشکال‬‫ترسیم‬‫به‬‫مبادرت‬،‫کند‬‫برقرار‬‫ارتباط‬‫آثارش‬‫یا‬‫او‬‫با‬‫که‬
. ... ‫و‬ ‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫جا‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫از‬ ‫هنری‬ ‫اثری‬ ‫آیا‬ ‫کند؟‬
‫اقدام‬،‫دیگر‬‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬‫با‬‫غیرمستقیم‬‫ارتباط‬‫برای‬‫نقاش‬‫یک‬.‫است‬‫منفی‬‫سؤاالت‬‫گونه‬‫این‬‫به‬‫پاسخ‬
‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫رویارویی‬ ‫امکان‬ ‫و‬ ‫باشند‬ ‫دیگری‬ ‫افراد‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ،‫اصل‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫نقاشی‬ ‫به‬
.‫‌آید‬‫ی‬‫م‬‫وجود‬‫به‬ ‫هنر‬،‫باشد‬‫داشته‬‫وجود‬
‫بر‬ ‫ارتباط‬ ‫این‬ ‫حفظ‬ ،‫هنر‬ ‫مرتبه‬ ‫باالترین‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫مستقیم‬ ‫ارتباط‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ،‫هنر‬ ‫مرتبه‬ ‫اولین‬
،‫شعر‬ ‫مانند‬ ‫واسطی‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫یافت‬ ‫رشد‬ ‫ارتباط‬ ‫چنین‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫وحدت‬ ‫و‬ ‫محبت‬ ‫محور‬
‫وحدت‬ ‫باعث‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫درونی‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫جاذب‬ ‫ایجاد‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫هنر‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫عبور‬ ‫نیز‬ ...‫و‬ ‫موسیقی‬ ،‫نقاشی‬
‫انسان‬ ‫خواری‬ ‫و‬ ‫خفت‬ ‫نهایت‬ ،‫دافعه‬ ‫ایجاد‬ ،‫نسبت‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫یکدیگر‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫نزدیکی‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫‌هنری‬‫ی‬‫ب‬ ‫عین‬ ‫و‬
‫معنا‬ ‫عرضه‬ ‫با‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫طراحی‬ ‫عرضه‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫هستی‬ ‫عالم‬ ،‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫هر‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫همین‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫انسان‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫ارتباط‬ ‫برقراری‬ ‫ارزش‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫پیدا‬
‫ارزیابی‬ ‫چگونه‬ ‫را‬ ‫موجود‬ ‫ارتباط‬ ‫‌گیرد؛‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫دیگران‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬ ‫در‬ ‫ترتیبی‬ ‫و‬ ‫شکل‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫انسانی‬
‫است‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ‫او‬ ‫ارتباط‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫انگیزه‬ ،‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نتیج‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫عرضه‬ ‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫چیزی‬ ‫چه‬ ‫که‬
‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬‫وجود‬‫واسطه‬‫به‬‫انسانی‬‫هر‬‫وجود‬‫و‬‫ندارد‬‫معنا‬‫خود‬‫خودی‬‫به‬‫انسانی‬‫هیچ‬،‫خالصه‬‫طور‬‫به‬

117. ‫انسان‬ ‫بينش‬
116
‫که‬ ‫هستند‬ )‫(آدم‬ ‫واحدی‬ ‫نفس‬ ‫‌های‬‫ه‬‫جلو‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫همه‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫معنا‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬ ‫و‬ ‫دیگر‬
.‫دارند‬‫نیاز‬‫هستی‬‫با‬‫و‬‫هم‬‫با‬‫ارتباط‬‫به‬،‫یکدیگر‬‫به‬‫بخشیدن‬‫معنا‬‫و‬‫خود‬‫یافتن‬‫معنا‬‫برای‬
‫فکر‬ ‫و‬ ‫ندارند‬ ‫را‬ ‫دیگر‬ ‫فرد‬ ‫دیدن‬ ‫چشم‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫باشند‬ ‫کثیری‬ ‫عده‬ ،‫کثرت‬ ‫عالم‬ ‫دراین‬ ‫شاید‬
‫زندگی‬ ‫و‬ ‫بودند‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫آسود‬ ،‫نداشت‬ ‫وجود‬ ‫دیگری‬ ‫کس‬ ‫و‬ ‫بودند‬ ‫تنها‬ ‫زمین‬ ‫کره‬ ‫بر‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
‫به‬ ‫موفق‬ ‫و‬ ‫‌کردند‬‫ی‬‫نم‬ ‫پیدا‬ ‫معنا‬ ‫هرگز‬ ،‫بود‬ ‫چنین‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌دانند‬‫ی‬‫نم‬ ‫هرگز‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ .‫داشتند‬ ‫بهتری‬
.‫‌شدند‬‫ی‬‫نم‬ ‫نیز‬ ‫خود‬ ‫کشف‬
‫پیکر‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫متعلق‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫تشبیه‬ ‫‌هایی‬‫ل‬‫سلو‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫تاریخ‬ ‫طول‬ ‫‌های‬‫ن‬‫انسا‬ ‫همه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫از‬ ‫نفر‬ ‫یک‬ ‫حتی‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مربوط‬ ‫یکدیگر‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫همه‬ ‫اندیشه‬ ‫و‬ ‫اعمال‬ ‫بابت‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫هستند‬
‫عمل‬ ‫و‬ ‫اندیشه‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫زیان‬ ‫و‬ ‫ضرر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انسا‬ ‫همه‬ ،‫نباشد‬ ‫برخوردار‬ ‫درستی‬ ‫عمل‬ ‫و‬ ‫اندیشه‬
‫‌سابقه‬‫ء‬‫سو‬ ‫و‬ ‫‌سابقه‬‫ن‬‫حس‬ ‫آثار‬ ‫از‬ ‫همواره‬ ‫بعدی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫نس‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫متحمل‬ ‫را‬
.‫برخوردارند‬ ‫قبلی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫نس‬ ‫عملکرد‬
‫تضاد‬ ‫قانون‬ ‌-12
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬‫تشکیل‬‫را‬‫عالم‬‫این‬‫چارچوب‬‫که‬‫است‬‫تضاد‬‫قانون‬،‫مادی‬‫هستی‬‫عالم‬‫اصلی‬‫قوانین‬‫از‬‫یکی‬
‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫تضاد‬ ‫وجود‬ ‫واسطه‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫نایل‬ ‫آن‬ ‫فهم‬ ‫به‬ ‫او‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫دانش‬
‫شناخت‬‫به‬‫قادر‬‫انسان‬،‫مثال‬‫برای‬.‫است‬‫عاجز‬‫آن‬‫درک‬‫از‬‫قطع‬‫طور‬‫به‬ ،‫نباشد‬‫تضاد‬‫مشمول‬‫حقیقتی‬
.‫نیست‬‫خداوند‬‫ذات‬‫تعریف‬‫و‬
‫اسـت‬ ّ‫د‬‫نـ‬ ‫نـه‬ ‫و‬ ‫ماننـد‬ ‫نه‬ ‫را‬ ‫حـق‬ ‫ولـی‬ ‫اسـت‬ ‫ضـد‬ ‫به‬ ‫اشیـا‬ ‫جملـه‬ ‫ظـــهور‬
‫را‬ ‫او‬ ‫دانـــی‬ ‫چـــگونه‬ ‫تـــا‬ ‫نــدانــم‬ ‫همتـا‬ ‫و‬ ‫ضـد‬ ‫را‬ ‫حـق‬ ‫ذات‬ ‫چونبـود‬
)‫(شبستری‬

118. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
117
،‫باشد‬‫پنهان‬‫انسان‬‫دید‬‫از‬‫که‬‫چه‬‫آن‬‫و‬‫است‬‫ضبط‬‫و‬‫ثبت‬‫و‬‫کشف‬‫قابل‬،‫باشد‬‫‌پذیر‬‫د‬‫تضا‬‫که‬‫چه‬‌‫ن‬‫آ‬‫تنها‬
.‫است‬ ‫شدن‬ ‫آشکار‬ ‫قابل‬ ‫بودن‬ ‫‌پذیر‬‫د‬‫تضا‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫فقط‬
‫بود‬ ‫پنهان‬ ،‫ضد‬ ‫نیست‬ ‫را‬ ‫حق‬ ‫که‬ ‫چون‬ ‫شود‬ ‫پیدا‬ ‫ضد‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫نهانـــــــ‬ ‫پس‬
)‫(موالنا‬
‫نیز‬ ‫او‬ ‫رشد‬ ‫عامل‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫درگیر‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫د‬‫تضا‬ ‫با‬ ‫خود‬ ‫زندگی‬ ‫سراسر‬ ‫در‬ ‫انسان‬ ،‫کلی‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫‌ای‬‫ه‬‫زمین‬ ‫چنین‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫آفریده‬ ‫تضاد‬ ‫چارچوب‬ ‫بر‬ ‫جهانی‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫او‬ ،‫انسان‬ ‫خالق‬ .‫است‬ ‫تضاد‬ ‫وجود‬
‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬ ‫بالفعلی‬ ‫توان‬ ‫به‬ ‫تبدیل‬ ‫آدم‬ ‫بالقوه‬ ‫توان‬ ،‫نداشت‬ ‫وجود‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫اگر‬ .‫یابد‬ ‫دست‬ ‫تعالی‬ ‫به‬
.‫داشت‬ ‫ثابتی‬ ‫وضعیت‬ ‫او‬ ‫و‬
‫پـدیـد‬ ‫آیـد‬ ‫خوشــدلی‬ ،‫ضـد‬ ‫بدیـن‬ ‫تا‬ ‫آفریـد‬ ‫آن‬ ‫پـی‬ ‫حق‬ ،‫را‬ ‫غـم‬ ‫و‬ ‫رنـج‬
‫بود‬ ‫پنـهان‬ ‫ضد‬ ‫نیست‬ ‫را‬ ‫حـق‬ ‫که‬ ‫چون‬ ‫شـود‬ ‫پیـدا‬ ‫ضــد‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫نهان‬ ‫پس‬
‫زنگ‬ ‫و‬ ‫روم‬ ‫چـون‬ ‫بود‬ ‫پیدا‬ ‫ضـد‬ ‫به‬ ‫ضد‬ ‫رنـگ‬ ‫به‬ ‫آنگه‬ ‫بود‬ ‫نـور‬ ‫بر‬ ‫نظـر‬ ‫که‬
‫صــدور‬ ‫در‬ ‫‌نمـــاید‬‫ی‬‫مـ‬ ‫را‬ ‫ضـد‬ ،‫ضـد‬ ‫نـور‬ ‫تو‬ ‫دانستـی‬ ،‫نور‬ ‫ضـد‬ ‫به‬ ‫پس‬
)‫(موالنا‬
‫رویداد‬ ‫هر‬.‫است‬ ‫تضاد‬‫وجود‬‫محصول‬،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬‫شکل‬‫مرگ‬‫و‬‫تولد‬‫پایه‬‫بر‬،‫خود‬‫خودی‬‫به‬‫که‬‫زندگی‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫بتواند‬ ‫که‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫فنا‬ ‫و‬ ‫نابودی‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ،‫باشد‬ ‫تضاد‬ ‫درگیر‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پدید‬ ‫و‬
‫عامل‬ ،‫تضاد‬ ‫دیگر‬ ‫عبارتی‬ ‫به‬ .‫برسد‬ ‫جاودانگی‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫رها‬ ‫نابودی‬ ‫و‬ ‫فنا‬ ‫از‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ،‫برهاند‬ ‫تضاد‬ ‫از‬
.‫است‬‫جاودانگی‬‫عامل‬،‫‌تضادی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫آنتروپی‬‫و‬‫خستگی‬
‫جـاودان‬ ‫عمـر‬ ‫است‬ ‫اضـداد‬ ‫صلـح‬ ‫جهان‬ ‫این‬ ‫عمر‬ ‫است‬ ‫اضداد‬ ‫جنگ‬
‫باعث‬ ،‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫معنا‬ ‫آن‬ ‫ضد‬ ‫ظهور‬ ‫با‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫و‬ ،‫تضاد‬ ‫قانون‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫بینش‬ ‫تطابق‬ ‫عدم‬
‫الهی‬ ‫قانون‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫تضاد‬ ‫قانون‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫کس‬ ‫هیچ‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫او‬ ‫آفرینش‬ ‫طرح‬ ‫با‬ ‫انسان‬ ‫درگیری‬

119. ‫انسان‬ ‫بينش‬
118
‫که‬‫اکنون‬‫و‬‫‌کرد‬‫ی‬‫م‬‫پیدا‬‫تغییر‬‫هستی‬‫جهان‬‫روابط‬‫و‬‫شکل‬،‫تضاد‬‫نبودن‬‫صورت‬‫در‬.‫ببرد‬‫بین‬‫از‬،‫است‬
‫آورد‬‫در‬‫کنترل‬‫به‬‫را‬‫آن‬‫عوامل‬‫درونی‬‫ظهور‬،‫هنرمندی‬‫با‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬،‫است‬‫گرفته‬‫شکل‬‫آن‬‫پایه‬‫بر‬‫جهان‬
‫جهان‬‫ارکان‬‫همه‬‫با‬‫درونی‬‫تضاد‬،‫تضاد‬‫قانون‬‫پذیرش‬‫عدم‬.‫رسید‬‫ارزشمندی‬‫نتیجه‬‫به‬،‫کنترل‬‫این‬‫با‬‫و‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بیمار‬‫و‬‫انسان‬‫مسمومیت‬‫و‬‫تنش‬‫باعث‬‫و‬‫‌بخشد‬‫ی‬‫م‬‫افزایش‬‫را‬‫هستی‬
‫جبر‬ ‫قانون‬ -13
.‫نیست‬ ‫فراری‬ ‫و‬ ‫گریز‬ ‫راه‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫جزئی‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫حاکم‬ »‫جبر‬ ‫«قانون‬ ،‫هستی‬ ‫اجزای‬ ‫همه‬ ‫بر‬
‫بازگشت‬ .‫نامید‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫نیز‬ »‫ذاتی‬ ‫«حرکت‬ ،‫است‬ »‫راجعون‬ ‫«الیه‬ ‫حرکت‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫عالم‬ ‫جبری‬ ‫حرکت‬
‫میسر‬ ‫حرکت‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫گریز‬ ‫امکان‬ ،‫اجزا‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هیچ‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫اوست‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫چیز‬ ‫همه‬
‫مبداء‬‫یک‬‫از‬‫ریلی‬‫مسیر‬‫در‬‫که‬‫کرد‬‫تشبیه‬‫قطاری‬‫حرکت‬‫به‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫را‬)‫(ذاتی‬‫جبری‬‫حرکت‬.‫نیست‬
‫در‬ ،‫قطار‬ ‫مسافرین‬ ‫اما‬ ‫‌رسد؛‬‫ی‬‫م‬ ‫مقصد‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫مشخص‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‫حرکت‬ ‫به‬ ‫شروع‬
»‫«جبر‬،‫نتیجه‬‫در‬.‫هستند‬‫مختار‬‫مختلف‬‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬‫انجام‬‫در‬‫و‬‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬‫حرکت‬‫خود‬‫اختیار‬‫به‬‫‌ها‬‫ن‬‫واگ‬
.‫است‬‫حاکم‬‫انسان‬‫کلی‬‫حرکت‬‫بر‬»‫«اختیار‬‫و‬
‫قوانین‬ ‫همه‬ ‫عبارتی‬ ‫به‬ .‫است‬ »‫جبر‬ ‫«قانون‬ ‫درک‬ ‫و‬ ‫فهم‬ ،‫شناخت‬ ‫عدم‬ ،‫بینشی‬ ‫مشکالت‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫که‬ ‫انسان‬ ‫پرسش‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫معنا‬ ‫انسان‬ ‫اختیار‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الهی‬ ‫جبر‬ ‫از‬ ‫ای‬ ‫جلوه‬ ‫هستی‬
‫‌آگاهی‬‫ا‬‫ن‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ،)‫ذاتی‬ ‫حرکت‬ ‫در‬ ‫جبر‬ ‫درباره‬ ‫(پرسش‬ ‫کرد‬ ‫حرکت‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫جهتی‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫چرا‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫حرکت‬ ‫چگونگی‬ ‫و‬ ‫کیفیت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مسیر‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫اهمیت‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫نقش‬ ‫از‬
‫و‬ ‫خود‬ ،‫هستی‬ ‫و‬ ‫خداوند‬ ‫با‬ ‫تضاد‬ ‫موجب‬ ،‫نیز‬ ‫جبر‬ ‫قانون‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫درست‬ ‫بینش‬ ‫عدم‬ ،‫بنابراین‬
.‫است‬ ‫انسان‬ ‫برای‬ ‫‌زا‬‫ی‬‫بیمار‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ،‫شده‬ ‫دیگران‬

120. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
119
‫هرز‬ ‫علف‬ ‫قانون‬ ‌-14
‫اما‬.‫برساند‬‫ثمر‬‫به‬‫را‬‫خود‬‫نظر‬‫مورد‬‫محصول‬‫تا‬‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫متحمل‬‫را‬‫زیادی‬‫بسیار‬‫زحمات‬‫‌دار‬‫ه‬‫مزرع‬‫یک‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫رشد‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫محصول‬ ‫از‬ ‫زودتر‬ ،‫رسیدگی‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫هرگونه‬ ‫و‬ ‫کشت‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ‫بدون‬ ‫هرز‬ ‫علف‬
‫تحمل‬ ‫دلخواه‬ ‫محصول‬ ‫از‬ ‫بهتر‬ ‫را‬ ... ‫و‬ ‫آبی‬ ‫بی‬ ،‫گرما‬ ،‫سرما‬ ‫است؛‬ ‫محصول‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫م‬‫مقاو‬ ‫هرز‬ ‫علف‬
‫نابود‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫خود‬ ‫مزرعه‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫وجود‬ ‫خواهان‬ ‫وجه‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫‌دار‬‫ه‬‫مزرع‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫تخم‬‫تا‬‫‌کشد‬‫ی‬‫م‬‫آتش‬‫به‬‫را‬‫مزرعه‬،‫محصول‬‫برداشت‬‫از‬‫پس‬‫یا‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫استفاده‬‫ش‬ُ‫ک‬‌‫ف‬‫عل‬‫از‬‫کردنش‬
،‫محصول‬ ‫نشستن‬ ‫بار‬ ‫به‬ ‫از‬ ‫زودتر‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫هم‬ ‫باز‬ ‫بعدی‬ ‫کشت‬ ‫در‬ ،‫برود‬ ‫بین‬ ‫از‬ ‫هرز‬ ‫علف‬
‫به‬ ‫رسیدگی‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫پیام‬ ‫دار‬ ‫مزرعه‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫رشد‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫ثمر‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫هرز‬ ‫علف‬ ‫این‬
‫است‬ ‫شده‬ ‫باعث‬ ،‫است‬ ‫بوده‬ ‫اغماض‬ ‫قابل‬ ‫و‬ ‫کوچک‬ ‫بسیار‬ ‫هرچند‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫غفلتی‬ ‫دچار‬ ‫مزرعه‬
.‫نگیرد‬‫نتیجه‬‫خود‬‫زحمات‬‫از‬‫خوبی‬‫به‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ل‬ُ‫گ‬ ‫نشستن‬ ‫بار‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫رویش‬ ‫امکان‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مزرع‬ ‫مانند‬ ‫درست‬ ‫نیز‬ ‫انسان‬ ‫ذهن‬
‫قانون‬ ‫نیز‬ ‫مزرعه‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫مسموم‬ ‫و‬ ‫هرز‬ ‫‌های‬‫ف‬‫عل‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫ارزشمند‬ ‫بسیار‬ ‫محصوالت‬
‫از‬ ‫با‬ ‫مساوی‬ ‫‌انگاری‬‫ل‬‫سه‬ ‫هرگونه‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫صراحت‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫قانونی‬ .‫است‬ ‫حاکم‬ ‫هرز‬ ‫علف‬
.‫است‬ ‫آن‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫هرز‬ ‫های‬ ‫علف‬ ‫جایگزینی‬ ‫و‬ ‫انسان‬ ‫های‬ ‫اندیشه‬ ‫و‬ ‫تفکرات‬ ‫محصول‬ ‫رفتن‬ ‫دست‬
‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬ ‫فرهنگ‬ ‫و‬ ‫ادب‬ ‫با‬ ‫مغایر‬ ‫یا‬ ‫پوچ‬ ‫‌های‬‫ه‬‫آموز‬ ‫و‬ ‫غلط‬ ‫‌های‬‫ه‬‫اندیش‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫اثبات‬ ‫تجربه‬
‫برای‬ .‫دارد‬ ‫بیشتری‬ ‫ماندگاری‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫رسوخ‬ ‫انسان‬ ‫ذهن‬ ‫در‬ ‫سالم‬ ‫و‬ ‫مفید‬ ‫‌های‬‫ه‬‫آموز‬ ‫و‬ ‫افکار‬ ‫از‬
‫بدون‬ ‫شعری‬ ‫دیگر‬ ‫گروه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫عارف‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫شعری‬ ‫آموز‬ ‫دانش‬ ‫گروه‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫شیوه‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫اگر‬ ،‫مثال‬
‫موفق‬ ‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬ ‫دوم‬ ‫گروه‬ ،‫کنند‬ ‫حفظ‬ ‫را‬ ‫شعر‬ ‫بخواهیم‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دهیم‬ ‫آموزش‬ ‫را‬ ‫مسموم‬ ‫و‬ ‫محتوا‬
.‫شد‬ ‫خواهند‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫شعر‬ ‫کردن‬ ‫حفظ‬ ‫به‬
‫مشاهدات‬‫و‬‫‌ها‬‫ن‬‫داستا‬،‫‌ها‬‫م‬‫فیل‬،‫‌ها‬‫ت‬‫صحب‬،‫اشعار‬‫همواره‬‫که‬‫هستیم‬‫شاهد‬‫جامعه‬‫سطح‬‫در‬،‫همچنین‬

121. ‫انسان‬ ‫بينش‬
120
‫معرفتی‬‫بار‬‫که‬‫مشاهداتی‬‫و‬‫ها‬‫داستان‬،‫‌ها‬‫م‬‫فیل‬،‫‌ها‬‫ت‬‫صحب‬،‫اشعار‬‫از‬‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬‫بسیار‬‫مسموم‬‫و‬‫نامناسب‬
.‫‌گذارند‬‫ی‬‫م‬ ‫جا‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬‫تأثیر‬ ‫و‬ ‫‌نشینند‬‫ی‬‫م‬ ‫ذهن‬‫به‬ ،‫دارند‬
،‫رکیک‬ ‫‌های‬‫ف‬‫حر‬ ‫شنیدن‬ ‫با‬ ‫اغلب‬ ‫که‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫مشکل‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫گاهی‬ ‫نیز‬ ‫کودکان‬ ‫تربیت‬ ‫در‬
‫سخنان‬‫فراگرفتن‬ ‫با‬‫قیاس‬‫در‬‫یادگیری‬‫این‬‫که‬‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬‫و‬‫‌آموزند‬‫ی‬‫م‬‫را‬‫آن‬‫خوبی‬‫به‬‫‌معنی‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫زشت‬
.‫است‬‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬،‫بامعنی‬‫و‬‫زیبا‬
‫محصول‬‫که‬‫است‬‫این‬‫هرز‬‫علف‬‫خطر‬‫و‬‫است‬‫هرز‬‫علف‬‫رشد‬‫برای‬‫بستر‬‫بهترین‬‫انسان‬‫ذهن‬‫مزرعه‬
‫‌گویی‬‫ل‬‫مهم‬‫به‬‫را‬‫فرد‬‫گاهی‬‫و‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫ایجاد‬‫فکری‬‫انحراف‬‫گاهی‬‫نابودی‬‫این‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫نابود‬‫را‬‫اصلی‬
‫بلکه‬،‫بود‬‫خود‬‫ذهن‬‫مزرعه‬‫مراقب‬‫باید‬‫تنها‬‫نه‬،‫بنابراین‬.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫دچار‬‫او‬‫کنترل‬‫از‬‫خارج‬‫‌گویی‬‫ه‬‫گزاف‬‫و‬
‫داشت‬‫یاد‬‫به‬‫و‬‫گفت‬‫سخن‬‫شده‬‫حساب‬‫و‬‫کرد‬‫پرهیز‬‫‌فایده‬‫ی‬‫ب‬‫و‬‫هجو‬‫جمالت‬‫و‬‫عبارات‬‫گفتن‬‫از‬‫باید‬
."‫اوست‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تراود‬ ‫برون‬ ‫همان‬ ‫کوزه‬ ‫"از‬ :‫که‬
،‫عرفان‬ ‫در‬ ‫هرز‬ ‫علف‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ،‫عمده‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ .‫است‬ ‫‌تر‬‫ي‬‫جد‬ ‫بسيار‬ ‫عرفان‬ ‫دنياي‬ ‫در‬ ‫هرز‬ ‫علف‬ ‫خطر‬
‫كمال‬ ‫مسير‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫انسان‬ ‫و‬ ‫برساند‬ ‫آسيب‬ ‫صحيح‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫بين‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫غلطي‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫بين‬
‫تشخيص‬ ‫براي‬ ‫الزم‬ ‫معيار‬ ،‫فرد‬ ‫اگر‬ .‫باشد‬ ‫غفلت‬ ‫يا‬ ‫جهل‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬ ‫اتفاق‬ ‫اين‬ .‫كند‬ ‫منحرف‬
،‫بگذارد‬ ‫كنار‬ ‫و‬ ‫كند‬ ‫تفكيك‬ ‫را‬ ‫منفي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫آگاه‬ ‫نتواند‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫را‬ ‫منفي‬ ‫و‬ ‫مثبت‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫آگاه‬
‫غلط‬ ‫تعبير‬ ‫و‬ ‫تفسير‬ .‫‌كشند‬‫ي‬‫م‬ ‫تباهي‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫مثبت‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫آگاه‬ ‫نتايج‬ ،‫هرز‬ ‫علف‬ ‫نقش‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫آگاه‬ ‫این‬
‫مزرعه‬‫از‬‫مراقبت‬،‫عرفان‬‫مسیر‬‫در‬،‫بنابراین‬.‫است‬‫‌آفرین‬‫ر‬‫خط‬،‫صورت‬‫همين‬‫به‬‫نیز‬‫مثبت‬‫‌هاي‬‫ي‬‫آگاه‬
: ‫داشت‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ‫منظور‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫است‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫ضرور‬ ‫ذهن‬
.‫نيست‬‫جايز‬‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫از‬‫استفاده‬‫و‬‫مثبت‬‫‌های‬‫ت‬‫دریاف‬‫تحليل‬‫و‬‫تجزيه‬‫مورد‬‫در‬‫‌انگاري‬‫ل‬‫سه‬‫نوع‬‫هيچ‬‌-1
‫و‬ ‫بينشي‬ ‫و‬ ‫ظرفيتي‬ ‫نقايص‬ ‫تا‬ ‫كرد‬ ‫بازنگري‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دروني‬ ‫تحوالت‬ ‫بايد‬ ‫مسیر‬ ‫از‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‌-2
.‫شوند‬‫برطرف‬‫و‬‫شناسايي‬‫شخصيتي‬‫اشكاالت‬

122. ‫آن‬ ‫بر‬ ‫حاكم‬ ‫اصول‬ ‫و‬ ‫هستي‬ ‫قوانين‬
121
.‫شد‬ ‫غافل‬ ،‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫عمل‬ ‫وارد‬ ‫ظرافت‬ ‫با‬ ‫كه‬ ‫شيطان‬ ‫ترفندهاي‬ ‫از‬ ‫‌توان‬‫ي‬‫نم‬ ‌-3
‫تعادل‬ ‫قانون‬ -15
‫هر‬ ‫در‬ ،‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫اجزا‬ ‫شده‬ ‫تعریف‬ ‫و‬ ‫معین‬ ‫روابط‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ،‫هستی‬ ‫جهان‬ ‫دم‬ ‫به‬ ‫دم‬ ‫تغییر‬ ‫وجود‬ ‫با‬
‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫نقش‬ ‫تعادل‬ ‫این‬ ‫ایجاد‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫نوبه‬ ‫به‬ ‫جزئی‬ ‫هر‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫لحظ‬ ‫تعادلی‬ ،‫بخشی‬
.‫گرفت‬‫نادیده‬‫را‬‫‌ای‬‫ه‬‫ذر‬‫هیچ‬‫نقش‬‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬‫تعادل‬
:‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫تعادل‬ ‫نوع‬ ‫سه‬ ،‫کل‬ ‫در‬ ‫اما‬
‫منفی‬‫استاتیک‬‫تعادل‬.1
‫خنثی‬‫استاتیک‬‫تعادل‬.2
‫مثبت‬‫استاتیک‬‫تعادل‬.3
.‫‌گردد‬‫ی‬‫نم‬‫بر‬‫قبل‬‫وضعیت‬‫در‬‫تعادل‬‫به‬‫دیگر‬،‫شود‬‫خارج‬‫تعادل‬‫از‬‫شیء‬‫اگر‬،‫منفی‬‫استاتیک‬‫حالت‬‫در‬
‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫ادامه‬ ‫حرکت‬ ‫به‬ ‫راستا‬ ‫همان‬ ‫در‬ ،‫کند‬ ‫حرکت‬ ‫طرف‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫شیء‬ ،‫خنثی‬ ‫استاتیک‬ ‫حالت‬ ‫در‬
‫تعادل‬ ‫به‬ ‫جدید‬ ‫وضعیت‬ ‫در‬ ،‫دهد‬ ‫تغییر‬ ‫سو‬ ‫کدام‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫جهت‬ ،‫محرک‬ ‫عامل‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫بسته‬ ‫و‬
‫وضعیت‬ ‫در‬ ‫تعادل‬ ‫به‬ ‫دوباره‬ ً‫ا‬‫حتم‬ ،‫شود‬ ‫خارج‬ ‫تعادل‬ ‫از‬ ‫شیء‬ ‫اگر‬ ‫مثبت‬ ‫استاتیک‬ ‫حالت‬ ‫ودر‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬
.‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬‫باز‬‫پیشین‬
‫دینامیک‬‫تعادل‬‫در‬.‫است‬‫تعادل‬‫عدم‬‫و‬‫لغزش‬‫معرض‬‫در‬‫چیزی‬‫هر‬‫و‬‫ندارد‬‫وجود‬‫مطلق‬‫تعادل‬‫اشیاء‬‫در‬
‫منفی‬‫استاتیک‬‫تعادل‬ ‫خنثی‬‫استاتیک‬‫تعادل‬ ‫مثبت‬‫استاتیک‬‫تعادل‬

123. ‫انسان‬ ‫بينش‬
122
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫گرفته‬‫نظر‬‫در‬‫‌ها‬‫ل‬‫تعاد‬‫این‬‫انواع‬‫طراحی‬‫هر‬‫در‬.‫دارد‬‫وجود‬‫مثبت‬‫و‬‫خنثی‬،‫منفی‬‫حالت‬‫سه‬‫نیز‬
.‫برسد‬‫تعادل‬‫به‬‫خود‬‫به‬‫خود‬‫بتواند‬‫وسیله‬‫آن‬‫که‬‫است‬‫‌ای‬‫ه‬‫گون‬‫به‬‫متحرکی‬‫وسیله‬‫هر‬‫طراحی‬‫بهترین‬
‫باید‬ ،‫بنابراین‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫خارج‬ ‫تعادل‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫عواملی‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫هواپیما‬ ‫یک‬ ،‫مثال‬ ‫برای‬
.‫گردد‬ ‫باز‬ ‫تعادل‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫نحوی‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫طراحی‬
‫مثبت‬‫استاتیک‬‫تعادل‬‫افزایش‬‫روند‬