Επιμόρφωση στη διαφοροποιημένη διδασκαλία

1. Υποθεματική: Διαφοροποίηση ως προς το
κοινωνικό περιβάλλον της Σχολικής Τάξης
Επιμόρφωση σε πρακτικές υποστήριξης των μαθητών
και των μαθητριών στο πλαίσιο της Διαφοροποιημένης
Διδασκαλίας

2. Α΄ΚΑΙ Β΄ΦΑΣΗ
ΤΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

3. Το κοινωνικό κεφάλαιο μέσα στη σχολική τάξη
Στοιχεία από την εικόνα που αναδεικνύουν την πραγματικότητα της
διαφοροποίησης των παιδιών μιας τυπικής σχολικής τάξης προς το κοινωνικό
τους περιβάλλον.
-Παιδιά που πάνε στο σχολείο με
σχολικό / με λεωφορείο αστικό / με
το αυτοκίνητο / με τα πόδια κτλ.
-Καινούρια σχολική τσάντα/
πολυκαιρισμένη σχολική τσάντα
--Πλούσιο κολατσιό / φτωχό
Σπίτι με μεγάλες βιβλιοθήκες –
κουλτούρα διαβάσματος / σπίτια
χωρίς καθόλου αντίστοιχη
κουλτούρα
-Αγόρι / Κορίτσι και όσα
κουβαλούν οι ταυτότητες φύλου
και πώς αντιμετωπίζονται μέσα
στην οικογένεια οι ταυτότητες
αυτές
-Παιδιά από οικογένειες που
παρέχουν ευκαιρίες εξωσχολικών
δραστηριοτήτων (καλλιτεχνικές,
αθλητικές, κτλ.) και σπίτια χωρίς
αυτή τη δυνατότητα.
Άρα και παιδιά που συμμετέχουν
και κοινωνικοποιούνται μέσα από
πολλές ομάδες και παιδιά που
έχουν μόνο το σχολείο για να
κοινωνικοποιηθούν.

4. Το κοινωνικό περιβάλλον της σχολικής τάξης
και η διαφοροποιημένη διδασκαλία
 Το κοινωνικό περιβάλλον μιας σχολικής τάξης διαμορφώνεται με
βάση:
 τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μαθητών/τριών (ατομικά
χαρακτηριστικά και το κοινωνικό υπόβαθρο/κεφάλαιο που φέρουν
μαζί τους)
 τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εκπαιδευτικών (ατομικά
χαρακτηριστικά και το κοινωνικό υπόβαθρο που φέρουν μαζί τους)
 τις δυναμικές σχέσεις που αναπτύσσονται στο περιβάλλον της τάξης
και στο ευρύτερο σχολικό πλαίσιο μέσα από τη διαρκή αλληλεπίδραση
και αλληλεξάρτηση μεταξύ των μελών της σχολικής τάξης
Το κοινωνικό περιβάλλον της τάξης είναι εξαιρετικά σύνθετο και
πολύπλοκο και βρίσκεται σε συνεχή αναδιαμόρφωση - ένας ζωντανός
οργανισμός

5. Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Ορισμοί και
εννοιολογική αποσαφήνιση
Πυλώνες της Διαφοροποιημένης Διδασκαλίας:
 Αμφισβήτηση του παραδοσιακού γνωσιοκεντρικού μοντέλου -επικέντρωση
στη μαθητοκεντρική διδασκαλία – αυτενέργεια μαθητών, συμβουλευτικός
ρόλος εκπαιδευτικού
 Ευκαιρίες για συμμετοχή, διάκριση και επιτυχία σε όλα τα παιδιά
 Έμφαση στην κοινωνική αλληλεπίδραση – αναγνώριση της συμβολής της για
τη γνωστική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη
 Έμφαση στις δυναμικές σχέσεις που αναπτύσσονται στο κοινωνικό πλαίσιο
του σχολείου και της τάξης
 Ανάγκη κατάταξης των μαθητών μέσα σε κάθε τάξη σε μικρότερες και πιο
ομοιογενείς ομάδες, με βάση ένα ή περισσότερα χαρακτηριστικά τα των
μελών της
 Ανάγκη διερεύνησης προϋπάρχουσας γνώσης – προσαρμογή της στα νέα
δεδομένα

6. Η σχέση μεταξύ της ενταξιακής εκπαίδευσης
και της διαφοροποιημένης διδασκαλίας
 Οι αρχές της ενταξιακής εκπαίδευσης υλοποιούνται μέσα από τις
μεθόδους της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, αφού αυτή λαμβάνει
πρόνοια για:
 Την ετερογένεια που συναντάται σε κάθε τάξη (ατομικός ρυθμός
ανάπτυξης, το φύλο του παιδιού, το ιατρικό του ιστορικό, τα
ιδιαίτερα ατομικά εξωτερικά του χαρακτηριστικά καθώς και ο
σωματότυπός του, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, η
κοινωνική του προέλευση, η σύνθεση της οικογενείας του και η
ποιότητα των σχέσεων μεταξύ των μελών της, η εθνολογική
καταγωγή του, οι ιδιαίτερες κλίσεις και τα ενδιαφέροντά του κ.ά.)
 Τις ξεχωριστές ανάγκες των μαθητών κάθε τάξης
 Τις ανάγκες των εκπαιδευτικών για ενίσχυση ως προς το θεωρητικό
και το πρακτικό σκέλος της διαφοροποιημένης διδασκαλίας –
αναγνώριση αναγκών των μαθητών – ανάγνωση της
ανθρωπογεωγραφίας της τάξης

7. Ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας στη
διαφοροποιημένη διδασκαλία
 Το συλλογικό είναι ποιοτικά ανώτερο από το άθροισμα των
επιμέρους μερών
 Ποιο ρόλοι υπάρχουν μέσα στην ομάδα – πώς γίνεται ο
διαμοιρασμός / η ανάληψη ρόλων (ηγετικός ρόλος, ρόλος
ακόλουθου, κτλ.)
 Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη λήψη ρόλου (π.χ. στερεότυπα
φύλου, κυρίαρχη εθνοτική ομάδα, ικανότητες σε σχέση με το
ζητούμενο κτλ.)
Ο/η εκπαιδευτικός λαμβάνοντας υπόψη τη δυναμική της ομάδας,
τη μαθησιακή δυναμική και τις αλληλεπιδραστικές δυναμικές,
στοχεύει στην ανάπτυξη θετικού ψυχοσυναισθηματικού κλίματος
στη σχολική τάξη.
Απαραίτητη προϋπόθεση: ο/η εκπαιδευτικός να είναι
ενημερωμένος/η για την ανάπτυξη της δυναμικής της ομάδας και
να έχει σχηματίσει μια επαρκή άποψη για τα χαρακτηριστικά της
ομάδας της τάξης του/της

8. Ο/η εκπαιδευτικός φροντίζει να γνωρίσει όσο το δυνατόν
καλύτερα και σύντομα το κοινωνικό υπόβαθρο των
παιδιών, τα ενδιαφέροντα & τις επιθυμίες τους

9. Το οικολογικό μοντέλο στο σχολικό
πλαίσιο
 Ποικίλα διαφορετικά συστήματα που αλληλεπιδρούν, καθορίζουν το
κοινωνικό-γνωστικό πλαίσιο της τάξης
 Η αλλαγή σε ένα μόνο μέλος του συστήματος είναι ικανή να επιφέρει
αλυσιδωτές αλλαγές σε όλο το σύστημα
 Π.χ. η κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών μπορεί να ξεκινήσει
από 2 μόνο εκπαιδευτικούς και να μεταδοθεί σε βάθος χρόνου σε όλη τη
σχολική μονάδα – παιδιά και εκπαιδευτικούς (ακόμη και σε γειτονικές
σχολικές μονάδες)
 Π.χ. παρέμβαση και αλλαγή στις αντιλήψεις του διευθυντή για τις
σύγχρονες μεθόδους διδάσκαλους έχει επίδραση στους εκπαιδευτικούς και
επακόλουθα στις στάσεις των μαθητών
 Διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού της τάξης – προώθηση ισότιμων
διαπροσωπικών σχέσεων
 Συνεργασία εκπαιδευτικών – συντονισμένες δράσεις
 Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όλα τα μέρη των
υποσυστημάτων και όχι να λειτουργούν αποσπασματικά και χρονικά
εστιασμένα (Hoover & Kindsvatter, 1997)

10.  Όρια –Πειθαρχία – Συναισθηματική Σταθερότητα – Ψυχοκοινωνικό κλίμα - Συμβόλαιο
τάξης
 «Όρια» - παράγοντες, διεργασίες και ιδιότητες που ορίζουν την ταυτότητα ενός
συστήματος και το διαφοροποιούν από τα άλλα συστήματα (Παπαδιώτη-Αθανασίου,
2015)
 «Πειθαρχία» - κανόνες συμπεριφοράς και αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ατόμων σε μία
ομάδα
 Πιο συγκεκριμένα, για να νιώσει ένας μαθητής ότι ανήκει σε μία ομάδα, είναι σημαντικό
να αλληλεπιδρά με τους άλλους συμμαθητές του, να έχει κοινούς στόχους για την
υλοποίηση ενός έργου και να ακολουθεί κάποιους κανόνες που ρυθμίζουν τη
συμπεριφορά των μελών για τη διεργασία της ομάδας (Hogg & Vaughan, 2010.
Κοκκινάκη, 2006).
 Οι ομάδες λοιπόν των μαθητών/τριών μέσα και έξω από τη σχολική τάξη αποτελούν
«ένα δυναμικό σύνολο ατόμων βασισμένο στην αλληλεξάρτηση και όχι στην ομοιότητα
ανάμεσα στα άτομα» - προϋπόθεση τα άτομα να αντλούν ικανοποίηση από τη
συμμετοχή
 Η κατανομή των ρόλων που αναλαμβάνουν οι μαθητές, προσδιορίζεται με βάση
διαφορετικά κάθε φορά κριτήρια: τέτοια κριτήρια μπορεί να είναι το είδος του έργου,
το φύλο, η προέλευση, τα ενδιαφέροντα, οι καλλιτεχνικές προτιμήσεις, η τυχαιότητα
κ.α.
Το οικολογικό μοντέλο στο σχολικό πλαίσιο

11. Διαμόρφωση Ομάδων στη Διαφοροποιημένη
Διδασκαλία
 Με σκοπό μια επιτυχημένη διαμόρφωση ομάδων, ο εκπαιδευτικός πρέπει να
λάβει υπόψη του τα εξής:
α) Τη σύνθεση της ομάδας – η ανομοιογένεια (π.χ. ως προς το φύλο ή τα
ενδιαφέροντα) προωθεί τον διάλογο και τη γνωστική ανάπτυξη
β) Το μέγεθος της ομάδας (π.χ. από τα ζευγάρια - σε τετράδα - σε ολομέλεια)
γ) Τα Κριτήρια σχηματισμού της ομάδας (εναλλαγές - όλοι να νιώσουν
επιλέξιμοι – διερεύνηση διαπροσωπικών σχέσεων και αποφυγή διακρίσεων)
δ) Τις ενδο-ομαδικές και διο-ομαδικές σχέσεις (ενίσχυση συνεργασίας και κοινής
στοχοθεσίας)
ε) Το θέμα της Διαφορετικότητας χαρακτηριστικών – βασική αρχή της
διαφοροποιημένης διδασκαλίας (σχετικό με το α σημείο πιο πάνω)

12. Σχεδιασμός και Δημιουργία Σεναρίων –
Σενάριο 41*
 Φάση προσανατολισμού και Εξέλιξη της Ομάδας – Αρχή του σχολικού έτους
 Κριτήριο σχηματισμού ομάδων: η μη οικειότητα
 Μέθοδος: Από τη μικρότερη στη μεγαλύτερη ομάδα (Brofenbrenner, 1989)
 Σχεδιασμός διδασκαλίας με βάση τους άξονες διαφοροποίησης
 Η διαφοροποίηση με βάση το κοινωνικό περιβάλλον / κοινωνικό υπόβαθρο των
μελών της τάξης «απλώνεται» σε όλους τους άξονες
* Γιώτσα, Α.

13. Γνωστικό αντικείμενο: ΔΥΝΑΜΙΚΗ
ΟΜΑΔΑΣ
Τάξη: ΣΕ ΟΛΕΣ
Ενότητα/Κεφάλαιο
«ΕΓΩ ΚΑΙ ΕΣΥ ΓΙΝΟΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ»
ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ
Αριθμός μαθημάτων/ χρόνος
Το παρόν σενάριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς όλων των
βαθμίδων και όλων των ειδικοτήτων. Η διάρκειά του μπορεί να είναι 3
διδακτικές ώρες.
Στόχοι
Οι μαθητές/τριες στο τέλος του σεναρίου θα είναι σε θέση να:
Γνώση
To παρόν σενάριο δεν αποσκοπεί στην απόκτηση γνώσεων από τους/τις
μαθητές/τριες, αλλά στην καλλιέργεια δεξιοτήτων και στην διαμόρφωση ενός
θετικού και συνεργατικού κλίματος στην τάξη.
Κατανόηση
Οι συμμετέχοντες είναι σημαντικό μέσα από τη διαδικασία του παρόντος
σεναρίου να μπορούν να κατανοήσουν ότι:
- οι συμμαθητές/τριές τους προέρχονται από διαφορετικά πολιτισμικά και
κοινωνικά περιβάλλοντα
- την έννοια του «ανήκειν» ταυτόχρονα σε διαφορετικές ομάδες, χωρίς η
συμμετοχή τους αυτή να είναι ανταγωνιστική (Γεώργας, 1995)
- υπάρχουν τόσο διαφορές όσο και ομοιότητες μεταξύ των ατόμων που ανήκουν
σε μία ομάδα (Γιώτσα, 2012, 2014, 2015. Πολέμη-Τοδούλου, 2010)
Δεξιότητα
Να αποκτήσουν διαπροσωπικές και επικοινωνιακές δεξιότητες, την ικανότητα
δηλ. να ακούν και να παρατηρούν προκειμένου να μπορούν οι συμμετέχοντες να
μεταφέρουν τις σκέψεις και τις ιδέες τους προφορικά ή/και γραπτά (Ζεργιώτης,
2007)
Να αποκτήσουν κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες, όπως:
- εντοπισμός συναισθημάτων, τόσο δικά τους όσο και των άλλων
- προσεκτικής ακρόασης, ακούω τον/την άλλον/η
- ενσυναίσθησης, καταλαβαίνω πώς αισθάνεται ο/η άλλος/η
- ανάπτυξη οικειότητας με τον άλλον (Gottman, 2008)
- ανάπτυξης μη ανταγωνιστικής συνεργασία στη μικρή όσο και στην
ευρύτερη ομάδα (Γεώργας, 1995. Γιώτσα, 2012, 2014, 2015)

14. Προαπαιτούμενες γνώσεις/δεξιότητες
Ποιες γνώσεις/δεξιότητες είναι απαραίτητες για τη συμμετοχή των μαθητών στη διδασκαλία;
Δεν είναι απαραίτητο οι μαθητές/τριες να έχουν κάποια προηγούμενη γνώση, καθώς αντικείμενο αυτού του
σεναρίου είναι η γνωριμία των μαθητών/τριών μεταξύ τους μέσω της επικοινωνίας και η καλλιέργεια θετικού
συναισθηματικού κλίματος στη σχολική τάξη (Ζεργιώτης, 2007).
Ερωτήσεις-κλειδιά για τη διδασκαλία
Σε ποια βασικά ερωτήματα και έννοιες εστιάζει η διδασκαλία;
Oi μαθητές και οι μαθήτριες θα κληθούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις που αφορούν τους συμμαθητές και
συμμαθήτριές τους όπως:
-Γνωρίζω βασικά στοιχεία κα θέματα που αφορούν τους συμμαθητές/τριές μου?
-Ποια κοινά με συνδέουν με τους άλλους?
-Ποια διαφορετικά στοιχεία μπορούν να διευρύνουν την ομάδα?
-Πώς μπορούμε να συνθέσουμε τα διαφορετικά στοιχεία μεταξύ μας αλλά και εκείνα που μας ενώνουν σε μία
κοινή δημιουργία?
Ομαδοποίηση
-Πως υλοποιείται η ευέλικτη ομαδοποίηση;
-Υπάρχει εναλλαγή της ομαδοποίησης;
-Ποια είναι η σύσταση ομάδων (ομοιογενείς/ ετερογενείς ως προς την ετοιμότητα κλπ);
Στο παρόν σενάριο υπάρχει η ακόλουθη εναλλαγή ομαδοποίησης.
H σύσταση των ομάδων ξεκινάει από τη μικρότερη δυνατή ομάδα, που είναι το ζευγάρι και στη συνέχεια
διευρύνεται σε τετράδες, οι οποίες αποτελούνται από δύο υπάρχοντα ζευγάρια. Στην τελική φάση, οι τετράδες
παρουσιάζουν στην ολομέλεια (Γιώτσα, 2012, 2014, 2015. Πολέμη Τοδούλου, 2010).
Ο σχηματισμός των ομάδων πρέπει να γίνει με κριτήριο τη μη οικειότητα μεταξύ των ατόμων και την όσο το
δυνατόν lλιγότερη αλληλεπίδραση μεταξύ τους μέχρι την στιγμή που γίνεται η βιωματική άσκηση.

15. Στρατηγικές και μέσα διαφοροποιημένης διδασκαλίας
Στρατηγικές Δ.Δ.
- Σχεδιασμός με βάση τα ενδιαφέροντα
- Ενίσχυση της αυτενέργειας των μαθητών,
- Ευέλικτη ομαδοποίηση και εργασία σε ομάδες
- Ενίσχυση της συνεργασίας και της αλληλεπίδρασης
- Ενίσχυση της αυτοπαρατήρησης και αυτοκατανόησης
- Ενίσχυση της κοινωνικής μάθησης
- Διαφοροποίηση του τελικού προϊόντος
- Καλλιέργεια του ψυχοσυναισθηματικού κλίματος στη σχολική τάξη
- Συζήτηση
- Αναστοχασμός
Μέσα και Υλικά Δ.Δ.
-Ελεύθερη κίνηση στο χώρο
-Υλικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν: φύλλα χαρτιού, μολύβια,
μαρκαδόροι

16. Προτεινόμενο σενάριο
Σε ποιο στάδιο της
διδασκαλίας
αξιοποιείται το
σενάριο που
προτείνετε;
Το προτεινόμενο σενάριο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην αρχή της σχολικής
χρονιάς, όταν στην τάξη αναλαμβάνει ένας νέος εκπαιδευτικός και στη φάση
γνωριμίας/προσανατολισμού της ομάδας.
Αξιολόγηση
Είδος αξιολόγησης
Το σενάριο δεν εστιάζει σε κάποια μορφή αξιολόγησης, αλλά περισσότερο στη
διαδικασία. Οι ομάδες κατά την υλοποίηση του σεναρίου, βλέπουν, παρακολουθούν
τα έργα των άλλων ομάδων και ως τελική μορφή αξιολόγησης χρησιμοποιείται η
συγγραφή μίας κοινής παραγράφου από κάθε ομάδα, που θα συνθέτει τα στοιχεία
και τα ονόματα όλων των ομάδων μεταξύ τους.
Τρόπος αξιολόγησης Συγγραφή παραγράφου που να περιέχει μια ιστορία, στην οποία αναφέρονται
όλα τα ονόματα των ομάδων σε μία δυναμική σχέση μεταξύ τους,
Στο τέλος του σεναρίου, μετά την παρουσίαση των παραγράφων από κάθε ομάδα
ακολουθεί η διαδικασία του αναστοχασμού.
Ερωτήσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν κατά τη φάση του αναστοχασμού είναι οι
ακόλουθες
-Πώς νιώσατε από τη συμμετοχή σας στο ζευγάρι;
-Πώς νιώσατε από τη συμμετοχή σας στη μεγαλύτερη ομάδα, την τετράδα;
-Πώς νιώσατε κατά τη μετάβαση από το ΕΓΩ στο ΕΜΕΙΣ, και από το ΕΜΕΙΣ στην
ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ της τάξης;

17. Σενάριο για τη Διαφοροποίηση με βάση το κοινωνικό
περιβάλλον της σχολικής τάξης από το ΠΣ του Δημοτικού
Σχολείου
 Όπως ήδη ειπώθηκε, η διαφοροποίηση με βάση το κοινωνικό
περιβάλλον / κοινωνικό υπόβαθρο των μελών της τάξης «απλώνεται» σε
όλους τους άξονες
 Το πιο κάτω σενάριο μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις βαθμίδες με τις
απαραίτητες προσαρμογές
 Σενάριο Διδασκαλίας Μαθηματικών – Τάξη Γ’- Δ’ Δημοτικού

18. Αντικείμενο Διδασκαλίας: Διαίρεση Ακέραιων Αριθμών
 Παιδιά στόχος: Παιδιά με Γλωσσικές Δυσκολίες / Μεταναστευτικού
Περιβάλλοντος/Ρομά/Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες
 Προϋπάρχουσα γνώση: Έννοια της Εξίσωσης, Πράξη Πολλαπλασιασμού
και διαχωρισμός / εύρεση «δεδομένα», «ζητούμενα» σε προβλήματα
 Αφόρμηση/Εισαγωγή: Ερώτημα για Προβληματισμό – Διερεύνηση
Προϋπάρχουσας Γνώσης
Διαφοροποίηση
Ως προς την
ετοιμότητα
Ως προς τα
ενδιαφέροντα
Ως προς τη
μαθησιακή
προτίμηση
*Ποικίλες καρτέλες με εικόνες και προφορική επεξήγηση
του ζητούμενου
χ χ
Ζευγάρια Αγόρι-Κορίτσι περίπου ίδιας δυναμικότητας χ
**Δυνατότητα μετακίνησης σε διάφορες γωνίες της τάξης
και αναζήτηση πληροφοριών είτε γραπτών, είτε μέσα από
εικόνες, είτε με σύντομο πειραματισμό
χ
*Διαφοροποίηση ως προς το περιεχόμενο και την επεξεργασία
**Διαφοροποίηση ως προς την επεξεργασία

19.  Α. Αφόρμηση/Προβληματισμός: Το σχολείο μας έχει προμηθευτεί 24
(είκοσι τέσσερις) μπάλες – ίδιο αριθμό με μπάλες του βόλεϊ, του μπάσκετ
και του ποδοσφαίρου και τώρα πρέπει να τις βάλουμε σε 3 (τρία) καλάθια
αποθήκευσης. Πόσες μπάλες θα βάλουμε σε κάθε καλάθι;
 1. Καρτέλες που εικονίζουν πλήθος ίδιων αντικειμένων και καλαθιών
αποθήκευσης
 2. Ζωγραφισμένα τρισδιάστατα τα αντικείμενα και πραγματικά κουτάκια
/ σακουλάκια αποθήκευσης
 3. Το πρόβλημα με λόγια μόνο στο χαρτί και ζητούμενο η σχεδιαστική
περιγραφή/απεικόνισή του
 Διαφορετικός τρόπος επεξεργασίας σε διαφορετικής ετοιμότητας ζευγάρια
με διαφορετική μαθησιακή προτίμηση
 Για διαφοροποίηση ως προς τα ενδιαφέροντα το ίδιο πρόβλημα μεταφέρεται
σε ένα σχολείο στον πλανήτη Άρη.

20. Β. Δραστηριότητες Ανάπτυξης Μαθήματος:
Βήματα – Δραστηριότητες:
1. Πολ/σμός και Διαίρεση: Αντίστροφες πράξεις – Φτιάχνουμε στα ζευγάρια άλλα 2
προβλήματα αλλάζοντας δεδομένα και ζητούμενο χρησιμοποιώντας τους αριθμούς (24,
8, 3)
 Παρουσίαση και σύντομη συζήτηση
 Στον πίνακα ο διαχωρισμός «Δεδομένα» και «Ζητούμενα»
Διαφοροποίηση
Μέθοδος
Διερευνητικής
Μάθησης
Διαβαθμισμένης
*Δυσκολίας
Δραστ.
Μετακίνηση
εκτός τάξης και
μετρήσεις
**Ζητούμενο: Διαφορετική παρουσίαση
αποτελεσμάτων: Παραγωγή
κειμένου/αφίσας/κατασκευής/γραφικής
παράστασης
Μαθησιακή
προτίμηση
χ χ
Ενδιαφέροντα χ χ
Ετοιμότητα χ χ
Περιεχομένου χ
Επεξεργασίας χ χ χ
Τελικού
προϊόντος
χ χ
*Διαφοροποίηση ως προς την ετοιμότητα
**Διαφοροποίηση ως προς τη μαθησιακή ετοιμότητα

21. Β. Βήματα – Δραστηριότητες
2. ΙΙ. Διερευνητική Μάθηση: Το σχολείο μας έχει ……. παγκάκια. Οι μαθητές της Α’ τάξης είναι …….,
της Β’ τάξης είναι ……. και της Γ’ τάξης είναι……. Αν κάθε τάξη βγαίνει διαφορετικές ώρες διάλειμμα:
α) Πώς μπορούν να καθίσουν όλοι οι μαθητές κάθε τάξης (ξεχωριστά η Α’, η Β’ και η Γ’) στα
διαθέσιμα παγκάκια, χωρίς να μείνει κανένα παγκάκι άδειο και σε κάθε παγκάκι να υπάρχει ίδιος
αριθμός μαθητών;
β) Μπορούν να καθίσουν όλα τα παιδιά ή κάποια περισσεύουν;
Το πρόβλημα παρατίθεται σε επιμέρους σκέλη – διαφοροποίηση που ευνοεί την κατανόηση
 Διερεύνηση με μετακίνηση έξω από την τάξη. Σύντομη καταγραφή/απομνημόνευση των δεδομένων με
όποιο τρόπο σκεφτούν στα ζευγάρια (αυτενέργεια και δοκιμάζω και ελέγχω).
 Επιστροφή στην τάξη και καταγραφή σε πίνακες ή με σχέδιο των δεδομένων
 Επίλυση με βάση τις μεθόδους κατά τον αρχικό προβληματισμό
 Παρουσίαση αποτελεσμάτων
 Εισαγωγή/προσαρμογή των αποτελεσμάτων στην εξίσωση της οριζόντιας διαίρεσης με τη μαθηματική
γλώσσα (διαιρετέος, διαιρέτης, πηλίκο, υπόλοιπο) και το αντίστοιχο σύμβολο (Δ = δ ∙ π + υ)
 Συζήτηση – Επέκταση (διαφορετικό ερώτημα σε κάθε ζευγάρι):
 Αν τα παγκάκια αυξηθούν/μειωθούν τότε σε κάθε παγκάκι θα κάθονται λιγότερα ή περισσότερα
παιδιά
 Αν βγουν μαζί οι μαθητές της Α’ και Β’ τάξεων …. Πώς θα καθίσουν, Πόσοι μαθητές θα περισσεύουν κτλ.
 Σε ζευγάρια καλούνται να τροποποιήσουν το πρόβλημα και με διαφορετικούς τρόπους γραπτώς και να
γράψουν την αντίστοιχη πράξη – Συζήτηση για την εγκυρότητα της τροποποίησης – Εργασία για το
σπίτι να λυθούν τα τροποποιημένα προβλήματα (ο/η εκπ/κός τα μαζεύει σε ένα Α4).

22. Γ. Ανασκόπηση - Κλείσιμο
Διαφοροποίηση: Τι μάθαμε
σήμερα (γράφουν στον πίνακα,
το λένε προφορικά, με
παντομίμα, με σχέδιο)
Ως προς την
ετοιμότητα
Ως προς τα
ενδιαφέροντα
χ
Ως προς τη μαθησιακή
προτίμηση
χ
Περιεχομένου
Επεξεργασίας χ
Τελικού προϊόντος
Σε ποιες περιπτώσεις μάθαμε σήμερα ότι χρησιμοποιούμε την πράξη της διαίρεσης;
Διαθεματική Προσέγγιση – Σύνδεση με Εργαστήρια Δεξιοτήτων π.χ. Δημιουργώ και
Καινοτομώ ή Ενεργώ και Ενδιαφέρομαι (Ισότητα των Φύλων)
•Συζήτηση για τη χρησιμότητα που έχουν τα παγκάκια και για πιθανούς κινδύνους από
λάθος χρήση
•Αγόρια – Κορίτσια μαζί στα παγκάκια ή χωριστές παρέες; Απόψεις και επιχ/τα
•Με ποιους άλλους τρόπους θα μπορούσε να αλλάξει όψη το προαύλιο; - Θέματα
λειτουργικότητας, ψυχαγωγίας κτλ.
•Έρευνα για τους προαύλιους χώρους σε άλλα σχολεία / σχολεία στο εξωτερικό κτλ.

23. Παραδείγματα Δραστηριοτήτων διαφοροποίησης με βάση
το κοινωνικό περιβάλλον της σχολικής τάξης
Ο εαυτός μου
 Σκοπός της δραστηριότητας είναι να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές/τριες ότι είναι άτομα μοναδικά
και διαφορετικά αναγνωρίζοντας τις ικανότητες και δεξιότητες τους και τα δυνατά τους στοιχεία.
 Διάρκεια: 1-2 διδακτικές ώρες
 Υλικά: Χαρτιά Α4, στυλό
 Χωρίζονται σε ζευγάρια με κριτήριο τη μη οικειότητα.
 Κάθε άτομο παρουσιάζει τον εαυτό του στο/στη συμμαθητή/τριά του εστιάζοντας στα θετικά του
σημεία, στο τι του αρέσει, στις ικανότητες και στις δεξιότητές του. Το ζευγάρι του κρατάει σημειώσεις
και στη συνέχεια προσπαθεί να φτιάξει ένα σύντομο βιογραφικό αξιοποιώντας τα θετικά στοιχεία.
 Η παρουσίαση των σύντομων βιογραφικών (2 από κάθε ζευγάρι) γίνεται στην ολομέλεια.
 Ακολουθεί αναστοχασμός με ερωτήσεις όπως:
- Τι σας έκανε νόημα από το ζευγάρι σας
- Τι καινούργιο μάθατε σήμερα για τους/τις συμμαθήτριές σας
Γιώτσα, Α.

24. Παραδείγματα Δραστηριοτήτων διαφοροποίησης με βάση
το κοινωνικό περιβάλλον της σχολικής τάξης
Το σχολείο μέσα από τα μάτια των παιδιών
 Σκοπός της δραστηριότητας είναι η αξιοποίηση του παιδικού σχεδίου στην εκπαιδευτική διαδικασία. Το
παιδικό σχέδιο αποτελεί μια προβολική τεχνική, που εστιάζει στην ακούσια δηλ. απόδοση ψυχολογικών
χαρακτηριστικών που κυριαρχούν στην προσωπικότητα του παιδιού, όπως των συναισθημάτων, των
επιθυμιών, των συγκρούσεων και των αναγκών του.
 Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες
 Υλικά: Χαρτιά Α4, Α3, Μαρκαδόροι
 Εμπλεκόμενοι: Μαθητές, εκπαιδευτικό, γονείς, κοινότητα
 Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να ζητήσει από τους/τις μαθητές/τριες του να ζωγραφίσουν το ιδανικό σχολείο
(το σχολείο των ονείρων τους).
 Τα παιδιά ζωγραφίζουν ατομικά και στη συνέχεια αξιοποιούν τις ζωγραφιές τους για να φτιάξουν μια
μεγάλη αφίσα.
 Τα έργα των παιδιών μπορούν να εκτεθούν σε μία κοινή έκθεση, στην οποία προσκεκλημένοι μπορεί να
είναι οι γονείς, άλλοι εκπαιδευτικοί, άλλα σχολεία, άλλες τάξεις κλπ.
Γιώτσα, Α.

25. Συνοψίζοντας
 Στόχος της Διαφοροποιημένης Διδασκαλίας είναι η διευκόλυνση της
ισότιμης συμμετοχής όλων των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία, αλλά
και η παροχή ευκαιριών για ικανοποίηση και επιτυχία σε όλα τα μέλη της
σχολικής τάξης
 Απαραίτητη προϋπόθεση: Θετικό ψυχοσυναισθηματικό κλίμα – Όλοι
αντλούν ικανοποίηση από αυτό που γίνεται
 Ιδιαίτερα σε σχέση με τη διαφοροποίηση ως προς το κοινωνικό
περιβάλλον, απαραίτητη προϋπόθεση: ο/η εκπαιδευτικός να γνωρίζει το
κοινωνικό υπόβαθρο των παιδιών

26. Διαφοροποιημένη Διδασκαλία - Ένα
Σχολείο για όλους!