Կատվախոտ
Դեղաբույս
Նկարագրություն
Տերևներն ամբողջական
են կամ փետրաձև
հատվածավորված։Ծաղ
իկները մանր են բարդ
վահանաձև,
ողկույզաձև ծաղկաբույլե
րում հավաքված։Հայտնի
է ավելի քան 200 տեսակֈ
Առավել տարածված է
դեղորայքային
կատվախոտը։
Ցողունն ուղիղ է,
բարձրությունը մինչև
2 մ, տերևները
հակադարձ են
երկարավունֈ
Ծաղիկները մանր են,
բաց վարդագույն կամ
սպիտակ, հաճելի
հոտով, որից գրգռվում
ենկատուները։
Քիմիական բաղադրությունը
 Կոճղարմատում և
արմատներում
հայտնաբերված է 0,5-2%
բնորոշ ''վալերիանայի''
հոտով եթերայուղ, որը
պարունակում է վալերիանա
- միտրենոլ, կամֆեն, պինեն,
տերպինեոլ, լիմոնեն,
սեսկվիտերպեններ, սպիրտ,
մրջնաթթու, քացախաթթու,
կարագաթթու, խնձորաթթու
և այլն:
 Քիմիական
տարրերից`
կալիում(K),
կալցիում(Ca) և
մագնեզիում(Mg),
օսլա, խեժ և այլն:
Բուժական նշանակությունը
 Բուժման նպատակով օգտագործում են բույսի
կոճղարմատը և արմատները. հավաքում են
վաղ գարնանը կամ ավելի լավ է` աշնանը, երբ
վերջացած է լինում բույսի վեգետացիան:
Հավաքում են միայն երկամյա բույսի
արմատը` հաջորդ տարվա աճի համար
թողնելով նրա կողքից դուրս եկած մատղաշ
արմատածիլը: Հումքը մաքրում են հողից,
լվանում սառը ջրով, չորացնում լավ
քամհարվող, ստվերոտ տեղում կամ` հատուկ
չորանոցում: Այն փաթաթում են թղթով ու
պահում փակ ամանի մեջ` մինչև 3 տարի,
մյուս դեղաբույսերից հեռու, որպեսզի չկլանեն
միմյանց հոտը:
 Երեխաներին նշանակում
են` 2-3 կաթիլ դոզայով
կամ փորի սաստիկ
ցավերի, փսխումների և
ցնցումների ժամանակ, իսկ
ընկնավորության դեպքում
երեխային լողացնում են
դեղաբույսի եփուկի մեջ:
Կիրառման եղանակը
 Ջրաթուրմ պատրաստելու
համար 6-20 գ հումքը 30
րոպե թրմում են 180-200 մլ
եռման ջրում, հովացնում,
քամում և ըմպում 1-ական
ճաշի գդալ` օրական 3-4
անգամ:
Նյութը պատրաստեց 8-2
դասարանի Էմիլեա
Սիմոնեանը

Կատվախոտ

  • 1.
  • 2.
    Նկարագրություն Տերևներն ամբողջական են կամփետրաձև հատվածավորված։Ծաղ իկները մանր են բարդ վահանաձև, ողկույզաձև ծաղկաբույլե րում հավաքված։Հայտնի է ավելի քան 200 տեսակֈ Առավել տարածված է դեղորայքային կատվախոտը։
  • 3.
    Ցողունն ուղիղ է, բարձրությունըմինչև 2 մ, տերևները հակադարձ են երկարավունֈ Ծաղիկները մանր են, բաց վարդագույն կամ սպիտակ, հաճելի հոտով, որից գրգռվում ենկատուները։
  • 4.
    Քիմիական բաղադրությունը  Կոճղարմատումև արմատներում հայտնաբերված է 0,5-2% բնորոշ ''վալերիանայի'' հոտով եթերայուղ, որը պարունակում է վալերիանա - միտրենոլ, կամֆեն, պինեն, տերպինեոլ, լիմոնեն, սեսկվիտերպեններ, սպիրտ, մրջնաթթու, քացախաթթու, կարագաթթու, խնձորաթթու և այլն:
  • 5.
  • 6.
    Բուժական նշանակությունը  Բուժմաննպատակով օգտագործում են բույսի կոճղարմատը և արմատները. հավաքում են վաղ գարնանը կամ ավելի լավ է` աշնանը, երբ վերջացած է լինում բույսի վեգետացիան: Հավաքում են միայն երկամյա բույսի արմատը` հաջորդ տարվա աճի համար թողնելով նրա կողքից դուրս եկած մատղաշ արմատածիլը: Հումքը մաքրում են հողից, լվանում սառը ջրով, չորացնում լավ քամհարվող, ստվերոտ տեղում կամ` հատուկ չորանոցում: Այն փաթաթում են թղթով ու պահում փակ ամանի մեջ` մինչև 3 տարի, մյուս դեղաբույսերից հեռու, որպեսզի չկլանեն միմյանց հոտը:
  • 7.
     Երեխաներին նշանակում են`2-3 կաթիլ դոզայով կամ փորի սաստիկ ցավերի, փսխումների և ցնցումների ժամանակ, իսկ ընկնավորության դեպքում երեխային լողացնում են դեղաբույսի եփուկի մեջ:
  • 8.
    Կիրառման եղանակը  Ջրաթուրմպատրաստելու համար 6-20 գ հումքը 30 րոպե թրմում են 180-200 մլ եռման ջրում, հովացնում, քամում և ըմպում 1-ական ճաշի գդալ` օրական 3-4 անգամ:
  • 9.