• ΝΑ ελαχιστοποιήσουμε(ή να μεγιστοποιήσουμε)
μια γραμμική συνάρτηση, κάτω από ένα σύνολο
γραμμικών περιορισμών.
• Το μοντέλο του ΓΠ αποτελείται από :
– Ένα σύνολο μεταβλητών απόφασης (decision variables)
– Μια συνάρτηση κόστους (objective function).
– Ένα σύνολο περιορισμών.
2
ΕΕιισσααγγωωγγήή
3.
3
ΣΣπποουυδδααιιόόττηητταα ΓΓΠΠ
• Πολλά πραγματικά προβλήματα
– μας οδηγούν σε μοντέλα ΓΠ
– μπορούν να προσεγγισθούν με ΓΠ
• Εφαρμογές σε διάφορες θεματικές περιοχές:
– Βιομηχανία
– Μάρκετινγκ
– Επενδύσεις
– Διαφήμιση
– Γεωργία
4.
• Υπάρχουν αποδοτικέςμέθοδοι επίλυσης μοντέλων
ΓΠ
• Τα αποτέλεσμα των λογισμικών πακέτων ΓΠ
μπορούν να χρησιμοποιηθούν ποικιλοτρόπως
4
ΣΣπποουυδδααιιόόττηητταα ΓΓΠΠ
5.
5
ΠΠααρρααδδοοχχέέςς μμοοννττέέλλωωννΓΓΠΠ
• Οι τιμές των παραμέτρων είναι γνωστές με βεβαιότητα.
• Η αντικειμενική συνάρτηση και οι περιορισμοί
παρουσιάζουν σταθερές αποδόσεις κλίμακας.
• Δεν υπάρχουν αλληλεπιδράσεις μεταξύ των
μεταβλητών απόφασης.
• Η υπόθεση συνέχειας: Οι μεταβλητές μπορεί να
πάρουν οποιαδήποτε τιμή μέσα σε ένα δεδομένο εφικτό
εύρος.
ΠΠααρράάδδεειιγγμμαα
• ΑπαιτήσειςMarketing
– Συνολική παραγωγή μικρότερη από 700 δωδεκάδες.
– Πλήθος δωδεκάδων Π1 μπορεί να είναι το πολύ 350
7
περισσότερα από πλήθος των δωδεκάδων του Π2.
• Τεχνολογικά δεδομένα
– Η παραγωγή μια δωδεκάδας του Π1 απαιτεί 2 κιλά πλαστικό
και 3’ παραγωγής.
– Η του Π2 1 κιλό πλαστικό και 4’ παραγωγής.
8.
ΠΠααρράάδδεειιγγμμαα -- ΤΤοοιισσχχύύωωνν ππλλάάννοο ππααρρααγγωωγγήήςς
8
• Aπαιτεί:
– Όσο το δυνατόν μεγαλύτερη παραγωγή του πιο επικερδούς
προϊόντος Π1 (κέρδος $8 στην δωδεκάδα).
– Χρήση των υπολοίπων πόρων για την παραγωγή του Π2
κέρδος $8 στην δωδεκάδα), υπακούοντας τις απαιτήσεις του
marketing.
• Αποτελείται από:
8(450) + 5(100)
Π1 = 450 δωδεκάδες
Π2 = 100 δωδεκάδες
Κέρδος = $4100 την εβδομάδα
9.
9
Η διεύθυνσηαναζητά ένα νέο
πλάνο παραγωγής το οποίο
θα αυξήσει το κέρδος της
εταιρείας.
12
ΓΓρρααφφιικκήή ααννάάλλυυσσηημμοοννττέέλλοουυ ΓΓΠΠ
Το σύνολο όλων των σημείων τα οποία
ικανοποιούν όλους του περιορισμούς του μοντέλου
ονομάζονται
FFEEAASSIIBBLLEE RREEGGIIOONN
13.
13
Η χρήσηγραφικών μπορεί να
αναπαραστήσει όλους του
περιορισμούς, την συνάρτηση
κόστους και τους τρείς τύπους
εφικτών σημείων.
17
ΒΒέέλλττιισσττηη λλύύσσηη
Ξεκίνα με κάποια αυθαίρετη τιμή για το κέρδος, ας πούμε $2,000...
Μετέβαλε το κέρδος μέχρι αυτό να γίνει infeasible
Κέρδος=$4360
1000
700
500
500
X2
X1
18.
18
ΗΗ ββέέλλττιισσττηηλλύύσσηη
Π1 = 320 12άδες
Π2 = 360 12άδες
Κέρδος = $4360
– Αξιοποιεί όλη την πρώτη ύλη και όλο τον διαθέσιμο χρόνο
παραγωγής.
– Η συνολική παραγωγή είναι 680 (και όχι 700).
– Π1 μόνον 40 12άδες περισσότερα από Π2.
19.
19
ΑΑκκρρααίίαα σσηημμεείίαακκααιι ββέέλλττιισσττεεςς λλύύσσεειιςς
– Αν ένα πρόβλημα ΓΠ έχει βέλτιστη λύση τότε ένα
από τα ακραία του σημεία είναι βέλτιστο.
20.
20
ΠΠοολλλλααππλλέέςς ββέέλλττιισσττεεςςλλύύσσεειιςς
• Για να υπάρξουν πολλαπλές βέλτιστες λύσεις πρέπει η
συνάρτηση κέρδους να είναι παράλληλη σε μια
συνάρτηση περιορισμού.
•Κάθε σταθμισμένος μέσος
όρος βέλτιστων λύσεων είναι
επίσης βέλτιστη λύση.
21.
21
ΕΕυυσσττάάθθεειιαα ββέέλλττιισσττηηςςλλύύσσηηςς
• Πόσο ευαίσθητη είναι η βέλτιστη λύση
αναφορικά με τις εμπλεκόμενες παραμέτρους;
• Πιθανοί λόγοι ανάλυσης ευστάθειας:
– Οι τιμές των παραμέτρων είναι προσεγγιστικές.
– Το δυναμικό περιβάλλον επιφέρει αλλαγές.
– …
22.
σσυυννττεελλεεσσττώώνν ττηηςς σσυυννάάρρττηησσηηςςκκέέρρδδοουυςς..
22
ΑΑννάάλλυυσσηη εευυσσττάάθθεειιααςς ττωωνν
• Εύρος βελτιστότητας
– Η βέλτιστη λύση δεν θα μετακινηθεί όσο
• Οι τιμές ενός συντελεστή της συνάρτησης κέρδους ανήκει σε
μια περιοχή βελτιστότητας
• Δεν υπάρχουν αλλαγές στις άλλες παραμέτρους εισόδου.
– Η τιμή της συνάρτησης κέρδους θα αλλάξει αν ο
συντελεστής πολλαπλασιάζεται με μια μη-μηδενική
μεταβλητή.
25
• Μείωσηκόστους
Υποθέτοντας ότι δεν έχουμε άλλες αλλαγές στις παραμέτρους
εισόδου, η μείωση κόστους μια μεταβλητής Xj της οποίας η τιμή
στην βέλτιστη λύση “0” είναι:
– Μείον το ποσό της αύξησης του συντελεστή της μεταβλητής Xj
(-DCj) που απαιτείται για να γίνει η εν λόγω μεταβλητή θετική
στην βέλτιστη λύση
– Εναλλακτικά, είναι η αλλαγή που επιφέρει στην τιμή της
βέλτιστης συνάρτησης η μονάδα μεταβολής της Xj.
• Συμπληρωματικότητα
Σε μια βέλτιστη λύση, είτε η τιμή μια μεταβλητής είναι μηδέν,
είτε η μείωση κόστους της είναι μηδέν.
26.
26
ΑΑννάάλλυυσσηη εευυσσττάάθθεειιααςςδδεεξξιιώώνν μμεελλώώνν
• Μας απασχολούν ερωτήματα όπως τα παρακάτω:
– Αν κρατήσουμε όλες τις άλλες παραμέτρους σταθερές, πόσο
επηρεάζεται το βέλτιστο κέρδος από ενδεχόμενες αλλαγές της
τιμής του δεξιού μέλους μιας από τις συναρτήσεις
περιορισμού;
– Πόση αλλαγή επιφέρει καταστροφή της υπολογισθήσας
βέλτιστης λύσης;
27.
28
ΣΣκκιιώώδδηηςς ττιιμμέέςς
• Υποθέτοντας ότι δεν έχουμε άλλες αλλαγές στις
τιμές των παραμέτρων εισόδου, η αλλαγή που
επιφέρει η μεταβολή κατά μια μονάδα του δεξιού
μέλους ενός περιορισμού στην συνάρτηση
κέρδους ονομάζεται σκιώδης τιμή (Shadow
Price)
28.
29
1000
ΣΣκκιιώώδδηηςςττιιμμέέςς
Όταν μας διατεθεί επιπρόσθετο υλικό το
δεξί μέλος της αντίστοιχης συνάρτησης
περιορισμού αυξάνει.
500
X2
X1
500
2X1 + 1x2 <=1001
2X1 + 1x2 <=1000
Χρόνος παραγωγής
Μέγιστο κέρδος = $4360
Μέγιστο κέρδος= $4363.4
Σκιώδης τιμή=
4363.40 – 4360.00 = 3.40
Πλαστικό
29.
ΕΕύύρροοςς ΕΕφφιικκττόόττηηττααςς ((RRaannggeeooff FFeeaassiibbiilliittyy))
• Υποθέτοντας ότι δεν έχουμε άλλες αλλαγές σε
άλλες μεταβλητές, το εύρος εφικτότητας είναι
30
– Το εύρος των τιμών ενός δεξιού μέλους ενός περιορισμού,
μέσα στο οποίο οι σκιώδης τιμές των περιορισμών
παραμένουν αναλλοίωτες.
– Μέσα στο εύρος σκοπιμότητας η τιμή της συνάρτησης
κέρδους μεταβάλλεται ως εξής:
Μεταβολή στην συνάρτηση κέρδους =
[σκιώδης τιμή][αλλαγή τιμής δεξιού μέλους]
30.
31
ΕΕύύρροοςς ΕΕφφιικκττόόττηηττααςς
2X1 + 1x2 <=1000
1000
500
X2
X1
500
Η αύξηση της ποσότητας του πλαστικού
αρχίζει να επηρεάζει την βέλτιστη λύση
μόνον όταν υπεισέλθει νέος περιορισμός.
Περιορισμός
πλαστικού
Μη εφικτή λύση
Περιορισμός
αναλογίας
X1 + X2 £ 700
Περιορισμός
χρόνου παραγωγής
Νέος ενεργός
περιορισμός
31.
32
ΕΕύύρροοςς ΕΕφφιικκττόόττηηττααςς
1000
500
X2
X1
500
πλαστικό
Χρόνος παραγωγής
Παρατηρήστε πώς αυξάνει το
κέρδος με την αύξηση του
διαθέσιμου πλαστικού.
2X1 + 1x2 £1000
35
ΆΆλλλλεεςς μμεεττααββοολλήήςςσσττηηνν ββέέλλττιισσττηη λλύύσσηη
• Προσθήκη ενός περιορισμού.
• Απάλειψη ενός περιορισμού.
• Προσθήκη μιας μεταβλητής.
• Απάλειψη μιας μεταβλητής.
• Αλλαγές στο δεξί μέλος των περιορισμών.
34.
36
ΧΧρρήήσσηη EExxcceellγγιιαα ττοονν ππρροοσσδδιιοορριισσμμόό
ττηηςς ββέέλλττιισσττηηςς ττιιμμήήςς κκααιι ττηηνν ααννάάλλυυσσηη
ττωωνν ααπποοττεελλεεσσμμάάττωωνν
• Galaxy.xls
Set Target cell $D$6
Equal To:
To enter constraints click…
35.
• Μη-εφικτό: Όταντο μοντέλο δεν έχει κανένα εφικτό
σημείο Occurs.
• Μη-φραγμένο: όταν η συνάρτηση κέρδους μπορεί να
γίνει απεριόριστα μεγάλη (max), ή μικρή (min).
• Μη-μοναδικότητα: Όταν περισσότερα από ένα σημεία
μας οδηγούν σε βέλτιστη λύση
37
Μοντέλα χχωωρρίίςς μμοοννααδδιικκήή ββέέλλττιισσττηη λλύύσσηη
• Ένας επιλυτήςενδεχομένως να μην ενημερώσει
τον χρήστη για την ύπαρξη και άλλων βέλτιστων
λύσεων.
40
ΜΜηη--μμοοννααδδιικκόόττηητταα
39.
41
ΤΤοο ππρρόόββλληημμααττηηςς δδίίααιιττααςς
• Μείξη δύο πρώτων υλών: Υ1, Υ2.
• Ελαχιστοποίησε το συνολικό κόστος του
μείγματος.
• Ικανοποιώντας τις απαιτήσεις σε Vitamin A,
Vitamin D, και σίδηρο.
40.
42
• Decisionvariables
ΜΜοοννττέέλλοο
– X1 (X2) -- το πλήθος των μερίδων κάθε προϊόντος.
• Το μοντέλο
Min 0.60X1 + 0.50X2
Ως προς
Κόστος μονάδας
20X1 + 50X2 ³ 100 Vitamin A
25X1 + 25X2 ³ 100 Vitamin D
50X1 + 10X2 ³ 100 Σίδηρος
X1, X2 ³ 0
% Vitamin A
Από μια μερίδα % απαιτήσεις
44
ΣΣυυννοοππττιικκήή εειικκόόννααββέέλλττιισσηηςς λλύύσσηηςς
– Υ1 = 1.5 μερίδα
Υ2 = 2.5 μερίδες
– Κόστος =$ 2.15 ανά μερίδα σερβιρίσματος.
– Δεν απομένει περίσσευμα Vitamin D και σιδήρου.
– Το μείγμα προσδίδει 155% των απαιτήσεων σε Vitamin A.
ΘΘέέμμαατταα ΟΟρργγάάννωωσσηηςς
•Δηλώστε συμμετοχή στο μάθημα μέχρι και τις
8.00πμ της Δευτέρας 29 Σεπτεμβρίου
• Θα δοθεί ένα προκαταρτικό τεστ γνώσεων στην
Γραμμική Άλγεβρα στην Δευτέρα 29
Σεπτεμβρίου την ώρα της διάλεξης
• Ο τελικός βαθμός θα υπολογισθεί με βάση τον
βαθμό μιας προόδου και τον βαθμό της τελικής
εξέτασης
46