ผังงาน
ผังงาน คือ แผนภาพแสดงลาดับ
ขั้นตอนการทางาน โดยใช้สัญลักษณ์
ต่างๆ ในการเขียนผังงาน เพื่อช่วย
ล าดั บ แนวความคิ ด ในการเขี ย น
โปรแกรม
ลักษณะโครงสร้างผังงาน
การเขียนผังงานแบบมีโครงสร้าง ไม่ว่าภาษา
ใดต้องมีรูปแบบของโครงสร้างอยู่ 3 รูปแบบ คือ
1.โครงสร้างผังงานแบบลาดับ
( Sequence Flowchart )
2.โครงสร้างผังงานแบบเลือกทา
( Selection Flowchart )
3.โครงสร้างผังงานแบบทาซ้า
( Repeation Flowchart )
1.โครงสร้างผังงานแบบลาดับ ( Sequence Flowchart )

เป็ น การท างานที่ มี โ ครงสร้ า งแบบ
เรี ย งล าดั บ กิ จ กรรมก่ อ นหลั ง ที่ ต่ อ เนื่ อ งกั น
ตั้งแต่ขั้นตอนแรกไปจนถึงขั้นตอนสุดท้าย เป็น
รูปแบบง่ายๆ ไม่มีการเปรียบเทียบใดๆ มีทิศ
ทางการไหลของข้อมูลเพียงทางเดียว
ตัวอย่าง โครงสร้างผังงานแบบลาดับ
จากโครงสร้ า งผั ง งานตามรู ป การ
ทางานจะเริ่มต้นทางานในกระบวนการที่
1 (Process 1) เมื่อทางานในกระบวนการ
ที่ 1 เสร็จ ขั้นตอนต่อไป คือ ทางานใน
กระบวนการที่ 2
เมื่ อ ท างานใน
กระบวนการที่ 2 เสร็จ จึงทางานใน
กระบวนการที่ 3
เป็นขั้นตอนต่อไป
ตามล าดั บ การท างานจะท างานทีล ะ 1
กระบวนการ การท างานจะไม่ ท างาน
หลายกระบวนการพร้อมกัน
ตัวอย่าง โครงสร้างผังงานแบบลาดับ
จากโครงสร้างผังงานแบบลาดับ ตามรูป
สามารถอธิบายขั้นตอนการทางานได้ดังนี้
1. เริ่มต้นการทางาน
2. รับค่าข้อมูลเข้ามาเก็บไว้ในตัวแปร a
และตัวแปร b
3. คานวณค่า a2 + b2 แล้วไปเก็บไว้ใน
ตัวแปร x
4. แสดงค่าในตัวแปร x
5. สิ้นสุดการทางาน
2.โครงสร้างผังงานแบบเลือกทา ( Selection Flowchart )

โครงสร้ า งผั ง งานแบบเลื อ กท า ใช้
สาหรับกรณีที่ต้องการตัดสินใจเพื่อเลือก
ขั้นตอนการทางานที่เหมาะสมกับข้อมูลที่
ทาการประมวลผลในขณะนั้น โครงสร้าง
ผั ง งานแบบเลื อ กท า ประกอบด้ ว ย
สัญลักษณ์ของการตัดสินใจ 1 สัญลักษณ์
เพื่อใช้สาหรับการตัดสินใจสาหรับเลือก
การทางานที่ต้องทาเป็นลาดับถัดไป
ตัวอย่าง โครงสร้างผังงานแบบเลือกทา
คาอธิบาย ตัวอย่าง โครงสร้างผังงานแบบเลือกทา
จากตัวอย่าง ประกอบด้วยโครงสร้างผังงาน 2 โครงสร้าง
คือ การทางานแบบลาดับและแบบเลือกทา การทางานของผัง
งานสามารถอธิบายลาดับขั้นตอนการทางานได้ดังนี้
1. เริ่มต้นการทางาน
2. รับค่าข้อมูล จานวน 2 ค่า มาเก็บไว้ในตัวแปร X และ Y
3. ตรวจสอบเงื่อนไข ถ้า X น้อยกว่า Y แล้วทา
3.1 คานวณค่า SUM = X2*Y2
3.2 คานวณค่า SUM = X * Y
4. แสดงค่า SUM
5. จบการทางาน
3.โครงสร้างผังงานแบบทาซ้า ( Repeation Flowchart )
ลักษณะโครงสร้างผังงานการทางานแบบทาซ้า ใช้
ประโยชน์ในกรณีที่ต้องการทางานอย่างใดอย่างหนึงซ้า
่
กันหลายครั้ง โครงสร้างผังงานแบบทาซ้าจะประกอบ
ไปด้วยสัญลักษณ์การตัดสินใจ ใช้สาหรับตรวจสอบ
เงื่ อ นไขเพื่ อ ตั ด สิ น ใจว่ า จะเข้ า สู่ ขั้ น ตอนการท าซ้ า
หรือไม่ มี 3 รูปแบบ ดังนี้
1. รูปแบบทาซ้าในขณะเงื่อนไขเป็นจริง (Do While)
2. รูปแบบทาซ้าจนกระทั่งเงื่อนไขเป็นจริง (Do Until)
3. รูปแบบทาซ้าจากค่าเริ่มต้นไปจนถึงค่าสุดท้าย
( For Next )
DO WHILE
เป็นโครงสร้างที่มีการทดสอบเงื่อนไขก่อน ถ้าเงื่อนไขเป็นจริงก็จะเข้ามาทางานใน
กลุ่มคาสั่งที่ต้องทาซ้า ซึ่งเรียกว่าการเข้าลูป หลังจากนั้นก็จะย้อนกลับไปตรวจสอบเงื่อนไขใหม่อีก
ถ้าเงื่อนไขยังคงเป็นจริงอยู่ ก็ยังคงต้องทากลุ่มคาสั่งซ้าหรือเข้าลูปต่อไปอีก จนกระทังเงื่อนไขเป็น
่
เท็จ ก็จะออกจากลูปไปทาคาสั่งถัดไปที่อยู่ถัดจาก DO WHILE หรืออาจเป็นการจบการทางาน
DO UNTIL
เป็นโครงสร้างการทางานแบบทางานซ้าเช่นกัน แต่มีการทางานที่แตกต่างจาก DO
WHILE คือจะมีการเข้าทางานกลุมคาสังที่อยู่ภายในลูปก่อนอย่างน้อย 1 ครั้ง แล้วจึงจะไปทดสอบ
่
่
เงื่อนไข ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จก็จะมีการเข้าทากลุ่มคาสั่งที่ต้องทาซ้าอีก หลังจากนั้นก็จะย้อนกลับไป
ตรวจสอบเงื่อนไขใหม่อีก ถ้าเงื่อนไขยังคงเป็นเท็จอยู่ ก็ยังต้องทากลุ่มคาสั่งซ้าหรือเข้าลูปต่อไปอีก
จนกระทังเงื่อนไขเป็นจริง จึงจะออกจากลูปไปทาคาสั่งถัดจาก UNTIL หรืออาจเป็นการจบการ
่
ทางาน
For Next
เป็นรูปแบบทาซ้าในขณะที่นิพจน์ควบคุมมีค่าตั้งแต่ ค่าเริ่มต้นไปจนถึงค่าสุดท้าย
ตัวอย่าง รูปแบบทาซ้าในขณะเงื่อนไขเป็นจริง (Do While)
ลาดับขั้นตอนการทางานของผัง
งานนี้ คือ
1. เริ่มต้นการทางาน
2. กาหนดค่าให้ a = 1
3. ในขณะที่ a <>
3.1 คา นวณค่า a = a + 1
3.2 แสดงค่า a
4. จบการทางาน
ตัวอย่าง รูปแบบทาซ้าจนกระทั่งเงื่อนไขเป็นจริง (Do Until)

1. เริ่มต้นการทางาน
2. กาหนดให้ a = 1
3. ทาซ้าจนกระทั่ง a <>
3.1 แสดงค่า a
3.2 คานวณค่า a เท่ากับ a+1
4. จบการทางาน
ตัวอย่าง รูปแบบทาซ้าจากค่าเริ่มต้นไปจนถึงค่าสุดท้าย ( For Next)
คณะผูจัดทา
้
1.นายสิทธิชย บุปผานันท์
ั
2.นางสาวจิตราภรณ์ ผาเหลา
3.นางสาววาสนา เติมจิตร์
4.นางสาวกมลชนก แสงดาว
5.นางสาวพัชรี คาผุย
6.นางสาววัทนวิภา เพ็งโสภา
7.นางสาวอุไรรักษ์ สาเภาแก้ว
ชันมัธยมศึกษาปีที่ 6
้
เสนอ
ครูนาทยา ศรไชย

โครงสร้างผังงาน