Κεφάλαιο 3
Οι ΒαλκανικοίΠόλεμοι
Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς
το κίνημα των Νεοτούρκων το 1908, γρήγορα διαψεύστηκαν. Παρά τις
επίσημες διακηρύξεις για ισότητα όλων των υπηκόων, οι χριστιανικοί
πληθυσμοί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εξακολουθούσαν να
υπομένουν διακρίσεις. Μπροστά στις αρνητικές αυτές εξελίξεις, τα
βαλκανικά κράτη προχώρησαν σε μυστικές συνεννοήσεις μεταξύ τους, οι
οποίες οδήγησαν στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913.
2.
8 Οκτωβρίου του1912 ξέσπασε ο Α΄ Βαλκανικός
Πόλεμος.
Τι πολίτευμα είχε τότε η Ελλάδας
Ποιος ήταν πρωθυπουργός τότε;
Για ποιο λόγο πιθανολογείτε ότι ξέσπασε αυτός
ο πόλεμος και ποιοι μπορεί να πήραν μέρος;
Πιστεύετε ότι θα τον ήθελε η Ελλάδα;
http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos
3.
Το 1912 πουξέσπασε
ο Α΄ Βαλκανικός
Πόλεμος η Ελλάδα
είχε βασιλευομένη
δ η μ ο κ ρ α τ ί α μ ε
βασιλιά τον Γεώργιο
Α. Πρωθυπουργός
ήταν ο Ελευθέριος
Βενιζέλος.
Θυμάστε ποιοι ήταν
οι τρεις βασικοί
στόχοι του;
https://www.pentapostagma.gr/
4.
lνα εκσυγχρονίσει τηχώρα
lνα φροντίσει για την καλή οργάνωση και τον εξοπλισμό του
στρατεύματος.
lνα εργαστεί για την τύχη των αλύτρωτων ελληνικών πληθυσμών.
Με ποιους από αυτούς είχε ήδη ασχοληθεί;
Η τύχη των αλύτρωτων ελληνικών πληθυσμών ήταν πρωταρχικό μέλημα της
πολιτικής του Βενιζέλου. Γι αυτό
και εκσυγχρόνισε και αναδιοργά-
νωσε τις ένοπλες δυνάμεις. Η Ελ-
λάδα είχε φροντίσει λοιπόν να ορ-
γανώσει και να εξοπλίσει τα στρα-
τεύματά της, εκπαιδεύοντας
τους στρατιώτες και παραγγέλ-
λοντας νέα πυροβόλα, τουφέκια
καθώς και πυρομαχικά.
Το θωρηκτό Αβέρωφ
https://el.wikipedia.org/
5.
Ωστόσο ο Βενιζέλοςπίστευε ότι η
Ελλάδα χρειαζόταν συμμάχους για να
εμπλακεί σε πόλεμο με τους
Ο θ ω μ α ν ο ύ ς . Έ τσ ι υ π έ γ ρ α ψ ε
συνθήκες συμμαχίας με τη Σερβία, τη
Βουλγαρία και το Μαυροβούνιο, που
και αυτές ενδιαφέρονταν για τους
δικούς τους πληθυσμούς, που ζούσαν
σ τ α ε δ ά φ η τ η ς Ο θ ω μ α ν ι κ ή ς
αυτοκρατορίας.
Προπαγάνδα της στρατιωτικής
συμμαχίας, 1912.
https://el.wikipedia.org/
6.
Στις 4 Οκτωβρίου1912 οι 4
Βαλκάνιοι σύμμαχοι απαίτησαν
από τον σουλτάνο να σέβεται τα
δικαιώματα των χριστιανικών που
ζούσαν στην Οθωμανική αυτοκρα-
τορία και να προχωρήσει σε ριζικές
αλλαγές προς όφελός τους. Ο
Σουλτάνος αρνήθηκε και ο Α΄
βαλκανικός πόλεμος ξεκίνησε,
παρόλο που οι Μεγάλες Δυνάμεις
ήταν αντίθετες.
Το διάγγελμα του βασιλιά Γεωργίου Α', με
το οποίο κηρύχθηκε ο πόλεμος εναντίον
της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το
διάγγελμα υπογράφει μεταξύ άλλων και ο
πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος
7.
Ο ελληνικός στρατός,που ενι-
σχύθηκε με αρκετούς εθελο-
ντές Έλληνες και Φιλέλληνες,
με αρχιστράτηγο τον διάδοχο
του θρόνου Κωνσταντίνο,
κινήθηκε προς δύο κατευθύ-
νσεις: προς την Ήπειρο και τη
Μακεδονία. Με συντονισμένες
και αιφνιδιαστικές κινήσεις τα
ελληνικά στρατεύματα απελευ-
θέρωσαν την Ελασσόνα και
τη Δεσκάτη, ενώ μετά τη μάχη
στο Σαραντάπορο μπήκαν
στην Κοζάνη σε λιγότερο από
μία εβδομάδα από την κήρυξη
του πολέμου.
Ο Βενιζέλος όμωςήταν κατηγορηματικός. Ο ελληνικός στρατός έπρεπε να
φτάσει χωρίς χρονοτριβή στη Θεσσαλονίκη, πριν από τους Βουλγάρους.
Γιατί;
Α. Ήθελε να δείξει ότι ο ελληνικός στρατός είναι καλύτερος από τον βουλγαρικό.
Β. Φοβόταν ότι αν έφταναν πρώτοι οι Βούλγαροι θα την καταλάμβαναν.
Γ. Αφού ήμασταν σύμμαχοι με τους Βουλγάρους, και στη Θεσσαλονίκη ζούσαν
Έλληνες, ήθελε να φτάσει πρώτος ο ελληνικός στρατός για να εκδικηθεί τους
Τούρκους.
Ο Κωνσταντίνος κατά
τη διάρκεια των
Βαλκανικών πολέμων
https://el.wikipedia.org/
https://gr.pinterest.com
10.
Για να μηντην καταλάβουν οι Βούλγαροι, ο ελληνικός στρατός, με εντολή του
πρωθυπουργού Βενιζέλου, στράφηκε αμέσως προς την Θεσσαλονίκη. Η
απελευθέρωσή της κρίθηκε σε αποφασιστική μάχη στα Γιαννιτσά (19-20
Οκτωβρίου 1912), η οποία έληξε με νίκη των Ελλήνων.
https://el.wikipedia.org/
11.
Αργά το βράδυτης 26ης Οκτωβρίου 1912 ο Οθωμανός διοικητής της πόλης
Χασάν Ταχσίν Πασάς υπέγραψε το Πρωτόκολλο παράδοσης της
Θεσσαλονίκης στους Έλληνες.
Ο Χ α σ ά ν
Ταχσίν Πασάς
υπογράφει την
παράδοση της
Θεσσαλονίκης,
υδατογραφία,
σ υ λ λ ο γ ή
Δ η μ ο τ ι κ ή ς
Πινακοθήκης
Θεσσαλονίκη
12.
Δύο μέρες αργότεραο
διάδοχος Κωνσταντίνος και
τμήματα του ελληνικού
στρατού μπήκαν στην πόλη
κ α ι έ γ ι ν α ν δ ε κ τ ο ί μ ε
ενθουσιασμό.
Η είσοδος του Βασιλιά Γεώργιου
Α ' κ α ι τ ο υ δ ι α δ ό χ ο υ
Κωνσταντίνου στη Θεσσαλονίκη,
Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη
13.
Αλλά και στηνπεριοχή της Ηπείρου οι Έλληνες στρατιώτες απελευθέρωσαν
σημαντικές πόλεις, όπως τα Ιωάννινα στις 21 Φεβρουαρίου 1913 και
προχώρησαν προς τη Βόρεια Ήπειρο.
Σκηνή από
την
πολιορκία
των
Ιωαννίνων,
Ιωάννινα,
Χάνι Εμίν
Αγά
Ταυτόχρονα ο στόλος,με αρχηγό το ναύαρχο Κουντουριώτη, κατάφερε να
εμποδίσει τη μεταφορά τουρκικών στρατευμάτων από τη Μικρά Ασία και
απελευθέρωσε πολλά νησιά τουΑνατολικούΑιγαίου.
Ο ελληνικός στρατός
αποβιβάζεται στη
Μυτιλήνη
https://argolikivivliothiki.gr/
16.
https://el.wikipedia.org/
Στις 18 Μαρτίου1913 δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο βασιλιάς Γεώργιος ο
Α, χωρίς να προλάβει να δει το τέλος του πολέμου. Είχε βασιλεύσει στην Ελλάδα
για 50 ολόκληρα χρόνια!Τον θρόνο ανέλαβε ο γιος του Κωνσταντίνος.
17.
Μετά από δύομήνες, τον Μάιο του 1913, ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος
τερματίστηκε με συνθήκη που υπογράφηκε στο Λονδίνο, ύστερα από
μεσολάβηση των Μεγάλων
Δυνάμεων. ΗΤουρκία είχε
νικηθεί και αποχώρησε
οριστικά από τα Βαλκάνια.
Παραιτήθηκε επίσης
από τα δικαιώματά
της στην Κρήτη.
Και έτσι τελείωσαν τα
εδαφικά προβλήματα της
Ελλάδας...
Μισό λεπτό!
Τελείωσαν;;;;
https://www.in.gr/
18.
Μετά το τέλοςτου Α΄ Βαλκανικού
πολέμου, οι σύμμαχοι προσπάθη-
σαν να ρυθμίσουν τα σύνορά τους.
Η Βουλγαρία δεν έμεινε ικανοποι-
ημένη από τα εδάφη που κέρδισε,
γι' αυτό ήρθε σε σύγκρουση με
τους πρώην συμμάχους της, την
Ελλάδα και τη Σερβία.
Έτσι ξεκινά τον Ιούνιο του 1913
ο Β' Βαλκανικός Πόλεμος,
ο οποίος υπήρξε περισσότερο
φονικός και καταστροφικός, από
τον μόλις προηγούμενο.
19.
Ο ελληνικός στρατόςκέρδισε σημαντικές νίκες και κατέλαβε την υπόλοιπη
Κεντρική καθώς και την Ανατολική Μακεδονία. Ο Β' Βαλκανικός Πόλεμος
έληξε το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου με ήττα της Βουλγαρίας.
Το Ελληνικό
Στρατηγείο την
14η Ιουλίου
1 9 1 3 ε ν ώ
μ ε λ ε τ ά τ η
συνθήκη λήξης
του πολέμου
https://el.wikipedia.org/
20.
Τα ελληνοβουλγαρικά
σύνορα καθορίστηκανμε
τη Συνθήκη του Βουκου-
ρεστίου. Ολόκληρη η
Ανατολική Μακεδονία
δόθηκε στην Ελλάδα ενώ
οι Βούλγαροι κράτησαν
τηΔυτική Θράκη.
Η ελληνική αντιπροσωπεία στη
Συνθήκη του Βουκουρεστίου, τον
Ιούλιο του 1913.
https://www.benaki.org/
21.
Η Βόρεια Ήπειρος,με την επιμονή
των Μεγάλων Δυνάμεων, παραχω-
ρήθηκε στην Αλβανία, που τότε
δημιουργήθηκε ως κράτος, παρόλο
που εκεί ζούσαν Έλληνες Ορθόδο-
ξοι χριστιανοί, οι οποίοι ήθελαν να
ενωθούν με την Ελλάδα.
Μετά τους νικηφόρους Βαλκανικούς
Πολέμους το ελληνικό κράτος δι-
πλασίασε σχεδόν την έκτασή του,
περικλείοντας στα σύνορά του πολ-
λές από τις αλύτρωτες περιοχές
(Ήπειρο, Μακεδονία, Κρήτη και
τα νησιά του Ανατολικού Αιγαί-
ου). Αλλά και ο πληθυσμός της χώ-
ρας αυξήθηκε θεαματικά. Οι συντο-
νισμένες προσπάθειες και η συνερ-
γασία του πρωθυπουργού Βενιζέ-
λου με τον αρχιστράτηγο Κωνστα-
ντίνο είχαν καρποφορήσει.
https://www.protothema.gr/
22.
Οι πηγές αφηγούνται...
1.Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης
«Η σημαία μας πρωτοϋψώθηκε στο Λευκό Πύργο εκείνη την ημέρα το πρωί,
την ώρα ακριβώς που έρχονταν απ' τον παραλιακό δρόμο η παρέλασις της
νίκης. Τα κανόνια στημένα εκεί κοντά, χαιρετούσαν με πυροβολισμούς, τα
καράβια στο λιμάνι σφύριζαν όλα μαζί και έφιπποι προπορεύουνταν του
στρατού ο βασιλεύς Γεώργιος, οΔιάδοχος και το
Επιτελείο. Ο κόσμος που είχε ξεχυθή στους
δρόμους ζητωκραύγαζε έξαλλος και
πολλά μάτια δάκρυσαν από συγκίνησι».
ΑλέξανδρουΔ. Ζάννα (έμπορος και πολιτικός),
«Ο ΜακεδονικόςΑγών.Αναμνήσεις», Ίδρυμα Μελετών
Χερσονήσου τουΑίμου (επιμ.), Ο ΜακεδονικόςΑγώνας.
Απομνημονεύματα, Θεσσαλονίκη 1984, σ. 163.
23.
Το πανηγυρικό πρωτοσέλιδοτης
Μακεδονίας τη μεθεπόμενη μέρα
τ η ς α π ε λ ε υ θ έ ρ ω σ η ς τ η ς
Θεσσαλονίκης (Κυριακή 28
Οκτωβρίου 1912).
https://el.wikipedia.org/
24.
Την 1η Δεκεμβρίουτου 1913 η Κρήτη ενσωματώθηκε και επίσημα στο ελληνικό
κράτος ύστερα από περίπου 450 ενετικής κατοχής και 250 οθωμανικής.
25.
Και κάπως έτσιτα εδαφικά προβλήματα της Ελλάδας τέλειωσαν....
Μιλό λεπτό! Τέλειωσαν;
Η απελευ-
θέρωση των
νησιών του
Αιγαίου και της
Κρήτης
https://www.viadiplomacy.gr/
26.
Ματιά στο παρελθόν
Ταδικαιώματα των γυναικών
Το κίνημα για τα δικαιώματα των γυναικών έχει τις ρίζες του στον 19ο αιώνα. Οι
σουφραζέτες, όπως ονομάστηκαν οι γυναίκες που διεκδικούσαν δυναμικά το
δικαίωμα να ψηφίζουν, δραστηριοποιήθηκαν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες,
ιδιαίτερα όμως στη
Βρετανία. Η δράση
τους κορυφώθηκε
το 1912 αλλά
συνεχίστηκε και τα
επόμενα χρόνια.
Μετά την απόφαση
των σουφραζετών
κατά τονΑ' Παγκό-
σμιο Πόλεμο να
αναστείλουν προ-
σωρινά τον αγώνα
τους για χάρη της
εθνικής ενότητας,
https://www.offlinepost.gr/
https://www.offlinepost.gr/
27.
η βρετανική Κυβέρνησητο 1918 παραχώρησε τελικά το δικαίωμα ψήφου
σε όλες τις γυναίκες που είχαν συμπληρώσει το 30ό> έτος της ηλικίας
τους. Ήταν η ευτυχής κατάληξη ενός συνεπούς και δίκαιου αγώνα. Στην
Ελλάδα το ζήτημα της ψήφου όλων των γυναικών λύθηκε με το Σύνταγμα του
1952, οπότε και ψήφισαν για πρώτη φορά σε εθνικές εκλογές. Χρειάστηκαν
δεκαετίες έντονων γυναικείων αγώνων για να μπορέσουν οι Ελληνίδες να
αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου.
https://deltanews.gr/
Απάντηση
lΠοια υπήρξαν τααποτελέσματα των Βαλκανικών Πολέμων για την Ελλάδα;
Η Ελλάδα κατάφερε να αποκτήσει πολλές από τις αλύτρωτες περιοχές και να
αυξήσει έτσι τα σύνορά της και τον πληθυσμό της. Πιο συγκεκριμένα μετά τους
βαλκανικούς πολέμους ενώθηκαν με την Ελλάδα η Ήπειρος, η Μακεδονία, τα
νησιά του ανατολικού Αιγαίου και επιτέλους η Κρήτη. Παρόλα αυτά η Δυτική
Θράκη παραχωρήθηκε στους Βούλγαρους και η Βόρεια Ήπειρος στην
Αλβανία.
30.
Ερώτημα
lΜε βάση τακείμενα των πηγών, με ποια συναισθήματα δέχτηκαν οι Έλληνες
τις επιτυχίες των Βαλκανικών Πολέμων;
31.
Απάντηση
lΜε βάση τακείμενα των πηγών, με ποια συναισθήματα δέχτηκαν οι Έλληνες
τις επιτυχίες των Βαλκανικών Πολέμων;
Τα συναισθήματα των Ελλήνων ήταν χαρά, ενθουσιασμός και συγκίνηση. Στην
απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης τα κανόνια στημένα χαιρετούσαν με
πυροβολισμούς, τα καράβια στο λιμάνι σφύριζαν, ο κόσμος είχε ξεχυθή στους
δρόμους με γέλια και δάκρυα στα μάτια.