ಸ ೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲ ೇಜು ಆವರಣ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅೆಂಬ ೇಡ್ಕರ ವೇಧಿ ಬ ೆಂಗಳೂರು -560001
ಚಿತ್ರ ಪ್ರಬೆಂಧ - ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾೆಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು
ಸ್ಕೆಂಶ ೇಧಕರು
ಎೆಂ .ಸಿ ವ ೇಣು
ನ ೇೆಂದಣಿಸ್ಕೆಂಖ್ ೆ:-HS200606
ಇತಿಹಾಸ್ಕ ವಭಾಗ
ಬ ೆಂಗಳೂರು -560001
ಸ್ಕೆಂಶ ೇಧನಾ ಮಾಗಗದರ್ಗಕರು
ಡಾ. ವ. ಕಾೆಂತ್ರಾಜು
ಇತಿಹಾಸ್ಕ ವಭಾಗ
ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವರ್ವವದ್ಾೆಲಯ ಬ ೆಂಗಳೂರು
2021-2022
1
ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ತ್ರ
ಕಲಾ ಸ್ಾಾತಕ ೋತತರ ಪದವಿಗಾಗಿ ( ಇತಿಹಾಸ ) ಎೆಂ .ಸಿ ವ ೇಣು ರವರು ಸಿದಧಪಡಿಸಿ.ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಾಾಲಯಕ ೆ
ಸಲ್ಲಿಸುತಿತರುವ " ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾೆಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಶೋರ್ಷಿಕ ಯ ಕಿರು ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಪರಬೆಂಧ ಒಪ್ಪಿತವಾಗಿರುತತದ್ ಎೆಂದು
ದೃಢೋಕರಿಸಲಾಗಿದ್ .
ಪ್ರಬೆಂಧದ ಪ್ರಿವೇಕ್ಷಕರು. ಪ್ರಬೆಂಧದ ಮಾಗಗದರ್ಗಕರು.
ಈ ಕಿರು ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಪರಬೆಂಧವು ಇತಿಹಾಸ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಾಾತಕ ೋತತರ ಪದವಿಯ ಪೂರ್ಿಗ ಳಿಸುವಿಕ ಭಾಗವಾಗಿ
ಒಪ್ಪಿತವಾಗಿರುತತದ್ .
ದಿನಾೆಂಕ:- ಮುಖ್ೆಸ್ಕಥರು ( ಕಲಾನಿಕಾಯ)
2
ಕೃತ್ಜ್ಞತ ಗಳು
ಈ ಸ್ ಮಿಸಟರ್ ಉದದಕ ೆ ಇಲ್ಲಿನ ಗರ್ಕಯೆಂತರ ಪರಯೋಗಾಲಯವನುಾ ಪರತಿನಿತಾ ಯಾವುದ್ ೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕ ಳಳಲು ಅವಕಾಶ್ ನಿೋಡಿದೆಂತ
ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಾಸಥರಾದ ಪ್ರರ. ಡಾ.ನರಸಿೆಂಹಮ ತಿಗ ಸ್ಕರ್ ಅವರಿಗ ಹೃತ ಿವಿಕ ವೆಂದನ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ .
ಈ ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಕಾಯಿವನುಾ ಯಶ್ಸಿವಯಾಗಿ ಪೂರ ೈಸಲು ನನಾ ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಅಧಾಯನಕ ೆ ಮಾಗಿದಶ್ಿಕರಾಗಿ ಸಕಲ ಸ ಕತ ತಿಳುವಳಿಕ ಯನುಾ
ನಿೋಡಿ ಪರತಿ ಹೆಂತದಲ ಿ ನನಗ ಮಾಗಿದಶ್ಿನ ನಿೋಡಿ ಅಧಾಯನ ಕಾಯಿವನುಾ ಯಶ್ಸಿವಯಾಗಲು ಕಾರರ್ರಾದೆಂತಹ ಡಾ. ವ. ಕಾೆಂತ್ರಾಜು
ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದವರಿಗ ನನಾ ತುೆಂಬು ಹೃದಯದ ಕೃತಜ್ಞತ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ .
ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಾಾಲಯ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದ ಗುರುವೃೆಂದದವರಾದ ಡಾ.ಮಾಲಿನಿ , ಡಾ.ಪ್ುರುಷ ೇತ್ತಮ್ ,.ಇವರ ಲಿರಿಗ ನನಾ
ಅನೆಂತ ವೆಂದನ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ .
ಈ ಅಧಾಯನಕ ೆ ಪರತಾಕ್ಷವಾಗಿ ಹಾಗ ಪರ ೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಲಹ ನಿೋಡಿದ ನನಾ ಕುಟುೆಂಬಸಥರಿಗ ಹಾಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಾಾಲಯದ ನನಾ ಎಲಾಿ ಸ್ ಾೋಹಿತರಿಗ
ನನಾ ಹೃದಯ ಪೂವಿಕ ವೆಂದನ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ .
ಸ್ಕಥಳ :- ಬ ೆಂಗಳೂರು.
ದಿನಾೆಂಕ :
ಎೆಂ .ಸಿ ವ ೇಣು
ಸ್ಕೆಂಶ ೇಧನಾ ವದ್ಾೆರ್ಥಗ.
3
ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾೆಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು
4
ಪ್ರಿವಡಿ
 ಪೇಠಿಕ
 ದ್ರರಪ್ದಿ ಕರಗ
 ಬಸ್ಕವನಗುಡಿ ಕಡ್ಲ ೇಕಾಯಿ ಪ್ರಿಷ
 ಮೊಹರೆಂ
 ಸ್ಕೆಂತ್ ಮೇರಿ ಹಬಬ
5
ಪ್ಪೋಠಿಕ
 ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಾಣಿಜ್ಾ ನಗರವಾಗಿದುದ. ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ಪರೆಂಪರ ಪರತಿಕವಾಗಿದ್ . ಬ ೆಂಗಳೂರು
ಎೆಂದ್ ಡನ ಇೆಂದು ನಮಮ ಮುೆಂದ್ ಹಲುವು ಚಿತರರ್ಗಳು ತ ರ ದುಕ ಳುಳತತವ .
 ಸುೆಂದರವಾದ ಉದ್ಾಾನವನಗಳು ಬಹು ಸೆಂಸೃತಿಯ ಜ್ನರ,ಆಧುನಿಕ ಜೋವನಶ ೈಲ್ಲ,ಭಾಗವಾದ ಮಾಲ್ ಗಳು,
ಬಹು ಅೆಂತಸಿನ ಕಟಟಡಗಳು,ಸ್ ೋತುವ ಗಳು,ಮೆಟ ರೋ ರ ೈಲು ಮಾಗಿಗಳು,ಸೆಂಚಾರ ದಟಟಣ ಯ ರಸ್ ತಗಳು
ಮುೆಂತಾದವುಗಳು ಕರ್ುಮೆಂದ್ ಬರುತತದ್ .
 ಮಧಾಕಾಲ್ಲೋನ ವಾಣಿಜ ಾೋದಾಮ ನಗರದ ಸವರ ಪದಲ್ಲಿ ನಾಡು ಪರಭು ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ 1537 ನಲ್ಲಿ ತಾಳಿದ
ಆಧುನಿಕ ಬ ೆಂಗಳೂರು ಇೆಂದು ಜ್ಗತಿತನ ಮಿೆಂಚಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒೆಂದ್ಾಗಿದ್ .
 ದಕ್ಷಿರ್ ಭಾರತ ಸೆಂಸೃತಿಗಳನುಾ ಒಗ ೂಡಿಸಿಕ ೆಂಡು ಬ ಳ ದ ನಗರ ಇೆಂದು ಅನ ೋಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನ ಗಳು
ಮತುತ ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ಪಲಿಟಗಳಿಗ ಸ್ಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ .
 ಹಲುವು ಶ್ತಮಾನಗಳಿಗ ಸುಧೋಘಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತುತ ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ಪರೆಂಪರ ಯನುಾ ತನಾ ಒಡಲ್ಲನಲ್ಲಿ
ಅಡಗಿಸಿಕ ೆಂಡಿದ್ .
6
ದ್ರರಪ್ದಿ ಕರಗ
 ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದ ಚಿಕೆಪ ೋಟ ಬಳಿ ತಿಗಳರ ಪ ೋಟ ಯಲ್ಲಿ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯವಿದ್ . ಈ
ದ್ ೋವಾಲಯವನುಾ 800 ವಷಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಇದುದ ತಿಗಳರು ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯವನುಾನಿಮಿಿಸಿದರು.
 ತಿಗಳರು ಹಳ ಯ ಸ್ಾಮಾಜಕ ಗುೆಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ತ ೋಟಗಾರಿಕ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ತರಕಾರಿ ಹ ಬ ಳ ಯುವ ಕೃರ್ಷಕರಾಗಿದ್ಾದರ
ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ .
7
ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯದ ಚಿತರ
 ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯವು ಪಶಿಮ ಗೆಂಗರ,ಪಲಿವ, ವಿಜ್ಯನಗರ ವಾಸುತ ಶಲಿ ಲಕ್ಷರ್ವನುಾ
ಪರದಶಿಸುತತದ್ .
 1530 ರಲ್ಲಿ ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಮಣಿಿನ ಕ ೋಟ ಯನುಾ ನಿಮಿಿಸುವ ಮೊದಲ ೋ . ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ
ದ್ ೋವಾಲಯವು ದ್ಾರವಿಡ ಶ ೈಲ್ಲಯಲ್ಲಿ ನಿಮಿಿಸಲಾಗಿತುತ.
 ಗ ೋಪುರದ್ ೆಂದಿಗ ಅಲೆಂಕೃತವಾದ ಸ್ಾಮರಕ ಪರವ ೋಶ್ ಗ ೋಪುರವಿದ್ . ಪೂಜಸುವ ದ್ ೋವತ ಗಳ ೆಂದರ
ಧಮಿರಾಯ ,ಅಜ್ುಿನ , ಭೋಮ, ಕೃಷಿ ನಕುಲ ಸಹದ್ ೋವರು ಮತುತ ದ್ೌರಪದಿ ಪೂಜಸಲಾಗುವುದು.
8
ಒಳಾೆಂಗರ್ದ ದೃಶ್ಾ
ಧಮಿರಾಯ ,ಅಜ್ುಿನ , ಭೋಮ, ಕೃಷಿ ನಕುಲ ಸಹದ್ ೋವರು ಹಾಗ ದ್ೌರಪದಿ ವಿಗೃಹಗಳು
9
 ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಸ್ಾಥನದಲ್ಲಿ 300 ವಷಿಗಳ
ಹಿೆಂದಿನ ಕರಗ ೋತಸವ ಆರೆಂಭವಾಗಿತುತ ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ .
 ದ್ೌರಪದಿ ಕರಗ ಉತಸವ ಮಾರ್ಚಿ ಅಥವಾ ಏಪ್ಪರಲ್ ನಲ್ಲಿ
ನಡ ಯುವುದು. ಬ ೆಂಗಳೂರು ಕರಗ ರಾಜ್ಾ ಮತುತ ದ್ ೋಶ್ದಲ್ಲಿ ಇದು
ದ್ೌರಪದಿ ಕರಗ ಎೆಂದು ಪರಸಿದಧವಾಗಿದ್ . ದ್ೌರಪದಿ ಮ ಲದ ಕರಗವು
ಕುೆಂಭ ಪರಧಾನತ ದುಗ ಿಯ ಕಥ ಯನುಾ ಹ ೋಳುತತದ್ .
 ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ಕಿತ ದ್ ೋವತ ಯ ಆರಾಧನ ಸಿಿ ಶ್ಕಿತಯ ಓಲ ೈಕ
ಮಾತೃದ್ ೋವತ ಪೂಜಾ ಅಡಗಿದ್ . ಅಗಿಾಯ ವರ ಪರಸ್ಾದದಿೆಂದ
ಜ್ನಸಿದ ದ್ೌರಪದಿ ವಾಹಿನಕುಲಕ್ಷತಿರಯರ ತಿಗಳರ ಮನ ದ್ ೋವರು
ಇದು ಮುಖ್ಾವಾಗಿ ತಿಗಳರ ಜ್ನಾೆಂಗದವರು ಆಚರಿಸುವ
ಹಬಬವಾಗಿದ್ .
 ನಾಡುಪರಭು ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಿಮಾಿರ್ ಮಾಡಿದ್ಾಗ
ಸುತತಮುತತ ಚದರಿ ಹ ೋಗಿದದ ತಿಗಳರನುಾ ಕರ ಸಿಕ ೆಂಡಿದದರು
ಎೆಂದು. ತಿಗಳರು ಬೆಂದವರಲಿ ಸಥಳಿೋಯರು ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ .
1923ರ ಅಪ್ರ ಪ್ದ ಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರ ಕೃಪ - ಸ ಲವಮಣಿ, ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖ್ .
10
ಪುರಾರ್ದ ಕಥ
 ಮಹಾಭಾರತ ಕುರುಕ್ ೋತರ ಮುಗಿದ ನೆಂತರ ಪಾೆಂಡವರು ಸವಗಿ ರ ೋಹ ಹರ್ ಮಾಡುವಾಗ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ದ್ೌರಪದಿ ಪರಜ್ಞ ತಪ್ಪಿ
ಕ ಳಗ ಬೋಳುತಾತರ .
 ದ್ೌರಪತಿ ಬದಿದದದನುಾ ಗಮನಿಸದ್ ಪಾೆಂಡವರು ಮುೆಂದ್ ಸ್ಾಗುತಾತರ . ದ್ೌರಪದಿ ಎಚಿರಗ ೆಂಡು ನ ೋಡಿದ್ಾಗ ತಿಮಮರಾಸುರ
ಎೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಆಕ ಯ ಮೆೋಲ ಕ ಟಟ ದೃರ್ಷಟಯೆಂದ ಬೋರುತಾತ ಅಲ ಿೋ ನಿೆಂತಿದದನು.ಇದನುಾ ಕೆಂಡ ದ್ೌರಪದಿ ಆದಿಶ್ಕಿತ ರ ಪ ತಾಳಿ ಕಿವಿ
ಬಾಯ ಭುಜ್ಗಳಿೆಂದ ವಿೋರ ಯೋಧರ ಸ್ ೈನಾ ಒೆಂದು ಸೃರ್ಷಟ ಮಾಡಿ. ಇವರಿೆಂದ ತಿಮಮರಸ ರ ರಾಕ್ಷಸನನುಾ ಸೆಂಹಾರ
ಮಾಡಿಸುತಾತರ .
 ದ್ೌರಪದಿ ಸೃರ್ಷಟಸಿದ ವಿೋರಯೋಧರ ವಿೋರ ಕುಮಾರರು ನೆಂತರ ದ್ೌರಪದಿ ಸವಗಿದ ಕಡ ಹ ೋದ್ಾಗ ವಿೋರ ಯೋಧರು ತಮಮನುಾ
ಬಟುಟ ಹ ೋಗದೆಂತ ಬ ೋಡಿಕ ಳುಳತಾತರ . ತಮಮ ಮಕೆಳು ಅಳುವುದನುಾ ನ ೋಡಿ ಮುರುಗಿದ ದ್ೌರಪದಿ ಪರತಿ ವಷಿ ಮ ರು ದಿನ
ಭ ಮಿಗ ಬೆಂದು ಮಕೆಳೂೆಂದಿಗ ಇರುವ ಮಾತನುಾ ಹ ೋಳುತಾತರ .
11
 ಆ ಮ ರು ದಿನಗಳ ಕರಗದ ದಿನಗಳು.ಕರಗ ಉತಸವ ಆರೆಂಭ
ಮೊದಲು ಧವಜಾರ ೋಹರ್ ಆಚರಣ ಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ
ಧವಜಾರ ೋಹರ್ ಆರತಿ ಪೂಜ ಹಸಿಕರಗ ಪೆಂಗಲಸ್ ೋವ ಪ ೋಟ
ಕರಗ ಹಾಗ ರಥ ೋತಸವಗಳ ಪರಮುಖ್ ಹೆಂತಗಳು.
 ಕರಗ ಹ ರವ್ ಅಚಿಕರ ರಕ್ಷಣ ವಿೋರಕುಮಾರರ ಕ ೈಯಲ್ಲಿ
ಕತಿತಯನುಾ ಹಿಡಿದು ಮುೆಂದ್ ಸ್ಾಗುತಾತರ .
 ಕರಗ ಹ ರವ ಅಚಿಕರು ಮತುತ ವಿೋರಕುಮಾರರು ಹನ ಾೆಂದು
ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿರ್ ರಥದಲ್ಲಿ ತ ಡಗಬ ೋಕು. ಮಾೆಂಸ
ಮದಾಪಾನ ಧ ಮಪಾನ್ ಸ್ ೋವನ ಗಳಿೆಂದ ದ ರವಿರಬ ೋಕು.
12
 ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯದ ಮುಖ್ಾ ಅಚಿಕರು ವಿಶಷಟ ವ ೋಷವನುಾ ಹಾಕಿಕ ೆಂಡು ಕರಗವನುಾ ಓರುತಾತರ .
 ಮುತ ೈದ್ ಯೆಂತ ವ ೋಷಾಧರಿಸುವ ಅಚಿಕರು ತನಾ ಮಡಿದಿಯ ಮಾೆಂಗಲಾಸರವನುಾ ಸಹ ಧರಿಸುತಾತರ
13
ಮುಖ್ಾ ಅಚಿಕರು ವಿಶಷಟ ವ ೋಷವನುಾ ಧರಿಸಿರುವ ಚಿತರ
 ಕರಗ ಉತಸವ ರ ವಾರಿ ಕರಗ ಹ ತುತಕ ಳುಳವ ಪೂಜಾರಿ
ಸೆಂಪರದ್ಾಯ ಪರಕಾರ ಪೂಜಾರಿ ವಿವಾಹಿತನಾಗಿರಬ ೋಕು.
 ಉತಸವ ಪಾರರೆಂಭ ಆಗುವ ದಿನದಿೆಂದ ತನಾ ಪತಿಾಯೆಂದ
ದ ರವಿರಬ ೋಕು.
 ಪತಿಾಯು ಕ ಡ ತನಾ ವಿವಾಹ ಸ ಚಕ ಸುಮೆಂಗಳಿಯನಾ
ತ ಗ ದಿಡಬ ೋಕು.
 ಪೂಜಾರಿ ಅಕ್ಷರಶ್ ಆದಿಶ್ಕಿತ ರ ಪ್ಪಣಿಯಾಗಿ ಬದಲಾವಣ ಯಾಗುವ
ಸೆಂಕ ೋತವ ೋ ಸೆಂಪರದ್ಾಯ. ರಾತಿರ ಸೆಂಪೆಂಗಿ ಕ ರ ಯ ಅೆಂಗಳದಲ್ಲಿ
ವಿಶ ೋಷ ಪೂಜಸುವುದು ಹಸಿ ಕರಗ ಉತಸವ ಎೆಂದು ಕರ ಯುತ ತೋವ .
 ಆದಿಶ್ಕಿತಯ ದ್ೌರಪದಿ ಪುತರರಿೆಂದ್ ಪರಸಿದಿಧಯಾಗಿರುವ ವಿೋರ ಕುಮಾರ
ಕಡೂಗಳನುಾ ಪೂಜ ಮಾಡಿ ಆದಿಶ್ಕಿತ ರಕ್ಷಣ ಗ ಪರತಿಜ್ಞ ಯನುಾ ಅಲಗು
ಸ್ ೋವ ಸಲ್ಲಿಸುತಾತ ಇದ್ ೋ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ಕ ೈಗ ಳುಳವುದು. ಖ್ಡೂ ಹಿಡಿದ
ವಿೋರ ಕುಮಾರರ ರಕ್ಷಣ ಯಲ್ಲಿ ಕರಗ ನಡ ಯುತತದ್ .
14
 ಈ ಕರಗವು ಹ ವಿನ ತ ೋರಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತತದ್ .6, 7 ಅಡಿ ಎತತರ ಕರಗವನುಾ ಪರಿಮಳಯುಕತ ಮಲ್ಲಿಗ ಮೊಗುೂಗಳಿೆಂದ
ಅಲೆಂಕರಿಸಿಲಾಗಿದ್ .ಮಧಾರಾತಿರ 12:30 ಕ ೆ ಕರಗ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯ ಬಟುಟ ಮೆರವಣಿಗ ಯ ಮ ಲಕ ಸ್ಾಗುತತದ್ .
 ಪರಿಮಳ ಯುಕತ ಮಲ್ಲಿಗ ಹ ವಿನಿೆಂದ ಅಲೆಂಕರಿಸಿದ ಕರಗದ ಮೆರವಣಿಗ ಆಕಷಿಣಿೋಯವಾದದುದ. ಪರತಿ ವಷಿ ಚ ೈತರ ಪೌರ್ಿಮಿಎೆಂದು
ಖ್ಡೂ ಹಿಡಿದು ವಿೋರಕುಮಾರ ರಕ್ಷಣ ಯಲ್ಲಿ ಕರಗ ಆರೆಂಭವಾಗುತತದ್ .
 ಇದನುಾ ನ ೋಡಲು ಸ್ಾವಿರಾರು ಜ್ನರು ಸ್ ೋರುತಾತರ . ಮಧಾರಾತಿರ ಧಮಿರಾಯ ದ್ ೋವಾಲಯದಿೆಂದ ಹ ರಟು ಬ ಳಗಿನ ಜಾವವರ ಗ
ನಡ ಯುತತದ್ . ವಿೋರಕುಮಾರ ಆವ ೋಶ್ದ ಧವನಿ ಕ ೋಳಿದ ಕ ಡಲ ೋ ಕರಗ ಬೆಂತು ಕರಗ ಬೆಂತು ಮುಗಿಲು ಮುಟುಟತತದ್ .
15
ಕರಗ ಉತ್ಸವ ಆರೆಂಭ
 ಬ ಳದಿೆಂಗಳ ರಾತಿರಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗ ಮಯ ಕರಗ ಕಳಶ್ ಗುಡಡನ ನೃತಾ ಆಲ ೋಕಿಕ ಸನಿಾವ ೋಶ್ ಸೃರ್ಷಟಸುತತದ್ .
 ಕರಗ ಉತಸವ ಕಬಬನ್ ಪ ೋಟ ,ಅವನ ಾ ರಸ್ ತ,ಸಿಟಿ ಮಾಕ ಿಟ್, ಅರಳಿಪ ೋಟ ,ಮತುತ ಹಜ್ರತ್ ತವಾಕಲ್ ಮಸ್ಾತನ್ ದಗಾಿದ ಮ ಲಕ
ಅರ್ಿಮಮ ದ್ ೋವಸ್ಾಥನಕ ೆ ಬೆಂದು ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸ ಯೋಿದಯ ಹ ತಿತಗ ತಿಗಳರ ಪ ೋಟ ಗ ವಾಪ್  ಆಗುತಾತರ .
16
ಬ ಳದಿೆಂಗಳ ರಾತಿರಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗ ಮಯ ಕರಗ ಕಳಶ್ ಗುಡಡನ ನೃತಾದೃಶ್ಾ
 ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಕರಗ ಭಾವ ೈಕಾತ ಸೆಂಕ ೋತ ಕರಗದ ಉತಸವ ಸ್ಾಗುವ ದ್ಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಸ್ಾತನ್ ಸ್ಾಬ್ ದಗಾಿಕ ೆ ತ ರಳಿ ತ ರ ದ ಪರದ್ ಯ
ಅಲ್ಲಿ ಕರಗ ಪಾತರಧಾರಿ ದ ಪಾರತಿ ಸಿವೋಕರಿಸುತಾತರ .
 ಈ ಸೆಂಪರದ್ಾಯ ಹಿೆಂದಿನ ಕಾಲದಿೆಂದಲ ಆಚರಿಸುತಾತ ಬೆಂದಿದ್ಾದರ .
17
 18ನ ೋ ಶ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದದ ಮಸ್ಾತನ್ ಷಾ ಎೆಂಬ ಮುಸಿಿೆಂ ಸೆಂತರು ಅವರು ವಷಿಕ ೆಮೆಮ ಧರ ಗಿಳಿದು ಬರುವ ದ್ೌರಪದಿ
ಆವಾಸಸ್ಾಥನ ಆರಕ್ಷರ್ ವಿಶ್ರಮಿಸುವೆಂತ ಪಾರರ್ಥಿಸಿದದರಿೆಂದ ಕರಗ ಪಾತರಧಾರಿ ದಗಾಿಕ ೆ ಭ ೋಟಿ ನಿೋಡಿದ್ಾದರ ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಇದ್ .
 ಮಾೆಂಗಲಾ ಭಾಗಾ ಸೆಂತಾನ ಭಾಗಾಗಳುನುಾ ಕರುಣಿಸವ ಮಹಾತಾಯ ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಯೆಂದ ಪರತಿ ಮನ ಮುೆಂದ್ ರೆಂಗ ೋಲ್ಲ ತಳಿರು
ತ ೋರರ್ಗಳಿೆಂದ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿದ ಕರಗಧಾರಿಗಳನುಾ ಜ್ನರು ಬರ ಮಾಡಿಕ ಳುಳತಾತರ .
 ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ಕರಗ ಉತಸವ ನಡ ಯುತತದ್ . ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಕರಗಉತಸವ ಕ ೋಮು
ಸ್ೌಹಾದಿತ ಗ ಹ ಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ . ಸಹಸ್ಾರರು ಸೆಂಖ್ ಾಯಲ್ಲಿ ಜ್ನರು ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ .
18
ಹಜ್ರತ್ ತವಕೆಲ್ ಮಸ್ಾತನ್ ಷಾ ದಗಾಿ ಮುೆಂಭಾಗದ ನ ೋಟ ಒಳಾೆಂಗರ್ ನ ೋಟ
ಬಸವನಗುಡಿಯ ಕಡಲ ಕಾಯ ಪರಿಷ
 ಬಸವರ್ಿನ ದ್ ೋವಸ್ಾಥನ ಇರುವ ಸಥಳ ಹಿೆಂದ್ ಸುೆಂಕ ೋನ ಹಳಿಳ ಎೆಂದು
ಹ ಸರಾಗಿತುತ.
 ಇಲ್ಲಿ ಹ ಲ ಗದ್ ದಗಳಿದದವು. ರ ೈತಾಪ್ಪವಗಿದ ಜ್ನ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತಿತದದರು.
ಇವರು ಪರಧಾನವಾಗಿ ತಮಮ ಹ ಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲ ೋ ಕಾಯ ಬ ಳ ಯುತಿತದದರು.
 ಸವಿರಿಗು ಸಮಪಾಲು, ಸವಿರದು ಸಹಬಾಳ ವ ಎೆಂದು ಬದುಕುತಿತದದ ಆ
ರ ೈತಾಪ್ಪ ವಗಿ, ಕಡಲ ಕಾಯ ಫಸಲು ಬರುವ ಕಾತಿೋಿಕದಲ್ಲಿ ತಾವು ಬ ಳ ದ
ಕಡಲ ಕಾಯಯನುಾ ರಾಶ ಮಾಡಿ ಕರ್ದ ಪೂಜ ಮಾಡಿ ಮಾರನ ದಿನ
ಸಮನಾಗಿ ಹೆಂಚಿಕ ಳುಳತಿತದದರು.
 ಒಮೆಮ ಹಿೋಗ ಕರ್ ಮಾಡಿದದ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ಗ ಳಿಯೆಂದು ಬೆಂದು ರಾಶ ರಾಶ
ಕಡಲ ಕಾಯ ತಿೆಂದು ಹ ೋಗುತಿತತತೆಂತ .
 ಈ ಗ ಳಿ ಅಥಾಿತ್ ಬಸವನ ಕಾಟ ತಾಳಲಾರದ್ ರ ೈತರು ಒೆಂದು ದಿನ
ರಾತಿರಯಡಿೋ ಕಾದಿದುದ ಬಡಿಗ ಹಿಡಿದು ಬಸವನ ಬಡಿಯಲು ಕಾದಿದದರೆಂತ .
19
ಪರಿಷ ಯಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಕಾಯಯನುಾ ಭಕತರು ಕ ಡುಕ ಳುತಿರುವ ದೃಶ್ಾ
 ನಿರಿೋಕ್ ಯೆಂತ ಬಸವ ಬೆಂದ ಕಡಲ ಕಾಯ ತಿನುಾತಿತದದ. ಇದನುಾ ನ ೋಡಿ ಕ ೋಪಗ ೆಂಡ ರ ೈತರು ತಾವು ತೆಂದಿದದ ಬಡಿಗ ಹಿಡಿದು
ಬಸವನುಾ ಅಟಿಟಸಿಕ ೆಂಡು ಹ ೋದರೆಂತ ಆಗ ರ ೈತರ ಹ ಡ ತ ತಪ್ಪಿಸಿಕ ಳಳಲ ೆಂದು ಓಡಿದ ಬಸವ ಸುೆಂಕ ೋನಹಳಿಳಯೆಂದ ಸವಲಿದ ರ
ಓಡಿಬೆಂದು ಗುಡಡ ಏರಿ ಕಲಾಿದನೆಂತ .
 ಈ ಸ್ ೋಜಗವನುಾ ಕಣಾಿರ ಕೆಂಡ ರ ೈತರಿಗ ಇದು ಸ್ಾಮಾನಾ ಗ ಳಿಯಲಿ. ಶವನ ವಾಹನ ನೆಂದಿ ಎೆಂಬ ಸತಾ ತಿಳಿಯತೆಂತ
20
ನೆಂದಿಗ ಹ ವಿನ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿರುವ ದೃಶ್ಾ
 ಕ ೈಲಾಸದಿೆಂದ ಧರ ಗಿಳಿದುಬೆಂದ ನೆಂದಿಕ ೋಶ್ವರನನ ಾೋ ಹ ಡ ದು ಎೆಂಥ ತಪುಿ ಮಾಡಿದ್ ವ ೆಂದು ಮರುಗಿದರೆಂತ .
ಅರಿಯದ್ ತಾವು ಮಾಡಿದ ತಪುಿ ಮನಿಾಸ್ ೆಂದು ಪರಿಪರಿಯಾಗಿ ಬ ೋಡಿದರೆಂತ .
 ಅೆಂದಿನಿೆಂದ ರ ೈತರು ತಪಿಪ್ಪಿಗ ಯಾಗಿ ಪರತಿವಷಿ ಕಡಲ ಕಾಯ ಬ ಳ ಬೆಂದ ತತ್ಕ್ಷರ್ ತಮಮ ಮೊದಲ
ಬ ಳ ಯನುಾ ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಬಸವರ್ಿನಿಗ ತೆಂದು ಒಪ್ಪಿಸಿ ನ ೋವ ೋದಾ ಮಾಡಿ, ಕ್ಷಮಿಸ್ ೆಂದು ಕ ೋಳಿ ನೆಂತರ ಮಾರಾಟ
ಮಾಡುತಿತದದರೆಂತ ಇೆಂದಿಗ ಈ ಪರೆಂಪರ ಅನ ಚಾನವಾಗಿ ನಡ ದುಕ ೆಂಡು ಬೆಂದಿದ್ .
21
ತಕೆಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಕಾಯಯ ತ ಕ ಮಾಡುತಿತರುವ ದೃಶ್ಾ
 ಪರತಿವಷಿ ಕಾತಿೋಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಡ ಯುವ ಜಾತ ರ ಕಡಲ ಕಾಯ ಪರಿಷ ಎೆಂದ್ ೋ ಖ್ಾಾತವಾಗಿದ್ .
 ಈ ಜಾತ ರಗ ಬಸವನ ಭಕತರು ಬೆಂದು ಬೆಂದು ಕಡಲ ೋ ಕಾಯ ತಿೆಂದರ ನೆಂದಿ ತೃಪತನಾಗುತಾತನ ೆಂಬುದು ಹಲವು
ಹಿರಿಯರ ನೆಂಬಕ .
 ಭಕತರು ತಿೆಂದು ಎಸ್ ವ ಸಿಪ ಿಯನುಾ ರಾತಿರಯ ವ ೋಳ ಕಲುಿ ಬಸವ ನಿಜ್ರ ಪ ತಾಳಿ ಆ ಸಿಪ ಿಯನುಾ ತಿನುಾತಾತನ
ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಇದ್ ..
22
ಪರಿಷ ನಲ್ಲಿ ಗ ಳಿಗ ಹ ವಿನ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತರ
 ಮೊಮಮಡಿ ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ (1633-78)ಬ ೆಂಗಳೂರುನಿಾೆಂದ ಆಳಿದುದ. ಬಜಾಪುರ ಸ್ ೋನ ಯ ರರ್ದುಲಾಿ ಖ್ಾನನ ನ ೋತೃತವದಲ್ಲಿ 1638 ರ
ಸುಮಾರಿಗ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆೋಲ ದ್ಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೆಂಪ ೋಗೌಡರ ಸ್ ೋನ ಯನುಾ ಸ್ ೋಲ್ಲಸಿ.ಆತನು ಬ ೆಂಗಳೂರು ಬಟುಟ ಮಾಗಡಿಗ
ಹ ೋಗುವೆಂತ ಮಾಡಿದನು .
 ಈ ಮನ ತನ ವಿಜಾಪುರ್ ಮೆಂಡಲ್ಲೋಕ್ ವೆಂಶ್ವಾಯತು. ಮುೆಂದ್ 90ವಷಿಗಳು ಕಾಲ ಆಳಿವಕ ಮಾಡಿದರು.ಮೊಘಲರ್ ಸ್ ೋನ
1687ರಲ್ಲಿ ಸಿರಾ ಬ ೆಂಗಳೂರುನುಾ ಗ ದ್ ದದುರು. ಅದ್ ೋ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ತಾರಾಮೆಂಡಲಪ ೋಟ ಯಲ್ಲಿ ಒೆಂದು ಮಸಿೋದಿಯನುಾ
ಮೊಗಲರು ಕಟಿಟದರು.
 ಬ ೆಂಗಳೂರುನಲ ಿೋ 1703ರಲ್ಲಿ ಸಿದಿದ ಅಬುದಲ್ ಎೆಂಬ ಮೊಘಲ್ ಪೌಜ್ುದ್ಾರನಗಿದುದ ಇವನ ನೆಂತರ ಮಹಮಮದ್ ತಾಹಿೋರಖ್ಾನ್ ಈ
ಹುದ್ ದಗ ಬೆಂದನು.( ಈತ ಹ ೈದರಅಲ್ಲಯ ಪೂವಿಜ್ )ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ .
23 ಮೊಹರೆಂ
ಬ ೆಂಗಳೂರುನಲಿಿ ಮುಸಿಿೆಂ ಇತಿಹಾಸ್ಕ
ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣಿ
 ಮುಸಿಿೆಂ ಬೆಂಧುಗಳು ಒೆಂದು ಆಚರಣ ಇಸ್ಾಿೆಂ ಕಾಾಲ ೆಂಡರ್ ಪರಥಮ ತಿೆಂಗಳು ಈ ತಿೆಂಗಳ ಪರಥಮ ಹತುತ
ದಿನಗಳ ಆಚರರ್ಯು ಕಬಿಲದಲ್ಲಿ ನಡ ದ ಯುದಧ ಮತುತ ಅಲ್ಲಿ ಹ ೋರಾಡಿ ಮಡಿದ ಹಜ್ರತ್ ಹುಸ್ ೋನ್ ಮತುತ
ಸೆಂಗಡಿಗರು ದ್ಾರುರ್ವಾಗಿ ಹತ ಾ ಆದ ದಿನ ಅದರ ನ ನಪ್ಪಗಾಗಿ ಶ ೋಕ ಸ ಚಕ ಆಚರಣ ಯ ಮೊಹರೆಂ.
 ಇದು ಹತುತ ದಿನ ಆಚರಣ ಯಾಗಿದ್ . ಹತತನ ೋ ದಿನದ ರಾತಿರ ಪೆಂಜ್ ಮತುತ ತಾಜೋಯ ಮೆರವಣಿಗ ಹ ರಟು
ಊರಿನ ಹ ರಗ ನಿೋರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸಜಿಸುವ ವಿಧ ಇದ್ .
 ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಕ ಜ್ನರು ಪಾಲ ೂಳುಳವವರು. ಹರಿಕ ಕಟುಟವುದು ಕಾಣಿಕ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ಉೆಂಟು. ಮೊಹರೆಂಗ
ಬಾಬಯಾಹಬಬ ಅಧವಾ ಬಾಬಯಾಾ ಪರಿಷ್ ಎೆಂದು ಕರ ಯುತಾತರ .
24
 ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಕಲಾಸಿಪಾಳಾ ಬ್  ನಿಲಾದರ್ ಮೆೈಸ ರ್ ರಸ್ ತ ಮಾಕ ಿಟ್
ಅವ ನ ಾ ರಸ್ ತ ಮಾಮ ಲು ಪ ೋಟ ಯ ಮಸ್ಾತನ್ ಸ್ಾಬರ ದಗಾಿ ಮುೆಂತಾದ
ಸಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಂಜಾ ಉೆಂಟು.
 ಯಲ್ಲೋ ದ ಲ ಹುಸ್ ೋನ್ ಮಸ್ ಸೋನ್ ದಿೋನ ದಿೋನ ಕಾಾ ಹುಸ್ ೋನ ಬಾವುಸ್ ಸನ
ದಿೋನ ದಿೋನ ಘ ೋಷಣ ಗಳು ಕ ೋಳಿ ಬರುತತವ .
 ಮುಸಿಿೆಂ ಸಿಿೋ ಪುರುಷರು ಕಷಟ ಮರರ್ವನುಾ ನ ನಪ್ಪಸಿಕ ಳುಳತಾತರ .
 ಮೊಹರೆಂ ಮೆರವಣಿಗ ಯಲ್ಲಿ ಮುಸಿಿೆಂ ಬಾೆಂಧವರ ಡನ ಹಿೆಂದುಗಳು
ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಉೆಂಟು.
 ಈ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ಜ್ನರು ವಿವಿಧ ವ ೋಷ ಭ ಷರ್ಗಳನುಾ ಧರಿಸುತಾತರ .
ಪಾಳ ೋಗಾರನ ವ ೋಷ ಹುಲ್ಲವ ೋಷ, ಕ ಡೆಂಗಿ ವ ೋಷ, ಮೊದಲಾದ ಈ
ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
25
ದಕ್ಷಿರ್ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಜ್ರಹಳಿಳ ಮಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯ ದೃಶ್ಾ
ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯ ವಿಶ ೋಷತ
 ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜ್ನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ಾದರ .
 ಮುಖ್ಾವಾಗಿ ಈ ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯ ಪೆಂಜಾದಲ್ಲಿ ಜ್ನರು . ಬಾಬಯಾ
ದ್ ೋವರನುಾ ಸಮರಿಸುತಾತ ಆರ ೋಗಾ ಸಮಸ್ ಾಗಳು ವಿವಾಹ ಸಮಸ್ ಾಗಳು ಇನುಾ
ಮುೆಂತಾದ ಹಲವು ಸಮಸ್ ಾಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದು ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಯೆಂದ
ಪೆಂಜಾದಲ್ಲಿ ನಡ ದುಕ ೆಂಡು ಹ ೋಗುತಾತರ ಭಾವಯಾನ ನಾಮವನುಾ
ಸಮರಿಸುತಾತ ಮುೆಂದ್ ನಡ ಯುತಾತರ .
 ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಸಹಸರರು ಜ್ನಸೆಂಖ್ ಾ ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ . ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ
ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ನಡ ಯುತತದ್
26
ಸ್ಕೆಂತ್ ಮೇರಿ ಹಬಬ
 ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಶವಾಜನಗರದಲ್ಲಿ ಸೆಂತ ಮೆೋರಿಯಮಮನ
ಚರ್ಚಿ ಇದ್ . ಈ ಚಚುಿ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಹಳ ಯ
ಚಚುಿಗಳಲ್ಲಿ ಒೆಂದ್ಾಗಿದ್ .
 ದ್ ೋಶ್ದ ಆರು ಬಸಿಲ್ಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒೆಂದು ಲಾಾಟಿನ್
ಶಲುಬ ಯ ತಲಾ ವಿನಾಾಸದ ಮೆೋಲ ಗಾರ್ಥಕ ಶ ೈಲ್ಲಯ
ಎತತರದ ಚಚುಿ ಹ ರಗು ಮತುತ ಒಳಗ
ಕಲಾತಮಕವಾಗಿದ್ .
 ಪರತಿ ವಷಿ ಸ್ ಪ ಟೆಂಬರ್ 8 ದಿನಾೆಂಕದೆಂದು ಮೆೋರಿ ಹಬಬ
ಬಹು ಅದ ದರಿಯಾಗಿ ನಡ ಯುತತದ್ .
 ಕ ೈಸತ ಧಮಿದವರಿಗ ಸಿಿೋ ದ್ ೋವರಿಲಿ ಆದರ ಯೋಸುವಿಗ
ಜ್ನಮ ನಿೋಡಿದ ಮೆೋರಿಮಾತ ಸಿಿೋ ದ್ ೋವತ ಎೆಂದು
ಪೂಜಸುತಾತರ .
27
ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಗ ಹ ವಿನ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತರ
 ಆಗ್ ಟ 29 ರೆಂದು ಸ್ಾೆಂಪರದ್ಾಯಕ ದವಜ್ರ ೋಹರ್ ಮಾಡುವುದರ ಮ ಲಕ ಉತಸವನುಾ ಪಾರರೆಂಭ ಮಾಡುತಾತರ .
 ಮೆೋರಿ ಜಾತ ರಗ ಮೊದಲು ಒೆಂಬತುತ ದಿನ ಆಚರಣ ಗ ನ ೋವ ೋನ್ ಎನುಾವರು. ಅವು ಆತಮಶ್ುದಿಧಗ ಪರಶ್ಕತ ದಿನಗಳು ಬ ೈಬಲ್
ಪಠರ್, ಪುರ್ಾ ಕಥ , ಶ್ರವರ್ ಪಾರಥಿನ ,ಪೂಜಾ ದಿನಗಳಿಗ , ಮಿೋಸಲ್ಲರುವ ದಿನಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಅನ ೋಕ ಐತಿಹಾಗಳು ಇವ .
28
ದವಜ್ರ ೋಹರ್ ಮಾಡುತಿತರುವ ದೃಶ್ಾ ದವಜ್ದ ಚಿತರ
 ಜ್ನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಹುಟಿಟಕ ೆಂಡವು ಮೆೋರಿಮಾತ ಯನುಾ ಕನಾಾ ಮೆೋರಿ, ಅೆಂತ ಮೆೋರಿ ಕಾಣಿಕ ಮಾತ ,ಆರ ೋಗಾ ಮಾತ
ಮೊದಲಾದ ಹ ಸರುಗಳಿೆಂದ ಕರ ಯುತಾತರ .
 ಮೊದಲ 9 ದಿನ ಜಾತಿ ಮತ ಧಮಿ ಬ ೋದವಿಲಿದ್ ಬಡ ರ ೋಗಿಗಳಿಗ ಉಚಿತ ವ ೈದಾಕಿೋಯ ಚಿಕಿತ ಸ ನಿೋಡುವುದು.
 ವ ೈವಾಹಿಕ ಜೋವನದಲ್ಲಿ 50 ವಷಿ ತುೆಂಬದ ಹಿರಿಯ ದೆಂಪತಿಗಳನುಾ ಸತೆರಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವುದು. ಸರಳ ಸ್ಾಮ ಹಿಕ
ವಿವಾಹ ನಡ ಸುವುದು. ಮೊದಲಾದ ಜ್ನದರನಿೋಯ ಸತಾೆಯಿಗಳನುಾ ಹಮಿಮಕ ಳುಳವುದು.
29
ಶವಾಜನಗರ ಬೋದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಯಮೆರವಣಿಗ ಮಾಡುತಿತರುವ ದೃಶ್ಾಗಳು
 ಅಲೆಂಕರಿಸಿದ ಮೆೋರಿಮಾತ ಯ ತ ೋರಿನ ಮೆರವಣಿಗ ನಡ ಯುತತದ್ . ಲಕ್ಾೆಂತರ ಜ್ನರು ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಯ ತ ೋರಿನ
ಮೆರವಣಿಗ ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ .
 ಮೆೋರಿಮಾತ ಯನುಾ ಪೂಜಸುವುದರಿೆಂದ ತಮಮ ಕಷಟ ನಿವಾರಣ ಸುಖ್ ಸ್ೌಭಾಗಾ ಲಭಸುವುದು ಎೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅೆಂತರ್
ರಾಜ್ಾಗಳಿೆಂದ ಜ್ನರು ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಮೆೋರಿಯಮಮನ ಉತಸವ ನಡ ಯುತತದ್ .
30
ಶವಾಜನಗರದ ಬೋದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಯನುಾ ಪಲಿಕಿೆ ಮೆರವಣಿಗ ದೃಶ್ಾ
ಉಪಸೆಂಹಾರ
 ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಕರಗ ಮಹ ೋತಸವ ಮತುತ ಮಹ ೋರೆಂ ಆಚರಣ ಗಳು ಹಿೆಂದ ಮತುತ ಮುಸಿಿಮರ ಭಾವ ೈಕಾತ ಯನುಾ
ಬೆಂಬಸುತತದ್ .
 ಕಡಲ ಕಾಯ ಪರಿಷ ಹ ೋಗ ಹಿೆಂದಿನ ಕಾಲದಿೆಂದಲ ಸಹ ಆಚರಿಸಿಕ ೆಂಡು ಬೆಂದಿದುದ ವಿವಿಧ ರಿೋತಿಯ ಕಡಲ ಕಾಯಯನುಾ
ಮಾರುವುದು ಹಾಗ ಕ ೆಂಡುಕ ಳುಳವುದು ಜ ತ ಗ ಬಸವನಿಗು ಸಹ ಅಪ್ಪಿಸಿ ಮತುತ ಜ್ನರು ಸ್ ೋವಿಸುವುದು ಒೆಂದು ನೆಂಬಕ
ಮತುತ ಸೆಂಪರದ್ಾಯವಾಗಿ ಬ ಳ ಸಿಕ ೆಂಡು ಬೆಂದಿದ್
 ಮೆೋರಿ ಉತಸವವು ದಲ್ಲಿ ನಮಮ ನಾಡು ಅಲಿದ್ ಇತರ ರಾಜ್ಾಗಳಿೆಂದ ಎಲಾಿ ಧಮಿೋಿಯರು ಈ ಉತಸವವನುಾ ನ ೋಡ ಳು
ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ .
 ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಬ ೆಂಗಳೂರು ಕ ೋವಲ ವಾಣಿಜ್ಾ ರೆಂಗದಲ್ಲಿ ಅಲಿದ್ ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ರೆಂಗದಲ್ಲಿ ತನಾದ್ ೋ ಮಹತವವನುಾ
ಪಡ ದುಕ ೆಂಡಿದ್ .
31
ಗರೆಂಥ ಋರ್
 ಬ ೆಂಗಳೂರು ಜಲ ಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತುತ ಪುರತತವ - ಆರ್ .ಗ ೋಪಾಲ್
 ಬ ೆಂಗಳೂರು ಪರೆಂಪರ - ಎ್  ಕ ಅರುಣಿ
 ಬ ೆಂಗಳೂರು ದಶ್ಿನ ಸೆಂಪುಟ 3 - ಪರ ಎೆಂ.ಎರ್ಚ. ಕೃಷಿಯಾ -ಡಾ. ವಿಜ್ಯ್
 Bengaluru roots and beyond - Maya jayapal
 Bengaluru through -centuries - M fazalul hasan
 https://traveltriangle.com/blog/festivals-in-bangalore/
 https://images.app.goo.gl/LiL7nrgGiLbBKscK9
32
ಧನಾವಾದಗಳು
33

Cultural celebrations in bangalore

  • 1.
    ಸ ೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅೆಂಬ ೇಡ್ಕರ ವೇಧಿ ಬ ೆಂಗಳೂರು -560001 ಚಿತ್ರ ಪ್ರಬೆಂಧ - ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾೆಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಸ್ಕೆಂಶ ೇಧಕರು ಎೆಂ .ಸಿ ವ ೇಣು ನ ೇೆಂದಣಿಸ್ಕೆಂಖ್ ೆ:-HS200606 ಇತಿಹಾಸ್ಕ ವಭಾಗ ಬ ೆಂಗಳೂರು -560001 ಸ್ಕೆಂಶ ೇಧನಾ ಮಾಗಗದರ್ಗಕರು ಡಾ. ವ. ಕಾೆಂತ್ರಾಜು ಇತಿಹಾಸ್ಕ ವಭಾಗ ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವರ್ವವದ್ಾೆಲಯ ಬ ೆಂಗಳೂರು 2021-2022 1
  • 2.
    ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ತ್ರ ಕಲಾ ಸ್ಾಾತಕೋತತರ ಪದವಿಗಾಗಿ ( ಇತಿಹಾಸ ) ಎೆಂ .ಸಿ ವ ೇಣು ರವರು ಸಿದಧಪಡಿಸಿ.ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಾಾಲಯಕ ೆ ಸಲ್ಲಿಸುತಿತರುವ " ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾೆಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಶೋರ್ಷಿಕ ಯ ಕಿರು ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಪರಬೆಂಧ ಒಪ್ಪಿತವಾಗಿರುತತದ್ ಎೆಂದು ದೃಢೋಕರಿಸಲಾಗಿದ್ . ಪ್ರಬೆಂಧದ ಪ್ರಿವೇಕ್ಷಕರು. ಪ್ರಬೆಂಧದ ಮಾಗಗದರ್ಗಕರು. ಈ ಕಿರು ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಪರಬೆಂಧವು ಇತಿಹಾಸ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಾಾತಕ ೋತತರ ಪದವಿಯ ಪೂರ್ಿಗ ಳಿಸುವಿಕ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿತವಾಗಿರುತತದ್ . ದಿನಾೆಂಕ:- ಮುಖ್ೆಸ್ಕಥರು ( ಕಲಾನಿಕಾಯ) 2
  • 3.
    ಕೃತ್ಜ್ಞತ ಗಳು ಈ ಸ್ಮಿಸಟರ್ ಉದದಕ ೆ ಇಲ್ಲಿನ ಗರ್ಕಯೆಂತರ ಪರಯೋಗಾಲಯವನುಾ ಪರತಿನಿತಾ ಯಾವುದ್ ೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕ ಳಳಲು ಅವಕಾಶ್ ನಿೋಡಿದೆಂತ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಾಸಥರಾದ ಪ್ರರ. ಡಾ.ನರಸಿೆಂಹಮ ತಿಗ ಸ್ಕರ್ ಅವರಿಗ ಹೃತ ಿವಿಕ ವೆಂದನ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ . ಈ ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಕಾಯಿವನುಾ ಯಶ್ಸಿವಯಾಗಿ ಪೂರ ೈಸಲು ನನಾ ಸೆಂಶ ೋಧನಾ ಅಧಾಯನಕ ೆ ಮಾಗಿದಶ್ಿಕರಾಗಿ ಸಕಲ ಸ ಕತ ತಿಳುವಳಿಕ ಯನುಾ ನಿೋಡಿ ಪರತಿ ಹೆಂತದಲ ಿ ನನಗ ಮಾಗಿದಶ್ಿನ ನಿೋಡಿ ಅಧಾಯನ ಕಾಯಿವನುಾ ಯಶ್ಸಿವಯಾಗಲು ಕಾರರ್ರಾದೆಂತಹ ಡಾ. ವ. ಕಾೆಂತ್ರಾಜು ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದವರಿಗ ನನಾ ತುೆಂಬು ಹೃದಯದ ಕೃತಜ್ಞತ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ . ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಾಾಲಯ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದ ಗುರುವೃೆಂದದವರಾದ ಡಾ.ಮಾಲಿನಿ , ಡಾ.ಪ್ುರುಷ ೇತ್ತಮ್ ,.ಇವರ ಲಿರಿಗ ನನಾ ಅನೆಂತ ವೆಂದನ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ . ಈ ಅಧಾಯನಕ ೆ ಪರತಾಕ್ಷವಾಗಿ ಹಾಗ ಪರ ೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಲಹ ನಿೋಡಿದ ನನಾ ಕುಟುೆಂಬಸಥರಿಗ ಹಾಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಾಾಲಯದ ನನಾ ಎಲಾಿ ಸ್ ಾೋಹಿತರಿಗ ನನಾ ಹೃದಯ ಪೂವಿಕ ವೆಂದನ ಗಳನುಾ ಸಲ್ಲಿಸುತ ತೋನ . ಸ್ಕಥಳ :- ಬ ೆಂಗಳೂರು. ದಿನಾೆಂಕ : ಎೆಂ .ಸಿ ವ ೇಣು ಸ್ಕೆಂಶ ೇಧನಾ ವದ್ಾೆರ್ಥಗ. 3
  • 4.
  • 5.
    ಪ್ರಿವಡಿ  ಪೇಠಿಕ  ದ್ರರಪ್ದಿಕರಗ  ಬಸ್ಕವನಗುಡಿ ಕಡ್ಲ ೇಕಾಯಿ ಪ್ರಿಷ  ಮೊಹರೆಂ  ಸ್ಕೆಂತ್ ಮೇರಿ ಹಬಬ 5
  • 6.
    ಪ್ಪೋಠಿಕ  ಬ ೆಂಗಳೂರುನಗರ ವಾಣಿಜ್ಾ ನಗರವಾಗಿದುದ. ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ಪರೆಂಪರ ಪರತಿಕವಾಗಿದ್ . ಬ ೆಂಗಳೂರು ಎೆಂದ್ ಡನ ಇೆಂದು ನಮಮ ಮುೆಂದ್ ಹಲುವು ಚಿತರರ್ಗಳು ತ ರ ದುಕ ಳುಳತತವ .  ಸುೆಂದರವಾದ ಉದ್ಾಾನವನಗಳು ಬಹು ಸೆಂಸೃತಿಯ ಜ್ನರ,ಆಧುನಿಕ ಜೋವನಶ ೈಲ್ಲ,ಭಾಗವಾದ ಮಾಲ್ ಗಳು, ಬಹು ಅೆಂತಸಿನ ಕಟಟಡಗಳು,ಸ್ ೋತುವ ಗಳು,ಮೆಟ ರೋ ರ ೈಲು ಮಾಗಿಗಳು,ಸೆಂಚಾರ ದಟಟಣ ಯ ರಸ್ ತಗಳು ಮುೆಂತಾದವುಗಳು ಕರ್ುಮೆಂದ್ ಬರುತತದ್ .  ಮಧಾಕಾಲ್ಲೋನ ವಾಣಿಜ ಾೋದಾಮ ನಗರದ ಸವರ ಪದಲ್ಲಿ ನಾಡು ಪರಭು ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ 1537 ನಲ್ಲಿ ತಾಳಿದ ಆಧುನಿಕ ಬ ೆಂಗಳೂರು ಇೆಂದು ಜ್ಗತಿತನ ಮಿೆಂಚಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒೆಂದ್ಾಗಿದ್ .  ದಕ್ಷಿರ್ ಭಾರತ ಸೆಂಸೃತಿಗಳನುಾ ಒಗ ೂಡಿಸಿಕ ೆಂಡು ಬ ಳ ದ ನಗರ ಇೆಂದು ಅನ ೋಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನ ಗಳು ಮತುತ ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ಪಲಿಟಗಳಿಗ ಸ್ಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ .  ಹಲುವು ಶ್ತಮಾನಗಳಿಗ ಸುಧೋಘಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತುತ ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ಪರೆಂಪರ ಯನುಾ ತನಾ ಒಡಲ್ಲನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಕ ೆಂಡಿದ್ . 6
  • 7.
    ದ್ರರಪ್ದಿ ಕರಗ  ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದ ಚಿಕೆಪ ೋಟ ಬಳಿ ತಿಗಳರ ಪ ೋಟ ಯಲ್ಲಿ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯವಿದ್ . ಈ ದ್ ೋವಾಲಯವನುಾ 800 ವಷಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಇದುದ ತಿಗಳರು ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯವನುಾನಿಮಿಿಸಿದರು.  ತಿಗಳರು ಹಳ ಯ ಸ್ಾಮಾಜಕ ಗುೆಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ತ ೋಟಗಾರಿಕ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ತರಕಾರಿ ಹ ಬ ಳ ಯುವ ಕೃರ್ಷಕರಾಗಿದ್ಾದರ ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ . 7 ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯದ ಚಿತರ
  • 8.
     ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ೋವಾಲಯವು ಪಶಿಮ ಗೆಂಗರ,ಪಲಿವ, ವಿಜ್ಯನಗರ ವಾಸುತ ಶಲಿ ಲಕ್ಷರ್ವನುಾ ಪರದಶಿಸುತತದ್ .  1530 ರಲ್ಲಿ ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಮಣಿಿನ ಕ ೋಟ ಯನುಾ ನಿಮಿಿಸುವ ಮೊದಲ ೋ . ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯವು ದ್ಾರವಿಡ ಶ ೈಲ್ಲಯಲ್ಲಿ ನಿಮಿಿಸಲಾಗಿತುತ.  ಗ ೋಪುರದ್ ೆಂದಿಗ ಅಲೆಂಕೃತವಾದ ಸ್ಾಮರಕ ಪರವ ೋಶ್ ಗ ೋಪುರವಿದ್ . ಪೂಜಸುವ ದ್ ೋವತ ಗಳ ೆಂದರ ಧಮಿರಾಯ ,ಅಜ್ುಿನ , ಭೋಮ, ಕೃಷಿ ನಕುಲ ಸಹದ್ ೋವರು ಮತುತ ದ್ೌರಪದಿ ಪೂಜಸಲಾಗುವುದು. 8 ಒಳಾೆಂಗರ್ದ ದೃಶ್ಾ
  • 9.
    ಧಮಿರಾಯ ,ಅಜ್ುಿನ ,ಭೋಮ, ಕೃಷಿ ನಕುಲ ಸಹದ್ ೋವರು ಹಾಗ ದ್ೌರಪದಿ ವಿಗೃಹಗಳು 9
  • 10.
     ಬ ೆಂಗಳೂರಿನಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಸ್ಾಥನದಲ್ಲಿ 300 ವಷಿಗಳ ಹಿೆಂದಿನ ಕರಗ ೋತಸವ ಆರೆಂಭವಾಗಿತುತ ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ .  ದ್ೌರಪದಿ ಕರಗ ಉತಸವ ಮಾರ್ಚಿ ಅಥವಾ ಏಪ್ಪರಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡ ಯುವುದು. ಬ ೆಂಗಳೂರು ಕರಗ ರಾಜ್ಾ ಮತುತ ದ್ ೋಶ್ದಲ್ಲಿ ಇದು ದ್ೌರಪದಿ ಕರಗ ಎೆಂದು ಪರಸಿದಧವಾಗಿದ್ . ದ್ೌರಪದಿ ಮ ಲದ ಕರಗವು ಕುೆಂಭ ಪರಧಾನತ ದುಗ ಿಯ ಕಥ ಯನುಾ ಹ ೋಳುತತದ್ .  ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ಕಿತ ದ್ ೋವತ ಯ ಆರಾಧನ ಸಿಿ ಶ್ಕಿತಯ ಓಲ ೈಕ ಮಾತೃದ್ ೋವತ ಪೂಜಾ ಅಡಗಿದ್ . ಅಗಿಾಯ ವರ ಪರಸ್ಾದದಿೆಂದ ಜ್ನಸಿದ ದ್ೌರಪದಿ ವಾಹಿನಕುಲಕ್ಷತಿರಯರ ತಿಗಳರ ಮನ ದ್ ೋವರು ಇದು ಮುಖ್ಾವಾಗಿ ತಿಗಳರ ಜ್ನಾೆಂಗದವರು ಆಚರಿಸುವ ಹಬಬವಾಗಿದ್ .  ನಾಡುಪರಭು ಕ ೆಂಪ ೋಗೌಡ ಬ ೆಂಗಳೂರು ನಿಮಾಿರ್ ಮಾಡಿದ್ಾಗ ಸುತತಮುತತ ಚದರಿ ಹ ೋಗಿದದ ತಿಗಳರನುಾ ಕರ ಸಿಕ ೆಂಡಿದದರು ಎೆಂದು. ತಿಗಳರು ಬೆಂದವರಲಿ ಸಥಳಿೋಯರು ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ . 1923ರ ಅಪ್ರ ಪ್ದ ಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರ ಕೃಪ - ಸ ಲವಮಣಿ, ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖ್ . 10
  • 11.
    ಪುರಾರ್ದ ಕಥ  ಮಹಾಭಾರತಕುರುಕ್ ೋತರ ಮುಗಿದ ನೆಂತರ ಪಾೆಂಡವರು ಸವಗಿ ರ ೋಹ ಹರ್ ಮಾಡುವಾಗ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ದ್ೌರಪದಿ ಪರಜ್ಞ ತಪ್ಪಿ ಕ ಳಗ ಬೋಳುತಾತರ .  ದ್ೌರಪತಿ ಬದಿದದದನುಾ ಗಮನಿಸದ್ ಪಾೆಂಡವರು ಮುೆಂದ್ ಸ್ಾಗುತಾತರ . ದ್ೌರಪದಿ ಎಚಿರಗ ೆಂಡು ನ ೋಡಿದ್ಾಗ ತಿಮಮರಾಸುರ ಎೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಆಕ ಯ ಮೆೋಲ ಕ ಟಟ ದೃರ್ಷಟಯೆಂದ ಬೋರುತಾತ ಅಲ ಿೋ ನಿೆಂತಿದದನು.ಇದನುಾ ಕೆಂಡ ದ್ೌರಪದಿ ಆದಿಶ್ಕಿತ ರ ಪ ತಾಳಿ ಕಿವಿ ಬಾಯ ಭುಜ್ಗಳಿೆಂದ ವಿೋರ ಯೋಧರ ಸ್ ೈನಾ ಒೆಂದು ಸೃರ್ಷಟ ಮಾಡಿ. ಇವರಿೆಂದ ತಿಮಮರಸ ರ ರಾಕ್ಷಸನನುಾ ಸೆಂಹಾರ ಮಾಡಿಸುತಾತರ .  ದ್ೌರಪದಿ ಸೃರ್ಷಟಸಿದ ವಿೋರಯೋಧರ ವಿೋರ ಕುಮಾರರು ನೆಂತರ ದ್ೌರಪದಿ ಸವಗಿದ ಕಡ ಹ ೋದ್ಾಗ ವಿೋರ ಯೋಧರು ತಮಮನುಾ ಬಟುಟ ಹ ೋಗದೆಂತ ಬ ೋಡಿಕ ಳುಳತಾತರ . ತಮಮ ಮಕೆಳು ಅಳುವುದನುಾ ನ ೋಡಿ ಮುರುಗಿದ ದ್ೌರಪದಿ ಪರತಿ ವಷಿ ಮ ರು ದಿನ ಭ ಮಿಗ ಬೆಂದು ಮಕೆಳೂೆಂದಿಗ ಇರುವ ಮಾತನುಾ ಹ ೋಳುತಾತರ . 11
  • 12.
     ಆ ಮರು ದಿನಗಳ ಕರಗದ ದಿನಗಳು.ಕರಗ ಉತಸವ ಆರೆಂಭ ಮೊದಲು ಧವಜಾರ ೋಹರ್ ಆಚರಣ ಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಧವಜಾರ ೋಹರ್ ಆರತಿ ಪೂಜ ಹಸಿಕರಗ ಪೆಂಗಲಸ್ ೋವ ಪ ೋಟ ಕರಗ ಹಾಗ ರಥ ೋತಸವಗಳ ಪರಮುಖ್ ಹೆಂತಗಳು.  ಕರಗ ಹ ರವ್ ಅಚಿಕರ ರಕ್ಷಣ ವಿೋರಕುಮಾರರ ಕ ೈಯಲ್ಲಿ ಕತಿತಯನುಾ ಹಿಡಿದು ಮುೆಂದ್ ಸ್ಾಗುತಾತರ .  ಕರಗ ಹ ರವ ಅಚಿಕರು ಮತುತ ವಿೋರಕುಮಾರರು ಹನ ಾೆಂದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿರ್ ರಥದಲ್ಲಿ ತ ಡಗಬ ೋಕು. ಮಾೆಂಸ ಮದಾಪಾನ ಧ ಮಪಾನ್ ಸ್ ೋವನ ಗಳಿೆಂದ ದ ರವಿರಬ ೋಕು. 12
  • 13.
     ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ೋವಾಲಯದ ಮುಖ್ಾ ಅಚಿಕರು ವಿಶಷಟ ವ ೋಷವನುಾ ಹಾಕಿಕ ೆಂಡು ಕರಗವನುಾ ಓರುತಾತರ .  ಮುತ ೈದ್ ಯೆಂತ ವ ೋಷಾಧರಿಸುವ ಅಚಿಕರು ತನಾ ಮಡಿದಿಯ ಮಾೆಂಗಲಾಸರವನುಾ ಸಹ ಧರಿಸುತಾತರ 13 ಮುಖ್ಾ ಅಚಿಕರು ವಿಶಷಟ ವ ೋಷವನುಾ ಧರಿಸಿರುವ ಚಿತರ
  • 14.
     ಕರಗ ಉತಸವರ ವಾರಿ ಕರಗ ಹ ತುತಕ ಳುಳವ ಪೂಜಾರಿ ಸೆಂಪರದ್ಾಯ ಪರಕಾರ ಪೂಜಾರಿ ವಿವಾಹಿತನಾಗಿರಬ ೋಕು.  ಉತಸವ ಪಾರರೆಂಭ ಆಗುವ ದಿನದಿೆಂದ ತನಾ ಪತಿಾಯೆಂದ ದ ರವಿರಬ ೋಕು.  ಪತಿಾಯು ಕ ಡ ತನಾ ವಿವಾಹ ಸ ಚಕ ಸುಮೆಂಗಳಿಯನಾ ತ ಗ ದಿಡಬ ೋಕು.  ಪೂಜಾರಿ ಅಕ್ಷರಶ್ ಆದಿಶ್ಕಿತ ರ ಪ್ಪಣಿಯಾಗಿ ಬದಲಾವಣ ಯಾಗುವ ಸೆಂಕ ೋತವ ೋ ಸೆಂಪರದ್ಾಯ. ರಾತಿರ ಸೆಂಪೆಂಗಿ ಕ ರ ಯ ಅೆಂಗಳದಲ್ಲಿ ವಿಶ ೋಷ ಪೂಜಸುವುದು ಹಸಿ ಕರಗ ಉತಸವ ಎೆಂದು ಕರ ಯುತ ತೋವ .  ಆದಿಶ್ಕಿತಯ ದ್ೌರಪದಿ ಪುತರರಿೆಂದ್ ಪರಸಿದಿಧಯಾಗಿರುವ ವಿೋರ ಕುಮಾರ ಕಡೂಗಳನುಾ ಪೂಜ ಮಾಡಿ ಆದಿಶ್ಕಿತ ರಕ್ಷಣ ಗ ಪರತಿಜ್ಞ ಯನುಾ ಅಲಗು ಸ್ ೋವ ಸಲ್ಲಿಸುತಾತ ಇದ್ ೋ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ಕ ೈಗ ಳುಳವುದು. ಖ್ಡೂ ಹಿಡಿದ ವಿೋರ ಕುಮಾರರ ರಕ್ಷಣ ಯಲ್ಲಿ ಕರಗ ನಡ ಯುತತದ್ . 14
  • 15.
     ಈ ಕರಗವುಹ ವಿನ ತ ೋರಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತತದ್ .6, 7 ಅಡಿ ಎತತರ ಕರಗವನುಾ ಪರಿಮಳಯುಕತ ಮಲ್ಲಿಗ ಮೊಗುೂಗಳಿೆಂದ ಅಲೆಂಕರಿಸಿಲಾಗಿದ್ .ಮಧಾರಾತಿರ 12:30 ಕ ೆ ಕರಗ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ದ್ ೋವಾಲಯ ಬಟುಟ ಮೆರವಣಿಗ ಯ ಮ ಲಕ ಸ್ಾಗುತತದ್ .  ಪರಿಮಳ ಯುಕತ ಮಲ್ಲಿಗ ಹ ವಿನಿೆಂದ ಅಲೆಂಕರಿಸಿದ ಕರಗದ ಮೆರವಣಿಗ ಆಕಷಿಣಿೋಯವಾದದುದ. ಪರತಿ ವಷಿ ಚ ೈತರ ಪೌರ್ಿಮಿಎೆಂದು ಖ್ಡೂ ಹಿಡಿದು ವಿೋರಕುಮಾರ ರಕ್ಷಣ ಯಲ್ಲಿ ಕರಗ ಆರೆಂಭವಾಗುತತದ್ .  ಇದನುಾ ನ ೋಡಲು ಸ್ಾವಿರಾರು ಜ್ನರು ಸ್ ೋರುತಾತರ . ಮಧಾರಾತಿರ ಧಮಿರಾಯ ದ್ ೋವಾಲಯದಿೆಂದ ಹ ರಟು ಬ ಳಗಿನ ಜಾವವರ ಗ ನಡ ಯುತತದ್ . ವಿೋರಕುಮಾರ ಆವ ೋಶ್ದ ಧವನಿ ಕ ೋಳಿದ ಕ ಡಲ ೋ ಕರಗ ಬೆಂತು ಕರಗ ಬೆಂತು ಮುಗಿಲು ಮುಟುಟತತದ್ . 15 ಕರಗ ಉತ್ಸವ ಆರೆಂಭ
  • 16.
     ಬ ಳದಿೆಂಗಳರಾತಿರಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗ ಮಯ ಕರಗ ಕಳಶ್ ಗುಡಡನ ನೃತಾ ಆಲ ೋಕಿಕ ಸನಿಾವ ೋಶ್ ಸೃರ್ಷಟಸುತತದ್ .  ಕರಗ ಉತಸವ ಕಬಬನ್ ಪ ೋಟ ,ಅವನ ಾ ರಸ್ ತ,ಸಿಟಿ ಮಾಕ ಿಟ್, ಅರಳಿಪ ೋಟ ,ಮತುತ ಹಜ್ರತ್ ತವಾಕಲ್ ಮಸ್ಾತನ್ ದಗಾಿದ ಮ ಲಕ ಅರ್ಿಮಮ ದ್ ೋವಸ್ಾಥನಕ ೆ ಬೆಂದು ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸ ಯೋಿದಯ ಹ ತಿತಗ ತಿಗಳರ ಪ ೋಟ ಗ ವಾಪ್ ಆಗುತಾತರ . 16 ಬ ಳದಿೆಂಗಳ ರಾತಿರಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗ ಮಯ ಕರಗ ಕಳಶ್ ಗುಡಡನ ನೃತಾದೃಶ್ಾ
  • 17.
     ಬ ೆಂಗಳೂರಿನಕರಗ ಭಾವ ೈಕಾತ ಸೆಂಕ ೋತ ಕರಗದ ಉತಸವ ಸ್ಾಗುವ ದ್ಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಸ್ಾತನ್ ಸ್ಾಬ್ ದಗಾಿಕ ೆ ತ ರಳಿ ತ ರ ದ ಪರದ್ ಯ ಅಲ್ಲಿ ಕರಗ ಪಾತರಧಾರಿ ದ ಪಾರತಿ ಸಿವೋಕರಿಸುತಾತರ .  ಈ ಸೆಂಪರದ್ಾಯ ಹಿೆಂದಿನ ಕಾಲದಿೆಂದಲ ಆಚರಿಸುತಾತ ಬೆಂದಿದ್ಾದರ . 17
  • 18.
     18ನ ೋಶ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದದ ಮಸ್ಾತನ್ ಷಾ ಎೆಂಬ ಮುಸಿಿೆಂ ಸೆಂತರು ಅವರು ವಷಿಕ ೆಮೆಮ ಧರ ಗಿಳಿದು ಬರುವ ದ್ೌರಪದಿ ಆವಾಸಸ್ಾಥನ ಆರಕ್ಷರ್ ವಿಶ್ರಮಿಸುವೆಂತ ಪಾರರ್ಥಿಸಿದದರಿೆಂದ ಕರಗ ಪಾತರಧಾರಿ ದಗಾಿಕ ೆ ಭ ೋಟಿ ನಿೋಡಿದ್ಾದರ ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಇದ್ .  ಮಾೆಂಗಲಾ ಭಾಗಾ ಸೆಂತಾನ ಭಾಗಾಗಳುನುಾ ಕರುಣಿಸವ ಮಹಾತಾಯ ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಯೆಂದ ಪರತಿ ಮನ ಮುೆಂದ್ ರೆಂಗ ೋಲ್ಲ ತಳಿರು ತ ೋರರ್ಗಳಿೆಂದ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿದ ಕರಗಧಾರಿಗಳನುಾ ಜ್ನರು ಬರ ಮಾಡಿಕ ಳುಳತಾತರ .  ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಧಮಿರಾಯಸ್ಾವಮಿ ಕರಗ ಉತಸವ ನಡ ಯುತತದ್ . ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಕರಗಉತಸವ ಕ ೋಮು ಸ್ೌಹಾದಿತ ಗ ಹ ಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ . ಸಹಸ್ಾರರು ಸೆಂಖ್ ಾಯಲ್ಲಿ ಜ್ನರು ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ . 18 ಹಜ್ರತ್ ತವಕೆಲ್ ಮಸ್ಾತನ್ ಷಾ ದಗಾಿ ಮುೆಂಭಾಗದ ನ ೋಟ ಒಳಾೆಂಗರ್ ನ ೋಟ
  • 19.
    ಬಸವನಗುಡಿಯ ಕಡಲ ಕಾಯಪರಿಷ  ಬಸವರ್ಿನ ದ್ ೋವಸ್ಾಥನ ಇರುವ ಸಥಳ ಹಿೆಂದ್ ಸುೆಂಕ ೋನ ಹಳಿಳ ಎೆಂದು ಹ ಸರಾಗಿತುತ.  ಇಲ್ಲಿ ಹ ಲ ಗದ್ ದಗಳಿದದವು. ರ ೈತಾಪ್ಪವಗಿದ ಜ್ನ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತಿತದದರು. ಇವರು ಪರಧಾನವಾಗಿ ತಮಮ ಹ ಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲ ೋ ಕಾಯ ಬ ಳ ಯುತಿತದದರು.  ಸವಿರಿಗು ಸಮಪಾಲು, ಸವಿರದು ಸಹಬಾಳ ವ ಎೆಂದು ಬದುಕುತಿತದದ ಆ ರ ೈತಾಪ್ಪ ವಗಿ, ಕಡಲ ಕಾಯ ಫಸಲು ಬರುವ ಕಾತಿೋಿಕದಲ್ಲಿ ತಾವು ಬ ಳ ದ ಕಡಲ ಕಾಯಯನುಾ ರಾಶ ಮಾಡಿ ಕರ್ದ ಪೂಜ ಮಾಡಿ ಮಾರನ ದಿನ ಸಮನಾಗಿ ಹೆಂಚಿಕ ಳುಳತಿತದದರು.  ಒಮೆಮ ಹಿೋಗ ಕರ್ ಮಾಡಿದದ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ಗ ಳಿಯೆಂದು ಬೆಂದು ರಾಶ ರಾಶ ಕಡಲ ಕಾಯ ತಿೆಂದು ಹ ೋಗುತಿತತತೆಂತ .  ಈ ಗ ಳಿ ಅಥಾಿತ್ ಬಸವನ ಕಾಟ ತಾಳಲಾರದ್ ರ ೈತರು ಒೆಂದು ದಿನ ರಾತಿರಯಡಿೋ ಕಾದಿದುದ ಬಡಿಗ ಹಿಡಿದು ಬಸವನ ಬಡಿಯಲು ಕಾದಿದದರೆಂತ . 19 ಪರಿಷ ಯಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಕಾಯಯನುಾ ಭಕತರು ಕ ಡುಕ ಳುತಿರುವ ದೃಶ್ಾ
  • 20.
     ನಿರಿೋಕ್ ಯೆಂತಬಸವ ಬೆಂದ ಕಡಲ ಕಾಯ ತಿನುಾತಿತದದ. ಇದನುಾ ನ ೋಡಿ ಕ ೋಪಗ ೆಂಡ ರ ೈತರು ತಾವು ತೆಂದಿದದ ಬಡಿಗ ಹಿಡಿದು ಬಸವನುಾ ಅಟಿಟಸಿಕ ೆಂಡು ಹ ೋದರೆಂತ ಆಗ ರ ೈತರ ಹ ಡ ತ ತಪ್ಪಿಸಿಕ ಳಳಲ ೆಂದು ಓಡಿದ ಬಸವ ಸುೆಂಕ ೋನಹಳಿಳಯೆಂದ ಸವಲಿದ ರ ಓಡಿಬೆಂದು ಗುಡಡ ಏರಿ ಕಲಾಿದನೆಂತ .  ಈ ಸ್ ೋಜಗವನುಾ ಕಣಾಿರ ಕೆಂಡ ರ ೈತರಿಗ ಇದು ಸ್ಾಮಾನಾ ಗ ಳಿಯಲಿ. ಶವನ ವಾಹನ ನೆಂದಿ ಎೆಂಬ ಸತಾ ತಿಳಿಯತೆಂತ 20 ನೆಂದಿಗ ಹ ವಿನ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿರುವ ದೃಶ್ಾ
  • 21.
     ಕ ೈಲಾಸದಿೆಂದಧರ ಗಿಳಿದುಬೆಂದ ನೆಂದಿಕ ೋಶ್ವರನನ ಾೋ ಹ ಡ ದು ಎೆಂಥ ತಪುಿ ಮಾಡಿದ್ ವ ೆಂದು ಮರುಗಿದರೆಂತ . ಅರಿಯದ್ ತಾವು ಮಾಡಿದ ತಪುಿ ಮನಿಾಸ್ ೆಂದು ಪರಿಪರಿಯಾಗಿ ಬ ೋಡಿದರೆಂತ .  ಅೆಂದಿನಿೆಂದ ರ ೈತರು ತಪಿಪ್ಪಿಗ ಯಾಗಿ ಪರತಿವಷಿ ಕಡಲ ಕಾಯ ಬ ಳ ಬೆಂದ ತತ್ಕ್ಷರ್ ತಮಮ ಮೊದಲ ಬ ಳ ಯನುಾ ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಬಸವರ್ಿನಿಗ ತೆಂದು ಒಪ್ಪಿಸಿ ನ ೋವ ೋದಾ ಮಾಡಿ, ಕ್ಷಮಿಸ್ ೆಂದು ಕ ೋಳಿ ನೆಂತರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತಿತದದರೆಂತ ಇೆಂದಿಗ ಈ ಪರೆಂಪರ ಅನ ಚಾನವಾಗಿ ನಡ ದುಕ ೆಂಡು ಬೆಂದಿದ್ . 21 ತಕೆಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಕಾಯಯ ತ ಕ ಮಾಡುತಿತರುವ ದೃಶ್ಾ
  • 22.
     ಪರತಿವಷಿ ಕಾತಿೋಿಕಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಡ ಯುವ ಜಾತ ರ ಕಡಲ ಕಾಯ ಪರಿಷ ಎೆಂದ್ ೋ ಖ್ಾಾತವಾಗಿದ್ .  ಈ ಜಾತ ರಗ ಬಸವನ ಭಕತರು ಬೆಂದು ಬೆಂದು ಕಡಲ ೋ ಕಾಯ ತಿೆಂದರ ನೆಂದಿ ತೃಪತನಾಗುತಾತನ ೆಂಬುದು ಹಲವು ಹಿರಿಯರ ನೆಂಬಕ .  ಭಕತರು ತಿೆಂದು ಎಸ್ ವ ಸಿಪ ಿಯನುಾ ರಾತಿರಯ ವ ೋಳ ಕಲುಿ ಬಸವ ನಿಜ್ರ ಪ ತಾಳಿ ಆ ಸಿಪ ಿಯನುಾ ತಿನುಾತಾತನ ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಇದ್ .. 22 ಪರಿಷ ನಲ್ಲಿ ಗ ಳಿಗ ಹ ವಿನ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತರ
  • 23.
     ಮೊಮಮಡಿ ಕೆಂಪ ೋಗೌಡ (1633-78)ಬ ೆಂಗಳೂರುನಿಾೆಂದ ಆಳಿದುದ. ಬಜಾಪುರ ಸ್ ೋನ ಯ ರರ್ದುಲಾಿ ಖ್ಾನನ ನ ೋತೃತವದಲ್ಲಿ 1638 ರ ಸುಮಾರಿಗ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆೋಲ ದ್ಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೆಂಪ ೋಗೌಡರ ಸ್ ೋನ ಯನುಾ ಸ್ ೋಲ್ಲಸಿ.ಆತನು ಬ ೆಂಗಳೂರು ಬಟುಟ ಮಾಗಡಿಗ ಹ ೋಗುವೆಂತ ಮಾಡಿದನು .  ಈ ಮನ ತನ ವಿಜಾಪುರ್ ಮೆಂಡಲ್ಲೋಕ್ ವೆಂಶ್ವಾಯತು. ಮುೆಂದ್ 90ವಷಿಗಳು ಕಾಲ ಆಳಿವಕ ಮಾಡಿದರು.ಮೊಘಲರ್ ಸ್ ೋನ 1687ರಲ್ಲಿ ಸಿರಾ ಬ ೆಂಗಳೂರುನುಾ ಗ ದ್ ದದುರು. ಅದ್ ೋ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ತಾರಾಮೆಂಡಲಪ ೋಟ ಯಲ್ಲಿ ಒೆಂದು ಮಸಿೋದಿಯನುಾ ಮೊಗಲರು ಕಟಿಟದರು.  ಬ ೆಂಗಳೂರುನಲ ಿೋ 1703ರಲ್ಲಿ ಸಿದಿದ ಅಬುದಲ್ ಎೆಂಬ ಮೊಘಲ್ ಪೌಜ್ುದ್ಾರನಗಿದುದ ಇವನ ನೆಂತರ ಮಹಮಮದ್ ತಾಹಿೋರಖ್ಾನ್ ಈ ಹುದ್ ದಗ ಬೆಂದನು.( ಈತ ಹ ೈದರಅಲ್ಲಯ ಪೂವಿಜ್ )ಎೆಂದು ಹ ೋಳಲಾಗಿದ್ . 23 ಮೊಹರೆಂ ಬ ೆಂಗಳೂರುನಲಿಿ ಮುಸಿಿೆಂ ಇತಿಹಾಸ್ಕ
  • 24.
    ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣಿ  ಮುಸಿಿೆಂಬೆಂಧುಗಳು ಒೆಂದು ಆಚರಣ ಇಸ್ಾಿೆಂ ಕಾಾಲ ೆಂಡರ್ ಪರಥಮ ತಿೆಂಗಳು ಈ ತಿೆಂಗಳ ಪರಥಮ ಹತುತ ದಿನಗಳ ಆಚರರ್ಯು ಕಬಿಲದಲ್ಲಿ ನಡ ದ ಯುದಧ ಮತುತ ಅಲ್ಲಿ ಹ ೋರಾಡಿ ಮಡಿದ ಹಜ್ರತ್ ಹುಸ್ ೋನ್ ಮತುತ ಸೆಂಗಡಿಗರು ದ್ಾರುರ್ವಾಗಿ ಹತ ಾ ಆದ ದಿನ ಅದರ ನ ನಪ್ಪಗಾಗಿ ಶ ೋಕ ಸ ಚಕ ಆಚರಣ ಯ ಮೊಹರೆಂ.  ಇದು ಹತುತ ದಿನ ಆಚರಣ ಯಾಗಿದ್ . ಹತತನ ೋ ದಿನದ ರಾತಿರ ಪೆಂಜ್ ಮತುತ ತಾಜೋಯ ಮೆರವಣಿಗ ಹ ರಟು ಊರಿನ ಹ ರಗ ನಿೋರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸಜಿಸುವ ವಿಧ ಇದ್ .  ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಕ ಜ್ನರು ಪಾಲ ೂಳುಳವವರು. ಹರಿಕ ಕಟುಟವುದು ಕಾಣಿಕ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ಉೆಂಟು. ಮೊಹರೆಂಗ ಬಾಬಯಾಹಬಬ ಅಧವಾ ಬಾಬಯಾಾ ಪರಿಷ್ ಎೆಂದು ಕರ ಯುತಾತರ . 24
  • 25.
     ಬ ೆಂಗಳೂರಿನಕಲಾಸಿಪಾಳಾ ಬ್ ನಿಲಾದರ್ ಮೆೈಸ ರ್ ರಸ್ ತ ಮಾಕ ಿಟ್ ಅವ ನ ಾ ರಸ್ ತ ಮಾಮ ಲು ಪ ೋಟ ಯ ಮಸ್ಾತನ್ ಸ್ಾಬರ ದಗಾಿ ಮುೆಂತಾದ ಸಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಂಜಾ ಉೆಂಟು.  ಯಲ್ಲೋ ದ ಲ ಹುಸ್ ೋನ್ ಮಸ್ ಸೋನ್ ದಿೋನ ದಿೋನ ಕಾಾ ಹುಸ್ ೋನ ಬಾವುಸ್ ಸನ ದಿೋನ ದಿೋನ ಘ ೋಷಣ ಗಳು ಕ ೋಳಿ ಬರುತತವ .  ಮುಸಿಿೆಂ ಸಿಿೋ ಪುರುಷರು ಕಷಟ ಮರರ್ವನುಾ ನ ನಪ್ಪಸಿಕ ಳುಳತಾತರ .  ಮೊಹರೆಂ ಮೆರವಣಿಗ ಯಲ್ಲಿ ಮುಸಿಿೆಂ ಬಾೆಂಧವರ ಡನ ಹಿೆಂದುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಉೆಂಟು.  ಈ ಸೆಂದಭಿದಲ್ಲಿ ಜ್ನರು ವಿವಿಧ ವ ೋಷ ಭ ಷರ್ಗಳನುಾ ಧರಿಸುತಾತರ . ಪಾಳ ೋಗಾರನ ವ ೋಷ ಹುಲ್ಲವ ೋಷ, ಕ ಡೆಂಗಿ ವ ೋಷ, ಮೊದಲಾದ ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. 25 ದಕ್ಷಿರ್ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಜ್ರಹಳಿಳ ಮಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯ ದೃಶ್ಾ
  • 26.
    ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯವಿಶ ೋಷತ  ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜ್ನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ಾದರ .  ಮುಖ್ಾವಾಗಿ ಈ ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಯ ಪೆಂಜಾದಲ್ಲಿ ಜ್ನರು . ಬಾಬಯಾ ದ್ ೋವರನುಾ ಸಮರಿಸುತಾತ ಆರ ೋಗಾ ಸಮಸ್ ಾಗಳು ವಿವಾಹ ಸಮಸ್ ಾಗಳು ಇನುಾ ಮುೆಂತಾದ ಹಲವು ಸಮಸ್ ಾಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದು ಎೆಂಬ ನೆಂಬಕ ಯೆಂದ ಪೆಂಜಾದಲ್ಲಿ ನಡ ದುಕ ೆಂಡು ಹ ೋಗುತಾತರ ಭಾವಯಾನ ನಾಮವನುಾ ಸಮರಿಸುತಾತ ಮುೆಂದ್ ನಡ ಯುತಾತರ .  ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ಸಹಸರರು ಜ್ನಸೆಂಖ್ ಾ ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ . ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಮೊಹರೆಂ ಆಚರಣ ನಡ ಯುತತದ್ 26
  • 27.
    ಸ್ಕೆಂತ್ ಮೇರಿ ಹಬಬ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಶವಾಜನಗರದಲ್ಲಿ ಸೆಂತ ಮೆೋರಿಯಮಮನ ಚರ್ಚಿ ಇದ್ . ಈ ಚಚುಿ ಬ ೆಂಗಳೂರಿನ ಹಳ ಯ ಚಚುಿಗಳಲ್ಲಿ ಒೆಂದ್ಾಗಿದ್ .  ದ್ ೋಶ್ದ ಆರು ಬಸಿಲ್ಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒೆಂದು ಲಾಾಟಿನ್ ಶಲುಬ ಯ ತಲಾ ವಿನಾಾಸದ ಮೆೋಲ ಗಾರ್ಥಕ ಶ ೈಲ್ಲಯ ಎತತರದ ಚಚುಿ ಹ ರಗು ಮತುತ ಒಳಗ ಕಲಾತಮಕವಾಗಿದ್ .  ಪರತಿ ವಷಿ ಸ್ ಪ ಟೆಂಬರ್ 8 ದಿನಾೆಂಕದೆಂದು ಮೆೋರಿ ಹಬಬ ಬಹು ಅದ ದರಿಯಾಗಿ ನಡ ಯುತತದ್ .  ಕ ೈಸತ ಧಮಿದವರಿಗ ಸಿಿೋ ದ್ ೋವರಿಲಿ ಆದರ ಯೋಸುವಿಗ ಜ್ನಮ ನಿೋಡಿದ ಮೆೋರಿಮಾತ ಸಿಿೋ ದ್ ೋವತ ಎೆಂದು ಪೂಜಸುತಾತರ . 27 ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಗ ಹ ವಿನ ಅಲೆಂಕಾರ ಮಾಡಿರುವ ಚಿತರ
  • 28.
     ಆಗ್ ಟ29 ರೆಂದು ಸ್ಾೆಂಪರದ್ಾಯಕ ದವಜ್ರ ೋಹರ್ ಮಾಡುವುದರ ಮ ಲಕ ಉತಸವನುಾ ಪಾರರೆಂಭ ಮಾಡುತಾತರ .  ಮೆೋರಿ ಜಾತ ರಗ ಮೊದಲು ಒೆಂಬತುತ ದಿನ ಆಚರಣ ಗ ನ ೋವ ೋನ್ ಎನುಾವರು. ಅವು ಆತಮಶ್ುದಿಧಗ ಪರಶ್ಕತ ದಿನಗಳು ಬ ೈಬಲ್ ಪಠರ್, ಪುರ್ಾ ಕಥ , ಶ್ರವರ್ ಪಾರಥಿನ ,ಪೂಜಾ ದಿನಗಳಿಗ , ಮಿೋಸಲ್ಲರುವ ದಿನಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಅನ ೋಕ ಐತಿಹಾಗಳು ಇವ . 28 ದವಜ್ರ ೋಹರ್ ಮಾಡುತಿತರುವ ದೃಶ್ಾ ದವಜ್ದ ಚಿತರ
  • 29.
     ಜ್ನಪದ ಹಾಡುಗಳುಹುಟಿಟಕ ೆಂಡವು ಮೆೋರಿಮಾತ ಯನುಾ ಕನಾಾ ಮೆೋರಿ, ಅೆಂತ ಮೆೋರಿ ಕಾಣಿಕ ಮಾತ ,ಆರ ೋಗಾ ಮಾತ ಮೊದಲಾದ ಹ ಸರುಗಳಿೆಂದ ಕರ ಯುತಾತರ .  ಮೊದಲ 9 ದಿನ ಜಾತಿ ಮತ ಧಮಿ ಬ ೋದವಿಲಿದ್ ಬಡ ರ ೋಗಿಗಳಿಗ ಉಚಿತ ವ ೈದಾಕಿೋಯ ಚಿಕಿತ ಸ ನಿೋಡುವುದು.  ವ ೈವಾಹಿಕ ಜೋವನದಲ್ಲಿ 50 ವಷಿ ತುೆಂಬದ ಹಿರಿಯ ದೆಂಪತಿಗಳನುಾ ಸತೆರಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವುದು. ಸರಳ ಸ್ಾಮ ಹಿಕ ವಿವಾಹ ನಡ ಸುವುದು. ಮೊದಲಾದ ಜ್ನದರನಿೋಯ ಸತಾೆಯಿಗಳನುಾ ಹಮಿಮಕ ಳುಳವುದು. 29 ಶವಾಜನಗರ ಬೋದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಯಮೆರವಣಿಗ ಮಾಡುತಿತರುವ ದೃಶ್ಾಗಳು
  • 30.
     ಅಲೆಂಕರಿಸಿದ ಮೆೋರಿಮಾತಯ ತ ೋರಿನ ಮೆರವಣಿಗ ನಡ ಯುತತದ್ . ಲಕ್ಾೆಂತರ ಜ್ನರು ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಯ ತ ೋರಿನ ಮೆರವಣಿಗ ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ .  ಮೆೋರಿಮಾತ ಯನುಾ ಪೂಜಸುವುದರಿೆಂದ ತಮಮ ಕಷಟ ನಿವಾರಣ ಸುಖ್ ಸ್ೌಭಾಗಾ ಲಭಸುವುದು ಎೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅೆಂತರ್ ರಾಜ್ಾಗಳಿೆಂದ ಜ್ನರು ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಮೆೋರಿಯಮಮನ ಉತಸವ ನಡ ಯುತತದ್ . 30 ಶವಾಜನಗರದ ಬೋದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆೋರಿ ಮಾತ ಯನುಾ ಪಲಿಕಿೆ ಮೆರವಣಿಗ ದೃಶ್ಾ
  • 31.
    ಉಪಸೆಂಹಾರ  ಬ ೆಂಗಳೂರಿನಕರಗ ಮಹ ೋತಸವ ಮತುತ ಮಹ ೋರೆಂ ಆಚರಣ ಗಳು ಹಿೆಂದ ಮತುತ ಮುಸಿಿಮರ ಭಾವ ೈಕಾತ ಯನುಾ ಬೆಂಬಸುತತದ್ .  ಕಡಲ ಕಾಯ ಪರಿಷ ಹ ೋಗ ಹಿೆಂದಿನ ಕಾಲದಿೆಂದಲ ಸಹ ಆಚರಿಸಿಕ ೆಂಡು ಬೆಂದಿದುದ ವಿವಿಧ ರಿೋತಿಯ ಕಡಲ ಕಾಯಯನುಾ ಮಾರುವುದು ಹಾಗ ಕ ೆಂಡುಕ ಳುಳವುದು ಜ ತ ಗ ಬಸವನಿಗು ಸಹ ಅಪ್ಪಿಸಿ ಮತುತ ಜ್ನರು ಸ್ ೋವಿಸುವುದು ಒೆಂದು ನೆಂಬಕ ಮತುತ ಸೆಂಪರದ್ಾಯವಾಗಿ ಬ ಳ ಸಿಕ ೆಂಡು ಬೆಂದಿದ್  ಮೆೋರಿ ಉತಸವವು ದಲ್ಲಿ ನಮಮ ನಾಡು ಅಲಿದ್ ಇತರ ರಾಜ್ಾಗಳಿೆಂದ ಎಲಾಿ ಧಮಿೋಿಯರು ಈ ಉತಸವವನುಾ ನ ೋಡ ಳು ಭಾಗವಹಿಸುತಾತರ .  ಈ ರಿೋತಿಯಾಗಿ ಬ ೆಂಗಳೂರು ಕ ೋವಲ ವಾಣಿಜ್ಾ ರೆಂಗದಲ್ಲಿ ಅಲಿದ್ ಸ್ಾೆಂಸೃತಿಕ ರೆಂಗದಲ್ಲಿ ತನಾದ್ ೋ ಮಹತವವನುಾ ಪಡ ದುಕ ೆಂಡಿದ್ . 31
  • 32.
    ಗರೆಂಥ ಋರ್  ಬೆಂಗಳೂರು ಜಲ ಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತುತ ಪುರತತವ - ಆರ್ .ಗ ೋಪಾಲ್  ಬ ೆಂಗಳೂರು ಪರೆಂಪರ - ಎ್ ಕ ಅರುಣಿ  ಬ ೆಂಗಳೂರು ದಶ್ಿನ ಸೆಂಪುಟ 3 - ಪರ ಎೆಂ.ಎರ್ಚ. ಕೃಷಿಯಾ -ಡಾ. ವಿಜ್ಯ್  Bengaluru roots and beyond - Maya jayapal  Bengaluru through -centuries - M fazalul hasan  https://traveltriangle.com/blog/festivals-in-bangalore/  https://images.app.goo.gl/LiL7nrgGiLbBKscK9 32
  • 33.