ٰ
‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬
This file is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license.
By https://en.wikipedia.org/wiki/User:Matt_Yohe
https://www.pexels.com/@pixabay
‫سید‬‫سادات‬ ‫مدثر‬
‫سرلیکونه‬
 ‫لیک‬ ‫ژوند‬
 ‫زدکړي‬
 ‫ویناوي‬
 ‫پاجا‬‫او‬ ‫کارنامی‬ ‫خان‬..
 ‫خدایی‬‫کارانو‬ ‫خدمت‬..
 ‫پایله‬
‫مقدمه‬
‫لرو‬ ‫تیري‬ ‫سسر‬ ‫رقمه‬ ‫دوه‬ ‫ته‬ ‫جنکو‬ ‫دا‬ ‫او‬ ‫لرو‬ ‫جنکونه‬ ‫رقمه‬ ‫دو‬ ‫کې‬ ‫نرۍ‬
‫جنکونه‬ ‫ګرم‬ ‫او‬ ‫جنکونه‬ ‫فکری‬ ،‫دی‬ ‫عبارت‬ ‫چې‬.
‫نه‬ ‫بل‬ ‫یو‬ ‫هم‬ ‫اغیز‬ ‫جنک‬ ‫همداسي‬ ‫لري‬ ‫فرق‬ ‫نه‬ ‫بل‬ ‫یو‬ ‫تعریفونه‬ ‫چې‬ ‫سنکه‬
‫لري‬ ‫فرق‬ ‫ډیر‬.
‫بریا‬ ‫مهاله‬ ‫اوږد‬ ‫او‬ ‫بریا‬ ‫مهاله‬ ‫لنډ‬!
‫پیل‬ ‫جنک‬!
‫علمبرداره‬ ‫فلسفې‬ ‫د‬ ‫تشدد‬ ‫عدم‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫مبارز‬ ‫ستر‬ ‫پېړۍ‬ ‫شلمې‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫عبدالفغار‬ ‫خان‬
‫دی‬ ‫شخصیت‬ ‫سیاسي‬.‫د‬ ‫خان‬ ‫غفار‬۱۸۹۰‫اتمانزو‬ ‫په‬ ‫هشتنغر‬ ‫د‬ ‫ایالت‬ ‫سرحد‬ ‫د‬ ‫کال‬ ‫ز‬
‫دی‬ ‫زېږېدلی‬ ‫کې‬ ‫کورنۍ‬ ‫په‬ ‫خان‬ ‫بهرام‬ ‫د‬ ‫کې‬.‫خانان‬ ‫سیمې‬ ‫خپلې‬ ‫د‬ ‫کورنۍ‬ ‫غفارخان‬ ‫د‬
‫وه‬ ‫څښتنه‬ ‫جایدادونو‬ ‫او‬ ‫ځمکو‬ ‫زیاتو‬ ‫د‬ ‫او‬.
‫پاچا‬
‫خان‬
۱۸۹۰:‫نیټه‬ ‫زیږیدنی‬
۱۹۸۸: ‫نیټه‬ ‫مړینې‬
‫پښتون‬ : ‫شوی‬ ‫پیژندل‬
‫او‬ ،‫متحلل‬ ،‫کونکي‬ ‫انقالب‬ ،‫مبارز‬
‫رهبر‬!
‫په‬ ‫علیګړ‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫کړې‬ ‫زده‬ ‫لوړې‬ ‫او‬ ‫ښوونځي‬ ‫په‬ ‫کلي‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫کړې‬ ‫زده‬
‫دي‬ ‫کړې‬ ‫ترسره‬ ‫کې‬ ‫دارالعلوم‬.‫خپلې‬ ‫وروسته‬ ‫رسولو‬ ‫ته‬ ‫پای‬ ‫کړو‬ ‫زده‬ ‫د‬
‫راستون‬ ‫ته‬ ‫سیمې‬‫شو‬.
‫زدکړي‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬
‫په‬۱۹۲۱‫د‬ ‫دودونو‬ ‫ناسمو‬ ‫او‬ ‫یووالي‬ ‫د‬ ‫خلکو‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫کې‬ ‫کال‬ ‫ز‬
‫د‬ ‫یې‬ ‫موخه‬ ‫په‬ ‫ویښولو‬ ‫د‬ ‫شعور‬ ‫سیاسي‬ ‫سالم‬ ‫اود‬ ‫ورکولو‬(‫انجمن‬
‫افاغنه‬ ‫اصالح‬)‫تاوتریخوالي‬ ‫نه‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کړه‬ ‫جوړه‬ ‫ټولنه‬ ‫نوم‬ ‫په‬(‫عدم‬
‫تشدد‬)‫کړ‬ ‫پیل‬ ‫فعالیت‬ ‫ټولنیز‬ ‫او‬ ‫سیاسي‬ ‫یې‬ ‫بنسټ‬ ‫پر‬.‫وروس‬‫یې‬ ‫ته‬
‫د‬ ‫ټولنه‬ ‫یاده‬ ‫بیا‬(‫غورځنګ‬ ‫خدمتګارانو‬ ‫خدایي‬)‫بدله‬ ‫ګوند‬ ‫نوم‬ ‫په‬
‫کړه‬ ‫پراخه‬ ‫ورسره‬ ‫هم‬ ‫یې‬ ‫لمن‬ ‫فعالیتونو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کړه‬.‫خان‬ ‫پاچا‬
‫کلي‬ ‫په‬ ‫کلي‬ ‫او‬ ‫کور‬ ‫په‬ ‫کور‬ ‫موخه‬ ‫په‬ ‫راویښولو‬ ‫د‬ ‫ولس‬ ‫خپل‬ ‫د‬
‫مبارزې‬ ‫پروړاندې‬ ‫انګرېزانو‬ ‫او‬ ‫ناپوهۍ‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫خلک‬ ‫او‬ ‫وګرځېد‬
‫وهڅول‬ ‫ته‬.‫یاني‬ ،‫راوست‬ ‫بدلون‬ ‫شعوري‬ ‫کې‬ ‫پښتنو‬ ‫په‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬
‫د‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫غلیمانو‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫وتړله‬ ‫مال‬ ‫ته‬ ‫کارونو‬ ‫هغو‬ ‫یې‬ ‫خپله‬ ‫په‬
‫پښ‬ ‫یاني‬ ،‫کارېدل‬ ‫لپاره‬ ‫غولونې‬ ‫او‬ ‫ایستنې‬ ‫تېر‬ ‫د‬ ‫ولس‬ ‫پښتون‬‫تنو‬
‫او‬ ‫دوکانداري‬ ،‫تجارت‬ ،‫کوئ‬ ‫دهقاني‬ ‫خپله‬ ‫یوازې‬ ‫چې‬ ‫ویل‬ ‫یې‬ ‫ته‬
‫خو‬ ‫دی؛‬ ‫کار‬ ‫خلکو‬ ‫سپکو‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫چې‬ ‫ځکه‬ ،‫کوئ‬ ‫مه‬ ‫کارونه‬ ‫نور‬
‫د‬ ‫ولس‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫هم‬ ‫یې‬ ‫بیا‬ ،‫و‬ ‫خان‬ ‫سیمې‬ ‫اود‬ ‫بډای‬ ‫هم‬ ‫څه‬ ‫که‬ ‫خان‬
‫خلک‬ ‫څو‬ ،‫وکړه‬ ‫سوداګري‬ ‫او‬ ‫تجارت‬ ،‫دوکانداري‬ ‫لپاره‬ ‫اوښتون‬
‫وهڅوي‬ ‫یې‬ ‫ته‬ ‫کارونو‬ ‫او‬ ‫پوه‬.
‫لیک‬ ‫ژوند‬
‫د‬‫پ‬‫اچا‬‫څخه‬ ‫ویناوو‬ ‫له‬ ‫خان‬:
،‫دی‬ ‫کار‬ ‫اسانه‬ ‫بیانول‬ ‫فضایل‬ ‫او‬ ‫کول‬ ‫تقریرونه‬ ،‫کول‬ ‫خبرې‬ ‫مذهب‬ ‫په‬
‫ځانه‬ ‫له‬ ‫لومړی‬ ‫هم‬ ‫هغه‬ ‫او‬ ‫کول‬ ‫عمل‬ ‫مذهب‬ ‫په‬ ‫خو‬ ،‫شي‬ ‫کولی‬ ‫یې‬ ‫هرڅوک‬
‫دي‬ ‫ګران‬ ‫ډېر‬ ‫کول‬ ‫شروع‬.
–‫کوي‬ ‫درناوی‬ ‫شخصیتونو‬ ‫ژوندیو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫قومونه‬ ‫ژوندي‬
.‫مړو‬ ‫د‬ ‫قومونه‬ ‫پاتې‬ ‫وروسته‬ ‫او‬ ‫ویده‬ ‫او‬
‫د‬‫پ‬‫څخه‬ ‫ویناوو‬ ‫له‬ ‫خان‬ ‫اچا‬
–‫وکړئ‬ ‫عمل‬ ‫اوس‬ ‫همدا‬ ‫او‬ ‫وکړئ‬ ‫عمل‬.
–‫وبه‬ ‫وو‬ ‫متحد‬ ‫موږ‬ ‫که‬ ‫ځکه‬ ،‫دي‬ ‫الزمي‬ ‫ډېر‬ ‫یووالی‬ ‫او‬ ‫سوله‬
‫قوت‬ ‫مو‬ ‫کې‬ ‫یووالي‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫غورځو‬ ‫وبه‬ ‫شو‬ ‫ووېشل‬ ‫که‬ ،‫درېږو‬
‫دی‬ ‫پروت‬.
‫سر‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کادرونو‬ ،‫مشرانو‬ ‫خپلو‬ ‫چې‬ ‫څېر‬ ‫په‬ ‫ټولنو‬ ‫د‬ ‫نړۍ‬ ‫نورې‬ ‫د‬
،‫سر‬ ‫د‬ ‫خپل‬ ‫هم‬ ‫پښتانه‬ ،‫ورکوي‬ ‫ویاړونه‬ ‫او‬ ‫لقبونه‬ ‫ته‬ ‫سړیو‬ ‫کار‬ ‫او‬
‫په‬ ‫مخې‬ ‫له‬ ‫راوړنو‬ ‫السته‬ ‫او‬ ‫ویاړونو‬ ‫د‬ ‫هغوی‬ ‫د‬ ‫سړي‬ ‫کار‬ ‫او‬ ‫شمار‬
‫نازوي‬ ‫نومونو‬ ‫او‬ ‫القابو‬ ‫راز‬ ‫راز‬.‫له‬ ‫یو‬ ‫هم‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬ ‫نو‬
‫د‬ ‫ورته‬ ‫ترڅنګ‬ ‫ټبر‬ ‫پښتون‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫دی‬ ‫څخه‬ ‫ویاړونو‬ ‫او‬ ‫مشرانو‬ ‫هغو‬
‫دي‬ ‫شوي‬ ‫ورکړل‬ ‫لقبونه‬ ‫ویاړ‬ ‫د‬ ‫هم‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫ټولنو‬ ‫او‬ ‫قومونو‬ ‫نورو‬.
‫لقبونه‬ ‫او‬ ‫کارنامې‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫د‬
‫او‬ ‫کېدل‬ ‫بلل‬ ‫وروڼه‬ ‫روحاني‬ ‫چې‬ ‫و‬ ‫ملګري‬ ‫ښه‬ ‫دومره‬ ‫دواړه‬ ‫ګاندي‬ ‫او‬ ‫پاچاخان‬ ‫وایي‬ ‫ګاندي‬ ‫راجموهن‬ ‫لمسی‬ ‫ګاندي‬ ‫مهاتما‬ ‫د‬
‫دی‬ ‫کارکړی‬ ‫ګډ‬ ‫اوږه‬ ‫په‬ ‫اوږه‬ ‫هغوی‬.‫په‬ ‫هند‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫تحریک‬ ‫غوښتنې‬ ‫آزادۍ‬ ‫د‬ ‫پښتنو‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫و‬ ‫سیاستوال‬ ‫داسې‬ ‫یو‬ ‫سیمې‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬
‫کړ‬ ‫ورګډ‬ ‫بهیر‬ ‫سیاسي‬ ‫لوی‬.‫ځوانان‬ ‫بلکې‬ ،‫لري‬ ‫ځای‬ ‫خپل‬ ‫کې‬ ‫نصاب‬ ‫ښوونیز‬ ‫په‬ ‫هند‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫چې‬ ‫دا‬ ‫یوازې‬ ‫نه‬ ‫کبله‬ ‫همدې‬ ‫له‬
‫ګوري‬ ‫سترګه‬ ‫درنه‬ ‫په‬ ‫ورته‬ ‫هم‬.
‫لوړه‬ ‫او‬ ‫موخه‬ ‫غورځنګ‬ ‫خدمتګارانو‬ ‫خدایي‬ ‫د‬
‫د‬ ‫څخه‬ ‫انګرېزانو‬ ‫له‬ ‫ګاندي‬ ‫چې‬ ‫څنګه‬ ‫لکه‬ ‫وړاندې‬ ‫وېش‬ ‫له‬ ‫هندوستان‬ ‫لوی‬ ‫د‬
‫له‬ ‫هندوستان‬ ‫د‬ ‫هم‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬ ‫شان‬ ‫دغه‬ ،‫کولې‬ ‫ځلې‬ ‫هلې‬ ‫خپلواکۍ‬ ‫د‬ ‫هند‬
‫ستړ‬ ‫نه‬ ‫لپاره‬ ‫پښتونستان‬ ‫آزاد‬ ‫د‬ ،‫وروسته‬ ‫کېدو‬ ‫رامنځته‬ ‫له‬ ‫پاکستان‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫وېش‬‫ې‬
‫وکړې‬ ‫ځلې‬ ‫هلې‬ ‫کېدونکې‬.‫ځلونو‬ ‫په‬ ‫کې‬ ‫ترڅ‬ ‫په‬ ‫مبارزې‬ ‫دغې‬ ‫خپلې‬ ‫د‬ ‫خان‬
‫راز‬ ‫او‬ ‫زندانونه‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫حکومت‬ ‫پاکستان‬ ‫د‬ ‫بیا‬ ‫او‬ ‫انګرېزانو‬ ‫د‬ ‫لومړی‬ ‫ځلونو‬
‫دي‬ ‫زغملي‬ ‫او‬ ‫لیدلي‬ ‫شکنجې‬ ‫راز‬.،‫کړه‬ ‫سپر‬ ‫سینه‬ ‫ته‬ ‫شکنجو‬ ‫هرډول‬ ‫نوموړي‬
‫ونکړه‬ ‫معامله‬ ‫سره‬ ‫چا‬ ‫یې‬ ‫سر‬ ‫پر‬ ‫ګټو‬ ‫د‬ ‫پښتنو‬ ‫د‬ ‫خو‬.‫د‬ ‫پرې‬ ‫واکمنو‬ ‫پاکستاني‬
‫خو‬ ،‫ورکړې‬ ‫یې‬ ‫شکنجې‬ ‫ډول‬ ‫ډول‬ ‫او‬ ‫وهه‬ ‫ویې‬ ،‫ولګول‬ ‫تورونه‬ ‫جاسوس‬ ‫هندي‬
‫شو‬ ‫نه‬ ‫سرټیټی‬ ‫ته‬ ‫فشارونو‬ ‫دغو‬ ‫هم‬ ‫بیا‬ ‫دی‬.‫سو‬ ‫ته‬ ‫کارکوونکو‬ ‫خپلو‬ ‫خان‬ ‫غفار‬‫ر‬
‫سرخ‬ ‫په‬ ‫غړي‬ ‫غورځنګ‬ ‫خدمتګارانو‬ ‫خدایي‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫و‬ ‫هماغه‬ ‫او‬ ‫کړ‬ ‫غوره‬ ‫رنګ‬
‫شول‬ ‫مشهور‬ ‫باندې‬ ‫پوشانو‬.‫و‬ ‫خدمت‬ ‫یې‬ ‫انګېزه‬ ‫او‬ ‫آزادي‬ ‫موخه‬ ‫ددوی‬.‫به‬ ‫دوی‬
‫کوله‬ ‫زمزمه‬ ‫یې‬ ‫به‬ ‫سندره‬ ‫یوه‬ ‫خپله‬ ‫نو‬ ‫کاوه‬ ‫مارش‬ ‫چې‬.‫پلوه‬ ‫څو‬ ‫له‬ ‫سازمان‬ ‫دا‬
‫و‬ ‫ساری‬ ‫بې‬.‫خپل‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫اقتصاد‬ ،‫صنعت‬ ‫د‬ ‫ته‬ ‫پښتنو‬ ‫موخه‬ ‫بله‬ ‫غورځنګ‬ ‫ددې‬
‫څخه‬ ‫خدای‬ ‫له‬ ‫او‬ ‫نفس‬ ‫شرافت‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫درس‬ ‫دا‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫ورکول‬ ‫درس‬ ‫کولو‬ ‫تکیه‬ ‫ځان‬
‫ورکاوه‬ ‫ته‬ ‫پښتنو‬ ‫واسطه‬ ‫په‬ ‫کولو‬ ‫تلقین‬ ‫د‬ ‫وېرې‬ ‫د‬.
‫خان‬ ‫د‬ ‫کې‬ ‫اټوبیوګرافۍ‬ ‫خپله‬ ‫په‬ ‫نهرو‬ ‫لعل‬ ‫جواهر‬
‫لیکي‬ ‫هکله‬ ‫په‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬:»‫کلون‬ ‫ډېرو‬ ‫له‬ ‫خان‬ ‫غفار‬‫و‬
،‫دی‬ ‫محبوب‬ ‫او‬ ‫مشهور‬ ‫کې‬ ‫کړیو‬ ‫په‬ ‫کانګرس‬ ‫د‬ ‫راهیسې‬
‫دی‬ ‫ډېرڅه‬ ‫نه‬ ‫ملګري‬ ‫انفرادي‬ ‫یوه‬ ‫له‬ ‫هغه‬ ‫خو‬.‫دې‬ ‫له‬
‫سترګو‬ ‫په‬ ‫هند‬ ‫نور‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫دی‬ ‫څوک‬ ‫یو‬ ‫داسې‬ ‫هغه‬ ‫ډېر‬
‫ټیټېدونکو‬ ‫نه‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫زړورتوب‬ ،‫سرښندنې‬ ،‫جرئت‬ ‫د‬ ‫کې‬
‫دی‬ ‫ګرځېدلی‬ ‫سمبول‬ ‫سو‬ ‫خلکو‬.«‫عمل‬ ‫د‬ ‫افغان‬ ‫فخر‬
‫خوښوي‬ ‫سیاست‬ ‫عملي‬ ‫او‬ ‫دی‬ ‫سړی‬.‫د‬ ‫کله‬ ‫چې‬ ‫هغه‬
‫له‬ ‫او‬ ‫شرمېږي‬ ‫نو‬ ،‫کېږي‬ ‫مخامخ‬ ‫سره‬ ‫غونډو‬ ‫له‬ ‫خلکو‬
‫کوي‬ ‫ویناوې‬ ‫کمې‬ ‫ډېرې‬ ‫بهر‬ ‫نه‬ ‫سرحد‬.‫پښتو‬ ‫په‬ ‫هغه‬
‫د‬ ‫چې‬ ‫کلیمې‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫دی‬ ‫ویناوال‬ ‫پورې‬ ‫زړه‬ ‫په‬ ‫ژبه‬
‫یې‬ ‫شخصیت‬ ‫دروند‬ ،‫راوځي‬ ‫یې‬ ‫کومې‬ ‫له‬ ‫زړه‬
‫غورځوي‬ ‫اغېز‬ ‫ژور‬ ‫یو‬ ‫خلکو‬ ‫پر‬ ‫او‬ ‫کوي‬ ‫الځواکمن‬.
‫پایله‬
‫هم‬ ‫مشر‬ ‫دکانګرس‬ ‫کبله‬ ‫له‬ ‫نظریو‬ ‫غوښتونکو‬ ‫آزادي‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫بنسټګر‬ ‫نظریې‬ ‫سیاسي‬ ‫د‬ ‫تشدد‬ ‫عدم‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫رهبر‬ ‫ملي‬ ،‫مبارز‬ ‫ستر‬ ‫خپلواکۍ‬ ‫د‬ ‫هند‬ ‫د‬ ‫ګاندي‬‫و‬.‫مبارزو‬ ‫د‬ ‫خپلواکۍ‬ ‫د‬
‫دی‬ ‫نه‬ ‫شوی‬ ‫پرسر‬ ‫الس‬ ‫څخه‬ ‫مبارزو‬ ‫خپلو‬ ‫له‬ ‫هېڅکله‬ ‫خو‬ ،‫شوی‬ ‫زنداني‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫انګرېزانو‬ ‫د‬ ‫ځله‬ ‫څو‬ ‫کبله‬ ‫له‬.‫خان‬ ‫سره‬ ‫ګاندي‬ ‫له‬ ‫کې‬ ‫مبارزو‬ ‫په‬ ‫تاوتریخوالي‬ ‫نه‬ ‫د‬
‫دی‬ ‫لوبلی‬ ‫نقش‬ ‫بنسټیز‬ ‫یې‬ ‫ملګرو‬ ‫نږدې‬ ‫نورو‬ ‫او‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬.‫تېر‬ ‫رڼې‬ ‫شپې‬ ‫تیارې‬ ‫کې‬ ‫برخه‬ ‫په‬ ‫یووالي‬ ‫د‬ ‫ترمنځ‬ ‫قومونو‬ ‫نورو‬ ‫او‬ ‫سکانو‬ ،‫مسلمانانو‬ ،‫هندیانو‬ ‫د‬ ‫هغه‬
‫ومنل‬ ‫کړاوونه‬ ‫هرډول‬ ‫ځان‬ ‫خپل‬ ‫پر‬ ‫یې‬ ‫کې‬ ‫برخه‬ ‫په‬ ‫غوښتنې‬ ‫حق‬ ‫د‬ ‫انسانانو‬ ‫محکومو‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کړي‬.‫نه‬ ‫د‬ ‫بلکې‬ ،‫نه‬ ‫هندی‬ ‫ډنګر‬ ‫او‬ ‫خوار‬ ‫یو‬ ‫ګاندي‬ ‫دمګړۍ‬ ‫کچه‬ ‫واله‬ ‫نړۍ‬ ‫په‬
‫دی‬ ‫څپرکی‬ ‫ستر‬ ‫یو‬ ‫تاریخ‬ ‫د‬ ‫تاوتریخوالي‬.‫بپو‬ ‫د‬ ‫کبله‬ ‫له‬ ‫چوپړ‬ ‫کړي‬ ‫د‬ ‫ته‬ ‫هېواد‬ ‫او‬ ‫مبارزو‬ ،‫راوړنو‬ ‫السته‬ ‫بنسټیزو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫هندیان‬(‫پالر‬)‫یادوي‬ ‫نوم‬ ‫په‬.
This Presentation is Prepared by
“Sayed Mudaser Sadat”
Kabul university Faculty of Mass
communication and Journalism,
Department Public Relations
Date : 2020/12/8

خان عبدالغفار خان( پاچا خان)

  • 1.
    ٰ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬ Thisfile is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported license. By https://en.wikipedia.org/wiki/User:Matt_Yohe https://www.pexels.com/@pixabay ‫سید‬‫سادات‬ ‫مدثر‬
  • 2.
    ‫سرلیکونه‬  ‫لیک‬ ‫ژوند‬ ‫زدکړي‬  ‫ویناوي‬  ‫پاجا‬‫او‬ ‫کارنامی‬ ‫خان‬..  ‫خدایی‬‫کارانو‬ ‫خدمت‬..  ‫پایله‬
  • 3.
    ‫مقدمه‬ ‫لرو‬ ‫تیري‬ ‫سسر‬‫رقمه‬ ‫دوه‬ ‫ته‬ ‫جنکو‬ ‫دا‬ ‫او‬ ‫لرو‬ ‫جنکونه‬ ‫رقمه‬ ‫دو‬ ‫کې‬ ‫نرۍ‬ ‫جنکونه‬ ‫ګرم‬ ‫او‬ ‫جنکونه‬ ‫فکری‬ ،‫دی‬ ‫عبارت‬ ‫چې‬. ‫نه‬ ‫بل‬ ‫یو‬ ‫هم‬ ‫اغیز‬ ‫جنک‬ ‫همداسي‬ ‫لري‬ ‫فرق‬ ‫نه‬ ‫بل‬ ‫یو‬ ‫تعریفونه‬ ‫چې‬ ‫سنکه‬ ‫لري‬ ‫فرق‬ ‫ډیر‬. ‫بریا‬ ‫مهاله‬ ‫اوږد‬ ‫او‬ ‫بریا‬ ‫مهاله‬ ‫لنډ‬! ‫پیل‬ ‫جنک‬!
  • 4.
    ‫علمبرداره‬ ‫فلسفې‬ ‫د‬‫تشدد‬ ‫عدم‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫مبارز‬ ‫ستر‬ ‫پېړۍ‬ ‫شلمې‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫عبدالفغار‬ ‫خان‬ ‫دی‬ ‫شخصیت‬ ‫سیاسي‬.‫د‬ ‫خان‬ ‫غفار‬۱۸۹۰‫اتمانزو‬ ‫په‬ ‫هشتنغر‬ ‫د‬ ‫ایالت‬ ‫سرحد‬ ‫د‬ ‫کال‬ ‫ز‬ ‫دی‬ ‫زېږېدلی‬ ‫کې‬ ‫کورنۍ‬ ‫په‬ ‫خان‬ ‫بهرام‬ ‫د‬ ‫کې‬.‫خانان‬ ‫سیمې‬ ‫خپلې‬ ‫د‬ ‫کورنۍ‬ ‫غفارخان‬ ‫د‬ ‫وه‬ ‫څښتنه‬ ‫جایدادونو‬ ‫او‬ ‫ځمکو‬ ‫زیاتو‬ ‫د‬ ‫او‬. ‫پاچا‬ ‫خان‬ ۱۸۹۰:‫نیټه‬ ‫زیږیدنی‬ ۱۹۸۸: ‫نیټه‬ ‫مړینې‬ ‫پښتون‬ : ‫شوی‬ ‫پیژندل‬ ‫او‬ ،‫متحلل‬ ،‫کونکي‬ ‫انقالب‬ ،‫مبارز‬ ‫رهبر‬!
  • 5.
    ‫په‬ ‫علیګړ‬ ‫د‬‫یې‬ ‫کړې‬ ‫زده‬ ‫لوړې‬ ‫او‬ ‫ښوونځي‬ ‫په‬ ‫کلي‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫کړې‬ ‫زده‬ ‫دي‬ ‫کړې‬ ‫ترسره‬ ‫کې‬ ‫دارالعلوم‬.‫خپلې‬ ‫وروسته‬ ‫رسولو‬ ‫ته‬ ‫پای‬ ‫کړو‬ ‫زده‬ ‫د‬ ‫راستون‬ ‫ته‬ ‫سیمې‬‫شو‬. ‫زدکړي‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬
  • 6.
    ‫په‬۱۹۲۱‫د‬ ‫دودونو‬ ‫ناسمو‬‫او‬ ‫یووالي‬ ‫د‬ ‫خلکو‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫کې‬ ‫کال‬ ‫ز‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫موخه‬ ‫په‬ ‫ویښولو‬ ‫د‬ ‫شعور‬ ‫سیاسي‬ ‫سالم‬ ‫اود‬ ‫ورکولو‬(‫انجمن‬ ‫افاغنه‬ ‫اصالح‬)‫تاوتریخوالي‬ ‫نه‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کړه‬ ‫جوړه‬ ‫ټولنه‬ ‫نوم‬ ‫په‬(‫عدم‬ ‫تشدد‬)‫کړ‬ ‫پیل‬ ‫فعالیت‬ ‫ټولنیز‬ ‫او‬ ‫سیاسي‬ ‫یې‬ ‫بنسټ‬ ‫پر‬.‫وروس‬‫یې‬ ‫ته‬ ‫د‬ ‫ټولنه‬ ‫یاده‬ ‫بیا‬(‫غورځنګ‬ ‫خدمتګارانو‬ ‫خدایي‬)‫بدله‬ ‫ګوند‬ ‫نوم‬ ‫په‬ ‫کړه‬ ‫پراخه‬ ‫ورسره‬ ‫هم‬ ‫یې‬ ‫لمن‬ ‫فعالیتونو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کړه‬.‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫کلي‬ ‫په‬ ‫کلي‬ ‫او‬ ‫کور‬ ‫په‬ ‫کور‬ ‫موخه‬ ‫په‬ ‫راویښولو‬ ‫د‬ ‫ولس‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫مبارزې‬ ‫پروړاندې‬ ‫انګرېزانو‬ ‫او‬ ‫ناپوهۍ‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫خلک‬ ‫او‬ ‫وګرځېد‬ ‫وهڅول‬ ‫ته‬.‫یاني‬ ،‫راوست‬ ‫بدلون‬ ‫شعوري‬ ‫کې‬ ‫پښتنو‬ ‫په‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫د‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫غلیمانو‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫وتړله‬ ‫مال‬ ‫ته‬ ‫کارونو‬ ‫هغو‬ ‫یې‬ ‫خپله‬ ‫په‬ ‫پښ‬ ‫یاني‬ ،‫کارېدل‬ ‫لپاره‬ ‫غولونې‬ ‫او‬ ‫ایستنې‬ ‫تېر‬ ‫د‬ ‫ولس‬ ‫پښتون‬‫تنو‬ ‫او‬ ‫دوکانداري‬ ،‫تجارت‬ ،‫کوئ‬ ‫دهقاني‬ ‫خپله‬ ‫یوازې‬ ‫چې‬ ‫ویل‬ ‫یې‬ ‫ته‬ ‫خو‬ ‫دی؛‬ ‫کار‬ ‫خلکو‬ ‫سپکو‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫چې‬ ‫ځکه‬ ،‫کوئ‬ ‫مه‬ ‫کارونه‬ ‫نور‬ ‫د‬ ‫ولس‬ ‫خپل‬ ‫د‬ ‫هم‬ ‫یې‬ ‫بیا‬ ،‫و‬ ‫خان‬ ‫سیمې‬ ‫اود‬ ‫بډای‬ ‫هم‬ ‫څه‬ ‫که‬ ‫خان‬ ‫خلک‬ ‫څو‬ ،‫وکړه‬ ‫سوداګري‬ ‫او‬ ‫تجارت‬ ،‫دوکانداري‬ ‫لپاره‬ ‫اوښتون‬ ‫وهڅوي‬ ‫یې‬ ‫ته‬ ‫کارونو‬ ‫او‬ ‫پوه‬. ‫لیک‬ ‫ژوند‬
  • 7.
    ‫د‬‫پ‬‫اچا‬‫څخه‬ ‫ویناوو‬ ‫له‬‫خان‬: ،‫دی‬ ‫کار‬ ‫اسانه‬ ‫بیانول‬ ‫فضایل‬ ‫او‬ ‫کول‬ ‫تقریرونه‬ ،‫کول‬ ‫خبرې‬ ‫مذهب‬ ‫په‬ ‫ځانه‬ ‫له‬ ‫لومړی‬ ‫هم‬ ‫هغه‬ ‫او‬ ‫کول‬ ‫عمل‬ ‫مذهب‬ ‫په‬ ‫خو‬ ،‫شي‬ ‫کولی‬ ‫یې‬ ‫هرڅوک‬ ‫دي‬ ‫ګران‬ ‫ډېر‬ ‫کول‬ ‫شروع‬.
  • 8.
    –‫کوي‬ ‫درناوی‬ ‫شخصیتونو‬‫ژوندیو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫قومونه‬ ‫ژوندي‬ .‫مړو‬ ‫د‬ ‫قومونه‬ ‫پاتې‬ ‫وروسته‬ ‫او‬ ‫ویده‬ ‫او‬ ‫د‬‫پ‬‫څخه‬ ‫ویناوو‬ ‫له‬ ‫خان‬ ‫اچا‬ –‫وکړئ‬ ‫عمل‬ ‫اوس‬ ‫همدا‬ ‫او‬ ‫وکړئ‬ ‫عمل‬. –‫وبه‬ ‫وو‬ ‫متحد‬ ‫موږ‬ ‫که‬ ‫ځکه‬ ،‫دي‬ ‫الزمي‬ ‫ډېر‬ ‫یووالی‬ ‫او‬ ‫سوله‬ ‫قوت‬ ‫مو‬ ‫کې‬ ‫یووالي‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫غورځو‬ ‫وبه‬ ‫شو‬ ‫ووېشل‬ ‫که‬ ،‫درېږو‬ ‫دی‬ ‫پروت‬.
  • 9.
    ‫سر‬ ‫د‬ ‫او‬‫کادرونو‬ ،‫مشرانو‬ ‫خپلو‬ ‫چې‬ ‫څېر‬ ‫په‬ ‫ټولنو‬ ‫د‬ ‫نړۍ‬ ‫نورې‬ ‫د‬ ،‫سر‬ ‫د‬ ‫خپل‬ ‫هم‬ ‫پښتانه‬ ،‫ورکوي‬ ‫ویاړونه‬ ‫او‬ ‫لقبونه‬ ‫ته‬ ‫سړیو‬ ‫کار‬ ‫او‬ ‫په‬ ‫مخې‬ ‫له‬ ‫راوړنو‬ ‫السته‬ ‫او‬ ‫ویاړونو‬ ‫د‬ ‫هغوی‬ ‫د‬ ‫سړي‬ ‫کار‬ ‫او‬ ‫شمار‬ ‫نازوي‬ ‫نومونو‬ ‫او‬ ‫القابو‬ ‫راز‬ ‫راز‬.‫له‬ ‫یو‬ ‫هم‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬ ‫نو‬ ‫د‬ ‫ورته‬ ‫ترڅنګ‬ ‫ټبر‬ ‫پښتون‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫دی‬ ‫څخه‬ ‫ویاړونو‬ ‫او‬ ‫مشرانو‬ ‫هغو‬ ‫دي‬ ‫شوي‬ ‫ورکړل‬ ‫لقبونه‬ ‫ویاړ‬ ‫د‬ ‫هم‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫ټولنو‬ ‫او‬ ‫قومونو‬ ‫نورو‬. ‫لقبونه‬ ‫او‬ ‫کارنامې‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کېدل‬ ‫بلل‬ ‫وروڼه‬ ‫روحاني‬ ‫چې‬ ‫و‬ ‫ملګري‬ ‫ښه‬ ‫دومره‬ ‫دواړه‬ ‫ګاندي‬ ‫او‬ ‫پاچاخان‬ ‫وایي‬ ‫ګاندي‬ ‫راجموهن‬ ‫لمسی‬ ‫ګاندي‬ ‫مهاتما‬ ‫د‬ ‫دی‬ ‫کارکړی‬ ‫ګډ‬ ‫اوږه‬ ‫په‬ ‫اوږه‬ ‫هغوی‬.‫په‬ ‫هند‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫تحریک‬ ‫غوښتنې‬ ‫آزادۍ‬ ‫د‬ ‫پښتنو‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫و‬ ‫سیاستوال‬ ‫داسې‬ ‫یو‬ ‫سیمې‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫کړ‬ ‫ورګډ‬ ‫بهیر‬ ‫سیاسي‬ ‫لوی‬.‫ځوانان‬ ‫بلکې‬ ،‫لري‬ ‫ځای‬ ‫خپل‬ ‫کې‬ ‫نصاب‬ ‫ښوونیز‬ ‫په‬ ‫هند‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫پاچا‬ ‫چې‬ ‫دا‬ ‫یوازې‬ ‫نه‬ ‫کبله‬ ‫همدې‬ ‫له‬ ‫ګوري‬ ‫سترګه‬ ‫درنه‬ ‫په‬ ‫ورته‬ ‫هم‬.
  • 10.
    ‫لوړه‬ ‫او‬ ‫موخه‬‫غورځنګ‬ ‫خدمتګارانو‬ ‫خدایي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫څخه‬ ‫انګرېزانو‬ ‫له‬ ‫ګاندي‬ ‫چې‬ ‫څنګه‬ ‫لکه‬ ‫وړاندې‬ ‫وېش‬ ‫له‬ ‫هندوستان‬ ‫لوی‬ ‫د‬ ‫له‬ ‫هندوستان‬ ‫د‬ ‫هم‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬ ‫خان‬ ‫شان‬ ‫دغه‬ ،‫کولې‬ ‫ځلې‬ ‫هلې‬ ‫خپلواکۍ‬ ‫د‬ ‫هند‬ ‫ستړ‬ ‫نه‬ ‫لپاره‬ ‫پښتونستان‬ ‫آزاد‬ ‫د‬ ،‫وروسته‬ ‫کېدو‬ ‫رامنځته‬ ‫له‬ ‫پاکستان‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫وېش‬‫ې‬ ‫وکړې‬ ‫ځلې‬ ‫هلې‬ ‫کېدونکې‬.‫ځلونو‬ ‫په‬ ‫کې‬ ‫ترڅ‬ ‫په‬ ‫مبارزې‬ ‫دغې‬ ‫خپلې‬ ‫د‬ ‫خان‬ ‫راز‬ ‫او‬ ‫زندانونه‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫حکومت‬ ‫پاکستان‬ ‫د‬ ‫بیا‬ ‫او‬ ‫انګرېزانو‬ ‫د‬ ‫لومړی‬ ‫ځلونو‬ ‫دي‬ ‫زغملي‬ ‫او‬ ‫لیدلي‬ ‫شکنجې‬ ‫راز‬.،‫کړه‬ ‫سپر‬ ‫سینه‬ ‫ته‬ ‫شکنجو‬ ‫هرډول‬ ‫نوموړي‬ ‫ونکړه‬ ‫معامله‬ ‫سره‬ ‫چا‬ ‫یې‬ ‫سر‬ ‫پر‬ ‫ګټو‬ ‫د‬ ‫پښتنو‬ ‫د‬ ‫خو‬.‫د‬ ‫پرې‬ ‫واکمنو‬ ‫پاکستاني‬ ‫خو‬ ،‫ورکړې‬ ‫یې‬ ‫شکنجې‬ ‫ډول‬ ‫ډول‬ ‫او‬ ‫وهه‬ ‫ویې‬ ،‫ولګول‬ ‫تورونه‬ ‫جاسوس‬ ‫هندي‬ ‫شو‬ ‫نه‬ ‫سرټیټی‬ ‫ته‬ ‫فشارونو‬ ‫دغو‬ ‫هم‬ ‫بیا‬ ‫دی‬.‫سو‬ ‫ته‬ ‫کارکوونکو‬ ‫خپلو‬ ‫خان‬ ‫غفار‬‫ر‬ ‫سرخ‬ ‫په‬ ‫غړي‬ ‫غورځنګ‬ ‫خدمتګارانو‬ ‫خدایي‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫و‬ ‫هماغه‬ ‫او‬ ‫کړ‬ ‫غوره‬ ‫رنګ‬ ‫شول‬ ‫مشهور‬ ‫باندې‬ ‫پوشانو‬.‫و‬ ‫خدمت‬ ‫یې‬ ‫انګېزه‬ ‫او‬ ‫آزادي‬ ‫موخه‬ ‫ددوی‬.‫به‬ ‫دوی‬ ‫کوله‬ ‫زمزمه‬ ‫یې‬ ‫به‬ ‫سندره‬ ‫یوه‬ ‫خپله‬ ‫نو‬ ‫کاوه‬ ‫مارش‬ ‫چې‬.‫پلوه‬ ‫څو‬ ‫له‬ ‫سازمان‬ ‫دا‬ ‫و‬ ‫ساری‬ ‫بې‬.‫خپل‬ ‫په‬ ‫او‬ ‫اقتصاد‬ ،‫صنعت‬ ‫د‬ ‫ته‬ ‫پښتنو‬ ‫موخه‬ ‫بله‬ ‫غورځنګ‬ ‫ددې‬ ‫څخه‬ ‫خدای‬ ‫له‬ ‫او‬ ‫نفس‬ ‫شرافت‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫درس‬ ‫دا‬ ‫او‬ ‫و‬ ‫ورکول‬ ‫درس‬ ‫کولو‬ ‫تکیه‬ ‫ځان‬ ‫ورکاوه‬ ‫ته‬ ‫پښتنو‬ ‫واسطه‬ ‫په‬ ‫کولو‬ ‫تلقین‬ ‫د‬ ‫وېرې‬ ‫د‬.
  • 11.
    ‫خان‬ ‫د‬ ‫کې‬‫اټوبیوګرافۍ‬ ‫خپله‬ ‫په‬ ‫نهرو‬ ‫لعل‬ ‫جواهر‬ ‫لیکي‬ ‫هکله‬ ‫په‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬:»‫کلون‬ ‫ډېرو‬ ‫له‬ ‫خان‬ ‫غفار‬‫و‬ ،‫دی‬ ‫محبوب‬ ‫او‬ ‫مشهور‬ ‫کې‬ ‫کړیو‬ ‫په‬ ‫کانګرس‬ ‫د‬ ‫راهیسې‬ ‫دی‬ ‫ډېرڅه‬ ‫نه‬ ‫ملګري‬ ‫انفرادي‬ ‫یوه‬ ‫له‬ ‫هغه‬ ‫خو‬.‫دې‬ ‫له‬ ‫سترګو‬ ‫په‬ ‫هند‬ ‫نور‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫دی‬ ‫څوک‬ ‫یو‬ ‫داسې‬ ‫هغه‬ ‫ډېر‬ ‫ټیټېدونکو‬ ‫نه‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫زړورتوب‬ ،‫سرښندنې‬ ،‫جرئت‬ ‫د‬ ‫کې‬ ‫دی‬ ‫ګرځېدلی‬ ‫سمبول‬ ‫سو‬ ‫خلکو‬.«‫عمل‬ ‫د‬ ‫افغان‬ ‫فخر‬ ‫خوښوي‬ ‫سیاست‬ ‫عملي‬ ‫او‬ ‫دی‬ ‫سړی‬.‫د‬ ‫کله‬ ‫چې‬ ‫هغه‬ ‫له‬ ‫او‬ ‫شرمېږي‬ ‫نو‬ ،‫کېږي‬ ‫مخامخ‬ ‫سره‬ ‫غونډو‬ ‫له‬ ‫خلکو‬ ‫کوي‬ ‫ویناوې‬ ‫کمې‬ ‫ډېرې‬ ‫بهر‬ ‫نه‬ ‫سرحد‬.‫پښتو‬ ‫په‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫چې‬ ‫کلیمې‬ ‫هغه‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫دی‬ ‫ویناوال‬ ‫پورې‬ ‫زړه‬ ‫په‬ ‫ژبه‬ ‫یې‬ ‫شخصیت‬ ‫دروند‬ ،‫راوځي‬ ‫یې‬ ‫کومې‬ ‫له‬ ‫زړه‬ ‫غورځوي‬ ‫اغېز‬ ‫ژور‬ ‫یو‬ ‫خلکو‬ ‫پر‬ ‫او‬ ‫کوي‬ ‫الځواکمن‬.
  • 12.
    ‫پایله‬ ‫هم‬ ‫مشر‬ ‫دکانګرس‬‫کبله‬ ‫له‬ ‫نظریو‬ ‫غوښتونکو‬ ‫آزادي‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫بنسټګر‬ ‫نظریې‬ ‫سیاسي‬ ‫د‬ ‫تشدد‬ ‫عدم‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫رهبر‬ ‫ملي‬ ،‫مبارز‬ ‫ستر‬ ‫خپلواکۍ‬ ‫د‬ ‫هند‬ ‫د‬ ‫ګاندي‬‫و‬.‫مبارزو‬ ‫د‬ ‫خپلواکۍ‬ ‫د‬ ‫دی‬ ‫نه‬ ‫شوی‬ ‫پرسر‬ ‫الس‬ ‫څخه‬ ‫مبارزو‬ ‫خپلو‬ ‫له‬ ‫هېڅکله‬ ‫خو‬ ،‫شوی‬ ‫زنداني‬ ‫لوري‬ ‫له‬ ‫انګرېزانو‬ ‫د‬ ‫ځله‬ ‫څو‬ ‫کبله‬ ‫له‬.‫خان‬ ‫سره‬ ‫ګاندي‬ ‫له‬ ‫کې‬ ‫مبارزو‬ ‫په‬ ‫تاوتریخوالي‬ ‫نه‬ ‫د‬ ‫دی‬ ‫لوبلی‬ ‫نقش‬ ‫بنسټیز‬ ‫یې‬ ‫ملګرو‬ ‫نږدې‬ ‫نورو‬ ‫او‬ ‫خان‬ ‫عبدالغفار‬.‫تېر‬ ‫رڼې‬ ‫شپې‬ ‫تیارې‬ ‫کې‬ ‫برخه‬ ‫په‬ ‫یووالي‬ ‫د‬ ‫ترمنځ‬ ‫قومونو‬ ‫نورو‬ ‫او‬ ‫سکانو‬ ،‫مسلمانانو‬ ،‫هندیانو‬ ‫د‬ ‫هغه‬ ‫ومنل‬ ‫کړاوونه‬ ‫هرډول‬ ‫ځان‬ ‫خپل‬ ‫پر‬ ‫یې‬ ‫کې‬ ‫برخه‬ ‫په‬ ‫غوښتنې‬ ‫حق‬ ‫د‬ ‫انسانانو‬ ‫محکومو‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫کړي‬.‫نه‬ ‫د‬ ‫بلکې‬ ،‫نه‬ ‫هندی‬ ‫ډنګر‬ ‫او‬ ‫خوار‬ ‫یو‬ ‫ګاندي‬ ‫دمګړۍ‬ ‫کچه‬ ‫واله‬ ‫نړۍ‬ ‫په‬ ‫دی‬ ‫څپرکی‬ ‫ستر‬ ‫یو‬ ‫تاریخ‬ ‫د‬ ‫تاوتریخوالي‬.‫بپو‬ ‫د‬ ‫کبله‬ ‫له‬ ‫چوپړ‬ ‫کړي‬ ‫د‬ ‫ته‬ ‫هېواد‬ ‫او‬ ‫مبارزو‬ ،‫راوړنو‬ ‫السته‬ ‫بنسټیزو‬ ‫خپلو‬ ‫د‬ ‫یې‬ ‫هندیان‬(‫پالر‬)‫یادوي‬ ‫نوم‬ ‫په‬.
  • 13.
    This Presentation isPrepared by “Sayed Mudaser Sadat” Kabul university Faculty of Mass communication and Journalism, Department Public Relations Date : 2020/12/8