Tài liệu thảo luận về quá trình xem xét và đánh giá các dự án đầu tư trong doanh nghiệp, bao gồm việc xác định tính khả thi và nguồn tài chính cần thiết. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành các tiêu chí khách quan và phương pháp phân tích để đánh giá dự án. Ngoài ra, tài liệu cũng đề cập đến các yếu tố liên quan đến môi trường, tài chính và phát triển bền vững của dự án.

1. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Lêi nãi ®Çu
HiÖnnay,c¸c doanh nghiÖp muèn tånt¹i vµ ph¸t triÓnth× cÇnph ¶ i t×m ranh÷ng ý tëng míi vµ c¸c
dù ¸n ®Çut míi. m étdù ¸n ®Çut míi cã tÝnh kh ¶ thi hay kh«ng cÇnph ¶ i ®îc xem xÐt vµ®¸nh gi¸ mét c¸ch
chÝnh x¸c vµ®Çy®ñ vÒdù ¸n ®ã. §Ótõ®ã doanh nghiÖp míi cã thÓquyÕt ®Þnh cã nªn ®Çu t hay kh«ng.
Tuy nhiªn, c¸c dù ¸n ®Çut thêng ®ßi hái ph ¶ i cã mét lîng vèn lín mµ kh«ng ph ¶ i doanh nghiÖp nµo còng cã
kh ¶ n¨ng tµi chÝnh ®ÓthùchiÖn dù ¸n ®Çut mµ hä®a ra. Lóc®ãc¸c doanh nghiÖp cÇnph ¶ i t×m nguån tµi
trîcho dù ¸n b»ng c¸ch ®i vayvèn.
m Ætkh¸c, NHTMlµ mét trung gian tµi chÝnh lín. ChÝnh v× vËyc¸c doanh nghiÖp (c¸c nhµ ®Çut) sÏ
t×m ® Õn c¸c NHTM®Óvayvèn tµi trîcho c¸c dù ¸n ®Çut cñam ×nh. §Ócã thÓcho vaytheo dù ¸n ®Çut (vèn
lín, thêi gian dµi) th× c¸c NHTMcòng cÇnph ¶ i xem xÐt, ®¸nh gi¸ vÒdù ¸n còng nh t×nh h×nh tµi chÝnh cña
doanh nghiÖp cã dù ¸n ®Çut ®Óch¾c ch¾n THTMcã thÓthu håi l¹i ®îc kho ¶n cho vay. ViÖcthÈm®Þnh tµi
chÝnh dù ¸n ®Çut lµ viÖclµm hÕt søc cÇn thiÕt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, ®ÆcbiÖtlµ®èi víi c¸c NHTM. Víi
nh÷ng suy nghÜ trªn, ®ång thêi trong qu¸ tr×nh thùc tËpem nhËnthÊyc«ng t¸c thÈm ®Þnh tµi chÝnh dù ¸n
®Çu t cã vai trß søc quan träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp vµ NHTM nªn em ®· chän ®Ò tµi "ThÈm
®Þnh dù ¸n ®Çu t cña NHTM"
Em xin ch©n thµnh c ¶ m ¬n sù gióp ®ì cñathÇygi¸o: PSG.TS V¬ng Träng NghÜa ®·
gióp ®ì em rÊtnhiÒu vÒmÆtkiÕn thøcvµ®ÆcbiÖtlµ vÒmÆttinh thÇn®Óem cã thÓhoµn thµnh chuyªn ®Ò
nµy.
Em xin ch ©n thµnh c¶m ¬n!
1

2. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
1. §Çu t vµ thÈm ®Þ nh dù n ®Çu t.
¸
1.1 §Çu t vµ dù n ®Çu t.
¸
1.1.1 Ho¹t ®éng ®Çu t.
LÝthuyÕ tph ¸ttriÓn ®· chØra r»ng: kh ¶ n ¨ng ph ¸ttriÓn cñam étquècgia ®îc h ×nh th µnh b ëi c ¸c
nguån l c vÒvèn, c«ng nghÖ,l ®éng vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn lµ hÖth èng cã m èi quan hÖphôthuéc l n
ù ao É
nhaur tchÆt Ï®îc biÓu hiÖnb ëi ph¬ng tr×nh:
Ê ch
D = f(C ,T,L,R)
D :kh ¶ n ¨ng ph ¸ttriÓn cñam étquècgia
C:kh ¶ n ¨ng vÒvèn
T:c«ngnghÖ
L:l ®éng
ao
R:tµi nguyªn thiªn nhiªn
R ârµng ®Óth óc ®Èyph ¸ttriÓn s ¶n xuÊt kinh doanhhayréng lµ ph ¸ttriÓn kinh t x · héi th × nhÊt
Õ
thiÕ tph ¶i cãho ¹t®éng®Çut.
§Çu t theo nghÜaréng, nãi chunglµ s ù hi sinh c ¸c nguån lùc ë hiÖn t¹i ®ÓtiÕ n h µnh c ¸c ho ¹t®éng
nµo ®ãnh»m thu vÒcho ngêi ®Çut c ¸c kÕ tqu ¶ nhÊ®Þnhtrong t¬ng l ln h ¬n c ¸c nguånl c ®· b á ra ®Ó
t ai í ù
®¹t c ¸c kÕ tqu ¶ ®ã. C ¸c kÕ tqña뮩ychÝnhlµ vèn,chÊtx ¸m , tµi nguyªn thiªn nhiªn, th êi gian É vµli Ých
î
d ù kiÕ n cã thÓlîng ho ¸ ®îc (t c lµ ®o ®îc hiÖu qu ¶ b »ng tiÒn nh sù t¨ng lªn cñas ¶n lîng, li nhuËnÉ )m µ
ø î
còngcã thÓkh «ng lîng ho ¸ ®îc (nh sùph ¸ttriÓn trong c ¸c l nh vùc gi¸o d ôc,quècphßng,gi ¶ i quyÕ tc ¸c vÊn
Ü
®Òx · héi É ).§èi víi c ¸c doanhnghiÖphiÓu ®¬n gi ¶n ®Çu t lµ viÖcb á vèn kinh doanh®Óm ongthu ®îc li
î
nhuËntrong t¬ng l Trªn quan ®iÓm x · héi th × ®Çu t lµ ho ¹t®éngb á vèn ph ¸ttriÓn tõ ®ã thu ®îc c ¸c hiÖu
ai.
2

3. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
qñakinh t x · héi v× m ôcti ªu ph ¸ttriÓn quècgia. Songd ï®øngtrªn gãc ®énµo ®i ch ¨ng n ÷a, chóngta ®Òu
Õ
nh ×n thÊyt m quanträng cñaho ¹t®éng®Çu t, ®Æc®iÓm vµ s ùphøct¹p vÒm Æt ÜthuËt hËuqu ¶ vµ hiÖu
Ç k ,
qu ¶ tµi chÝnh,kinh t x · héi cñaho ¹t ®éng ®Çu t ®ßi h ái ®ÓtiÕ n h µnh m étc«ng cuéc ®Çu t ph ¶i cã s ù
Õ
chuÈnbÞ cÈnthËnvµ nghiªm tóc. S ùchuÈnbÞ nµy ®îc thÓhiÖn ë viÖcso¹n th ¶o c ¸c d ù¸n. C ãnghÜalµ m äi
c«ng cuéc®Çu t ph ¶i ®îc th ùc hiÖn theo d ù¸n th × m íi ®¹t hiÖu q ñam ongm uèn.VËyd ù¸n ®Çu t lµ g ×? D ù
¸n ®Çu t lµ t p h îp c ¸c ho ¹t®éng kinh t ®Æcth ï víi c ¸c m ôcti ªu ph¬ng ph ¸p vµ ph¬ng tiÖn cô thÓ®Ó®¹t
Ë Õ
®îc tr¹ng th ¸i m ongm uèn.D ù¸n ®Çut ®îc xem xÐ të nhiÒugãc ®é.
1.1.2 Dù ¸n ®Çu t.
VÒh×nh thøc,dù ¸n ®Çut lµ mét tËphå s¬ tµi liÖu tr×nh bµy mét c¸ch chi tiÕt vµ cã hÖ thèng c¸c
ho¹t ®éng vÒchi phÝ theo mét kÕ ho¹ch ®Ó®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu ¶ vµ thùc hiÖn ®îc nh÷ng môc tiªu nhÊt
®Þnh trong t¬ng lai. Vµ®©ycòng lµ ph¬ng tiÖnmµ c¸c chñ®Çut sö dông ®ÓthuyÕt phôc nh»m nhËn®îc sù
ñng hé còng nh tµi trîvÒmÆttµi chÝnh, tõphÝachÝnh phñ, c¸c tæchøcchÝnh phñ, c¸c tæchøctµi chÝnh.
Trªn gãc ®é qu ¶ n lÝ, dù ¸n ®Çut lµ mét c«ng cô qu ¶ n lÝ viÖcsö dông vèn vËtt, lao ®éng ®Ót¹o
rac¸c kÕt qu ¶ tµi chÝnh, kinh tÕ - x· héi trong mét thêi gian dµi. Cßn ®øngtrªn ph¬ng diÖn kÕ ho¹ch, dù ¸n
®Çut lµ mét c«ng cô thÓhiÖn kÕ ho¹ch chi tiÕt cñamét c«ng cuéc ®Çut s ¶n xuÊtkinh doanh, ph¸t triÓnkinh
tÕ x · héi lµm tiÒn®Òcho quyÕt ®Þnh®Çut vµ tµi trî. Dù¸n ®Çut lµmét ho¹t ®éng riªng biÖtnhá nhÊttrong
c«ng t¸c kÕ ho¹ch ho¸ nÒnkinh tÕ nãi chung.
Nh vËydï ®øngtrªn gãc ®é nµo th× mét dù ¸n ®Çut còng ph ¶ i mang tÝnh cô thÓvµ cã môc tiªu râ
rµng, tøclµph ¶ i thÓhiÖn ®îc c¸c néi dung chÝnh sau:
* Môc tiªu cña dù ¸n: Thêng ë hai cÊpmôc tiªu
Môc tiªu trùc tiÕp : Lµ môc tiªu cô thÓmµ dù ¸n ph ¶ i ®¹t ®îc trong khu«n khæ nhÊt®Þnh vµ
kho ¶ng thêi gian nhÊt®Þnh.
3

4. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Môc tiªu ph¸ttriÓn: Lµ m ôcti ªu m µd ù¸n gãp phÇnth ùc hiÖn,m ôcti ªu ph ¸t triÓn ®îc x ¸c ®Þnh
trong kÕ ho ¹ch,ch¬ng tr×nh ph ¸ttriÓn kinh t x · h éi cña®Êtníc, cñavïng. §¹t ®îc m ôcti ªu trùc tiÕ p chÝnh
Õ
lµ tiÒn ®Ògãp phÇn®¹t®îc m ôcti ªu ph ¸ttriÓn.
* KÕt qu¶ cña dù ¸n Lµ nh÷ng ®Çuracô thÓ®îc t¹o ratõc¸c ho¹t ®éng cñadù ¸n. KÕt qu ¶ lµ
:
®ÒukiÖn cÇnthiÕt ®Ó®¹t ®îc môc tiªu trùctiÕp cñadù ¸n.
i
* C¸c ho¹t ® é ng cña dù ¸n Lµ nh÷ng c«ng viÖc do dù ¸n tiÕn hµnh nh»m chuyÓn ho¸ nh÷ng
:
nguån lùcthµnh c¸c kÕt qu ¶ cñadù ¸n. Mçi ho¹t ®éng cñadù ¸n ®Òumang l¹i kÕt qu ¶ t¬ng øng.
*Nguån lùc cho dù ¸n: §Çuvµo cÇnthiÕt ®ÓtiÕn hµnh dù ¸n.
• Ph©n lo¹i dù ¸n ®Çut
§ÓtiÖncho viÖctheo dâi, qu ¶n lÝdù ¸n, ngêi tatiÕn hµnh ph©n lo¹i dù ¸n ®Çut. ViÖcph©n lo¹i
cã thÓdùa trªn nhiÒu tiªu thøckh¸c nhau nh:
• Theo quy m«: dù ¸n lín, võa,nhá.
• Theo ph¹m vi: trong níc quèc tÕ.
• Theo thêi gian: ng¾n, trung, dµi h¹n, nhng thêng c¸c dù ¸n lµtrung dµi h¹n.
• Theo néi dung vµ theo tÝnh chÊtlo¹i trõ.
Víi dù ¸n cñadoanh nghiÖpthêngquant©m®Õn hai c¸ch ph©nloaÞcuèi.
Theo néi dung cã:
Dù ¸n ®Çu t míi: thêng lµ nh÷ng dù ¸n rÊtlín, liªn quan tíi nh÷ng kho ¶n ®Çut míi, nh»m t¹o ra
nh÷ng s ¶n phÈm míi, ®éclËpvíi qu¸ tr×nh s ¶n xuÊtcò.
Dù ¸n ®Çu t më réng: nh»m t¨ng n¨ng lùcs ¶n xuÊt®Óh×nh thµnh nhµ m¸y, ph©n xëng míi, d©y
chuyÒns ¶n xuÊtmíi víi môc ®Ých cung cÊpthªm nh÷ng s ¶n phÈm cïng lo¹i cho thÞtr ng.
ê
4

5. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
D ù¸n ®Çut n©ngcÊp(chiÒus ©u)li ªn quan®Õ nviÖcthay®æi c«ng nghÖ,t¹o ra m étc«ng nghÖm íi
cao h ¬n trongcïng m éttæchøccò.
Theo tÝnh chÊt lo¹i trõ:
C¸c dù ¸n ®éc lËp(kh«ng cã tÝnh lo¹i trõ)th× viÖc thùc hiÖn dù ¸n nµy kh«ng liªn quan ® Õn viÖc
chÊpnhËnhay b¸c bá dù ¸n kia. C¸c dù ¸n ®îc coi lµ phô thuéc khi chÊpnhËndù ¸n nµy cã nghÜalµ b¸c bá dù
¸n kia bëi nh÷ng giíi h¹n vÒnguån lùchoÆcsù liªn quan cã t¸c ®éng lÉnnhau vÒc«ng nghÖ,m«i tr ng ÉTuy
ê
nhiªn tÝnh ®éc lËphay phô thuéc cñamét dù ¸n. VÝ dô mét dù ¸n ®èi víi doanh nghiÖp (nguån lùcgiíi h¹n) lµ
phô thuéc (nÕu thùc hiÖn th× sÏ loaÞbá dù ¸n kh¸c). Nhng ®èi víi Ng©n hµng th× vÊn®Ò®ã kh«ng cÇn®Æt
rabëi kh ¶ n¨ng cho vaylín, kh«ng v× cho vaymét dù ¸n nµy mµ lo¹i trõcho vay®èi víi dù ¸n kh¸c.
Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ thùc hiÖn mét dù ¸n ®Çu t dï thuéc lo¹i nµo còng ph ¶ i tr¶i qua c¸c giai
®o¹n nhÊt®Þnh (cßn gäi lµ chu k× cña dù ¸n ®Çu t). Cã nhiÒu gãc ®é tiÕp cËn chu k× dù ¸n. C¸c bíc c«ng
viÖc,c¸c néi dung nghiªn cøu ë c¸c giai ®o¹n ®îc tiÕn hµnh tuÇntù nhng kh«ng biÖtlËpmµ ®an xen gèi ®Çu
cho nhau, bæ xung cho nhau nh»m n©ng cao dÇn ®échÝnh x¸c cñac¸c kÕt qu ¶ nghiªn cøu ë c¸c bíc tiÕp theo.
NÕu xÐt tõgãc ®é®Çut ®Óxem xÐt chu k× nh lµc¸c giai ®o¹n ®Çut th× mét dù ¸n ph ¶ i tr¶i qua
ba giai ®o¹n:
ChuÈn bÞ ®Çu t: Trong giai ®o¹n nµy ngêi ta ph ¶ i tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖccô thÓnh: nghiªn
cøu ph¸t hiÖn c¸c c¬ héi ®Çut, nghiªn cøu tiÒnkh ¶ thi s¬ bé chän dù ¸n, nghiªn cøu kh ¶ thi (lËpdù ¸n, luËn
chøng kinh tÕ kÜ thuËt)®¸nh gi¸ vµ quyÕt ®Þnh(thÈm®Þnh dù ¸n)
Thùc hiÖn ®Çu t: Gåm c¸c c«ng viÖc sau: Hoµn tÊtc¸c thñ tôc ®ÓtriÓn khai thùc hiÖn ®Çu t,
thiÕt kÕ vµ lËpdù to¸n thi c«ng x©y l¾p c«ng tr×nh, ch¹y thövµ nghiÖm thu sö dông.
VËn hµnh kÕt qu¶ ®Çu t: Sö dông c¸c møc c«ng suÊtkh¸c nhau qua c¸c n¨m cuèi cïng thanh lÝ
vµ®¸nh gi¸.
5

6. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Tr ba giai ®o ¹n trªn ®©y, giai ®o ¹n ®Çu t t¹o tiÒn ®Òvµ quyÕ t®Þnh sùth µnh c«ng haythÊtb ¹i
ong
ë hai giai ®o ¹n sau.Mµtrong ®ã thÈm ®Þnh d ù¸n ®Çu t lµ kh©u kh «ng thÓthiÕ u ®îc trong chu k × cñam ét
d ù¸n ®Çut. Trc hÕ tlµ ®èi víi chñ®Çut ®Ócãm étquyÕ t®Þnhv÷ng ch¾ccho viÖcra quyÕ t®Þnh®Çut.
í
D o®Æc®iÓm cñad ù¸n ®Çut cãs ùphøct¹p vÒm Æt ÜthuËtth êi gian ®Çut t¬ng ®èi d µi n ªn khi
k ,
tiÕ n h µnh ®Çu t th × Ng©n h µng cÇn ph ¶i xem xÐ tcÈnthËn vµ nghiªm tóc ®Ótr¸nh nh ÷ng sai l m kh «ng
Ç
®¸ng cãx ¶y ra.
1.2 C¸c ®Æc trng c¬ b¶n cña ho¹ t ®éng ®Çu t.
Lµ ho¹t ® é ng bá vèn nªn quyÕt ® Þ n h tr hÕt thêng lµ quyÕt ® Þ n h tµi
íc
chÝnh. §Çut lµ mét trong nh÷ng quyÕt ®Þnh cãý nghÜachiÕn lîc ®èi víi doanh nghiÖp. Ho¹t ®éng ®Çut
lµ ho¹t ®éng bá vèn, ®ång thêi ®Æc®Óm cñac¸c dù ¸n ®Çut lµ thêng yªu cÇu mét lîng vèn lín, cã t¸c ®éng
i
lín tíi hiÖu qu ¶ s ¶n xuÊt- kinh doanh cñadoanh nghiÖp, do ®ã, c¸c dù ¸n thêng bÞ l¹c hËungay tõlóccãý t-
ëng ®Çut. Sai lÇm trong viÖcdù to¸n vèn ban ®Çucã thÓdÉn® Õn t×nh tr¹ng l·ng phÝ vèn lín, thËmchÝ g©y
hËu qu ¶ nghiªm träng®èi víi doanh nghiÖp. V× vËy,quyÕt ®Þnh ®Çut cñadoanh nghiÖp lµ quyÕt ®Þnh cã
tÝnh chiÕn lîc, ®ßi hái cÇnph ¶ i ®îc ph©n tÝchvµ c©n nh¾c kü l¬ng trc khi ®a raquyÕt ®Þnh ®Çut.
í
Lµ ho¹t ® é ng diÔn ra trong kho¶ng thêi gian dµi.
Lµ ho¹t ® é ng lu«ncÇn sù c©n nh¾c gi÷alîi Ých tr m¾t vµ lîi Ých trong t¬ng
íc
lai.
Ho¹t ® é ng ®Çu t lµ ho¹t ® é ng mang nÆng rñi ro.
1.3. ThÈm ®Þ nh dù n ®Çu t.
¸
1.3.1. Kh¸i niÖm, vai trß:
ThÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t lµ qu¸ tr×nh ph©n tÝch vµ lµm s¸ng tá mét lo¹t c¸c vÊn®Òliªn quan ® Õn
tÝnh kh ¶ thi trong viÖcthùc hiÖn dù ¸n nh: c«ng suÊt,kü thuËt,thÞtr ng, tµi chÝnh, tæchøcÉ Víi c¸c th«ng
ê
6

7. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
tin vÒbèi c¶nh vµ c¸c gi¶ thiÕt®îc södôngtrongqu¸ tr×nh lËpdù ¸n ®ångthêi ®¸nhgi¸ ®Óx¸c ®Þnhxem
dù¸n c㮹t ®îc môctiªu x· héi haykh«ng?CãhiÖuqu¶ kinhtÕ,tµi chÝnhkh«ng?
Ho¹t ®éngnµytríc hÕtlµ phôcvôchÝnhchonhµ®Çut, nhµtµi trî råi ®Õnc¬ quanqu¶n lý Nhµníc.
- §èi víi chñ®Çut:
LËpkÕho¹chphèi hîp gi÷a chÝnhs¸chtµi chÝnh,marketing,nh©nsù,t¸c nghiÖpmétc¸chchÝnhx¸c
nhÊtcã thÓ®Ólùa chänph¬ng ¸n tèt nhÊtvµ qua ®ã chñ ®Çut sÏ ®¹t ®îc hiÖuqu¶ cña tµi chÝnhmong
muèn.
- Víi c¬ quanNhµníc: Giópchoc¬ quannhµníc quyÕt®ÞnhchophÐp,chÊpnhËndù ¸n ®ã ®i vµo
thùchiÖncãphï hîpvíi môctiªu ph¸t triÓncñangµnh,vïng,l·nh thæ?
- Víi nhµtµi trî: CãthÓvay®îc l·i cao,thuhåi vèngèc®óngh¹n vµ duytr× quanhÖlµm¨n l©u dµi.
- Víi Ng©nhµng:Chovay theodù ¸n cã ®Æc®iÓm®eml¹i nguånlîi tøclín v× dù ¸n th«ngthênglµ
cãthêi h¹n dµi, quym«lín, t×nh tiÕt phøct¹p.
Bªn c¹nh ®ã, th«ng tin vÒdù ¸n ®Òudo ngêi chñ®Çut (®i vay ng©nhµng)lËp nªn, cungcÊpnªn
kh«ngkhái cã nh÷ng ý kiÕnchñquannhÊt®Þnh“réng” víi dù ¸n. §iÒu®ã buécNHph¶i tù m×nhtiÕnhµnh
thÈm®Þnhdù ¸n mét c¸ch toµn diÖnvÒlîi Ýchcòngnh rñi ro khi thamgia dù ¸n cñakh¸ch hµng®ÓquyÕt
®Þnhcãnªn chovayhaykh«ng?
Khi tiÕnhµnhchovayvèn,Ng©nhµngthêngph¶i ®èi mÆtvíi v« sènh÷ng rñi ro. V× métdù ¸n th-
êngkÐodµi trongnhiÒun¨m,®ßi hái métlîngvènlín vµ bÞchi phèi bëi nhiÒuyÕutè mµtrongt¬ng lai cãthÓ
sÏ biÕn®éngkhã lêng. Nh÷ng consè tÝnhto¸n còngnh nh÷ng nhËn®Þnh®a ra trong dù ¸n (khi lËpdù ¸n)
chØlµ nh÷ng dù kiÕn,bëi vËychøa®ùngÝt nhiÒutÝnhchñquancñangêi lËpdù ¸n. Ng lËpdù ¸n ë ®©y cã
êi
thÓlµ chñ®Çut, hoÆcc¸c c¬ quant vÊn®îc thuª lËpdù ¸n, c¬ sëc¸c ý ®å kinhdoanhvµ mongmuèncñadù
¸n. C¸c nhµso¹nth¶o thêng®øngtrªn gèc®é hÑp®Ónh×n nhÆnc¸c vÊn®Òcñadù ¸n. CãthÓkh«ngtÝnh
7

8. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
to¸n ®Õnc¸c vÊn®Òcã liªn quanvµ ®«i khi bá quamét sè c¸c yÕutè hoÆclµm chodù ¸n trë nªn kh¶ thi
h¬n métc¸chcè ý nh»m®¹t ®îc sùñnghé, tµi trî cñac¸c bªn cã liªn quan.Rârµngchñ®Çut thÈm®Þnhdù
¸n tríc hÕtv× quyÒnlîi cñam×nhsonghä®øngtrªn quan®iÓmriªng.
DovËy®Ótånt¹i, ®ÆcbiÖtlµ trong®iÒukiÖncñanÒnkinhtÕthÞtrêngvíi ®Æc®iÓmlµ tù doc¹nh
tranhvµ tÝnhc¹nh tranhl¹i rÊt cao, th× Ng©nhµngcòngnh c¸c ph¸p nh©nkh¸c trong nÒnkinh tÕ ph¶i tù
t×m kiÕmc¸c ph¬ng c¸ch,gi¶i ph¸p choriªng m×nh®Óng¨n ngõac¸c rñi ro cãthÓnÈysinh.ThÈm®Þnhdù
¸n ®Çut trongc«ngt¸c ho¹t ®éngcñaNg©nhµngchÝnhlµ méttrongnh÷ng biÖnph¸p c¬ b¶n nh»mphßng
ngõarñi ro trongqu¸ tr×nh chovay vèn®Çut t¹i Ng©nhµng.NhvËytrªn gãc®é ngêi tµi trî, c¸c Ng©nhµng,
tæ chøctµi chÝnh®¸nh gi¸ dù ¸n chñyÕutrªn ph¬ng diÖnkh¶ thi, hiÖuqu¶ tµi chÝnhvµ xemxÐt kh¶
n¨ngthu nî cñaNg©nhµng.Víi c¸c c¬ quanqu¶n lÝ nhµníc cãthÈmquyÒnthÈm®Þnhdù ¸n ®îc xemxÐt vµ
®¸nhgi¸ trªn gãc®écñatoµnbénÒnkinhtÕx· héi cña®Êtníc.
Métc¸chtængqu¸t ta cãthÓ®a ra kh¸i niÖmvÒthÈm®Þnhdù¸n ®Çut nhsau:
ThÈm®Þnhdù ¸n ®Çut lµ qóa tr×nh ph©ntÝch, ®¸nh gi¸ toµn diÖnc¸c khÝac¹nh cñamét dù ¸n
®Çut ®Óra c¸c quyÕt®Þnh®Çut chophÐp®Çut hoÆctµi trî.
ThùctÕ ngêi thÈm®Þnhdù ¸n sÏ tiÕn hµnhkiÓmtra ph©ntÝch ®¸nh gi¸ tõng phÇnvµ toµn bé c¸c
mÆt,c¸c vÊn®Òcãtrongb¶n nghiªn cøutiÒnkh¶ thi vµ nghiªn cøukh¶ thi (thêngchØvíi b¶n nghiªn cøu
kh¶ thi - haycßngäi lµ luËnchøngkinhtÕkÜthuËt)trongmèiquanhÖmËtthiÕtvíi doanhnghiÖpchñdù¸n vµ
c¸c gi¶ thiÕtvÒm«i trêngtrong®ã dù ¸n sÏ ho¹t ®éng.ThÈm®Þnhdù ¸n cãý nghÜathÓhiÖnë viÖcgiópc¸c
dù ¸n tèt kh«ngbÞ b¸c bá vµ dù ¸n tåi kh«ng®îc chÊpnhËn.Tuynhiªn nhËn®Þnh“tåi “, “kh¶ thi “, “hiÖu
qu¶”… ë khÝac¹nh nµo ®ã cßnphôthuécvµo gãc ®é cñangêi thÈm®Þnhvµ khi ®ã hä sÏ ®¹t ®îc nh÷ng
môctiªu nhÊt®Þnhkhi tiÕnhµnhthÈm®Þnh.
NHTMvíi t c¸ch lµ “Bµ ®ì” vÒmÆttµi chÝnhchoc¸c dù ¸n s¶n xuÊt®Çut thêng xuyªn thùc hiÖn
c«ngt¸c ®Çut. ViÖcthÈm®Þnhnµyngoµi môctiªu ®¸nhgi¸ hiÖuqu¶ cñadù¸n cßnnh»mx¸c ®Þnhrâ hµnh
8

9. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
lang an toµn cho c ¸c nguånvèn tµi trî cñaNg©n h µng cho c ¸c d ù¸n. V× vËyhiÓu vÒs ùcÇn thiÕ tph ¶i thÈm
®Þnhd ù¸n lµ m étviÖckh «ngthÓthiÕ u®îc
1.3.2. Sù cÇn thiÕt ph¶i thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t
* VÒ phÝa nhµ ®Çu t
Th«ng thêng, khi x ¶y raquyÕt ®Þnh ®Çut mét dù ¸n, chñ®Çutöph ¶ i c©n nh¾c gi÷a nhiÒu sù lùa
chän kh¸c nhau, nghÜalµ nhiÒu dù ¸n kh¸c nhau trong cïng mét giai ®o¹n. MÆtkh¸c, tuy n¾m v÷ng nh÷ng
vÊn®Ò,nh÷ng chi tiÕt kü thuËtÉcña dù ¸n nhng ®«i khi kh ¶ n¨ng thu thËpn¾m b¾t nh÷ng th«ng tin míi
cña doanh nghiÖp bÞ h¹n chÕ, nhÊtlµ®èi víi xu thÕ kinh tÕ, chÝnh trÞ,x· héi míi. §Òu ®ã lµm gi ¶ m tÝnh
i
chÝnh x¸c trongph¸n ®o¸n cñahä.
C«ng t¸c thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t sÏ ®i s©u vµo lµm râ c¸c vÊn®Ònµy, gióp doanh nghiÖp lùachän
ph¬ng ¸n tètnhÊtmang l¹i hiÖu qu ¶ cao nhÊthoÆc®a ranh÷ng ý kiÕn x¸c ®¸ng gîi ý cho chñ®Çut ®Ódù
¸n cã tÝnh kh ¶ thi cao h¬n.
* VÒ phÝa Ng ©n hµng
ViÖccho vaytr¶i qua ba giai ®o¹n:
• í
Xem xÐt trc khi cho vay
• ThùchiÖn cho vay
• Thu gèc thu l·i
Ba giai ®o¹n nµy lµmét qu¸ tr×nh g¾n bã chÆtchÏ, mçi giai ®o¹n cã mét ý nghÜanhÊt®Þnh ¶ nh h-
ëng ® Õn chÊtlîng cñamét kho ¶n vay.
§Ócã mét kho ¶n vaychÊtlîng lµ®Òu mong muèn vµ môc tiªu ho¹t ®éng cñaNHTM. Nhng nã lµ mét
i
®Òu cùc kú khã kh¨n vµ NHTMvÉnthÊtb¹i khi cho vay v× thùc tÕ vËn®éng x · héi vµ thÞ tr ng lu«n tån t¹i
i ê
kh«ng c©n xøng vÒth«ng tin ®Çy®ñ vÒnhau, do ®ã dÉn® Õn nh÷ng hiÓu biÕt sai lÖch. Gi÷a NHTMvµ ngêi
9

10. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
vay còngx¶y ra t×nh tr¹ng nh vËy.Ng©nhµngkh«ngcã nh÷ng th«ng tin ®Çy®ñ vÒkh¸ch hµngdÉn®Õn
Ng©nhµngcã thÓthùchiÖnnh÷ng kho¶n chovay sai lÇm.§øngtríc nh÷ng rñi ro ®ã th× NHTMph¶i lu«n
c©nnh¾c®¾n®o, xemxÐt vµ b»ngnh÷ngnghiÖpvô ph¶i x¸c ®Þnhnh÷ngkh¸chhµngtèt, kho¶n xin vay
cãchÊtlîngkhi quyÕt®Þnhchovayh¹n chÕ®ÕnmøcthÊpnhÊtc¸c rñi ro cãthÓx¶y ra.
Do vËytrong ba giai ®o¹n trªn, viÖc xemxÐt tríc khi cho vay (bao gåmqu¸ tr×nh thÈm®Þnhtµi
chÝnhdù ¸n ®Çut cña Ng©nhµng) cã ý nghÜacùc k× quanträng, ¶nh hëng ®ÕnchÊtlîng, kÕt qu¶ c¸c
kho¶n vayvµ c¸c ho¹t cñagiai ®o¹nsau.Giai ®o¹n nµy®îc Ng©nhµngtiÕnhµnhrÊtkÜlìng víi nhiÒuph¬ng
ph¸p nghiÖpvô ®Æcthï ®Ó®¶m b¶o, antoµnchÊtlîng.
H¬n n÷a, víi chøcn¨ng qu¶n lÝ vµ kinh doanhtrong lÜnh vùc tiÒn tÖ tÝn dông, ho¹t ®éngNg©n
hµngcã tÝnhchÊt®Æcthï riªng mµc¸c ngµnhkh¸c kh«ngcã ®îc. Nh®· nãi ë trªn, sovíi kinhdoanhcñac¸c
ngµnhkinh tÕ kh¸c th× ho¹t ®éngNg©nhµngcã nhiÒurñi ro h¬n c¶. NhÊtlµ trongnÒnkinh tÕ thÞ trêng,
ngµnhNg©nhµngph¶i huy ®éngvµ t¹o mäi nguånvèn ®Ó®¸p øngnhucÇutÝn dôngchomäi thµnhphÇn
kinh tÕ. ViÖcNg©nhµngcho vay kh«ngthÓkh«ngcÇnbiÕt doanhnghiÖpsö dôngvèn lµm g×, quanniÖm
®¬n gi¶n lµ chØcÇntr¶ nî, hoµntoµn lµ mét quanniÖmsai lÇmvµ thô ®éng.TheoquanniÖmkinh doanh
hiÖnnay th× Ng©nhµngvµ doanhnghiÖplµ b¹n hµng.Mµ®· lµ b¹n hµngcñanhauth× khi x¸c lËpquanhÖ
ph¶i t×m hiÓuvµ th¨m dß lÉnnhau,®Ætra chonhaunh÷ng ®iÒukiÖn®¶m b¶o lîi Ýchchoc¶ ®«i bªn.
ChÝnhv× vËy,mµNHTM khi quyÕt®Þnhchovayph¶i lu«n®èi mÆtvíi hµnglo¹t c©uhái kh¸c nhau:
tríc
Choai vay?
VaynhthÕnµo?
Chovaytrongthêi gianbaol©u?
Qu¶n lÝ c¸c kho¶n vaynhthÕnµo?Thugècvµ l·i ra sao?
10

11. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Bªn c¹nh ®ã mét nguånvènquanträng®îc Ng©nhµngsödôngchovay lµ tiÒngöi cñakh¸ch hµng.
§Ó®¶m b¶o chosùtån t¹i vµ ph¸t triÓnth× bªn c¹nhmôctiªu lîi nhuËn,Ng©nhµngcßnph¶i ®¶m b¶o
an toµnvµ thanhkho¶n tøc lµ ph¶i ho¹t ®éngcã tr¸ch nhiÖmvíi nh÷ng ®ångtiÒncñakh¸chhµngvµ ph¶i
tho¶ m·n bÊtcømétnhucÇurót tiÒnnµocñakh¸chhµngvµobÊtcøthêi ®iÓmnµo.
§©ylµ bµi to¸n phøct¹p mµNg©nhµngcÇnph¶i t×m lêi gi¶i ®¸p.
Qu¸tr×nh t×m lêi gi¶i ®óngchobµi to¸n nµychÝnhlµ c«ngt¸c thÈm®Þnhc¸c kho¶n chovay.
TrongquanhÖtÝn dông,vÊn®Ì c¬ b¶n mµNg©nhµngph¶i quant©m®Ó®a ra mét quyÕt®Þnh
chovaylµ hiÖuqu¶ vµ antoµnvèncñaNg©nhµng.
Nãi ®Õndù ¸n ®Çut lµ nãi ®Õnmétsèlîng vènlín vµ thêi giandµi, do vËyquyÕt®Þnh®Çut sÏ cã
¶nh hëngrÊtlín ®ÕnsùthuËnlîi vµ ph¸t triÓncñaNg©nhµng.Tuynhiªn kh«ngph¶i dù¸n nµocÇnvènNg©n
hµngcòng®¸p øng. Ng©nhµngchØchovay ®èi víi nh÷ng dù ¸n cã kh¶ thi, tÝnh®ù¬c kh¶ n¨ng sinhlêi
cñadù ¸n…MuènvËyNg©nhµngsÏ yªu cÇungêi xin vaylËpvµ népvµoNg©nhµngdù ¸n ®Çut trªn c¬ sëdù
¸n ®Çut cïng víi c¸c nguånth«ngtin kh¸c, Ng©nhµngsÏ tiÕn hµnhtænghîp vµ thÈm®Þnhdù ¸n ®Ó®a ra
quyÕt®ÞnhvÒtÝnhkh¶ thi cñadù¸n.
ChÝnhv× vËyviÖcthÈm®Þnh®óng®¾ndù ¸n ®Çut cã ý nghÜacùck× quanträng®èi víi c¸c tæ
chøctÝndôngnãthÓhiÖn:
Giópc¸c tæchøctÝndôngnh×n nhËnmétc¸chl«gÝct×nh h×nh ho¹t ®éngs¶n xuÊtkinhdoanhcña
doanhnghiÖptrongqu¸ khøcòngnh hiÖnt¹i, dù ¸n xu híng ph¸t triÓncñadoanhnghiÖptrongt¬ng lai, trªn
c¬ s뮸nhgi¸ chÝnhx¸c ®èi tîng®îc ®Çut ®Ócã®èi s¸chthÝchhîpnh»mn©ngcaohiÖuqu¶ vèn®Çut.
Trªn c¬ s뮸nhgi¸ thùctr¹ng s¶n xuÊtkinhdoanhvµ tµi chÝnhcñadoanhnghiÖp®ÓxemxÐt xu h-
íng ph¸t triÓncñatõngngµnh,tõnglÜnhvùckinh tÕ. §©y lµ c¨n cø®¸nh gi¸ c¬ cÊuchÊtlîng tÝn dông,hiÖu
11

12. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
qu ¶ kinh t kh ¶ n ¨ng thu n î, nh ÷ng rñi ro cã thÓx ¶y ra cñad ù¸n vµ l p kÕ ho ¹ch cung cÊptÝn d ông theo
Õ Ë
tõng ®èi tîng cho vaycòngnh theo tõng ®èi tîng b ávèn.
ThÕ nhng m uèn xem xÐ thiÖu qu ¶ th ùc sù cho ho ¹t ®éng tÝn d ông th × Ng©n h µng kh «ng chØcÇn
d õngl¹i ë giai ®o ¹n kiÓm tra tríc m µph ¶i tiÕ p tôc kiÓm tra trong,sau qu ¸ tr×nh cho vay,®¶m b ¶o vèn cña
Ng©nh µng®îc s öd ông®óngm ôc®Ých,®em l hiÖuqu ¶ th ùcs ù.
ai
* VÒ phÝa x· héi vµ c¸c c¬ quan h÷uquan
Chóng tabiÕt r»ng vÊn®ÒthiÕu vèn ®ang rÊtphæ biÕn ë níc ta. Trong ®Òu kiÖn hiÖn nay c¬ së h¹
i
tÇngcßn rÊtnghÌo nµn, l¹c hËu nh hiÖn nay th× viÖc®Çut lµ rÊtcÇn thiÕt. Tuy nhiªn, víi nguån vèn h¹n hÑp,
sè lîng c¸c dù ¸n ®Çu t l¹i rÊtlín th× quyÕt ®Þnh vèn cho dù ¸n nµo lµ rÊtquan träng vµ khã kh¨n muèn cã
quyÕt ®Þnh nµy ngêi taph ¶ i tiÕn hµnh kiÓm tra,thÈm®Þnh dù ¸n, so s¸nh c¸c dù ¸n víi nhau ®Ólùachän ®îc
®Çut lµdù ¸n mang l¹i hiÖu qu ¶ cao nhÊtcho x · héi. HiÖu qu ¶ ®îc nh¾c ® Õn 뮩ykh«ng chØ®¬n thuÇn
lµ hiÖu qu ¶ kinh tÕ mµ nã bao hµm c ¶ hiÖu qu ¶ x· héi kh¸c nh gi ¶ i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm, t¨ng ng©n
s¸ch tiÕt kiÖm ngo¹i tÖ,t¨ng kh ¶ n¨ng c¹nh tranhquèc tÕ ®ÆcbiÖtlµvÊn®Òb ¶ o vÖm«i tr ng.
ê
C«ng t¸c thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t sÏ gióp c¸c c¬ quan qu ¶n lý Nhµ níc ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c sù cÇn
thiÕt vµ sù phï hîp cñadù ¸n trªn tÊtc ¶ c¸c ph¬ng diÖn: môc tiªu, quy ho¹ch, quy m« vµ hiÖu qu ¶ .
Tãm l¹i, vµi nÐt nªu trªn ®· phÇn nµo kh¾c ho¹ ®îc vai trßcña c«ng t¸c thÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t.
Chóng taph ¶ i thõanhËnr»ng ®©ylµ mét c«ng viÖchÕt søc quan träng. Nã cã vai trßtrªn c ¶ tÇm vÜm« (x·
héi) vµ tÇm vi m« (Ng©n hµng, doanh nghiÖp). Bëi lÏ nÕu lµm tètc«ng t¸c thÈm ®Þnh kh«ng nh÷ng ®em l¹i
hiÖu qu ¶ cao cho ho¹t ®éng tÝn dông, b ¶ o ®¶ m an toµn vèn cho Ng©n hµng mµ khi nh×n vµo ®ã, c¸c
Ng©n hµng, tæchøctµi chÝnh, c¸c tæchøctÝndông níc ngoµi sÏ an t©m h¬n khi lùachän ®Çut vµo ViÖtNam
th«ng qua c¸c Ng©n hµng trong níc, ®ÆcbiÖtlµ NHTMquèc doanh. ChÝnh c¸c yÕu tè®ã®ßi hái Ng©n hµng
ph ¶ i tiÕp tôc®æi míi vµ kh«ng ngõng n©ng cao quy tr×nh thÈm®Þnhdù ¸n ®Çut.
12

13. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
2. Ph¬ng ph¸p thÈm ®Þ nh tµi chÝ nh dù n ®Çu t vµ c¸c nh©n tè
¸
¶nh hëng.
2.1 Ph¬ng ph¸p thÈm ®Þ nh tµi chÝ nh dù n ®Çu t.
¸
2.1.1 C¸c bíc thùc hiÖn thÈm ®Þnh tµi chÝnh dù ¸n
®Çu t.
Bíc1 : Thu thËp sè liÖu th«ng tin vÒ ® ¬ n vÞ vay vèn vµ vÒ c¸c khÝa c¹nh liªn quan
® Õ n dù ¸n ®Çu t:
- §¬n vÞ sÏ lËphå s¬ vay vèn råi nép cïng hå s¬ ph¸p lý cña m ×nh, cña dù ¸n, vµ c¸c b¸o c¸o tµi
chÝnhÉ
- Ng©n hµng sÏ tracøu thu thËpc¸c th«ng tin ph¸p lý b¸o c¸o cña c¬ quan ngµnh b¸o chÝ vÒdoanh
nghiÖp, th«ng tin do trung t©m nghiªn cøu doanh nghiÖp cung cÊp.
Bíc2: Xölý vµ ®¸nh gi¸th«ng tin.
Nh xem xÐt tÝnh chÝnh x¸c cñath«ng tin, tÝnh to¸n c¸c chØtiªu, so s¸nh chØtiªu, hái ý kiÕn chuyªn
gia t vÊnvÒnh÷ng lÜnhvùcc¸n bé NHTMcha râÉ®Ócã kÕt qu ¶ thÈm®Þnhtèi u.
Bíc3: Sau khi thÈm ® Þ n h, c¸n bé tÝn dông cho ý kiÕn cña m×nh råi tr×nh bµy
gi¸m ® èc, phã gi¸m ® è c NHTM cã cho vay hay kh«ng? NÕu cã th× c¸c ® iÒu kho¶n nh thÕ
nµo?
2.1.2 C¸c ph¬ng ph¸p sö dông khi thÈm ®Þnh dù ¸n
®Çu t.
§Ó®¸nh gi¸ hiÖu qñatµi chÝnh dù ¸n ®Çut vÒlÝthuyÕt còng nh thùctÕ, ngêi tathêng ph ¶ i sö dông
c¸c ph¬ng ph¸p (hayc¸c chØtiªu sau ®©y).
* Gi¸ trÞ hiÖn t¹i rßng (NPV:Net Present Value)
13

14. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Gi¸ trÞ hiÖn t¹i rßng cñam étd ù¸n ®Çu t lµ s èch ªnh l ch gi ÷a gi¸ trÞ hiÖn t¹i c ¸c nguån thu nhËp
Ö
rßng trong t¬ng l víi gi¸ trÞ hiÖnt¹i cñavèn ®Çut.
ai
C «ngthøctÝnh:
NPV= Co + PV
Trong®ã:
NPVlµgi¸ trÞhiÖn t¹i rßng
Co lµvèn®Çut ban ®Çuvµo dù ¸n, Co mang dÊu ©m (do lµkho ¶n ®Çut)
PV lµ gi¸ trÞhiÖn t¹i cña c¸c luång tiÒn dù tÝnh mµ dù ¸n mang l¹i trong thêi gian h÷u Ých cñanã.
PV ®îc tÝnh
C1 C2 C3 Ct
PV = + + + .....+
2 3 t
(1 +r) (1+r) (1+r) (1+r)
Ct lµc¸c luångtiÒndù tÝnh dù ¸n mang l¹i ë c¸c n¨m t
r lµtûlÖchiÕt khÊuphï hîp cñadù ¸n
ý nghÜacñaNPV chÝnh lµ®o lêng phÇn gi¸ trÞt¨ng thªm dù tÝnh mµ dù ¸n ®em l¹i cho nhµ ®Çut
víi møc ®é rñi ro cô thÓcñadù ¸nÉ ViÖcx¸c minh chÝnh x¸c tûlÖchiÕt khÊucñamçi dù ¸n ®Çut lµ khã kh¨n.
ngêi tacã thÓlÊyb»ng víi l·i suÊt®Çuvµo, ®ÇurathÞtrªn trêngÉ Nhng th«ng thêng lµ chi phÝ b×nh qu©n
cñavèn. Tuútõng tr ng hîp, ngêi tacßn xem vÒbiÕn ®éng l·i suÊttrªn thÞtr ng, vµ kh ¶ n¨ng giíi h¹n vÒvèn
ê ê
cñachñ®Çut khi thùchiÖn dù ¸nÉ
Sö dông chØtiªu NPV®Ó®¸nh gi¸ dù ¸n ®Çut theo nguyªn t¾c:
14

15. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
NÕ uc ¸c d ù¸n ®Çu t th × tu ú thuéctheo quy m « nguånvèn,c ¸c d ù¸n cã NPV 0 ®Òu ®îc chän (S ë
≥
d Üd ù¸n NPV= 0vÉ cãthÓchänv× khi ®ãcãnghÜalµ c ¸c l ångti ªu th ôcñad ù¸n võa®ñ®Óhoµnvèn ®Çu
n u
t vµ cungcÊpm éttû l l·i su©tyªu cÇucho kho ¶n vèn ®ã). Ngîc l¹i NPV< 0
Ö ⇒ b ¸c bád ù¸n
NÕ uc ¸c d ù¸n l ¹i trõ nhauth × d ù¸n nµo cãNPV 0 vµ ln nhÊt × ®îc chän.
o ≥ í th
S öd ôngph¬ng ph ¸p NPV®Ó®¸nh gi¸, lùachänd ù¸n ®Çut cãu nhîc ®iÓm sau:
¦ u ®iÓm:
Ph¬ng nµy tÝnh to¸n dùa trªn c¬ së dßng tiÒncã chiÕt khÊu(tøclµ hiÖn t¹i ho¸ dßng tiÒn)lµ hîp lý
v× tiÒncã gi¸ trÞtheo thêi gian.
Lùachän dù ¸n theo chØtiªu NPV lµ thÝch hîp v× nã cho phÐp chän dù ¸n nµo cã lµm tèi ®a ho¸ sù
giµu cã cñachñ®Çut.
Ph¬ng ph¸p nµy ngÇm gi ¶ ®Þnh r»ng tû lÖl·i suÊtmµ t¹i c¸c luång cã tiÒncã thÓ®îc t¸i ®Çut lµ
chi phÝ sö dông vèn,nã lµgi ¶ ®ÞnhthÝch hîp nhÊt.
Nh î c ® i Ó m :
Phô thuéc nhiÒu vµo tûlÖchiÕt khÊur ®îc lùachän. Cô thÓ:r cµng nhá ⇒NPV cµng lín vµ ngîc l¹i.
Trongkhi ®ã,viÖcx¸c ®Þnh ®óng r lµrÊtkhã kh¨n.
ChØph ¶n ¸nh ®îc quy m« sinh lêi (sèt¬ng ®èi: hiÖu qu ¶ cñamét ®ång vènbá ralµbao nhiªu).
Víi c¸c dù ¸n cã thêi gian kh¸c nhau, dïng NPV ®Ólùachän dù ¸n lµ kh«ng cãý nghÜa.Muèn so s¸nh
®îc, ph ¶ i gi ¶ ®Þnh r»ng dù ¸n cã thêi gian ng¾n h¬n sÏ ®îc ®Çut bæ sung víi sè liÖulÆpl¹i nh cò®Ósao
cho c¸c dù ¸n cã thêi gian b»ng nhau. Thêi kú ph©n tÝch dù ¸n lµ béi sè chung nhá nhÊtcñac¸c thêi gian dù ¸n.
§©ylµviÖctÝnh to¸n phøc t¹p mÊtthêi gian.
15

16. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
* ChØ tiªu tû lÖ hoµn vèn néi bé (IRR: Internal Rate of
Return)
TûsuÊt µn vèn néi b é®o lêng tû l hoµn vèn ®Çu t cñam étd ù¸n. VÒm Æt ü thuËttÝnh to ¸n, IRR
ho Ö k
cñam étd ù¸n ®Çut lµ tû l chiÕ tkhÊum µt¹i ®ãNPV= 0,tøc lµ thu nhËprßng hiÖnt¹i ®óngb »ng gi¸ trÞ hiÖn
Ö
t¹i cñavèn ®Çut. ®èi víi d ù¸n ®Çut cãth êi gian lµ T n ¨m ,ta cãc«ngthøc:
C1 C2 CT
NPV= C0 + + +É. + = 0
2 T
(1 +IRR) (1+IRR) (1+IRR)
ý nghÜa cña chØ tiªu IRR: IRR ®èi víi dù ¸n chÝnh lµtØlÖsinh lêi cµn thiÕt cñadù ¸n. IRR ®îc
coi b»ng møc l·i suÊttiÒnvaycao nhÊtmµ nhµ ®Çut cã thÓchÊpnhËnmµ kh«ng bÞ thuathiÖtnÕu toµn bé sè
tiÒn ®Çut cho dù ¸n ®Òulµ vèn vay(c ¶ gèc vµ l·i céng dån) ®îc tr¶ b»ng nguån tiÒnthu ®îc tõ dù ¸n mçi
khi chóng ph¸t sinh.
Ngêi tasö dông hai c¸ch:
TÝnh trùc tiÕp: §Çu tiªn chän 1 l·i suÊtchiÕt khÊu bÊtk×, tÝnh NPV. NÕu NPV>0, tiÕp tôc
n©ng møc l·i suÊtchiÕt khÊu vµ ngîc l¹i. LÆpl¹i c¸ch lµm trªn cho tíi khi NPV= 0 hoÆcgÇn b»ng 0, khi ®ã
møc l·i suÊtnµy b»ng IRR cñadù ¸n ®Çut.
Ph¬ng ph¸p néi suy tuyÕn tÝnh: thêng ®îc sö dông. §Çutiªn chän 2 møc l·i suÊtchiÕt khÊu
sao cho: Víi r1 ⇒ cã NPV1 > 0
Víi r2⇒ cã NPV < 0
2
¸p dông c«ng thøc:
IRR = r1 + NPV (r − r )
1 1 2
NPV − NPV
1 2
16

17. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Ch ªnh l ch gi ÷a r1 vµ r2 kh«ng qu¸ 0.05 th× néi suy IRR míi t¬ng ®èi ®óng.
Ö
Södông IRR ® Ó ®¸nh gi¸, lùa chän dù ¸n sau :
Trc hÕt lùachän mét møc l·i suÊtchiÕt khÊu lµm IRR§M (IRR ®Þnh møc th«ng thêng ®ã chÝnh lµ chi
í
phÝ c¬ héi)
So s¸nh nÕu IRR ≥ IRR§M th× dù ¸n kh ¶ thi thi vÒtµi chÝnh, tøclµ: nÕu lµ c¸c dù ¸n ®Çut lµ®éc
lËptuútheo quy m« nguån vèn,c¸c dù ¸n cã IRR ≥ IRR§M ®îc chÊpnhËn.
NÕu c¸c dù ¸n ®Çut lo¹i trõnhau: chän dù ¸n cã IRR ≥ 0 vµ lín nhÊt.
¦ u ® i Ó m : cña ph¬ng ph¸p IRR chó träng xem xÐt tÝnh thêi gian cña tiÒn. Sù thõanhËngi¸ trÞ
thêi gian cñatiÒnlµm cho kÜ thuËtx¸c ®Þnh hiÖu qu ¶ vèn®Çut u ®Óm h¬n c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c.
i
Ph ¶n ¸nh hiÖu qu ¶ sinh lêi cñamét ®ång vèn (tÝnh tØlÖ%) nªn cã thÓsö dông so s¸nh chi phÝ sö
dông vèn. IRR cho biÕt møc l·i suÊttiÒnvaytèi ®amµ dù ¸n cã thÓchÞu ®îc. Gi ¶ i quyÕt ®îc vÊn®Òlùachän
c¸c dù ¸n kh¸c nhau.
Nh î c ® i Ó m : Kh«ng ®ÒcËp® Õn ®é lín, quy m« cñadù ¸n, sö dông IRR ®Ólùachän dù ¸n lo¹i
trõcã quy m«, thêi gian kh¸c nhau nhiÒu khi sai lÇm. Víi dù ¸n cã nh÷ng kho ¶n ®Çut thaythÕ lín, dßng tiÒn
®æi dÊu liªn tôcdÉntíi hiÖn tîng IRR ®atrÞ,vµ nh vËyviÖc¸p dông IRR kh«ng cßn chÝnh x¸c.
Ph¬ng ph¸p IRR ngÇm ®Þnh r»ng thu nhËprßngcñadù ¸n ®îc t¸i ®Çut t¹i tØ lÖ l·i suÊtIRR nghÜa
lµkh«ng gi ¶ ®Þnh®óng tØlÖt¸i ®Çut.
Ngoµi ra cßn tÝnh theo ph¬ng ph¸p tØ lÖ hoµn vèn néi bé ®iÒu
chØnh (MIRR)MIRR lµ tØlÖchiÕt khÊumµ t¹i ®ã gi¸ trÞhiÖn t¹i cñachi phÝ ®Çut b»ng gi¸ trÞhiÖn t¹i
cñatænggi¸ trÞt¬ng lai cñac¸c luång tiÒnrßng thu tõdù ¸n víi gi ¶ ®Þnh luång tiÒnnµy ®îc t¸i ®Çut t¹i tØ
lÖl·i suÊtb»ng chi phÝ vèn. §©ycòng chÝnh lµ®Óm u viÖtcñaph¬ng ph¸p MIRRso víi ph¬ng ph¸p IRR.
i
17

18. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
VÒm Æt ¸n häc,ph¬ng ph ¸p tÝnh NPVvµIRR l «n cïng ®a ®Õ nquyÕ t®Þnh chÊpthuËnhayb ¸c b á
to u
d ù¸n ®ãi víi nh ÷ng d ù¸n ®éc l p.Tuynhiªn cãthÓcãhai kÕ tl Ëntr¸i ngîc cho nh ÷ng d ù¸n l ¹i trõ. Tr tr-
Ë u o ong
êng h îp cã s ù xung ®étgi ÷a hai ph¬ng ph ¸p, viÖc l a chän d ù ¸n ®Çu t theo ph¬ng ph ¸p NPVcÇn®îc coi
ù
träng h ¬n b ëi nh ÷ng ph©ntÝch ®· chØra r»ng: ph¬ng ph ¸p NPVu viÖth ¬n ph¬ng ph ¸p IRR.
* Thêi gian hoµn vèn: (P.P:PaybackPeried)
Thêi gian hoµn vèncñamét dù ¸n lµ®édµi thêi gian ®Óthu håi ®ñvèn®Çut ban ®Çu.
Cã hai c¸ch tÝnh chØtiªu nµy: thêi gian hoµn vèn kh«ng chiÕt khÊu(kh«ng tÝnh ® Õn gi¸ trÞthêi gian
cña tiÒn) vµ thêi gian hoµn vèn cã chiÕt khÊu (quy tÊtc ¶ c¸c kho ¶ n thu nhËp chi phÝ hiÖn t¹i theo tû suÊt
chiÕt khÊulùachän).
18

19. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
C «ngthøct¬ng tù nhau
Sèn¨m t­ ícn¨m c¸c
r
Sèn¨m nga t ­ íc n¨m c¸c
yr
l å tÒ
u ng i n
+ L å tÒ t ® îc t ong
u ng i n hu ­ r
T ê gia hoµn v n =
hi n è cñ DA® p ø
a ¸ ng
=+ n¨m
® îc chi phÝ
­
ViÖctÝnh to ¸n cãthÓ®îc th ùc hiÖntrªn c ¬ s ël p b ¶ng:
Ë
C«ng thøc tÝnh thêi gian hoµn vèn cung cÊp mét th«ng tin quan träng r»ng vèn cña c«ng ty
bÞ trãi buéc vµo mçi dù ¸n lµ bao nhiªu thêi gian. Th«ng thêng nhµ qu ¶n trÞcã thÓ®Ætrakho ¶ng thêi gian
hoµn vèntèi ®avµ sÏ b¸c bá dù ¸n ®Çut cã thêi gian hoµn vènl©u h¬n.
Södông chØ tiªu thêi gian hoµn vèn ®Ó®¸nh gi¸, lùachän dù ¸n ®Çut theo nguyªn t¾c: Dù
¸n cã thêi gian hoµn vèn cµng nhá cµng tèt,chän dù ¸n cã thêi gian hoµn vèn nhá nhÊttrong c¸c dù ¸n lo¹i trõ
nhau.
¦ u ® i Ó m : cñaph¬ng ph¸p nµy:
§¬n gi ¶ n, dÔ¸p dông vµ®îc sö dông nh mét c«ng cô sµng läc. NÕu cã mét dù ¸n nµo ®ãkh«ng ®¸p
øng ®îc kú hoµn vèn trong thêi gian ®· ®Þnh th× viÖctiÕp tôcnghiªn cøu dù ¸n lµ kh«ng cÇnthiÕt. V× luång
tiÒn mong ®îi trong mét t¬ng lai xa ®îc xem nh rñi ro h¬n mét luång tiÒn trong mét t¬ng gÇn thêi gian thu
håi vèn®îc sö dông nh mét thíc ®o ®Ó®¸nh gi¸ møc ®érñi ro cñadù ¸n.
ViÖcthÊyrâ®îc thêi gian thu håi vèncho phÐp ®ÒxuÊtnh÷ng gi ¶ i ph¸p ®Órótng¾n thêi h¹n ®ã.
H¹n chÕ : Tuy nhiªn ph¬ng ph¸p thêi gian hoµn vèn cã mét sè h¹n chÕ mµ cã thÓdÉntíi nh÷ng
quyÕt ®Þnh ®ã lµ: thêi gian hoµn vèn kh«ng chiÕt khÊukh«ng tÝnh tíi nh÷ng sai biÖtvÒthêi ®Óm xuÊthiÖn
i
luång tiÒn,tøclµ yÕu tègi¸ trÞthêi gian cñatiÒntÖkh«ng ®îc ®ÒcËp. PhÇnthu nhËpsau thêi ®Óm hoµn vèn
i
bÞ bá qua hoµn toµn, nh vËykh«ng ®¸nh gi¸ ®îc hiÖu qu ¶ tµi chÝnh cñac ¶ ®êi dù ¸n. YÕu tè rñi ro ®èi víi
19

20. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
lu ång tiÒn t¬ng l cñad ù¸n kh «ng ®îc xem xÐ tvµ®¸nh gi¸. XÕ ph ¹ng c ¸c d ù¸n kh «ng ph ï h îp víi m ôcti ªu
ai
tèi ®aho ¸ li nhuËncñachñsëh ÷u.
î
* Ph ¬ng ph¸p tû sè lîi Ých / chi phÝ (Benefit-Cost Ratio:
BCR)
Ph ¶n ¸nh kh ¶ n¨ng sinh lêi cña dù ¸n trªn mçi ®¬n vÞ tiÒn tÖvèn ®Çu t (quy vÒthêi ®Óm hiÖn
i
t¹i).
∑ B
n
i
(1+ r )
i
i =0
BCR =
∑ C
n
i
(1+ r )
i
i =0
Bi: LuångtiÒn d ùkiÕ nn ¨m i
Ci: Chi phÝn ¨m i
Nguyªn t¾c ®¸nh gi¸: nÕ ucãd ù¸n cãBCR≥ 1 . Suyra ®îc chÊpnhËn(kh ¶ thi vÒm Ætµi chÝnh).
t
BCRlµ chØti ªu chuÈn®ÓxÕ ph ¹ng c ¸c d ù¸n theo nguyªn t¾c d µnh vÞtrÝ cao h ¬n cho d ù¸n cãBCR
cao h ¬n.
¦ u ® i Ó m: nã cho biÕt lîi Ých thu ®îc trªn mét ®ång bá ra, tõ®ã gióp chñ®Çu t lùachän, c©n
nh¾c c¸c ph¬ng ¸n cã hiÖu qu ¶ .
Nh î c ® i Ó m : lµ mét chØ tiªu t¬ng ®èi nªn dÔ dÉn ® Õn sai lÇm khi lùachän c¸c dù ¸n lo¹i trõ
nhau, v× th«ng thêng c¸c dù ¸n cã BCR lín th× cã NPVnhá vµ ngîc l¹i.
* Ph ¬ng ph¸p ®iÓm hoµ vèn:
§Óm hoµ vènlµ®Óm t¹i ®ãmøc doanh thu võa®ñtrangtr¶i mäi phÝ tæn(kh«ng lç,kh«ng l·i).
i i
20

21. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
§iÓmhoµ vèncã th ®îc th hiÖnb»ng m s¶n lîng hoÆcdoanhthu:
Ó Ó øc
S¶n lîng hoµ vèn:Qhv
FC
Q HV
=
P −V
Trong®ã: FC: lµtængchi phÝ
P : gi¸ b¸n ®¬n vÞs ¶n phÈm
V : chi phÝ biÕn ®æi mét s ¶n phÈm (P- l·i gép mét ®¬n vÞs ¶n phÈm) Doanh
V.
thu hoµ vèn
FC FC
R =Q ×P = P× =
HV HV P −V V
1−
P
Tr ng h îp s ¶n xuÊt étl ¹i s ¶n phÈm
ê m o
NÕ us ¶n xuÊt Òul ¹i s ¶n phÈm kh ¸c nhauth × tÝnh th ªm träng s ècñatõng l ¹i s ¶n phÈm .
nhi o o
FC
R =
∑ (1 − V ) × w
HV n
i
i =1 P i
i
Th«ngthêngngêi ta chänm étn ¨m ®Æctrng ®ÓtÝnh.D ù¸n cã®iÓm hoµvèn cµngnhácµngtèt.
Kh ¶ n ¨ng thu li nhuËncµngcao ⇒ Kh ¶ n ¨ng thualç cµngnhá(hayvïng an to µn cao).
î
Saukhi cã®iÓm hoµvèn,cãthÓx ¸c ®Þnhth ªm chØti ªu m øcho ¹t®énghoµvèn.TÝnh:
21

22. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
D oanhthu hoµvèn
Møcho ¹t®énghoµvèn = x 1 00%
D oanhthu lý thuyÕ t
D oanh thu l thuyÕ tlµ doanh thu tÝnh theo c«ng suÊtthiiÕ tkÕ . Møc ho ¹t ®éng vèn cho thÊykh ¶
Ý
n ¨ng ph ¸ttriÓn cñad ù¸n.
§iÓm hoµvèn chØxÐ tri ªng cho tõng d ù¸n côthÓv× th ùct d ù¸n thuécc ¸c ngµnhkh ¸c nhau,cãc ¬
Õ
cÊuvèn ®Çut kh ¸c nhau.
NÕ ucïng m étd ù¸n m µcã nhiÒuph¬ng ¸n kh ¸c nhau th × cã thÓn ªn u ti ªn cho nh ÷ng ph¬ng ¸n cã
®iÓm hoµvèn nháh ¬n.
¦ u ® i Ó m : cñaph©n tÝch®Óm hoµ vèn
i
§a ranh÷ng chØtiªu vÒmøc ®éhoat®éng tèi thiÓucÇnthiÕt ®Ódoanh nghiÖp cã lîi nhuËn.
Nã cho biÕt s ¶n lîng hoµ vèn lµ bao nhiªu, do ®ã lÇm chñ®Çut t×m c¸ch ®¹t ® Õn ®Óm hoµ vèn
i
trongthêi gian ng¾n nhÊt.
H¹n chÕ : §Óm hoµ vèn kh«ng cho biÕt quy m« l·i rßng cñac ¶ ®êi dù ¸n còng nh hiÖu qu ¶ cña
i
mét ®ång vènbá ra.
MÆtkh¸c, viÖcph©n tÝch trënªn phøc t¹p vµ tÝnh chÝnh x¸c kh«ng cao khi cã®Çut bæ sung thay
thÕ.
MétyÕu tèkh«ng kÐm phÇnqu¹n trängcÇn®îc xem xÐt lµ.
* §é nh¹y cña dù ¸n:
M«i tr ng xung quanh thêng xuyªn t¸c ®éng tíi dù ¸n ®Çut trªn nhiÒu mÆtcÊp®é kh¸c nhau. Do vËy
ê
khi xem xÐt dù ¸n ngoµi c¸ch xem xÐt dù ¸n qua c¸c chØtiªu ë tr¹ng thaÝtÜnh, cÇn ph ¶ i ®Ætdù ¸n ®Çut ë
tr¹ng th¸i ®éng trongxu thÕ biÕn ®éng cñac¸c yÕu tèbªn ngoµi.
22

23. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
§Ócã métc¸ch®¸nhgi¸ kh¸chquantoµndiÖnh¬n vÒdù ¸n, th«ngthêng®ÓxemxÐt ®é nh¹y ngêi
ta thêngtÝnhto¸n thay®æic¸c chØtiªu NPV,IRRkhi cãsùbiÕn®æicñamétsènh©ntè:
+Gi¸ b¸n s¶n phÈm.
+ Gi¸ ®Çuvµothay®æi.
+Vèn®Çut.
+Tû gi¸ lªn xuèng.
Trªn thùctÕ khi tÝnh®é nh¹y c¶m cñadù ¸n, ng ta choc¸c biÕnsèthay ®æi 1% sovíi ph¬ng ¸n
êi
lùa chänban®Çuvµ tÝnhNPVvµ IRRthaybaonhiªu %.
ý nghÜacñaviÖcph©ntÝch®é nh¹y cñadù ¸n lµ gióp chong©nhµngcã thÓkhoanh®îc hµnhlang
chosù®Çut cñadoanhnghiÖp.
Ngoµic¸c néi dungtrªn, thÈm®Þnhdù ¸n cßntiÕnhµnhthªm ph©ntÝchtµi chÝnhdù ¸n ®Çut trong
®ãthêngsödôngc¸c ph¬ng ph¸p ph©ntÝchsau.
Ph©ntÝchdiÔnbiÕnnguånvènsödông.
Ph©ntÝchluångtiÒnmÆt.
Ph©ntÝchc¸c chØtiªu tµi chÝnhtrunggian.
KÕthîp gi÷a ®¸nhgi¸ hiÖuqu¶ tµi chÝnhvíi ph©ntÝchtµi chÝnhdù ¸n trongthÈm®Þnhtµi chÝnh
dù ¸n ®Çut sÏ choNg©nhµngmétkÕtqñachÝnhx¸c h¬n, toµndiÖnh¬n vµ baoqu¸t h¬n ®îc toµnbé dù ¸n
võaxemxÐt trªn tõnggãc®écÊpkh¸c nhau.
NhvËymçi chØtiªu ®îc sö dôngtrong ®¸nh gi¸ hiÖuqu¶ tµi chÝnhdù ¸n ®Çut cã nh÷ng u nhîc
®iÓmnhÊtdÞnh.Tuynhiªn møc®é kh«ngnh nhau.Mçi chØtiªu thÈm®Þnhd ¸n sÏ ®îc so s¸nh víi c¸c tiªu
chuÈnchÊpnhËndù ¸n nhÊt®Þnh(cã thÓdo néi t¹i chØtiªu mangl¹i hoÆctiªu chuÈnqua so s¸nh chØtiªu
23

24. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
kh¸c). KÕtqu¶ thÈm®Þnhth«ngquanh÷ng chØtiªu saukhi sos¸nhvíi gi¸ trÞ tiªu chuÈnsÏ nãi lªn ý nghÜa
cñatõngmÆtvÊn®Ò.NhvËyquaviÖcthÈm®Þnhb»ngméthÖnhiÒuchØtiªu, kÕtluËnchung,cuèi cïngvÒdù
¸n ®Çut ph¶i lµ kÕt luËnmangtÝnhtænghîp, kh¸i qu¸t, thËmchÝph¶i nhêvµosùcho®iÓmcã ph©nbiÖt
tÇmquanträngkh¸c nhaucñachØtiªu ®¸nhgi¸. MÆtkh¸c, kÕt luËnchung®«i khi còngcÇntÝnhlinhho¹t, tuú
vµotõng®iÒukiÖncôthÓvµsùu tiªn khÝac¹nhnµo®ãcñadù¸n.
SongmÆtquanträngnhÊtë ®©y, lµ ph¶i dù kiÕnvµ x¸c ®ÞnhchÝnhx¸c luångtiÒnra vµo bëi c¸c
ph¬ng ph¸p trªn ®Òudùatrªn c¬ sëc¸c dßnglîi Ých,chi phÝcñadù¸n.
ThuÕthu nhËpcòng¶nh hëng ®Õnc¸c dù ¸n kh«ng gièng nhaunªn sè liÖu vÒ c¸c dßngtiÒn liªn
quan®Õnmçi dù ¸n ®a vµ ®ÓtÝnhto¸n, ®¸nhgi¸ dù ¸n ph¶i lµ sèliÖusauthuÕ.Kh«ng®a chi phÝtr¶ l·i
vay vµo dßngtiÒnmÆtcñadù ¸n v× khi chiÕt khÊuta ®· tÝnh®Õngi¸ trÞ theothêi gian cñatiÒn, nÕu®a
vµonghÜalµ ®a chi phÝvaytiÒnmµkh«ngtÝnhtíi lîi Ýchvayvènmangl¹i. Bªn c¹nh®ã cÇnchóý r»ng, thu
nhËprßnghµngn¨mcñadù ¸n baogåmlîi nhuËnsauthóevµ khÊuhaotµi s¶n cè ®Þnhvµon¨mcuèi dù ¸n cã
thªm vènlu ®éngrßngthu håi vµ gi¸ trÞ thanhlÝ tµi s¶n cè®Þnh.Khi thÈm®ÞnhNg©nhµngph¶i kiÓmtra
tÝnhhîp lÝ cñaph¬ng ph¸p khÊuhaodo chñ®Çut ®a ra v× khÊuhaolµ mét kho¶n thu trongnéi bé dù ¸n
®Óbï ®¾pnh÷ngchi phÝ®· bára tríc kia.
XölÝ vÊn®Òl¹m ph¸t trongph©ntÝchtµi chÝnhdù ¸n: L¹mph¸t t¸c ®éngtíi t×nh h×nh tµi chÝnh
cñadù ¸n theonhiÒumèi quanhÖvµ theonh÷ng híng kh¸c nhau.L¹mph¸t lµ thay ®æi c¸c biÕnsètµi chÝnh
trongb¶n b¸o c¸o tµi chÝnhvµ ®ãt¸c ®éng®ÕntÝnhto¸n c¸c chØtiªu thÈm®Þnh.Tuynhiªn viÖcph©ntÝch
dù ¸n trong®iÒukiÖncãl¹m ph¸t dù tÝnhvÉntheonguyªnt¾c c¬ b¶n nh trênghîpkh«ngcãrñi ro l¹m ph¸t,
cã thÓdïngdßngtiÒndanhnghÜahoÆcdßngtiÒntheosøcmuanhng ph¶i ®îc thùchiÖnmét c¸ch nhÊtqu¸n
(nghÜalµ södôngt¬ng øngvíi tØ suÊtchiÕtkhÊudanhnghÜavµ tØsuÊtchiÕtkhÊuthùc).TrongthùctÕ, thêng
gi¸ c¶ c¸c yÕutè ®Çuvµo,ra trongthêi gianho¹t ®éngcñadù¸n ®îc ®iÒuchØnhtheométdiÔntiÕnmµngêi
thÈm®Þnhgi¶ ®Þnhchoc¸c thêi k× t¬ng lai, phÇnnµonªu lªn chiÒuhíng thay®æit¬ng ®èi cñagi¸ trong
24

25. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
t¬ng lai còngnh d ù®o ¸n ®îc t¸c ®éngcñal¹m ph ¸t. MétyÕ u tè kh «ngkÐ m phÇnquan träng m µta cÇnph ¶i
nãi tíi ®ãlµ ®énh ¹y cñad ù¸n.
2.2 C¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn chÊt lîng thÈm ®Þ nh.
2.2.1 Nh©n tè chñ quan.
ChÊtlîng thÈm®Þnh bÞ chi phèi bëi nhiÒu yÕu tè,c¬ b ¶ n cã thÓph©n ranh©n tèchñ quan vµ nh©n
tèkh¸ch quan. Nh©n tèchñ quan lµ nh÷ng nh©n tèthuécvÒnéi bé mµ Ng©n hµng cã thÓchñ®éng kiÓm so¸t,
®ÒuchØnh®îc.
i
* Nh ©n tè con ngêi.
Con ngêi ®îc coi lµ®éng lùccñasù ph¸t triÓnx · héi víi ý nghÜahä chÝnh lµchñ thÓ®ång thêi lµ®èi
tng phôc vômµ c¸c ho¹t ®éng x· héi híng tíi. Nh©n tècon ngêi bao giê còng lµmét trong nh÷ng nh©n tèquan
î
träng trong mäi c«ng viÖc. Trong ho¹t ®éng thÈm ®Þnh, chÝnh con ngêi x©y dùng quy tr×nh víi nh÷ng chØ
tiªu, ph¬ng ph¸p, tr×nh tùnhÊt®Þnh, ®ãng vai trßchi phèi, quyÕt ®Þnh c ¶ nh÷ng nh©n tèkh¸c vµ liªn kÕt
c¸c nh©n tè víi nhau. Song ë ®©y, ta chØtËptrung ®ÒcËp ® Õn nh©n tè con ngêi d íi gi¸c ®é lµ®èi tîng trùc
tiÕp tæchøc,thùchiÖn thÈm®Þnhdù ¸n ®Çut (c¸n bé thÈm®Þnh).
KÕt qu ¶ cñathÈm ®Þnh tµi chÝnh dù ¸n lµ kÕt qu ¶ cñaviÖcph©n tÝch ®¸nh gi¸ dù ¸n vÒmÆttµi
chÝnh theo nhËn®Þnh chñ quan cñangêi thÈm ®Þnh song ph ¶ i dùa trªn c¬ së khoa häc, trangthiÕt bÞ hiÖn
®¹i ÉsÏ lµ kh«ng cãý nghÜanÕu c¸n bé thÈm®Þnh kh«ng thÓkh«ng cè g¾ng sö dông chóng mét c¸ch cã hiªô
qu ¶ .
Con ngêi ®ãng vai trßquan träng trong n©ng cao chÊtlîng thÈm ®Þnh ph ¶ i kÓ® Õn c¸c khÝa c¹nh:
kiÕn thøc, kinh nghiÖm, n¨ng lùc vµ phÈm chÊt®¹o ®øc cña ngêi thÈm ®Þnh. KiÕn thøc ë ®©y kh«ng chØlµ
hiÓu biÕt vÒnghiÖp vô chuyªn m«n ®¬n thuÇn mµ bao gåm hiÓu biÕt vÒkhoa häc - kinh tÕ - x· héi. Kinh
nghiÖm lµ nh÷ng c¸i ®îc tÝch luü qua ho¹t ®éng thùc tiÔn, n¨ng lùc vµ kh ¶ n¨ng n¾m b¾t xö lÝ c«ng viÖc
trªn c¬ së c¸c tri thøc ®· tÝch luü. Nh vËy,tr×nh ®é c¸n bé thÈm ®Þnh ¶ nh hëng trùc tiÕp ® Õn chÊtlîng
25

26. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
thÈm ®Þnh,h ¬n n ÷a r tquan träng b ëi v× thÈm ®Þnh tµi chÝnh d ù¸n ®Çu t còng nh thÈm ®Þnh d ù¸n nãi
Ê
chunglµ c«ng viÖchÕ tsøctinh vi, phøct¹p, nã kh «ng®¬n thuÇnlµ viÖctÝnh to ¸n theo nh ÷ng m É biÓu s ·n
u
cã. B ªn c¹nh ®ã, tÝnh kØl Ëtcao,l ng saym ª víi c«ng viÖcvµ®¹o ®øc nghÒnghiÖptèts Ï lµ ®iÒu kiÖn ®ñ
u ß
®Ó®¶m b ¶o cho chÊtlîng thÈm ®Þnh.NÕ uc ¸n b é thÈm ®Þnh cè phÈm chÊt®¹o ®øc kh «ng tèts ϶ nh híng
tíi tiÕ n ®é c«ng viÖc,m èi quanhÖNg©nh µng- kh ¸ch h µngÉ ®ÆcbiÖtnh ÷ng nhËnxÐ t®¸nh gi¸ ®a ra s Ï bÞ
chi phèi b ëi nh ÷ng nh©n tè kh «ng ph ¶i tõ b ¶n th ©n d ù¸n, do ®ã tÝnh kh ¸ch quan,hoµn toµn kh «ng tån t¹i
vµý nghÜacñaviÖcthÈm ®Þnh.
Nh ÷ng sai l m trong thÈm ®Þnh d ù¸n tµi chÝnh®Çu t tõ nh©n tè con ngêi d ï v« t×nh haycèý ®Òu
Ç
dÉ ®Õ nm éthËuqu ¶: ®¸nh gi¸ sai l ch hiÖu qu ¶, kh ¶ n ¨ng tµi chÝnhcòngnh kh ¶ n ¨ng hoµtr¶ vèn vay
n Ö
Ng©n h µng, do ®ã Ng©n h µng gÆp khã kh ¨n trong thu h åi n î, nghiªm träng h ¬n lµ nguy c ¬ m Êtvèn, suy
gi ¶m li nhuËnkinh doanh.
î
* Quy tr×nh thÈm ® Þ n h :
Quy tr×nh thÈm ®Þnh cña mçi Ng©n hµng lµ c¨n cø cho c¸n bé thÈm ®Þnh thùc hiÖn c«ng viÖc mét
c¸ch kh¸ch quan, khoa häc vµ®Çy®ñ. Quy tr×nh thÈm®Þnh tµi chÝnh dù ¸n ®Çut bao gåm néi dung, ph¬ng
ph¸p thÈm®Þnhvµ tr×nh tùtiÕn hµnh nh÷ng néi dung ®ã. Quy tr×nh thÈm®Þnh®îc x©y dùng mét c¸ch khoa
häc, tiªn tiÕn vµ phï hîp víi thÕ m¹nh vµ®Æctr cñaNg©n hµng sÏ gãp phÇn n©ng cao chÊtlîng thÈm ®Þnh
ng
tµi chÝnh. Néi dung thÈm ®Þnh cÇn ®ÒcËp ® Õn tÊtc ¶ c¸c vÊn®ÒvÒtµi chÝnh dù ¸n ®øng trªn gi¸c ®é
Ng©n hµng: vÊn®Òvèn ®Çut (tæng,nguån, tiÕn ®é É) hiÖu qu ¶ tµi chÝnh kh ¶ n¨ng tµi trî vµ rñi ro dù ¸n.
Néi dung cµng ®Çy®ñ,chi tiÕt bao nhiªu cµng ®a l¹i ®échÝnh x¸c cao cñac¸c kÕt luËn®¸nh gi¸.
Ph¬ng ph¸p thÈm®Þnh tµi chÝnh dù ¸n ®Çut bao gåm c¸c hÖchØtiªu ®¸nh gi¸, c¸ch thøcxö lÝchÕ
biÕn th«ng tin cã trong hå s¬ dù ¸n vµ nh÷ng th«ng tin cã liªn quan ®Ó®em l¹i nh÷ng th«ng tin cÇnthiÕt vÒ
tÝnh kh ¶ thi tµi chÝnh cñadù ¸n còng nh kh ¶ n¨ng tr¶ nî Ng©n hµng. Ph¬ng ph¸p hiÖn ®¹i, khoa häc gióp
26

27. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
c ¸c b é thÈm ®Þnh,ph©n tÝch tÝnh to ¸n hiÖu qu ¶ tµi chÝnh d ù¸n nhanh chãng,chÝnh x ¸c d ù b ¸o ®îc rñi ro,
lµm c ¬ s ëcho l·nh ®¹o ra quyÕ t®Þnhtµi trî ®óng®¾n.
Thùc t nh ÷ng n ¨m võa qua, c ¸c Ng©n h µng th¬ng m ai ViÖtNam ®ÉchuyÓnd Çn tõ ph¬ng ph ¸p
Õ
thÈm ®Þnhtµi chÝnhd ù¸n ®Çu t còsangph¬ng ph ¸p m íi hiÖn®¹i h ¬n m µ®· ®îc ¸p d ôngr tl©u tõ c ¸c níc
Ê
ph ¸ttriÓn.
C ¸c néi dung thÈn®Þnh tµi chÝnh ®îc s ¾p xÕ p theo m éttr×nh tù h îp l , l«gic s Ï thÓhiÖn ®îc m èi
Ý
li ªn hÖ,h çtrî l nnhaugi ÷a viÖcph©ntÝch c ¸c kl Ýac ¹nh tµi chÝnhcñad ù¸n, b ¸o c ¸o thÈm ®Þnhs Ï chÆt Ï
É h ch
vµ cãsøcthuyÕ tphôch ¬n.
* Ph¬ng ph¸p thÈm ® Þ n h:
§éi ngò c¸n bé thùc hiÖn quy tr×nh thÈm ®Þnh: Tr×nh ®é chuyªn m«n, hiÓu biÕt c¸c lÜnh vùc liªn
quan tíi dù ¸n ®Çut nh: Qu ¶n trÞkinh doanh, kü thuËt,®¹o ®øccñac¸n béÉ ®Òuc㶠nh hëng trùctiÕp, gi¸n
tiÕp ® Õn hiÖu qu ¶ thÈm®Þnh. ThiÕu hiÓu biÕt sÏ lµm c«ng t¸c nµy mÊtthêi gian, chi phÝ cho c ¶ ng©n hµng,
doanh nghiÖp ( cã thÓmÊtc¬ héi kinh doanh, råi cã thÓgÆprñi ro nî kh«ng tr¶ ®îcÉ)
* Néi dung thÈm ® Þ n h:
ThÈm ®Þnh tÝnh ph¸p lý cña doanh nghiÖp, t×nh h×nh tµi chÝnh qu¸ khø, tµi s ¶ n ®¶ m b ¶ oÉ
kiÓm so¸t sau vay®Òu¶ nh hëng tíi chÊtlîng thÈm®Þnh dù ¸n.
* C¸c nh ©n tè kh¸c:
VÊn ®Ò th«ng tin vµ xölý th«ng tin
Thùc chÊtthÈm ®Þnh lµ xö lÝ th«ng tin ®Ó®a ra nhòng nhËnxÐt, ®¸nh gi¸ vÒdù ¸n. Nãi mét c¸ch
kh¸c th«ng tin chÝnh lµ nguyªn liÖu cho qu¸ tr×nh t¸c nghiÖp cña c¸n bé thÈm ®Þnh. Do ®ã sè lîng còng nh
chÊtlîng vµ tÝnh kÞp thêi cñath«ng tin cã t¸c ®éng rÊtlín ® Õn chÊtlîng thÈm®Þnh.
27

28. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Ng©n h µng coi hå s ¬ d ù¸n cñachñ®Çu t göi ®Õ n lµ nguån th «ng tin c ¬ b ¶n nhÊtcho viÖc thÈm
®Þnh.NÕ uthÊyth «ng tin trong hå s ¬ d ù¸n thiÕ u hoÆckh «ng râ rµng, c ¸n b é tÝn d ông cã thÓyªu cµu chñ
®Çut cungcÊpth ªm hoÆcgi ¶ i tr×nh vÒnh ÷ng th «ng tin ®ã. Tuynhiªn nh ®· ®ÒcËpë phÇntríc, d ù¸n ®îc
l p ra phÇnnµo m angtÝnh chñquan cñad ù¸n, hoÆckh «ng nh ×n nhÆnthÊu ®¸o m äi khÝac ¹nh, hoÆccèý
Ë
lµm cho kÕ ho ¹ch r tkh ¶ thi tríc Ng©nh µng,do vËykh «ng ph ¶i lµ nguånth «ng tin duynhÊt®ÓNg©nh µng
Ê
xem xÐ t. Ng©nh µng cÇnchñ®éng,tÝch cùc t×m kiÕ m ,khai th ¸c m étc ¸ch tètnhÊtnh ÷ng nguånth «ng tin cã
thÓ®îc tõ Ng©n h µng Nhµníc, viÖn nghiªn cøu,b ¸o chÝÉ TuyvËy,viÖc th «ng tin ph ¶i chóý s µng l c, l a
ä ù
chän nh ÷ng th «ng tin ®¸ng tin cËylµm c ¬ së cho ph©n tÝch. §Óphôc vô tèt cho c«ng t¸c thÈm ®Þnh chung
còngnh thÈm ®Þnhtµi chÝnhnãi ri ªng, c ¸c th «ngtin thu thËp®îc ®¶m b ¶o tÝnh chÝnhx ¸c, kÞp th êi.
NÕ uth «ng tin kh «ngchÝnhx ¸c th × ph©n tÝch lµ kh «ngcãý nghÜacho d ï lµ cãs öd ôngph¬ng ph ¸p
hiÖn®¹i ®Õ nm øcnµo.§¸nh gi¸ trong ®iÒu kiÖnth «ng tin kh «ng®Çy®ñcòngcãthÓdÉ ®Õ nnh ÷ng sai l m
n Ç
nh trêng h îp th «ng tin kh «ngchÝnhx ¸c. Nh vËy,cÇnph ¶i thu thËp®Çy®ñth «ngtin.
Tr m «i trêng kinh doanh n ¨ng ®éng vµ tÝnh c ¹nh tranh cao ®é hiÖn nay, sù chËm trÔ trong viÖc
ong
thu thËpc ¸c th «ng tin cÇnthiÕ ts ϶ nh hëng ®Õ nchÊt lîng thÈm ®Þnh,quanhÖNg©nh µng- kh ¸ch h µngvµ cã
t
thÓm Êt ¬ h éi tµi trî cho m étd ù¸n tèt.
c
Vai trß cñath «ng tin râ rµng lµ quan träng,song®Ócã thÓthu thËp,xö lÝ lu tr÷ th «ng tin m étc ¸ch
cã hiÖu qu ¶, ph ¶i kÓ®Õ n nh©n tè thiÕ tbÞ, kÜ thuËt C «ng nghÖth «ng tin ®îc øng d ông vµo ngµnh Ng©n
.
h µng ®· lµm t¨ng kh ¶ n ¨ng thu thËp,xö lÝ, lu tr÷ th «ng tin ®Çy®ñ, nhanhchãng.Nh vËyc ¸c th «ng tin ®Çu
vµo ®Çura cñaviÖcthÈm ®Þnhd ù¸n s Ï®îc cungcÊp®Çy®ñkÞp th êi.
Tæ chøc ® iÒu hµnh
Lµ viÖc bè trÝs¾p xÕp quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm, quyÒn h¹n cña c¸c c¸ nh©n, bé phËn tham gia thÈm
®Þnh, tr×nh tùtiÕn hµnh còng nh mèi quan hÖ gi÷a c¸c c¸ nh©n, bé phËn®ã trong viÖcthùc hiÖn, cÇn cã sù
ph©n c«ng ph©n nhiÖm cô thÓ,khoa häc vµ t¹o ra ®îc c¬ chÕ kiÓm tra, gi¸m s¸t chÆtchÏ trong kh©u thùc
28

29. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
hiÖnnhng kh «ngcøngnh¾c,t¹o gß b ã nh »m ®¹t ®îc tÝnh kh ¸ch quanvµ viÖcthÈm ®Þnh®îc tiÕ n h µnh nhanh
chãng,thuËntiÖn m µ vÉ b ¶o ®¶m chÝnh x ¸c. Nh vËyviÖc tæ chøc,®iÒu h µnh ho ¹t ®éng thÈm ®Þnh nÕ u
n
x©y d ùng®îc m éthÖth èngm ¹nh,ph ¸thuyt n d ông®îc tèi ®a n ¨ng lùc s ¸ng t¹o cñac ¸ nh©n vµ søcm ¹nh t p
Ë Ë
thÓs Ï n©ngcao ®îc chÊtîng thÈm ®Þnh.
l
2.2.2 Nh©n tè kh¸ch quan.
§©y lµ nh÷ng nh©n tèkh«ng thuéctÇm kiÓm so¸t cñaNg©n hµng, Ng©n hµng chØcã thÓkh¾c phôc
vµ thÝch nghi.
* Tõ phÝa doanh nghiÖp
Hå s¬ dù ¸n mµ chñ®Çut tr×nh lªn lµc¬ së quan träng®ÓNg©n hµng thÈm®Þnh do ®ãtr×nh ®é
lËp,thÈm ®Þnh, thùc hiÖn dù ¸n cñachñ®Çut yÕu kÐm sÏ ¶ nh hëng xÊu ® Õn chÊtlîng thÈm ®Þnh cñaNg©n
hµng: ph ¶ i kÐo dµi thêi gian ph©n tÝch, tÝnh to¸n, thu nhËp thªm th«ng tinÉ ®ÆcbiÖt ®èi víi c¸c doanh
nghiÖp ViÖtNam, kh ¶ n¨ng qu ¶ n lÝcòng nh tiÒm lùctµi chÝnh rÊth¹n chÕ rñi ro dù ¸n t¹o ho¹t ®éng kh«ng
hiÖu qu ¶ nh dù kiÕn cµng lín víi Ng©n hµng - ngêi cho vayphÇnlín vèn®Çut vµo dù ¸n.
MÆtkh¸c tÝnh trung thùc cña th«ng tin do chñ ®Çu t cung cÊp cho Ng©n hµng vÒ: t×nh h×nh s ¶n
xuÊtkinh doamh vµ kh ¶ n¨ng tµi chÝnh hiÖn cã, nh÷ng th«ng sè trong dù ¸nÉ còng nh mäi vÊn®Ò.
* M«itr
êng kinh tÕ
Møc®é ph¸t triÓnkinh tÕ x· héi cñamét quèc gia quy ®Þnh kinh nghiÖm n¨ng lùcphæ biÕn cñachñ
thÓtrong nÒn kinh tÕ, quy ®Þnh ®é tin cËycña c¸c th«ng tin, do ®ã¶ nh h ëng tíi chÊtlîng thÈm ®Þnh. NÒn
kinh tÕ cha ph¸t triÓn,c¬ chÕ kinh tÕ thiÕu ®ång bé cïng víi sù bÊtæncñac¸c ®ÒukiÖn kinh tÕ vÜm«É ®·
i
h¹n chÕ viÖc cung cÊp nh÷ng th«ng tin x¸c thùc ph ¶ n ¸nh ®óng diÔn biÕn, mèi quan hÖ thÞ trêng, nh÷ng
th«ng tin vÒdù b¸o t×nh tr¹ng nÒn kinh tÕɧång thêi c¸c ®Þnh híng, chÝnh s¸ch ph¸t triÓnkinh tÕ, x · héi
theo vïng, ngµnhÉ cha ®îc x©y dùng mét c¸ch cô thÓ,®ång bé vµ æn ®Þnh còng lµ mét yÕu tè rñi ro trong
ph©n tÝch,chÊpnhËnhay phª duyÖtdù ¸n.
29

30. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
* M«itr
êng ph¸p lÝ
Nh ÷ng khiÕ m khuyÕ ttrong tÝnh h îp l ®ång b é vµ hiÖu l c cñac ¸c v¨n b ¶n ph ¸p l cñaNhµníc
Ý ù Ý
®Òu t¸c ®éng xÊu ®Õ n chÊtlîng thÈm ®Þnh (còng nh kÕ tqu ¶ ho ¹t ®éng cña d ù ¸n). VÝ d ô sù m ©u thuÉn
chångchÐ ocñac ¸c v¨n b ¶n, d íi l ËtvÒc ¸c l nh vùc,s ùthay®ái li ªn tôc nh ÷ng v¨n b ¶n vÒquychÕ qu ¶n
u Ü
l tµi chÝnh,tÝnh kh «nghiÖul c cñaph ¸p l nh kÕ to ¸n th èngk ªÉ lµm thay®æi tÝnh kh ¶ thi cñad ù¸n theo
Ý ù Ö
th êi gian còng nh khã kh ¨n cho Ng©n h µng trong viÖc ®¸nh gi¸, d ù b ¸o rñi ro, h ¹n chÕ trong thu thËp nh ÷ng
th «ng tin chÝnhx ¸c (vÝd ô nh m étdoanhnghiÖpcãnhiÒul ¹i b ¸o c ¸o tµi chÝnhphôcvô cho nh ÷ng m ôc®Ých
o
kh ¸c nhau).
3. ThÈm ®Þ nh dù n ®Çu t cña ng©n hµng th¬ng m¹ i.
¸
3.1 Kh¸i qu¸t vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹ i.
3.1.1 Kh¸i niÖm vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i.
Sù ra®êi, tån t¹i vµ ph¸t triÓncñac¸c NHTM®îc coi nh lµ mét tÊtyÕu kh¸ch quan, ®¸p øng nhu cÇu
cñanÒnkinh tÕ hµng ho¸. §ång thêi, nã cãý nghi· nh mét bíc ngoÆtquan trängtronglÞchsö ph¸t triÓnvµ tiÕn
bé cñaloµi ngêi, ®îc vÝnh “sù ph¸t minh ralöa”hay “sù ph¸t minh rab¸nh xe”É
Trong nÒnkinh tÕ hµng ho¸, t¹i nh÷ng thêi ®Óm nhÊt®Þnh lu«n tånt¹i mét m©u thuÉnlµ: cã nh÷ng
i
ngêi thiÕu vèn vµ cã nh÷ng ngêi thõavèn, nh÷ng ngêi cã c¬ héi ®Çut sinh lêi nhng kh«ng cã tiÒnvµ nh÷ng
ngêi cã tiÒn nhng kh«ng cã c¬ héi sö dông sinh lêi hoÆcsinh lêi thÊph¬n. M©u thuÉnnµy cµng lín h¬n khi
nÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn,khi mµ cung cÇu vÒs ¶n phÈm còng nh tèc®é chu chuyÓnhµng ho¸, tiÒntÖt¨ng
lªn m¹nh mÏ. C¸c NHTM ra ®êi ®· kÕt nèi ®îc sù kh¸c biÖt vÒkh«ng gian vµ thêi gian kh¾c phôc ®ùoc sù
thiÕu hôt vÒth«ng tin (lµ nh÷ng trëng¹i ng¨n c ¶ n gÆp gì gi÷a nh÷ng ngêi tiÕt kiÖm vµ ngêi ®Çu t), ®a
®ång vènt n¬i thõa® Õn n¬i thiÕu, ®ång thêi gi ¶ m ®îc chi phÝ giao dÞch do sù chuyªn m«n ho¸. Lµm nh vËy
c¸c NHTM®· gãp phÇnn©ng cao ®îc n¨ng suÊtvµ hiÖu qu ¶ cñatoµn nÒnkinh tÕ, c ¶ i thiÖn®êi sèng cñamäi
ngêi trongx · héi.
30

31. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Trªn th ùc t , s ù dÉ vèn tõ tiÕ tkiÖm ®Õ n ®Çu t th «ng quahai con ®êng: tµi chÝnh trùc tiÕ p vµ tµi
Õ n
chÝnhgi¸n tiÕ p (t clµ th «ng quac ¸c trung gian tµi chÝnh).Vµ NHTMcòngkh «ngph ¶i lµ trung gian tµi chÝnh
ø
duynhÊt
.
Chóngta cãthÓthÊyvÞtrÝ cñac ¸c NHTMtrong thÞtrêng tµi chÝnhquas ¬ ®åsau:
C¸ct unggia t i chÝ NHT ,
r n µ nh. M
è
Vn C«ng t t i chÝ b¶ o hiÓ
y µ nh, m
- ­ ê cho v y
Ng i a - ­ ê cho v y
Ng i a
- égia® nh
H × - égia® nh
H ×
- · ngkinh doa
H nh è
Vn - · ngkinh doa
H nh
- Ý phñ
Ch nh - Ý phñ
Ch nh
- ­ ê n­ ícngoµi
Ng i - ­ ê n­ ícngoµi
Ng i
C¸ct Þt ­ ê t i
h r ng µ
chÝnh
Songtrong qu ¸ tr×nh tån t¹i vµ ph ¸ttriÓn cñam ×nh,c ¸c NHTM®· chøngtá ®îc vai trß cñam éttrung
gian tµi chÝnh quan träng bËcnhÊttrong hÖth èng tµi chÝnh b ëi bÒd µy kinh nghiÖm còng nh nh ÷ng li thÕ
î
kh ¸c trong ho ¹t®éng,®ÆcbiÖt®èi víi nÒnkinh t cha ph ¸ttriÓn nh ViÖtNam .
Õ
Vai trß to ln cñaho ¹t®éngNg©nh µng®èi víi s ùph ¸ttriÓn kinh t x · h éi xuÊtph ¸ttõ chÝnh®Æctr-
í Õ
ng cñaho ¹t®éngNg©nh µng.NHTMgièngnh c ¸c tæchøckinh doanhkh ¸c lµ ho ¹t®éngv× m ôc®Ých li nhuËn
î
songl¹i ë l nh vùc kinh doanh®ÆcbiÖt kinh doanhtiÒn tÖ m étl nh vùc cùc kú nh ¹y c ¶m trong nÒnkinh t
Ü : Ü Õ
vµ cã t¸c ®éng tíi m äi ho ¹t®éng kh ¸c. Theol Ëtc ¸c t chøctÝn d ông th ×: “Ng©n h µng lµ m étt chøctÝn
u æ æ
d ông ®îc th ùc hiÖn toµn b é ho ¹t®éngNg©nh µng vµ c ¸c ho ¹t®éng kinh doanhkh ¸c cãli ªn quan”. Ho ¹t®éng
31

32. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Ng©nh µng lµ ho ¹t®éng kinh doanhtiÒn tÖ vµ d Þch vô Ng©nh µng víi néi dung chñyÕ u,thêng xuyªn lµ nhËn
tiÒn göi, cho vayvµ cungøngd Þchvôthanhto ¸n.
3.1.2 Ho¹t ®éng cña Ng©n hµng th¬ng m¹i.
3.1.2.1. Huy ® é ng vèn.
Trong ho¹t ®éng Ng©n hµng, vèn tù cã thêng chiÕm mét tØlÖnhá trong tæng nguån vèn. Vèn tù cã
cñaNg©n hµng ®îc h×nh thµnh tõvèn ng©n s¸ch nhµ níc cÊp,vèn cæphÇn, liªn doanh liªn kÕt, tùtÝch luüÉ
tuú thuéc tõng lo¹i h×nh Ng©n hµng. §Óthùc hiÖn më réng ho¹t ®éng kinh doanh cña m ×nh, c¸c Ng©n hµng
ph ¶ i huy ®éng c¸c nguån vèn trong nÒnkinh tÕ nh nhËntiÒngöi cñac¸c doanh nghiÖp, tiÒngöi tiÕt kiÖm cña
d©n c. §ång thêi trong nh÷ng tr ng hîp cÇnthiÕt, ®Ó®¸p øng nhu cÇuthanh kho ¶n, ®Çut hay cho vayNg©n
ê
hµng trung ¬ng, c¸c Ng©n hµng vµ c¸c tæchøctÝndông kh¸c.
* Huy ®éng b»ng tiÒn göi
- TiÒn göi kh«ng kú h¹n:
Thùc chÊtlµ tiÒngöi giao dÞch cñatæchøc, c¸ nh©n. Víi NH ®©y lµ nguån vèn cã chi phÝ thÊpnhng
l¹i cã quy m« lín thêng lµtrªn d íi 20% tængnguån huy ®éng.
Ngêi sö dông tµi kho ¶n lo¹i nµy phÇn lín ®Óthanh to¸n cho kh¸ch hµng b»ng c¸ch ph¸t hµnh sÐc hay
róttiÒnmÆt.§©y võalµ tµi s ¶n cã cñakh¸ch hµng võalµ tµi s ¶n nî cñaNH vµ NH cã tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶
l¹i cho kh¸ch hµng vµo bÊtcø lócnµo. V× vËy,nã gióp cho NH huy ®éng ®îc lîng vèn ®Ó®¸p øng nhu cÇu chi
tiªu cña kh¸ch hµng, qua ®ã thu chi phÝ dÞch vô vµ sö dông tµi s ¶ n nµy cña kh¸ch hµng phôc vô cho ho¹t
®éng kinh doanh víi chi phÝ rÊtthÊp. Nhng nã còng yªu cÇu NH ph ¶ i dù tr÷ thêng xuyªn lín nªn nhiÒu khi bá
qua c¬ héi kinh doanh, ngîc l¹i nÕu dù tr÷ Ýtth× sÏ ph ¶ i ®i vayvíi chi phÝ cao.
Tuy nhiªn víi xu híng thanh to¸n kh«ng dïng tiÒnmÆtngµy cµng phæ biÕn nhê u ®Óm an toµn, tiÖn
i
lîi, chi phÝ lu th«ng thÊpvµ môc tiªu quan trängnhÊt:KiÓm so¸t tèth¬n lîng tiÒncung øng th× tµi kho ¶n tiÒn
göi ë c¸c NHTMViÖtNam sÏ ngµy cµng ph¸t triÓn.
32

33. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
- TiÒn göi tiÕt kiÖm:
Lµtµi kho ¶n cã th êi h ¹n cè®Þnh hoÆcm øcgiíi h ¹n vÒsètiÒn,tµi kho ¶n nµy®¸p øngnhu cÇucña
d ©n c, h égia ®×nh kinh doanhlµ chñyÕ u v× h äcãnh ÷ng m ãntiÒn nhábÐ göi vµo rótra bÊtthêng.
- Kh¸c víi hai lo¹i trªn tiÒn göi cã kú h¹n lµ lo¹i tµi kho ¶n cã x¸c ®Þnh trc sè tiÒn göi vµo vµ
í
thêi gian rótra. VÒmøc l·i cã thÓcè®Þnh hoÆcgiao ®éng tuútheo yªu cÇucñakh¸ch hµng. ë Mü, tÝnh trung
b×nh th× kho ¶n tiÒngöi ®Þnhkú nµy chiÕm kho ¶ng 30% tiÒngöi NH. Cã thÓchia ba lo¹i:
+ TiÒngöi cã kú h¹n ng¾n ( d íi 1 n¨m)
+ TiÒngöi trung h¹n ( tõ1-5 n¨m)
+ TiÒngöi dµi h¹n ( tõ5 n¨m trëlªn)
TiÒngöi cã kú h¹n cµng dµi th× l·i suÊtcµng lín.
Hai lo¹i tµi kho ¶n tiÒngöi tiÕt kiÖm vµ tiÒngöi kú h¹n nh»m môc ®Ých hëng lîi chøkh«ng ph ¶ i ®Ó
giao dÞch nh tµi kho ¶n kh«ng kú h¹n. V× vËy,nã cã nh÷ng u nhîc ®Óm:
i
¦ u ®iÓm:
+ TiÒngöi tiÕt kiÖm mang l¹i nguån vèn lín nhÊttrong c¸c nguån vèn huy ®éng ®îc, cã chi phÝ thÊp
h¬n tiÒngöi cã kú h¹n.
+ TiÒngöi kú h¹n lµnguån mang tÝnh æn®Þnh do ho¹t ®éng cñaNH, gióp NH chñ®éng trongký kÕt
hîp ®ång tÝndông vÒl·i suÊt,thêi h¹n.
Nh î c ® i Ó m :
+ TiÒngöi tiÕt kiÖm cã chi phÝ cao h¬n tiÒngöi kh«ng kú h¹n vµ NH ph ¶ I dù tr÷ lîng tiÒnlín ®Ó
chi tr¶ vµ®«i khi mÊt®i c¬ héi kinh doanh.
33

34. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
+ NÕ u l·i suÊtcñal ¹i tiÒn göi kú h ¹n biÕ n ®éng ln th × còng g©y khã kh ¨n cho NH trong viÖc huy
o í
®éngcòngnh cho vay.
* Huy ®éng b»ng c¸ch ®i vay:
- §Çutiªn c¸c NH thêng xÐt ® Õn viÖc®i vayc¸c tæchøctÝndông mµ chñ yÕu lµc¸c NH kh¸c. Khi mµ
hä cÇn cÊp tÝn dông víi sè lîng lín cho kh¸ch hµng. V× c¸c tæchøc tÝn dông thêng xuyªn cã quan hÖ giao
dÞch, thanh to¸n, hç trînhau ®Ócïng tånt¹i vµ ph¸t triÓn.
- VaytrùctiÕp b»ng ph¸t hµnh kú phiÕu, tr¸i phiÕu ( nhng thêng lµkú phiÕu ë ViÖtNam ).
- B¸n tÝnphiÕu kho b¹c trªn thÞtr ng më hoÆc®i vaytrªn thÞtr ng liªn ng©n hµng b»ng c¸c chøng
ê ê
chØtiÒngöi. Ngoµi ra,cßn cã thÓb¸n nî.
- Vay ng©n hµng trung ¬ng ( ë ViÖtNam lµ ng©n hµng Nhµ Níc), b»ng t¸i chiÕt khÊu th¬ng phiÕu.
HiÖnnayë ViÖtNam chØcã h×nh thøccho vayt¸i cÊpvèncho c¸c NHTM.
• * NhËnc¸c quü uû th¸c ®Çu t cña ChÝnh phñ, c¸c tæchøc quèc tÕ ®Ócho vay®èi tîng ®· ®îc
lùachän.
Râ rµng c¸c ho¹t ®éng cñaNg©n hµng cã mèi quan hÖchÆtchÏ, t¸c ®éng qua l¹i lÉnnhau. Ng©n hµng
chØcã thÓt¨ng cêng cho vay®Çut khi huy ®éng ®îc nguån vèndåi dµo vµ rÎ. §ång thêi, nh÷ng kh¸ch hµng vµ
®èi t¸c trong huy ®éng vèn cho vay,®Çut cñaNg©n hµng thêng sö dông c¸c dÞch vôkh¸c ë chÝnh Ng©n hµng
nµy nh thanh to¸n chuyÓn tiÒn. Ngîc l¹i, chÊtlîng dÞch vô cao, phÝ ph ¶ i ch¨ng sÏ thu hót kh¸ch hµng ® Õn
®«ng h¬n, t¨ng nguån vènhuy ®éng cho Ng©n hµng, më réngthÞtr ng cho vay,®Çut É
ê
• Ng©n hµng cã thÓt¹o nguån b»ng nhiÒu h×nh thøckh¸c nhau nhng chñ yÕu lµ tõtiÒngöi c¸c c¸
nh©n, tæchøc kinh tÕ, c¬ quan theo c¸c lo¹i h×nh thøc kh¸c nhau: ng¾n, trung, dµi h¹nÉBªn
c¹nh ®ã lµ ho¹t ®éng vaytõc¸ nh©n, tæchøcÉhoÆcng©n hµng ph¸t hµnh cæphiÕu, tr¸i phiÕu
hay vaytõc¸c h×nh thøckh¸c.
•
34

35. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
• 3.1 .2.2. S öd ôngvèn.
Khi sö d ông vèn huy ®éng, vèn vay, Ng©n h µng ph ¶i b á ra nh ÷ng chi phÝ nhÊt®Þnh. Nh ÷ng chi
phÝnµys Ï®îc b ï ®¾p ®ångth êi Ng©nh µngthu li nhuËnth «ng quaho ¹t®éngs öd ôngvèn thÓhiÖnt p trung
î Ë
ë c ¸c h ×nh thøc:
• Ho¹t ® é ng ng ©n quü lµviÖcNg©n hµng n¾m gi÷ tiÒnmÆtt¹i kÐt, c¸c kho ¶n tiÒnthanh
:
to¸n Ng©n hµng trung ¬ng, vµ NHTM kh¸c, tiÒn ®ang trong qu¸ tr×nh thu. Víi ho¹t ®éng nµy,
mét mÆt theo quy ®Þnh vÒdù tr÷ b¾t buéc cña Ng©n hµng trung ¬ng, mét mÆt ý thøc cña
chÝnh b ¶ n th©n Ng©n hµng b ¶ o ®¶ m kh ¶ n¨ng thanh to¸n, tr¸nh rñi ro mÊtkh ¶ n¨ng thanh
to¸n mµ cã thÓdÉn® Õn sù sôp ®æcñaNg©n hµng. Ho¹t ®éng nµy thêng kh«ng sinh lêi.
Ho¹t ® é ng ®Çu t: Ng©n hµng kiÕm lêi tõ kho ¶n chªnh lÖch giòa gi¸ mua vµ gi¸ b¸n c¸c chøng
kho¸n trªn thÞtr ng tµi chÝnh. §ång thêi, Ng©n hµng n¾m gi÷ c¸c tr¸i phiÕu chÝnh phñ, cæphiÕu c«ng
ê
ty hoÆctham gia gãp vènliªn doanh víi c¸c doanh nghiÖp ®Óhëng l·i suÊthoÆcchia lîi nhuËn.
Ho¹t ® é ng trung gian thanh to¸n: Trªn c¬ së c¸c mèi quan hÖ thiÕt lËp víi c¸c kh¸ch hµng, c¸c
Ng©n hµng trong còng nh ngoµi níc, NHTM thùc hiÖn thanh to¸n qua hÖ thèng thanh to¸n bï trõgi÷a c¸c
Ng©n hµng, ph¸t hµnh c¸c lo¹i sÐc, thÎ ng©n hµng, thùc hiÖn trÝch tµi kho ¶n, chuyÓnkho ¶n thanh to¸n
trùctiÕp cho c¸ nh©n, qua ®ãNg©n hµng thu phÝ, tØträngho¹t ®éng nµy ngµy cµng t¨ng.
Cung cÊp c¸c dÞch vô kh¸c: Méttrong nh÷ng ho¹t ®éng kh«ng kÐm phÇn quan tränghç trîcho
nghiÖp vô chÝnh cñam ×nh nh: t vÊn®Çut b ¶ o l·nh (dù thÇu,thanh to¸n, ph¸t hµnh chøng kho¸n É) ®¹i lÝ,
gi÷ kÐt, É®Ócã thÓtËndông ®îc lîi thÕ vÒuy tÝnvµ c¸c mèi quan hÖréngkh¾p tronglßngthÞtr ng.
ê
Tuy nhiªn, c¸c NHTMngµy nay cã xu híng ho¹t ®éng ®a n¨ng, tØlÖdoanh sè còng nh lîi nhuËntõc¸c
ho¹t ®éng dÞch vô ngµy cµng t¨ng. Tuy nhiªn, kh«ng ph ¶ i v× thÕ mµ ho¹t ®éng cho vayÐ vèn lµ ho¹t ®éng
c¬ b ¶ n truyÒnthèng l¹i bÞ suy gi ¶ m vÒtrÇmquan träng. Cã ngêi nãi huy ®éng vèn vµ cho vaylµlÏ sèng cña
35

36. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
NHTM,thËtvËy,nÕ u thiÕ u nã th × NHTMkh «ng cßn lµ nã n ÷a, nhÊtlµ trong xu híng hiÖn nay, c ¸c Ng©nh µng
t¨ng cêng tµi trî cho nhu cÇu®Çut trung vµ d µi h ¹n d íi h ×nh thøccho vaytheo d ù¸n.
Vai trß cña tÝ n dông vµ cho vay theo dù n cña Ng©n hµng th¬ng
¸
m¹ i.
§èi víi mçi doanh nghiÖp, ®Ócã thÓtiÕn hµnh s ¶n xuÊtkinh doanh th× ®Òu ®Çu tiªn lµ cÇn ®ñ
i
vèn.Vèn®Óthuª c«ng nh©n, vèn ®Ómua m¸y mãc thiÕt bÞ, nguyªn vËtliÖu, x©y dùng nhµ xëng É XÐt réng
rac ¶ nÒnkinh tÕ, c¸c ngµnh s ¶n xuÊtmuèn ho¹t ®éng ®Òu®Ænvµ ph¸t triÓnth× cÇn®îc ®¸p øng ®Çy®ñ
vèn, bao gåm c ¶ vèn cè®Þnh vµ vèn lu ®éng. §Ó®¹t ®îc mét tèc®é ph¸t triÓnkinh tÕ qua c¸c n¨m th× c¸c
quèc gia kh«ng nh÷ng ph ¶ i duy tr× mµ cßn ph ¶ i thêng xuyªn bæ sung vèn cho nÒn kinh tÕ. Nãi c¸ch kh¸c
cïng víi tèc®éph¸t triÓnkinh tÕ kh«ng ngõng, sè lîng vèn®Çut còng cÇnph ¶ i ®îc t¨ng lªn gÊpbéi.
Kh¸i niÖm vÒvèncÇnph ¶ i ®îc hiÓu kh«ng chØlµvèntiÒntÖ.
XÐt theo quy m« vèn thÓhiÖn d íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nh: vËtt kÜ thuËt,®Êt®ai, lao ®éng, tµi
nguyªn Étrong ®ã vèn tiÒntÖ®Çut ®îc më réng, c¬ cÊuvèn còng cã sù thay®æi theo tõng nghµnh kinh tÕ,
tõng khu vùc, tõng ®èi tîng ®Çu t. XÐt theo ®èi tîng ®Çu t, nguån vèn ®Çu t cho nÒn kinh tÕ hµng n¨m bao
gåm: vèn ®Óh×nh thµnh nªn tµi s ¶n cè ®Þnh vµ vèn ®Óh×nh thµnh nªn tµi s ¶n lu ®éng (gäi lµ vèn lu
®éng).BÊtcømét quèc gia nµo ®Ó®¶ m b ¶ o sù t¨ng trëng ®Òuph ¶ i ®Çut c¬ b ¶ n theo chiÒu réng th«ng
qua c¸c h×nh thøcx©y dùng míi. C¸c níc ph¸t triÓnchñ yÕu ®Çut theo chiÒu s©u, híng hiÖn ®¹i ho¸ cë së ho¹t
®éng. Cßn ®èi víi c¸c níc ®ang ph¸t triÓn®Çu t ph¸t triÓnvõatheo chiÒu réng, võatheo chiÒu s©u. C¸c níc
®ang ph¸t triÓndo c¬ së vËtchÊtkÜ thuËtcßn ë tr×nh ®éthÊp,cha hoµn thiÖnnªn hµng n¨m mét bé phËnvèn
kh¸ lín ®îc sö dông vaßc¸c môc ®Ých ®Çu t ®æi míi c¸c tµi s ¶n cè ®Þnh. Lµ mét níc ®ang ph¸t triÓn,ViÖt
Nam còng kh«ng n»m ngoµi quy luËt®ã. §Òu nµy cã nghi· lµ bé phËnvèn mµ ViÖtNam cÇn ®Ósö dông cho
i
®Çut vµo tµi s ¶n cè®ÞnhlµrÊtlín vµ lµnh©n tèv« cïng quan trängcho sù ph¸t triÓnkinh tÕ ViÖtNam.
36

37. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Trongnh÷ng n¨mqua,c«ngnghiÖpho¸ hiÖn®¹i ®Êtníc nh»mx©y dùngc¬ sëvËtchÊtkÜthuËtcho
chñnghi· x· héi ®îc §¶ng vµ Nhµníc ta ®Ætlªn nhiÖmvô hµng®Çu.§ã lµ con®êngtÊtyÕu®ÓchuyÓnnÒn
kinhtÕn«ngnghiÖpl¹c hËusangnÒnkinhtÕhiÖn®¹i víi c¬ cÊuc«ngnghiÖp- dÞchvô - n«ngnghiÖphîp lÝ.
§iÒunµy cµngcã ý nghi· ®èi víi ViÖt Nam,mét níc ®i lªn tõ nÒnkinh tÕ n«ngnghiÖpl¹c h©ôvíi h¬n 80%
d©n sè sèngb»ngnghÒn«ng, tõ kinh nghiÖmcñanh÷ng quècgia ®· tiÕnhµnhc«ngnghiÖpho¸ - hiÖn®¹i
ho¸ lµ ph¶i t¹o ra cho®îc nh÷ng yÕutè thuËnlîi choqu¸ tr×nh nµy. §ã lµ x©y dùngmét nÒnc«ngnghiÖp
tiªn tiÕn, huy ®éngvènlín choqu¸ tr×nh c«ngnghiÖpho¸ hiÖn®¹i ho¸. §iÒunµy kh¼ng®Þnhvènlµ ®iÒu
kiÖnkh«ngthÓthiÕu®îc ®ÓtiÕnhµnhc«ngnghiÖpho¸ hiÖn®aÞho¸.
Vènchoph¸t triÓnkinh tÕ x· héi lu«n lµ vÊn®Òquanträngvµ cÊpb¸ch choqu¸ tr×nh c«ngnghiÖp
ho¸ víi mäi quècgia. §ÆcbiÖt®èi víi ViÖtNam,®Óduytr× nh÷ngthµnhqu¶ ®¹t ®îc trongnh÷nhn¨mqua
nhêqu¸ tr×nh ®æi míi gi÷ v÷ng nhÞp®é t¨ng trëngkinhtÕ caovµ tr¸nh cho®Êtníc r¬i vµot×nh tr¹ng tôt
hËusovíi c¸c níc trongkhuvùcth× méttrongnh÷ngvÊn®Ò®ang®îc quant©mlµ nguånvèn®Çut ph¸t triÓn
kinhtÕx· héi.
Mét môctiªu quanträngcñaViÖt NamtrongchiÕnlîc æn®Þnhvµ ph¸t triÓnkinhtÕ ®Õnn¨m 2005
lµ t¨ng gÊp®«i GDP/ng vµon¨m2005,tøclµ ®¹t trªn 450USD/ng
êi êi.
QuatÝnhto¸n vµ dù tÝnhcñac¸c nhµkinhtÕthÕgiíi vµ trongníc th× ®Ó®¹t ®îc môctiªu trªn, níc
ta ph¶Ø huy®éng®îc tõ 45-50 tû USD ®Çut trong®ãvèntrongníc ph¶i ®¶m b¶o tõ 20 - 25 tû USD.
cho
Rârµnglµ nhucÇuvèn®Çut choqóatr×nh c«ngnghiÖpho¸ –hiÖn®aÞho¸ ë níc ta lµ mét vÊn®Ò
nangi¶i. NguånvènnµycãthÓhuy®éngtõ hai kªnh chÝnh:vèntrongníc vµ vènníc ngoµi.
Víi chÝnhs¸ch më cöa vµ ph¸t triÓn kinh tÕ theo híng c«ng nghiÖpho¸ hiÖn®¹i ho¸, kh«ng thÓ
kh«ngnãi tíi vai trß cñaNg©nhµng,nhÊtlµ tÝndôngNg©nhµng.§ÓvùcdËyvµ ®emlaÞsùph¸t triÓnchomét
®Êtníc cã nÒnkinh tÕ kÐmph¸t triÓn,chóngta cÇncã mét lîng vènlín ®ÆcbiÖt lµ nguånvèntrungvµ da×
h¹n. Nhtrªn ®· nãi chóngta cã thÓ®Çut b»ng nhiÒunguånvèn: Vèn ng©ns¸ch nhµ níc, vèn ®Çut tõ hÖ
37

38. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
thèngtÝn dôngNg©nhµng,vènliªn doanh,liªn kÕt tõ c¸c tæ chøcdoanhnghiÖp,c¸ nh©ntrong,ngoµi níc vµ
vèn®Çut tõ c¸c tæ chøcquèctÕ. Mçi nguånvèn®ÒurÊt quanträng, cÇnthiÕt vµ cÊuthµnhnªn mét bé phËn
cña hÖ thèng tµi chÝnhquèc gia. Tuy nhiªn nguånvèn tõ hÖ thèng tÝn dông Ng©nhµng ®èi víi c¸c doanh
nghiÖp®· trë nªn phæbiÕnh¬n vµ ngµy cµngchiÕmtØ träng caotrong kÕt cÊutµi s¶n nî cña c¸c doanh
nghiÖp.
Trongnh÷ngn¨mqua,ngµnhNg©nhµng®· cè g¾ng®¸p øngmétkhèi lîng vènlín chonÒnkinhtÕ.
Khèilîng tÝn dôngt¨ng nhanhhµngn¨mphï hîp víi møct¨ng trëngkinhtÕtheosùchØ®¹o cñaChÝnhphñ.C¸c
h×nh thøctÝn dôngNg©nhµngngµycµngphongphóvµ ®a d¹ng ®¸p øngmäi nhucÇucñakh¸ch hµng.TÝn
dông®èi víi c¸c thµnhphÇnkinhtÕ ngoµi quècdoanht¨ng nhanh,phï hîp víi chñtr¬ng ph¸t triÓnnÒnkinhtÕ
nhiÒuthµnhphÇnvµ b¶o ®¶m sùb×nh ®¼ngvÒm«i trêngvµ ®iÒukiÖnho¹t ®énggi÷a c¸c thµnhphÇn
kinh tÕ. TÝndôngNg©nhµng®· tËptrung cã chänläc c¸c dù ¸n lín, vµo c¸c doanhnghiÖplµm ¨n cã hiÖu
qu¶, cã®iÒukiÖntiÕpcËnthÞtrêng,giópc¸c doanhnghiÖp®æimíi m¸y mãcthiÕtbÞhiÖn®¹i, s¶n xuÊtra
nhiÒulo¹i hµngho¸ ®¸p øngnhucÇuchox· héi. Tuynhiªn, mét ®iÒu®¸ng nãi ë ®©y lµ tû träng tÝn dông
trungvµ dµi h¹n trongc¬ cÊutÝn dôngnãi chungcßnnhábÐ, cha ®¸p øng®îc ®ßi hái c«ngnghiÖpho¸ hiÖn
®¹i ho¸ ®Êtníc. Vènhuy®éngcñaNg©nhµngchñyÕulµ vènng¾nh¹n do ®ã Ng©nhµngchØcãthÓsödông
méttû lÖ nhá®Ó®Çut vµos¶n xuÊtkinhdoanhtrungvµ dµi h¹n.
Trongmét nÒnkinh tÕ nhucÇutÝn dôngchungdµi h¹n thêng xuyªn ph¸t sinhdo c¸c doanhnghiÖp
lu«n t×m c¸chph¸t trÓnmëréngs¶n xuÊt,®æi míi c«ngnghÖ®æi míi c¸c ph¬ng tiÖnvËnchuyÓn,kü thuËt
tin häc…Nªncã thÓnãi r»ng tÝn dôngtrung, dµi h¹n lµ ngêi trî thñ ®¾clùc cñac¸c doanhnghiÖptrongviÖc
tho¶ m·n c¸c c¬ héi kinhdoanh.Khi cã c¬ héi kinhdoanhc¸c doanhnghiÖpsÏ tËndôngtriÖt ®Ósèvènnµy
cßnnÕukh«ngth× cã thÓhoµntr¶ l¹i sè vènnµy choNg©nhµng. §ã lµ u thÕcñavèntrungvµ dµi h¹n, nã
linh ho¹t h¬n c¸c h×nh thøchuy®éngkh¸c. H¬n n÷a, viÖcvayvènnµysÏ tr¸nh ®îc c¸c chi phÝnhph¸t hµnh,
lÖ phÝb¶o hiÓm,®¨ngký chøngkho¸n…
38

39. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Tr ®iÒu kiÖn cña ViÖtNam hiÖn nay nhu cÇu vèn trung d µi h ¹n cho ®Çu t x©y d ùng c ¸c c«ng
ong
tr×nh, s ¶n xuÊtkinh doanh m íi,É ®ßihái cã m étlîng vèn r tln. Nhu cÇu nµy ®îc tho ¶ m ·n m étphÇnb »ng
Ê í
vèn ng©n s ¸ch cÊp,huy ®éng tõ d ©n c, vay níc ngoµi. Nhng cho d ï lµ nguån vèn xuÊtph ¸t tõ ®©u, th × viÖc
cungcÊptÝn d ôngth «ngquahÖth èngc ¸c NHTMd íi h ×nh thøccho vaytrung,d µi h ¹n lµ r tquanträng vµ kh ¶
Ê
thi, b ëi v× hÖth èng NHTMlµ m éthÖth èng kinh doanh tiÒn tÖ cã kinh nghiÖm trong viÖc n¾m b ¾tth Þtrêng
cãkinh nghiÖm thÈm ®Þnhc ¸c d ù¸n c ¸c ch¬ng tr×nh ®Çut, do vËyc ¸c NHTMtµi trî vèn trung,d µi h ¹n cho c ¸c
doanh nghiÖp s Ï ®¶m b ¶o li Ých cñadoanh nghiÖp,v× Ng©n h µng cã thÓt vÊncho c ¸c nhµdoanh nghiÖp
î
vÒ®Çu t vµ gióp ®ì c ¸c doanhnghiÖptrong quan hÖthanh to ¸n víi kh ¸ch h µng,®ång th êi cung cÊpc ¸c th «ng
tin cÇnthiÕ t.
TÝnd ôngtrung vµ d µi h ¹n cñac ¸c NHTMcãm étvai trß nh trªn ®· ®ÒcËp.VËychóngta cïng xem xÐ t
nãcãli Ých nh thÕ nµo?
î
Nh÷ng l î Ý c h mµ tÝ n dông trung vµ dµi h¹ n c ña c¸ c NHTM ®em l¹ i
i
* §èi víi c¸c doanh nghiÖp.
TÝndông trung dµi h¹n cã t¸c ®éng hiÖu qña® Õn nhÞp ®éph¸t triÓns«i ®éng cñac¸c doanh nghiÖp
vµ thóc®Èyc¹nh tranhtrongnÒnkinh tÕ thÞtr ng.
ê
Kinh doanh trong nÒnkinh tÕ thÞtr ng cã nghÜalµ c¹nh tranhquyÕt liÖt- c¹nh tranhlµ m«i tr ng vµ
ê ê
còng lµ®Æctr cña nÒn kinh tÕ thÞ tr ng. Doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr ng muèn tån t¹i vµ ph¸t
ng ê ê
triÓn®îc th× kh«ng cßn c¸ch nµo kh¸c lµph ¶ i th¾ng lîi trong c¹nh tranh.
§Ó c¹nh tranh vµ giµnh ®îc th¾ng lîi, doanh nghiÖp ph ¶ i chuÈn bÞ cho m ×nh mét chiÕn lîc kinh
doanh hoµn h ¶o, bao gåm c¸c kÕ hoÆch x©y dùng nhµ xëng, mua s¾m c¸c thiÕt bÞ m¸y mãc ®æi míi c«ng
nghÖ®Ón©ng cao chÊtlîng s ¶n phÈm, t¨ng n¨ng lùcs ¶n xuÊt,t¨ng lîi nhuËn.Muèn vËyph ¶ i cã®ñ vèn. NÕu
chØtr«ng chê vµo nguån vèntùtÝch luüth× ph ¶ i mÊtmét thêi gian doanh nghiÖp míi ®æi míi ®îc tµi s ¶n cè
®Þnh vµ sÏ l¹i tôtxa so víi c¸c doanh nghiÖp trêng vèn ®· trangbÞ hiÖn ®¹i vµ s ¶n phÈm hä tung rathÞtrêng
39

40. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
còngtrë nªn l¹c hËu.V× thÕlèi tho¸t choc¸c doanhnghiÑplµ huy ®éngvènb»ngc¸ch ph¸t hµnhcæphiÕu,
tr¸i phiÕutrªn thÞtrêngchøngkho¸n hoÆcvay vènNg©nhµng.Ph¸t hµnhcæphiÕutr¸i phiÕutrªn thÞtrêng
chøngkho¸nlµ métbiÖnph¸t hç trî vèntÝchcùcchoc¸c doanhnghiÖpnh h×nh thøcnµy chØph¸t huyhiÖu
ng
qu¶ ë nh÷ngníc cãthÞtrêngvènvµ thÞtrêngchøngkho¸nph¸t triÓn.ThËm ë nh÷ngníc nµy,trongnhiÒu
chÝ
trênghîpc¸c doanhnghiÖp vÉncãxuhíngvaytõ Ng©nhµng,sëdÜnhvËylµ v× lÝ do:
• Víi c¸c kho¶n vay tõ Ng©nhµng,doanhnghiÖpcã thÓgi¶m bít c¸c chi phÝ mµ lÏ ra hä ph¶i
tr¶ khi tæ chøcph¸t hµnh chøngkho¸n, chi phÝ lµm thñ tôc gäi vèn, chi phÝ ®¨ng kÝ. b¶o
hiÓm.
• K× h¹n cñac¸c kho¶n vay tõ ng©nhµngdÔ®iÒuchØnhh¬n sovíi viÖcph¸t hµnh cæphiÕu,
tr¸i phiÕu.DovËykhi thu nhËpcñadonahnghiÖpcã biÕn®éng,hoÆcmét sèsùkiÖndiÔnbiÕn
kh«ngnhdù kiÕnban®Çu,doanhnghiÖpcãthÓth¬ng lîng l¹i víi Ng©nhµng®Óthay®æic¸ch
thøctr¶ nî (tr¶ l·i, tr¶ gèc)saochothuËnlîi chodoanhnghiÖp.DoanhnghiÖpcòng®îc hëng
mét kho¶ng thêi gian ©n h¹n, trongthêi gian nµy doanhnghiÖpch ph¶i tr¶ nî gècngaymµ
a
chØph¶i tr¶ l·i. Nh÷ngthuËnlîi nµykh«ngcãë tr¸i phiÕu,cæphiÕu.
Khi vayvènë Ng©nhµngdoanhnghiÖpvÉncãthÓthu lîi tøcmµkh«ngmÊtsùkiÓmso¸t ®èi víi h·ng
®ãhoÆcph¶i ®èi phãvíi tr¸i phiÕuvµ cæphiÕuu ®·i khi vènkh«ngcßncÇnn÷a.
MÆcdï, cã nhiÒuthuËnlîi nh vËynh l·i suÊttÝn dôngcñaNg©nhµnglµ chi phÝ kh¸ cao®èi víi
ng
doanhnghiÖp.NãbuécdoanhnghiÖpph¶i nghÜ®ÕnhiÖuqu¶ ®Çut, kh«ngchØ®ñ ®Ótr¶ vènvµ l·i vay
Ng©nhµngmµph¶i ®eml¹i lîi tøcchochÝnhm×nh. DovËyl·i suÊttÝn dôngtrung– dµi h¹n cñaNg©nhµng
lµ ®ßn bÈykinh tÕ thóc ®ÈydoanhnghiÖptriÖt ®Ókhai th¸c cã hiÖuqu¶ ®ångvèn, kinh doanhcã l·i vµ
th¾ngtrongcanhtranh.
Thªmvµo ®ã, ®èi víi c¸c doanhnghiÖpvõavµ nháth× nh÷ng vènvay tõ Ng©nhµngkh«ngnh÷ng
lµ quanträngmµcßngÇnnh lµ duynhÊt®Ótµi trî chonhucÇu®Çut cñadoanhnghiÖp.Bëi v× thêngnh÷ng
40

41. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
doanh nghiÖp ln, cã uy tÝn m íi cã thÓhuy ®éng vèn trªn thÞ trêng chøng kho ¸n b »ng c ¸ch ph ¸t h µnh tr¸i
í
phiÕ u haycæphiÕ u.C ßnnh ÷ng doanh nghiÖpvõavµ nháÝtcã kh ¶ n ¨ng gom vèn trªn thÞtrêng b »ng c ¸ch
b ¸n c ¸c chøngkho ¸n cñam ×nh. Thayvµo ®ã, hä thêng kiÕ m t×m s ùtµi trî tõ phÝaNg©nh µng.ChÝnhnh ÷ng
nguyªn nh©n trªn lµm cho c ¸c doanhnghiÖpvÉ r ta th Ých h ×nh thøcvayvèn trung vµ d µi h ¹n tõ Ng©nh µng
nÊ
b ªn c¹nh c ¸c nguån vèn kh ¸c. ë ViÖtNam ,nguån vèn vay Ng©n h µng l¹i cµng cãý nghÜa®èi víi c ¸c doanh
nghiÖp v× hÖth èng thÞ trêng cña ta cha hoµn chØnh,thÞ trêng chøngkho ¸n cßn ®ang trong giai ®o ¹n s ¬
khai. Ng©nh µngl «n lµ nguånvèn cã®Þnhquanträng nhÊt doanhnghiÖp.TuyvËyvèn cè®ÞnhcñaNg©n
u cho
h µng kh «ng r¶ i ®Òu cho m äi ®¬n vÞ m µt p trung chñyÕ u vµo c ¸c ®¬n vÞ kinh doanhcã hiÖu qu ¶, cã xu
Ë
híng ph ¸ttriÓn víi c ¸c ®iÒu kiÖntÝn d ông u ®·i h ¬n. C ßn®èi víi m étsèdoanhnghiÖplµm ¨n kÐ m hiÖuqu ¶,
Ng©nh µngs Ï th ¾tchÆ®iÒu kiÖnvayvèn,thËm chÝtõ chèi cÊptÝn d ông.D ovËy®Ócãvèn ®Çut ph ¸ttriÓn,
t
®Óv¬n lªn vµ ®øng vng trong c ¬ chÕ thÞ trêng, b ¶n th ©n doanh nghiÖp ph ¶i ®æi m íi, tæ chøcl¹i s ¶n
suÊt doanhsaocho cãhiÖuqu ¶.
kinh
* §èi víi Ng ©n hµng.
C¸c kho ¶n cho vaytrung - dµi h¹n sÏ lµ tµi s ¶n sinh lîi cã nhiÒu triÓnväng khi nã ®îc thùc hiÖn vµ
gi¸m s¸t ®óng ®¾n. NÕu Ng©n hµng cã mét nguån vèn æn ®Þnh trong thêi gian dµi, dïng nguån vèn ®ã®Ó
®Çu t dµi h¹n sÏ t¹o ra lîi nhuËn cao h¬n nhiÒu so víi viÖc dïng nguån vèn nµy cho vay ng¾n h¹n. Bªn c¹nh
kho ¶n lîi nhuËnhÊp dÉn,tÝn dông trung - dµi h¹n cßn lµ vò khÝ c¹nh tranh rÊtlîi h¹i gi÷a c¸c Ng©n hµng víi
nhau. Víi s ¶n phÈm nµy, Ng©n hµng sÏ phôc vô tèth¬n cho c¸c chñ doanh nghiÖp vµ thu hót ngµy cµng nhiÒu
kh¸ch hµng ® Õn víi Ng©n hµng. Khi x¸c ®Þnh më réng cho vay trung - dµi h¹n, c¸c Ng©n hµng kh«ng chØ
nh×n vµo lîi Ých trc m¾t mµ cßn mong ®îi ë lîi Ých l©u dµi h¬n, ®ã lµ më réng tÝndông trung - dµi h¹n ®Ó
í
thóc ®Èym¹nh cho vayng¾n h¹n. Bëi lÏ, c¸c doanh nghiÖp sau khi ®îc Ng©n hµng cho vayvèn, trangbÞ m¸y
mãc thiÕt bÞ míi hay x©y dùng më réng, n¨ng lùcs ¶n suÊtsÏ t¨ng lªn. Khi ®ã, doanh nghiÖp l¹i cÇnnhiÒu vèn
lu ®éng h¬n ®Ó®¸p øng cho s ¶n xuÊt. Ngêi ®Çu tiªn mµ c¸c doanh nghiÖp t×m ® Õn chÝnh lµ c¸c Ng©n
hµng ®· ®Çut cho hä, hç trî nh÷ng ®Òu kiÖn cÇnthiÕt cho sù ph¸t triÓncñahä. Víi nh÷ng Ng©n hµng nµy,
i
41

42. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
doanh nghiÖpd Ôd µng t×m ®îc s ùth «ng c ¶m do ®· hiÓu nhau vµ c ¸c d Þch vô rÎ, tiÖn li h ¬n. VÒphÝac ¸c
î
Ng©nh µng,h ä còng m uènt¹o quan hÖvíi c ¸c doanh nghiÖpquen biÕ t®ÓtiÖn theo d âi t×nh h ×nh tµi chÝnh
vµ c ¸c kho ¶n thu chi cñadoanhnghiÖp.
Tr hiÖn t¹i vµ t¬ng l tÝn d ông trung - d µi h ¹n cñaNHTMvÉ s Ï n¾m vai trß quan träng trong
ong ai, n
®Çut x©yd ùngc ¬ b ¶n vµ m uas ¾m m ¸y m ãcthiÕ tb ÞhiÖn®¹i.
§èi víi nÒn kinh tÕ.
Ho¹t ®éng tÝn dông trung vµ dµi h¹n cñaNg©n hµng cã hiÖu qu ¶ sÏ cã t¸c ®éng ® Õn mäi lÜnh vùc
kinh tÕ, chÝnh trÞ,x· héi. Nã gãp phÇn gi ¶ i quyÕt n¹n thÊtnghiÖp, t¹o thªm c«ng ¨n viÖclµm, t¨ng thu nhËp
cho ngêi lao®éngvµ do vËycòng gi ¶ m bít tÖn¹n x · héi.
Ph¸t triÓncho vaytrung vµ dµi h¹n sÏ gi ¶ m bít ®¸ng kÓg¸nh nÆngcho ng©n s¸ch nhµ níc, gi ¶ m bít
kho ¶n bao cÊp tõ ng©n s¸ch cho ®Çu t x©y dùng c¬ b ¶ n, gãp phÇn gi ¶ m bít th©m hôt ng©n s¸ch. So víi
h×nh thøc cÊp ph¸t tõ ng©n s¸ch. H×nh thøc tÝn dông Ng©n hµng râ rµng lµ cã hiÖu qu ¶ h¬n. Bëi lÏ ®ång
vèn lóc nµy g¾n liÒn víi quyÒn lîi cña Ng©n hµng còng nhue cña doanh nghiÖp. §èi víi Ng©n hµng ®Ób ¶ o
toµn vèn, hä ph ¶ i theo dâi s¸t sao ®ång vèn cña m ×nh vµ trong nh÷ng trêng hîp cÇn thiÕt ph ¶ i t vÊncho
doanh nghiÖp, ®a ra nh÷ng lêi khuyªn bæÝch cho doanh nghiÖp ®Ó®¶ m b ¶ o ®ång vèn sinh lêi. Cßn víi
doanh nghiÖp l·i suÊttÝn dông trung vµ dµi h¹n cñaNg©n hµng lµ chi phÝ kh¸ cao ®èi víi doanh nghiÖp. §Æc
biÖtnÕu kh«ng sö dông cã hiÖu qu ¶ th× doanh nghiÖp sÏ ph ¶ i chÞu l·i suÊtph¹t, tøclµ l·i suÊtnî qu¸ h¹n.
Do vËytÝndông Ng©n hµng lµ®ßn bÈykinh tÕ thóc®Èydoanh nghiÖp khai th¸c triÖt®ÓhiÖu qu ¶ cña®ång
vèn,®ång thêi còng n©ng cao tinh thÇntr¸ch nhiÖm cñadoanh nghiÖp, ®¶ m b ¶ o kinh doanh cã hiÖu qu ¶ vµ
chiÕn th¾ng trongc¹nh tranh.
Víi t c¸ch lµ trung gian tµi chÝnh ®i vay®Ócho vay. Ng©n hµng huy ®éng c¸c kho ¶n tiÒnnhá nh»m
r¶ i r¸c trong c¸c doanh nghiÖp vµ trong d©n c, biÕn thµnh nguån vèn lín ®Ó®Çut cho c¸c dù ¸n cã tÝnh kh ¶
thi cao. Do vËy,tÝndông Ng©n hµng gãp phÇn®Èynhanh qu¸ tr×nh tÝchtôvµ tËptrung vèncñanÒnkinh tÕ.
42

43. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Th«ngquahuy ®éngvµ chovay theodù ¸n cã ®Þnhhíng, tÝn dôngNg©nhµnglµ ®énglùc m¹nhmÏ
®èi víi viÖcchuyÓndÞchc¬ cÊunÒnkinhtÕquècd©ncòngnhc¬ cÊunÒnkinhtÕtrongtõngngµnh,tõngvïng
kinhtÕtheohíngc«ngnghiÖpho¸ - hiÖn®¹i ho¸. §èi chiÕuthùctÕhiÖnnay,vèntrongníc vµ níc ngoµi®îc thu
hót quakªnh tÝndôngNg©nhµng®· ®Çut c¸c tæchøckinhtÕmuavËtt hµngho¸, trangthiÕtbÞvµ ®æimíi
c«ng nghÖchiÕmtû träng lín. HÇuhÕt c¸c ch¬ng tr×nh øngdôngtiÕn bé khoahäc kü thuËt, ®æi míi c«ng
nghÖ,t¹o viÖclµm.X©ydùngnhµxëng…§ÒucãvènNg©nhµngthamgia
Víi nh÷ngvÊn®ÒchungvÒlÝ thuyÕttÝndông®· ®îc nªu ra ë trªn. Songquanträngh¬n mµchóng
ta cÇnquant©mlµ ho¹t ®éngchovaytheodù¸n cñaNHTM.
Ho¹t ®éngchovay theodù ¸n cña®Çut thùcchÊtlµ chovay trungvµ dµi h¹n tríc ®©y. Th«ngthêng
cãnhiÒuc¸chph©nlo¹i chovaycñaNg©nhµng
TheovËtb¶o ®¶m: CãhoÆckh«ngvËtb¶o ®¶m
Theothêi gian:chovayng¾ntrungdµi h¹n
Theol·i suÊt:l·i suÊtth¶ næi,l·i suÊtcè®Þnh.
Theo®èi tîngkh¸chhµng:kh¸chhµnglµ doanhnghiÖp,c¸ nh©n,chÝnhphñ.
ChitiÕt h¬n cãthÓph©ndoanhnghiÖpnhµníc, doanhnghiÖpngoµiquècdoanh
Ho¹t ®éngchovay®ãngvai trß quanträngvíi nÒnkinhtÕcòngnh ®èi víi Ng©nhµng.Bëi ho¹t ®éng
chovay mangl¹i phÇnlín lîi nhuËnchoNg©nhµngnªn nã còngchøa®ùngnhiÒurñi ro nhÊt.Mét kho¶n cho
vaytõ khi b¾t ®Çu®Õnkhi kÕtthócthêngtheotr×nh tù sau®©y(®èi víi Ng©nhµng).
K mtrath m® n xÐ
iÓ È Þh t K mtras d n vè va tro g
iÓ ö ôg n y n
K mtraxölÝ th h i n
iÓ , uå î
d yÖc ova
u th y kh c ova
i h y
SùthÊtb¹i cñakho¶n chovay sÏ trùc tiÕp ¶nh hëngtíi lîi nhuËncñang©nhµngtrÇmträngh¬n cã
thÓ®e do¹ sùtånt¹i cñaNg©nhµngkhi mµnh÷ngyªu cÇurót tiÒncñangêi göi kh«ng®îc ®¸p øng.Víi quan
43

44. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
niÖm vÒkho ¶n cho vay gÆpph ¶i rñi ro kh «ng ph ¶i chØlµ viÖc Ng©nh µng m Êtvèn m µ®óng h ¬n lµ ngêi
vay kh «ng hoµn tr¶ gèc vµ l· i theo ®óng h ¹n ®· cam kÕ t(NÕ ung©n h µng th êng xuyªn ph ¶i ra h ¹n n î cho
kh ¸ch h µng th × t tnhiªn s ϶ nh hëng tíi ho ¹t®éngcñaNg©nh µng,kh «ng nh d ù kiÕ n)rñi ro cã thÓph ¸tsinh
Ê
trong t tc ¶ c ¸c giai ®o ¹n ®ßi hái Ng©nh µngph ¶i ph©n tÝch c©n nh ¾ckÜ lìng ®Ó®a ra quyÕ t®Þnh:cho
Ê
ai vay,vaybao nhiªu, vaynh thÕ nµo É nh »m ®¶m b ¶o cãkho ¶n cho vayan to µn hiÖuqu ¶. Tuynhiªn giai
®o ¹n xem xÐ ttríc khi cho vay (cßn gäi lµ ph©n tÝch tÝn d ông)vÉ lµ quan träng nhÊt Nh vËyvÊn ®ÒthÈm
n .
®Þnh d ù¸n ®Çu t (®ÆcbiÖtlµ thÈm ®Þnh tµi chÝnh)lµ kh©u tèi quan träng m µNg©nh µng ph ¶i quan t©m
trc m étquÕ t®Þnhcho vay.
í
3.2 ThÈ m ® Þ nh dù ¸ n ®Ç u t c ña kh¸ ch hµng.
§Ó®¹t ®îc hiÖu qu ¶ cao trong c«ng t¸c thÈm ®Þnh,c ¸c d ù¸n ®Çu t cÇn®îc nghiªn cøu ph©n tÝch
vµ kiÓm tra m étc ¸ch khoah äc, theo c ¸c kinh nghiÖm qu ¶n lý th ùc t vµ theo m éttr×nh tù nhÊt®Þnh. Tuy
Õ
nhiªn còngcÇnnhËnthøcr»ng c ¸cn b é thÈm ®Þnhkh «nglµm l¹i to µn b éc«ng t¸c cñangêi l p d ù¸n, t×m hiÓu
Ë
nh ÷ng nhîc ®iÓm ,tån t¹i cñad ù¸n ®Ótõ ®ã cã quyÕ t®Þnh vÒviÖc n ªn b á vèn ®Çu t hay kh «ng hoÆc®Ò
suÊtnh ÷ng néi dung cÇn bæsung,®iÒu chØnh®èi víi d ù ¸n tríc khi tiÕ n h µnh thÈm ®Þnh. Qu ¸ tr×nh thÈm
®Þnh d ù¸n ®Çu t bao giê còng ph ¶i ®îc tiÕ n h µnh theo m éttr×nh tù nhÊt®Þnh gåm 2 bíc: thÈm ® Þ n h
s¬ bé vµ thÈm ® Þ n h chÝnh .
Bíc thÈm ® Þ n h s¬ bé.
- Khi tiÕp nhËnhå s¬, c¸n bé tÝndông ph ¶ i kiÓm tratÝnh hîp ph¸p vµ tÝnh ®Çy®ñcñahå s¬ dù
¸n ®Ócã thÓyªu caaufchñ®Çut bæxung hoµn, tÊtkÞp thêi.
- Sau ®ã c¸n bé t×m hiÓu uy tÝn ngêi lËpdù ¸n, nÕu lµ®¬n vÞthiÕt kÕ th× cÇnt×m hiÓu kinh
nghiÖm cñahä trongviÖcluËnchøng kinh tÕ cñac¸c dù ¸n cïng lo¹i, cßn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp
s ¶n suÊtth× ph ¶ i xem hä cã ph ¶ i lµnh÷ng nhµ s ¶n suÊtcã uy tÝnvµ thµnh c«ng trªn thÞtr-
êng hay kh«ng ?
44

45. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
- TiÕ ptheo c ¸n b é tÝn d ôngs Ï tiÕ n h µnh tiÕ n h µnh tiÕ p xóc víi chñd ù¸n vµ c ¸c ®¬n vÞgióp viÖc
cñahä®Ót×m ra ®énglùc th óc ®ÈydoanhnghiÖp®ÒxuÊt ù¸n.
d
- Cuèicïng,c ¸n b és Ï xem xÐ thiÖntrêng vµ hiÖntr¹ng cñadoanhnghiÖp,tõ®ã®èi chiÕ uvµ kiÓm
tra sèliÖu t×nh h ×nh tµi chÝnh,t×nh h ×nh s ¶n suÊtkinh doanh ghi trong hå s ¬ d ù¸n ®Ócã
nh ÷ng ®iÒuchØnhkÞp th êi (nÕ ucÇn).
Bíc thÈm ® Þ n h chÝnh thøc.
A.ThÈm ®Þnh vÒdoanh nghiÖp vay vèn.
1. ThÈm®Þnh phi tµi chÝnh.
Môc®Ých cñaviÖcNg©n hµng thÈm®Þnh doanh nghiÖp vayvènlµ®Óxem xÐt chñ®Çut cã nguyÖn
väng còng nh kh ¶ n¨ng tr¶ nî cho Ng©n hµng hay kh«ng khi thÈm ®Þnh chñ ®Çu t cÇn xem xÐt nh÷ng vÊn
®Òsau. Xem xÐt nguyÖnvängcñachñ®Çut. NguyÖnväng cñachñ®Çut cã chÝnh ®¸ng kh«ng ?
Xem xÐt vÒc¸ch ph¸p nh©n cñachñ®Çut nh: quyÕt ®Þnh thµnh lËp,giÊyphÐp kinh doanh, quyÕt
®Þnh bæ nhiÖm gi¸m ®èc,kÕ to¸n tr ng, biªn b ¶ n bÇu héi ®ång qu ¶n trÞ,®ÒulÖho¹t ®éngÉ §ÓbiÕt chñ
ë i
doanh nghiÖp cã kh ¶ n¨ng chÞu tr¸ch nhiÖm trc ph¸p luËthay kh«ng.
í
Ph©n tÝchvÒuy tÝncñachñ®Çut. Uy tÝncñachñ®Çut rÊtquan trängvÒnh÷ng ngêi chñ®Çut cã
uy tÝnlín hä s½n sµng t×m ®ñmäi c¸ch ®Ótr¶ nî Ng©n hµng. C¸c quan hÖcñachñ®Çut ®· vµ®ang cã víi
c¸c doanh nghiÖp kh¸c, víi c¸c Ng©n hµng kh¸c vµ víi Ng©n hµng m ×nh.
Khi ®¸nh gi¸ nh÷ng vÊn®Ònµy, cÇn ph ¶ i tiÕn hµnh mét c¸ch chÝnh x¸c nÕu ®¸nh gi¸ sai ®èi tîng
kh¸ch hµng th× sÏ lµm gi ¶ m nh÷ng kh¸ch hµng cã mèi quan hÖ tètvíi Ng©n hµng hoÆcNg©n hµng sÏ kh«ng
thu håi ®îc kho ¶n nî vaykhi cho kh¸ch hµng lµm ¨n kh«ng cã hiÖu qu ¶ vay.
2.Ph©n tÝcht×nh h×nh ho¹t ®éngs ¶n xuÊtkinh doanh vµ t×nh h×nh tµi chÝnh cñadoanh nghiÖp
* §¸nh gÝa t×nh h×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh.
45

46. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Quac ¸c sè liÖu th èng k ª, b ¸o c ¸o quyÕ tto ¸n h µng n ¨m cña doanh nghiÖp(ÝtnhÊtlµ 3 n ¨m trë vÒ
®©y)c ¸n b étÝn d ôngph ¶i ®a ra nhËnxÐ tvÒc ¸c m Æt
sau:
QuanhÖvayvèn vµ uy tÝn cñadoa nghiÖptr nh ÷ngn¨m gÇn®©y.
nh ong
T ×nh h ×nh ho ¹t®éng s ¶n xuÊtkinh doanh cãæn ®Þnh l u d µi ®îc kh «ng?(VÒli nhuËn,doanh sè
© î
b ¸n, m øct¨ng li nhuËnh µnh n ¨m ?T ×nh h ×nh kiÓm so ¸tcßn n î).
î
ChiÒuhíng ph¸ttriÓn cñadoanhnghiÖpnh t nµo (§i lªn hay®i xuèng)nguyªn nh©n?Vèn kinh doanh cã
hÕ
®¶m b ¶o vµ t¨ng trëng kh «ng?T ×nh h ×nh s ö d ông tµi s ¶n cñadoanh nghiÖp nh thÕ nµo?Khãkh ¨n hiÖn
naydoanhnghiÖp?
§ÆcbiÖt®èi víi s ¶n phÈm doanh nghiÖp lùa chän ®Çu t trong d ù¸n cÇnph ¶i ®¸nh gi¸ kü qui m «
s ¶n xuÊtchÊtîng s ¶n phÈm ,kh ¶ n ¨ng ti ªu th ôm øc®éc ¹nh tranh.
, l
Cuèicïng Ng©nh µngtiÕ n h µnh ph©ntÝch n ¨ng l c tµi chÝnhcñachñ®Çut nh »m thÊy®îc kh ¶ n ¨ng
ù
tù c©n ®èi c ¸c nguåntiÒn cãthÓs öd ông®Óchi tr¶ khi cÇnthiÕ t.
* Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp:
C¨n cø vµo c¸c v¨n b ¶ n, sè liÖu vÒt×nh h×nh s ¶n xuÊtvµ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp nh quyÕt
to¸n tµi chÝnh, ®Þnh kú ®îc duyÖt,b ¶ ng tæng kÕt tµi s ¶n, b¸o c¸o lç l·i, biªn b ¶ n kiÓm kª vµ trÝch nép
khÊu hao, c¸c sè liÖu vÒt×nh h×nh tµi chÝnh kh¸c ®Óx©y dùng ®îc kh ¶ n¨ng cña doanh nghiÖp nh: Vèn
kinh doanh c㮶 m b ¶ o vµ t¨ng tr ng hay kh«ng?Qu ¶n lý tµi s ¶n(t×nh h×nh xö dông tµi s ¶n cè®Þnh,tµi
ë
s ¶n lu ®éng nh thÕ nµo? t×nh h×nh kho tµng, m¸y mãc, nhµ xëng, thiÕt bÞ ra sao?)Ph©n tÝch hiÖu qña tµi
chÝnh: x¸c ®Þnh c¸ hiÖu qña vÒtµi chÝnh, kh ¶ n¨ng thanh to¸n, hiÖu qña kinh doanh, t×nh h×nh thùc hiÖn
ng©n s¸chÉ
Sau ®©ylµnhng chØtiªu cô thÓmµ c¸n bétÝndông cÇnph¶i thÈm®Þnh.
46

47. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
+Kh¶ n¨ng tù c©n®èi vÒtµi chÝnhcñadoanhnghiÖp®Ó®¸p øngc¸c kho¶n nî ph¶i th«ngqua
c¸c chØtiªu: hÖsètµi trî vµ n¨nglùc ®i vay.
HÖè s Nguå v n hiÖ cãcñ doa nghiÖ
n è n a nh p
=
t i tî
µr T ngnguå v n cñ doa nghiÖ ® ngsödô
æ n è a nh p a ng.
Trong®ã:NguånvènhiÖncãcñadoanhnghiÖplµ vèntù cã.
TængnguånvèndoanhnghiÖp®angsödôngbaogåmtængtµi s¶n nî cñadoanhnghiÖp.
HÖsètµi trî kú nµy mµlín h¬n kú tríc vµ lín h¬n 0,5 lµ tèt. NãthÓhiÖndoanhnghiÖpcã sùtù chñ
caovÒtµi chÝnh.
N¨nglùc ®i vay: Lµkh¶ n¨ngxin vayvèncñamétdoanhnghiÖp.MétdoanhnghiÖpcãkh¶ n¨ngtùchñ
tµi chÝnhcaothêngcãn¨nglùc®i vayvèn.
N¨ng l c
ù Nguå v n hiÖ cãcñ doa nghiÖ
= n è n a nh p
®vy
i a Vn t ­ ê xuyªn.
è h ng
+ Kh¶ n¨ng thanhto¸n cñadoanhnghiÖp:Lµlîng tiÒncã thÓcã ®Óchi tr¶ c¸c kho¶n nî baogåm:
nî vay Ng©nhµng,nî kh¸chhµng,nî c¸n bé c«ngnh©nviªn. Trongmétthêi ®iÓmnhÊt®Þnh.Kh¶ n¨ngthanh
to¸n liªn quantíi tængsèvèncã thÓcã baogåm:TiÒnmÆt,vènvay hoÆcnh÷ng tµi s¶n cã thÓb¸n thu tiÒn
ngaymétc¸chdÔdµng®Óthanhto¸n c¸c kho¶n nî cÊpb¸ch.
Kh¶ n¨ng thanhto¸n ®îc ph¶n ¸nh trªn b¸o c¸o tµi chÝnhvµ b¶n dù kiÕnlu©nchuyÓntiÒnmÆt.
Nã®îc ®¸nh gi¸ dùatrªn 3 chØtiªu: Kh¶ n¨ng thanhto¸n chung,kh¶ n¨ng thanhto¸n nhanh,vµ kh¶ n¨ng
thanhto¸n cuèicïng.§©y lµ nhãmchØtiªu tËptrungsùchóý nhiÒunhÊtcñaNg©nhµng.Bëi v× th«ngqua®ã,
Ng©nhµngcãthÓbiÕt®îc sètiÒndoanhnghiÖpdïng®Óthanhto¸n vµ sètiÒndoanhnghiÖpph¶i thanhto¸n.
47

48. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
48

49. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
T×nhh×nhs¶n xuÊtkinhdoanhcñadoanhnhgiÖptõ n¨m2000- 002
2
C¸cchØtiªu §¬n vÞtÝnh N¨m2000 N¨m2001 N¨m2002
I. T×nhh×nhs¶n xuÊtkinhdoanh
1.Gi¸ trÞ tængs¶n lîng
2.Gi¸ trÞ s¶n lînghµngho¸ tiªu thô
- S¶n phÈmA
- S¶n phÈmB
3. Tængchi phÝ
4. KÕtqu¶ SXKD
II.T×nhh×nhtµi chÝnh
1.Vèntù cã
2.Vènhuy®éng
3.Vènvay
- Vayng¾nh¹n
- Vaytrung-dµi h¹n
4.C¸ckho¶n ph¶i thu
Trong®ã: nî khã®ßi
5.C¸ckho¶n ph¶i tr¶
6.Tængtµi s¶n lu ®éng
8.Sèlînglao ®éng
9.ThunhËpb×nh qu©n
III. C¸cchØtiªu kinhtÕ.
+ Kh¶ n¨ng thanhto¸n chung:Lµ chØtiªu tænghîp ph¶n ¸nh t×nh h×nh vÒkh¶ n¨ng thanhto¸n
cñadoanhnghiÖp
S tiÒ d g® th n to
è n ïn Ó a h ¸n
K ¶ n gth n to c u g
h ¨n a h ¸n h n =
S tiÒ d a hn h pp ¶ i th n to
è n o n g iÖ h a h ¸n
Trong®ã:
49

50. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
SètiÒn®Óthanhto¸n gåmvènb»ngtiÒnvµ c¸c kho¶n cãthÓchuyÓnho¸ thµnhtiÒn(c¸c kho¶n
ph¶i thu, thµnhphÈm,hµngho¸ tån kho ®· lo¹i trõ c¸c kho¶n nî khã ®ßi vµ hµngho¸ ø ®ängchËmlu©n
chuyÓn,kÐm,mÊtphÈmchÊt)
 SètiÒndoanhnghiÖpph¶i thanhto¸n gåmc¸c kho¶n ph¶i tr¶ ngêi b¸n, ng mua,c¸c kho¶n
êi
ph¶i tr¶ c«ngnh©n,c¸c kho¶n nî Ng©nhµng,nî c¸c tæchøckinhtÕ,c¸c kho¶n ph¶i tr¶ kh¸c.
K¶ n g
h ¨n V nb gtiÒ +C kh ¶ np ¶ i th n ¾ h vµc kh n gp ¶ i th Ta hto n a h
è »n n ¸c o h u g n ¹n ã ¶ ¨n h u h n ¸n h n
=
C kh ¶ nn ® nh
¸c o î Õ ¹n
C¸c hÖsèh¬n 1 lµ b×nh thêngvµ cµngcaocµngtèt. NÕunháh¬n mét lµ kh¶ n¨ng thanhto¸n yÕu
vµcµngnhácµngyÕu.RiªnghÖsèkh¶ n¨ngthanhto¸nnhanhlín h¬n 0.5lµ tèt.
Cªn lÖhtûg vµ
h h c i¸
T s nc
µi ¶ ã T s nth u
µi ¶ iÕ
+ + c Øs g c ­ a xö
h è i¸ h
l­ u® n
ég c êxölý
h
lý
K¶ n g
h ¨n =
Tcèc g
T u i ïn C kh ¶ n n
¸c o î
N n ¾ h N© h gvµc
î g n ¹n g n µn ¸c
+ p ¶ i tr¶
h
tæ h ckin d a hkh
c ø h o n ¸c
NÕu sènµynháh¬n1 th× t×nhh×nhtµi chÝnhcñadoanhnghiÖprÊtxÊu.
hÖ
- C¸c chØtiªu vÒsinhl·i: Ngoµi c¸c chØ tiªu ®· ®îc xemxÐt trongb¶ng kÕt qu¶ s¶n xuÊtkinh
doanhvµ tµi chÝnhcñadoanhnghiÖp,chóngta cÇnquant©mmétsèchØtiªu sau:
Da hlîi
on =L n u ns uth Õ
îi h Ë a u
vèn T n tµi s nc .
æg ¶ ã
50

51. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
§©y lµ chØtiªu ®Ó®¸nh gÝa xemdoanhnghiÖpbá ra 1 ®ångtµi s¶n cã sÏ t¹o ra ®îc bao nhiªu
®ånglîi nhuËnrßng.C¸cdoanhnghiÖpthêngdïngchØtiªu nµy®Ósos¸nhvíi chi phÝvèn(l·i tiÒnvay)khi xem
xÐt c¬ cÊucñam×nh®Ósödôngnguånvaycãlîi h¬n haykinhdoanhvèntù cãlîi h¬n.
Da hth
on u
T n tµi s nc
æg ¶ ã
§©ylµ chØtiªu ®ÓdoanhnghiÖp®¸nhgi¸ kh¶ n¨ngkinhdoanhkhi bára mét®ångtµi s¶n cãsÏ t¹o ra
baonhiªu ®ångdoanhthu.
Bªn c¹nh viÖc®¸nh gÝakh¶ n¨ng tù c©n®èi tµi chÝnhvµ kh¶ n¨ng tù thanhto¸n, viÖcx¸c ®Þnh
c«ngnî ®ßi hái sù thÈm®Þnhcñac¸n bé tÝn dông:C¸n bé tÝn dôngph¶i xemxÐt vµ ®¸nh gi¸ t×nh h×nh
quanhÖthÈm®Þnh,t×nh h×nh thanhto¸n víi ngêi mua,ngêi b¸n vµ t×nh h×nh thùchÖnnghÜavô víi ng©n
s¸ch nhµ níc cña®¬n vÞ xin vay vèn®Ótõ ®ã ®¸nh gi¸ tÝnhtrungthùcvµ hiÖuqu¶ kinh doanhcñakh¸ch
hµng,uy tÝntrongquanhÖthanhto¸n.
ThÈm®Þnhvµ ph©ntÝchchu®¸o phÇntrªn ®©y sÏ gãpphÇn®¶m b¶o c¬ sëv÷ng ch¾c®Ódù
¸n ®îc ®Çut cã hiÖuqu¶ vµ ®¬n vÞ cã kh¶ n¨ng tr¶ nî Ng©nhµngtheo camkÕt. B¶n thÈm®Þnhnµy
chÝnhlµ c¬ së®Óc¸n bé thÈm®ÞnhtiÕptôc thÈm®ÞnhvµophÇnquanträngnhÊt.ThÈm®Þnhdù ¸n ®Çut.
NÕuë phÇnnµy Ng©nhµngkh«nghµi lßngvÒt c¸chcñangêi xin vay th× Ng©nhµngsÏ kh«ng®¸nhgi¸ tiÕp
c¸c yÕutè cßnl¹i.
B ThÈm ®Þnh dù ¸n®Çu t.
Mçi dù¸n lµ métm¾txÝchquanträngch¬ng tr×nh ph¸t triÓncñavïnghayl·nh thæ.MÆtkh¸c, viÖc
métdù ¸n ®îc ®Çut sÏ cã¶nh hëngkh«ngnhá®ÕnthÞtrêng,côthÓlµ t¸c ®éng®ÕncungcÇuhµngho¸, t¸c
®éng®Õnho¹t ®éngxuÊtnhËpkhÈukh¸c. V× vËyviÖcthÈm®Þnhdù¸n lµ rÊtquanträng.
51

52. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
C¸nbétÝndôngcÇnph¶i thÈm®Þnhnh÷ngnéi dungsau.
1.ThÈm®ÞnhkhÝac¹nhthÞtrêng
ThÞtrêngë ®©y baogåmc¶ thÞ trêng®Çuvµo vµ thÞtrêng®Çura chos¶n phÈmcñadù ¸n. Víi
thÞtrêng®Çuvµo,cÇnkiÓmtra ph©ntÝchkh¶ n¨ngcungcÊpnguyªnvËtliÖuchodù¸n (chÝnh,phôtrongvµ
ngoµi níc). §èi víi nh÷ng nguyªn vËtliÖumangtÝnhthêi vô, cÇntÝnhto¸n dù tr÷ hîp lý ®Ó®¶m b¶o cung
cÊpthêngxuyªn tr¸nh l·ng phÝkh«ngnªn qu¸ phôthuécvµométnhµcungcÊp®Ótr¸nh bÞÐpgi¸. CòngcÇn
xemxÐt nguåncungcÊp,®iÖn,níc, lao ®éng…Nãi tãml¹i theoyªu cÇucñadù ¸n, x¸c ®Þnhc¸c nh©ntè ¶nh
hëng (vÝ dô tÝnhthêi vô, ®iÒukiÖngiao th«ng…),trªn c¬ së ®ã chØra ®îc sù ®¶m b¶o vµ phï hîp hay
kh«ngcña c¸c ph¬ng ¸n, xö lý nh©ntè ®ã. Bªn c¹nh ®ã, thÈm®ÞnhthÞ trêng tiªu thô s¶n phÈmdÞchvô
còngph¶i ®îc thùchiÖnmét c¸ch chÆtchÏ, khoahäcbëi ®©y lµ kh©uhÕtsøcquanträngcã ¶nh hëngtrùc
tiÕptíi sùthµnhb¹i cñadù¸n.
CÇnph©ntÝch ®¸nh gi¸ quanhÖcungcÇuvÒs¶n phÈmdÞchvô ®Çura cña dù ¸n t¹i thêi ®iÓm
hiÖnt¹i vµ t¬ng lai, x¸c ®ÞnhthÞ trêng chñyÕucña s¶n phÈm,so s¸nh gi¸ thµnhs¶n phÈm,gi¸ b¸n s¶n
phÈmcñadù ¸n cíi gi¸ c¶ thÞtrênghiÖnnay, t¬ng lai dù b¸o nh÷ng biÕn®éngvÒgi¸ c¶ thÞtrêngtrongn-
íc, ngoµi níc …Nghiªn cøukh¶ n¨ng tiªu thô s¶n phÈmcïnglo¹i trongthêi gian qua, c¸c hîp ®ångtiªu thô,
baonhiªu s¶n phÈm c¸c v¨n b¶n giaodÞchvÒs¶n phÈm ®¬n ®Æthµngbiªn b¶n ®µmph¸n…
cïng nh
Nh»m®¸nhgi¸ kh¶ n¨ng tiªu thô s¶n phÈmdù ¸n còngnh c¸c nh©ntè t¸c ®éng,trªn c¬ sëquyÕt
®Þnhquym«®Çut, lùa chänthiÕtbÞ,c«ngxuÊtthÝchhîp
Ph©ntÝchdù ®o¸n thÞtrênglµ c«ngviÖchÕtsøcphøct¹p nhng quanträng.§Ócã ®îc nh÷ng ®¸nh
gi¸ toµn diÖn,chÝnhx¸c vÒkhÝac¹nh nµy cÇnph¶i thu nhËp®Çy®ñ th«ng tin, cã sù kÕt hîp, t×nh h×nh
thùctÕvíi sèliÖuthèngkª còngnhc¸c chÝnhs¸chcñanhµníc, ngµnhvµ ®Þaph¬ng vÒc¸c vÊn®Òliªn quan.
2. ThÈm®ÞnhkhÝac¹nhc«ngnghÖkü thuËt.
52

53. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
Ph©ntÝchquym«dù ¸n c«ngnghÖ,trangthiÕt bÞnh»mthÊy®îc sùphï hîp cñadù ¸n víi sùtiªu thô
s¶n phÈmcòngnhsödôngtrangthiÕtbÞhîplý. §¸nhgi¸ tÝnhh÷u hiÖucñathiÕtkÕdù ¸n. §ÓcãthÓcã®Çu
ra nhdùkiÕn,nh÷ngyÕutè rñi ro, bÊt®ÞnhtrongthiÕtkÕdù¸n vµ c¸chgi¶i quyÕtho¹chqu¶n lý, kiÓmtra
tÝnhhîplý cñanéi dung,tiÕn®éc¸c h¹ngmôctrongx©ydùngc¬ b¶n…
§©y lµ mét c«ngviÖcphøct¹p ®ßi hái ph¶i cã c¸c chuyªn viªn kü thuËtchuyªn s©uvÒtõng khÝa
c¹nhkü thuËtcñadù ¸n.ThÈmdÞnhmÆtnµy nh»mtr¶ lêi c©uhái liÖudù ¸n cãthÓthùchiÖnvÒmÆtkü thuËt
haykh«ng?Møc®éc«ngnghÖkü thuËttrongviÖc®¹t ®îc môctiªu dùkiÕnvÒs¶n phÈmdÞchvô.
3.ThÈm®ÞnhkhÝac¹nhtæchøc,qu¶n lý:
§©y lµ c«ngviÖccÇnthiÕtbëi chóngta hiÓurâ tÇm quanträngcñac«ngt¸c tæchøc,qu¶n lý trong
bÊtkú lÜnhvùcho¹t ®éngnµo,víi dù¸n ®Çut, nãt¸c ®éng®ÕntiÕn®éthùchiÖndù¸n vµ kiÓmso¸t quym«,
ph¹mvi dù ¸n…§iÒu®ã ®ßi hái ph¶i kiÓmtra, xemxÐt vÒsèlîng, chÊtlîng lao ®éngxemcã thÓ®¸p øng
choviÖcvËnhµnhcã hiÖuqu¶ kh«ng,®¸nhgi¸ tÝnhhîp lý cñabé m¸y qu¶n lý hµnhchÝnh,hÖthèngphßng
ban,ph©nxëng.
ThÈm®ÞnhvÒmÆtlùa chän®Þa®iÓmx©y dùngdù ¸n: ®ÓxemxÐt ®Þa®iÓmx©y dùngxem®Þa
®iÓmx©ydùngdù¸n cãthuËntiÖnhaykh«ng?
4.ThÈm®ÞnhkinhtÕ– x· héi
§©y lµ mét néi dungmµc¸c c¬ quanqu¶n lý nhµníc rÊt quant©m, xemxÐt lîi Ýchmµdù ¸n mang
l¹i chonÒnkinh tÕ vµ t×m c¸ch tèi ®a ho¸ lîi Ých®ã. Nguyªn t¾c thÈm®Þnhcòng gièngnh thÈm®Þnhtµi
chÝnh,®ãlµ sos¸nhgi÷a lîi Ýchvµ chi phÝcñadù¸n. Song®iÓmkh¸c biÖtë ®©ylµ quanniÖmvÒlîi Ýchvµ
chi phÝtrªn gãc®é x· héi: lîi Ýchvµ nh÷ng ®ãnggãpthùcsùcñadù ¸n vµophóclîi chungcñaquècgia, chi
phÝlµ nh÷ng kho¶n tiªu haonguånlùc thùcsùcñanÒnkinhtÕ. Do®ã khi lÊynh÷ng chi tiªu tõ thÈm®Þnh
tµi chÝnhph¶i cãnh÷ng®iÒuchØnhnhÊt®ÞnhvÒgi¸ tÝnhto¸n, vÒthuÕ… c¹nh®ãph¶i ®¸nhgi¸ mét
Bªn
53

54. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
c ¸ch ®Çy®ñ, ngiªm tóc t¸c ®éng cñam «i trêng - xem m øc®é g©y « nhiÔm m «i trêng cã thÓchÊpnhËn®îc
haykh «ngvµkh ¶ n¨ng, gi¶i ph¸p c ¶i t Önnh»m híngti m ét ùph¸ttriÓnbÒnv÷ng.
hi í s
5.ThÈm®ÞnhkhÝac¹nhtµi chÝnh:
ThÈm ®Þnh tµi chÝnh nh »m ®¸nh gi¸ kh ¶ n ¨ng sinh l i ®Ónh »m ®¸p øng c ¸c nghÜavô tµi chÝnh
ê
cñad ù¸n, th «ng quaviÖct ngh îp c ¸c biÕ ns ètµi chÝnhkÜthuËt®· ®îc tÝnh to ¸n trong phÇnthÈm ®Þnhtríc
æ
®Ó®a ra nh ÷ng s èliÖu ®Çuvµo cho viÖctÝnh to ¸n hiÖuqu ¶ kinh t x · h éi.
Õ
Sau5 bíc thÈm ®Þnh trªn Ng©nh µng s Ï®i vµo thÈm ®Þnh tµi chÝnhd ù¸n ®Çu t víi c ¸c néi dung cô
thÓsau:
Thø nhÊt:
+X ¸c ®Þnhtængnhu cÇuvÒvèn®Çut bao gåm vÒvèncè®Þnh vµ vènlu ®éng.
+X ¸c ®ÞnhphÇnvènmµ Ng©n hµng cÇntµi trî.
+ X¸c ®ÞnhtiÕn ®écÇnbá vèn.
Khi mét dù ¸n ®Çut mang ® Õn Ng©n hµng xin vayvèn th× dù ¸n ®Çut ®ã®· ®îc nhÒu cÊp, ngµnh
phª duyÖt.Tængvèn ®Çut ®îc x¸c ®Þnh. Tuy nhiªn, ng©n hµng vÉntiÕn hµnh xem xÐt laÞitrªn c¬ së nh÷ng
kÕt qu ¶ thÈm ®Þnh kh¸c cña Ng©n hµng. §Òu nµy rÊtquan träng v× vèn ®Çu t sÏ gióp cho c¸c dù ¸n thùc
i
hiÖn mét c¸ch thuËnlîi, n©ng cao hiÖu qu ¶ dù ¸n ®Çut.Vèn ®Çut thiÕu sÏ g©y khã kh¨n cho ho¹t ®éng ®Çut.
Ngîc l¹i thõavèn ®Çut sÏ g©y l·ng phÝ vèn lµm gi ¶ m hiÖu qña cñadù ¸n. Tængvèn ®Çut ®îc x¸c
®Þnhtrªn tængc¸c chi phÝ:
Ý Chi phÝ lËp dù ¸n.
- Chi phÝ thuª gia s t vÊnso¹n th ¶o.
- Chi phÝ mua th«ng tin, tµi liÖu.
54

55. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
- Chi phÝkh ¶o s ¸tth ¨m d ß.
- Chi phÝh µnh chÝnh.
Ý Chi phÝ ®Çu t tµi s¶n cè ®Þnh.
- Chi phÝ x©y dùng nhµ xëng.
- Chi phÝ mua m¸y mãc.
- Chi phÝ l¾p ®Æt,vËnhµnh ch¹y thö.
-Chi phÝ thuª chuyªn gia, c«ng nghÖ.
Ö Chi phÝ tµi s¶n lu ®éng.
Trªn c¬ së vèn®Çut ®ãNg©n hµng xem xÐt c¸c nguån tµi trîcho dù ¸n ®Çut.Métdù ¸n ®Çut cã hai
nguån cung cÊpchÝnh:
- Nguån bªn trongdo chñ dù ¸n cung cÊp.
- Nguån bªn ngoµi:
+Tõ nhµ níc.
+Tõ NHTM.
+Tõ c¸c nguån kh¸c.
Ng©n hµng xem xÐt, x¸c ®Þnh sè vèn ®Çu t cho vay vµ mét ®Òu quan träng n÷a NHTMph ¶ i xem
i
xÐt l¹i tiÕn ®é bá vèn theo tiÕn ®é thi c«ng x©y l¾pÉ cã®óng lÞch tr×nh ®· ®Òrahay kh«ng? Vµ Ng©n
hµng còng sÏ x©y dùng ®îc mét lÞchtr×nh cho vaycñam ×nh phï hîp víi yªu cÇuvµ tiÕn ®ébá vèncñadù ¸n.
Thø hai: KiÓm trax©y dùng doanh thu vµ lîi nhuËncñadù ¸n.
ThÈm ®Þnh tÝnh chÝnh x¸c, hîp lÝ, hîp lÖcñab ¶ ng dù trï tµi chÝnh. C¬ së®Óxem xÐt lµ dùa trªn
néi dung cña luËnchøng tµi chÝnh kinh tÕ kÜ thuËt,dùa trªn c¸c chØ tiªu, ®Þnh møc kinh tÕ kÜ thuËtcña
55

56. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
ngµnh ®ã do nhµ níc ban h µnh hoÆcc ¸c c ¬ quan chøn ¨ng c«ng b è vµ d ùatrªn c ¸c kÕ tqu ¶ thÈm ®Þnh c ¸c
m ÆtthÞ trêng,kÜ thuËttæ chøckinh t kÜ thuËtcñangµnh Ng©n h µng ®ÓthÈm ®Þnh chÝnh x ¸c, h îp lÝ cña
Õ
b ¶ng b ¶ng d ùtrï tµi chÝnh.
+ Xem xÐ ttÝnh to ¸n c ¸c b ¶ng tµi chÝnh.
+ B ¶ng d ùtrï chi phÝs ¶n xuÊtn ¨m .
+ B ¶ng d ùtrï doanhthu lç l·i.
+ B ¶ng d ùtrï c©n ®èi kÕ to ¸n.
+ B ¶ng d ùtrï c©n ®èi thu chi.
C ¸c b ¶ng nµylµ c ¬ sëcho NHTMth ùc hiÖnc ¸c ph©n tÝch tµi chÝnhvµ tÝnh to ¸n c ¸c l ångtiÒn n ªn
u
®îc xem xÐ tkÜlìng,h îp lÝ, chÝnhx ¸c.
VÊn®Òxem xÐ tvµ®¸nh gi¸ c ¬ cÊunguånvèn lµ h îp lÝ haykh «ng cßn tu ú thuécvµo tÝnh chÊtvµ
®iÒu kiÖn th ùc t cñad ù¸n. H ¬n nãcßn chÞu¶ nh hëng trùc tiÕ p b ëi hiÖu qu ¶ cñakh ¶ n ¨ng tr¶ n î cñad ù
Õ
¸n.
Thø ba: §¸nh gi¸ hiÖu qu ¶ kinh tÕ cñadù ¸n ®Çut.
§¸nh gi¸ hiÖu qu ¶ kinh tÕ cñadù ¸n chñ yÕu th«ng qua mét sè chØtiªu sau: NPV, IRR. Ngoµi racon
c¨n cøvµo mét sè th«ng sè kh¸c nh: thêi gian hoµn vèn,®Óm hoµ vèn. . .
i
Thø t: X¸c ®Þnh b ¶ ng lÞchtr×nh thu gèc vµ l·i.
Thø n¨m: Tænghîp vµ®a rakÕt qu ¶ thÈm®Þnh, lËpb¸o cÊothÈm®Þnh tr×nh l·nh ®¹o.
Tãm l¹i, mét quy tr×nh thÈm®Þnh dù ¸n ®Çut hoµn chØnh yªu cÇuph ¶ i ®¶ m b ¶ o tiÕn hµnh ®Çy
®ñ c¸c bíc thÈm ®Þnh doanh nghiÖp vayvèn. Qu¸ tr×nh nµy ®ßi hái sù cè g¾ng cñac¸n bé tÝn dông kÕt hîp
víi c¸c kiÕn thøcvµ tr×nh ®éhiÓu biÕt, kinh nghiÖm cñab ¶ n th©n.
56

57. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
K Õt luËn
ThÈm ®Þnhtµi chÝnhd ù¸n ®Çut chص m éttrong nh ÷ng kh ¸i c¹nh cÇnph ¶i tiÕ n h µnh xem
l
xÐ t®èi víi m çi d ù¸n tríc khi ra quyÕ t®Þnh®Çut, cho phÐ p ®Çut d ù¸n, ®ÆcbiÖtd íi gãc ®é NHTM- nhµtµi
trî ln.
í
Sauth êi gian nghiªn cøu vµ ®îc viÕ tchuyªn ®Ò“thÈm ®Þnh tµi d ù¸n ®Çu t cñaNHTM",em
nhËnthÊyr»ng nh ÷ng kiÕ n thøc®îc biÕ tvµ®îc viÕ tqu ¶ th ùc r th ¹n hÑp vµ cßn nhiÒubÊtcËp.Nhng sùph ¸t
Ê
triÓn cñangµnhNg©nh µngnãi chungvµ c«ng t¸c thÈm ®Þnhnãi ri ªng ph ¶n ¸nh tr×nh ®éph ¸ttriÓn cñanÒn
kinh tÕ . Tr ®iÒu kiÖn kinh t cñachóngta nh hiÖn nay cha th Ých øng víi nh ÷ng ph¬ng ph ¸p thÈm ®Þnh
ong Õ
ti ªn tiÕ n, nhng kh «ng h ¼n lµ chóng ta b á quanh ÷ng ph¬ng ph ¸p thÈm ®Þnh ®ã m µ cÇn ph ¶i n¾m v÷ng
nh »m ®¸p øngnhu cÇutrong t¬ng l
ai.
Chñ®Ònghiªn cøu nµykh «ngph ¶i lµ hoµntoµn m íi, songnãl «n lµ vÊn®ÒcÊpthiÕ tvµ lµ
u
sù quan t©m h µng ®Çu trong qu ¸ tr×nh kinh doanh cña Ng©n h µng nãi ri ªng vµ cña to µn nÒn kinh t nãi
Õ
chung.Tõnh ÷ng kiÕ n thøc ®· ®îc t ng h îp vµ ph©n tÝch ®· ®îc d iÔn gi ¶ i th µnh b µi viÕ t, do ®ã b µi viÕ t
æ
chøa®ùngnh ÷ng kiÕ n thøcc ¬ b ¶n ®îc häc t¹i trêng vµ th ùc tiÔn,b ªn c¹nh ®ã lµ nh ÷ng ®ÒxuÊtm angtÝnh
chñquan ®îc xuÊtph ¸ttõ ph¬ng ph ¸p nghiªn cøu t duy biÖn chøng,®îc g¾n víi th ùc tiÔn cñahÖth èng Ng©n
h µngViÖtNam .
§Òtµi cñal Ënv¨n tuy kh ¸ h ¹n hÑp songr tcãý nghÜab ëi tÝnh phøct¹p còngnh tÇm quanträng cña
u Ê
thÈm ®Þnhtµi chÝnhd ù¸n ®Çut ®èi víi ho ¹t®éngcñaNHTM.
KÝnhm ong®îc sùgióp ®ì cñathÇy.
Em xin ch ©n thµnh c¶m ¬n!
Danh môc tµi liÖu tham kh¶o
57

58. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
1. TiÒntÖng©nhµngvµ thÞtrêngtµi chÝnh
Federics.mishkin
2. NgiÖpvôNg©nhµngth¬ng m¹i
Lª v¨n T(chñbiªn)
3. Gi¸otr×nh tµi chÝnhdoanhnghiÖp
KhoaNg©nhµng- Tµi chÝnh§HKTQD
4. LËpvµ qu¶n lý dù¸n ®Çut
Tr §HKTQD
êng
5. T¹pchÝNg©nhµng,T¹pchÝThÞtrêngTµichÝnh
6. TµiliÖuthamkh¶o kh¸c
58

59. Chuyªn ®Ò thùc tËp TrÇn Ngoc Ninh - TCDN 41B
môc lôc
Lêi nãi ®Çu...................................................................................................................................................1
1. ®Çut vµ thÈm®Þnh dù ¸n ®Çut...................................................................................................................2
1.1. §Çu t vµ dù ¸n ®Çu t........................................................................2
1.1. 1. Ho¹t ® é ng ®Çu t..........................................................................................................................2
1.1.2. Dù ¸n ®Çu t......................................................................................................................................3
1.2. C¸c ®Æc trng c¬ b¶n cña ho¹t ®éng ®Çu t................................6
1.3. ThÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t.................................................................7
1.3.1. Kh¸i niÖm, vai trß............................................................................................................................7
1.3.2. Sù cÇn thiÕt ph¶i thÈm ® Þ n h dù ¸n ®Çu t..........................................................................9
2. Ph¬ng ph¸p thÈm®Þnh tµi chÝnh dù ¸n ®Çut vµ c¸c nh©n tè¶ nh hëng..........................................................13
2.1. Ph ¬ng ph¸p thÈm ®Þnh tµi chÝnh dù ¸n ®Çu t.......................13
2.1.1. C¸c bíc thùc hiÖn thÈm ® Þ n h tµi chÝnh dù ¸n ®Çu t....................................................13
2.1.2. C¸c ph¬ng ph¸p södông; khi thÈm ® Þ n h dù ¸n ®Çu t......................................................14
2.2. C¸c nh©n tè ¶nh hëng ®Õn chÊt lîng thÈm ®Þnh ..................25
2.2.1. Nh ©n tè chñ quan.....................................................................................................................25
2.2.2. Nh ©n tè kh¸ch quan..................................................................................................................29
3. ThÈm®Þnh dù ¸n ®Çut cñang©n hµng th¬ng m¹i ........................................................................................30
3.1. Kh¸i qu¸t vÒ ng©n hµng th¬ng m¹i............................................30
3.1.1. Kh¸i niÖm vÒ ng ©n hµng th¬ng m¹i ....................................................................................30
3.1.2. Ho¹t ® é ng cña ng ©n hµng th¬ng m¹i .............................................................................32
3.2. ThÈm ®Þnh dù ¸n ®Çu t cña kh¸ch hµng .................................45
KÕt luË......................................................................................................................................................58
n
Danh môc tµi liÖutham kh ¶o .........................................................................................................................59
59