Rewolucje w Rosji
Narodziny państwa komunistycznego
Rewolucja 1905 r. – zapowiedź burzy
1. Sytuacja Rosji przed 1917 r.
 klęski w walkach w czasie I wojny światowej
 rozkład i demoralizacja armii
 załamanie się handlu i produkcji żywności
 nędza ludności cywilnej – robotników i
chłopów, strajki w fabrykach
 upadek autorytetu cara – zwłaszcza po
objęciu dowództwa armii i aferze Rasputina
1. Sytuacja Rosji przed 1917 r.
 Grigorij Jefimowicz Rasputin (ur.
1869 r. zm. 30 grudnia 1916) –
chłop rosyjski, rzekomy mnich,
faworyt rodziny cara rosyjskiego
Mikołaja II. Zdobył ogromny wpływ
na sytuację na dworze carskim.
Zamordowany przez spiskowców z
kręgów dworskich.
2. Rewolucja lutowa
 3 marca (23 lutego) 1917 r. - początek
demonstracji w Piotrogrodzie
 wojsko odmawia strzelania do protestujących
 zawiązuje się Tymczasowy Komitet Dumy
oraz Piotrogradzka Rada Robotnicza
 15 marca (2 marca) – car podpisuje akt
abdykacji – Rosja wkracza na drogę do
monarchii parlamentarnej
2. Rewolucja lutowa
 Mikołaj II Romanow, ur.
1868, cesarz rosyjski
1894–1917, syn
Aleksandra III;
sprowokował wojnę z
Japonią 1904–05; w
czasie rewolucji 1905–07
zmuszony do ograniczenia
samowładztwa.
2. Rewolucja lutowa
 powstaje Rząd
Tymczasowy z księciem G.
Lwowem na czele
 amnestia, zapowiedź
zwołania Zgromadzenia
Ustawodawczego
 rozpoczyna się okres
dwuwładzy
Książę Gieorgij J. Lwow
3. Okres dwuwładzy
 z jednej strony Rząd
Tymczasowy – wyłoniony
przez Dumę – drugim
premierem, od lipca
-Aleksander Kiereński.
 z drugiej strony rady
robotnicze i żołnierskie –
zdominowane przez
socjalistów
Aleksander Kiereński
3. Okres dwuwładzy
Posiedzenie Piotrogradzkiej Rady Delegatów – 1917 r.
4. Partie polityczne
 Kadeci, konstytucyjni demokraci, utworzona
1905, skupiająca zwolenników monarchii
konstytucyjnej; po przewrocie
październikowym główna siła opozycji
antybolszewickiej
 Eserowcy, socjaliści-rewolucjoniści, założona
1901 przez narodników; Rosja republiką
demokratyczną, w której dominowałaby klasa
chłopska
4. Partie polityczne
 Mienszewicy, rosyjscy socjaldemokraci;
1903–12 frakcja w Socjaldemokratycznej
Partii Robotniczej Rosji, następnie
samodzielna partia
 Bolszewicy, 1903–12 frakcja SDPRR,
następnie samodzielna partia, pod wodzą
Lenina dążąca do wprowadzenia w Rosji
dyktatury proletariatu
5. Przewrót bolszewicki
 16 kwietnia do Piotrogradu,
dzięki pomocy Niemców
wraca przywódca
bolszewików W. I. Lenin
 Lenin ogłasza tezy kwietniowe
– hasło zakończenia wojny,
konfiskaty ziemi
obszarników, cała władza w
ręce rad
Włodzimierz Lenin
5. Przewrót bolszewicki
 trzy próby
przeprowadzenia puczu
przez bolszewików
 największa w lipcu 1917 r.
kończy się fiaskiem
 Lenin zmuszony do
ucieczki do Finlandii
 kierownictwo bolszewików
w rękach Lwa Trockiego
5. Przewrót bolszewicki
 pogłębienie chaosu w Rosji, kolejne klęski na
froncie
 tzw. pucz generała Korniłowa kompromituje Rząd
w oczach armii
 bolszewicy opanowują Radę Piotrogradzką i
rozbudowują własną siłę zbrojną – Czerwoną
Gwardię
 21 (8) X potajemnie wrócił z Finlandii Lenin, który
przeforsował decyzję o przeprowadzeniu powstania
zbrojnego w stolicy
5. Przewrót bolszewicki
Odział Czerwonej Gwardii
5. Przewrót bolszewicki
 6/7 XI (24/25 X) - oddziały bolszewickie
opanowują całą stolicę
 Po aresztowaniu ministrów deputowani II
Zjazdu Rad proklamowali władzę rad,
zatwierdzili projekty Lenina (dekret o pokoju,
dekret o ziemi) i powołali pod jego
przewodnictwem rząd bolszewicki (Rada
Komisarzy Ludowych)
6. Dyktatura bolszewicka
 koncentracja na działaniach propagandowych
 Dekret o pokoju, odezwa uchwalona przez
II Zjazd Rad; wzywał narody i rządy państw
walczących w I wojnie światowej do podjęcia
rokowań pokojowych
 Dekret o ziemi, akt prawny uchwalony przez
II Zjazd Rad; znosił prywatną własność ziemi
i ustalał zasady jej użytkowania przez
chłopów.
6. Dyktatura bolszewicka
 Deklaracja praw narodów Rosji,
propagandowy akt prawny, wydany przez
Radę Komisarzy Ludowych; przyznawała
narodom Rosji prawo do samookreślenia się.
 Powołanie Czeka (Ogólnorosyjska
Nadzwyczajna Komisja do Walki z
Kontrrewolucją i Sabotażem), kierowanej
przez F. Dzierżyńskiego, która realizowała
politykę czerwonego terroru.
6. Dyktatura bolszewicka
Feliks Dzierżyński (ur. 11
września (30 sierpnia) 1877 r., w
Dzierżynowie, w Puszczy
Nalibockiej, zm. 20 lipca 1926 w
Moskwie) – polski i rosyjski
działacz socjalistyczny i
komunistyczny, szef pierwszych
sowieckich organów bezpieczeństwa
CzeKa, GPU i OGPU, symbol
terroru w rewolucyjnej i
porewolucyjnej Rosji.
6. Dyktatura bolszewicka
 rozpędzenie
Zgromadzenia
Ustawodawczego,
bolszewicy jedyną
partią polityczną
 utworzenie Armii
Czerwonej – I 1918 r.
 początek wojny
domowej
Plakat werbunkowy z 1920 r.
6. Dyktatura bolszewicka
 W nocy z 16/17
lipca 1918 r.,
wykonano rozkaz
kierownictwa
bolszewickiego
dotyczący
zamordowania cara
i jego rodziny
7. Wojna domowa
 trwała w latach 1917–22, walka bolszewików z
innymi ugrupowaniami politycznymi, z
narodami byłego Imperium Rosyjskiego oraz
tzw. obcą interwencją
 w 1919 bolszewicy odparli białogwardyjskie
oddziały admirała A.W. Kołczaka i generała A.
Denikina od Moskwy, a generała N. Judenicza
od Piotrogrodu
 w 1920 pokonali armię generała P. Wrangla na
Krymie
8. Komunizm wojenny
 polityka gospodarczo-społeczna bolszewików
w czasie wojny domowej w Rosji 1918–21
 wprowadzono centralne kierowanie produkcją
i dystrybucją towarów
 praktyczne wyeliminowanie pieniądza, przymus
pracy
 brutalne egzekwowanie obowiązkowych
dostaw żywności ze wsi doprowadziły do
powszechnego chaosu i głodu.
Podsumowanie
 30 XII 1922 utworzono Związek
Socjalistycznych Republik Radzieckich
(ZSRR) w składzie 4 republik: Rosyjska,
Ukraińska, Białoruska i Zakaukaska.
 Pod rządami Lenina i przywódców partii
bolszewickiej Rosja (a później ZSRR) stała się
państwem totalitarnym i pierwszym krajem
komunistycznym.
Co czytać?

Rewolucje w rosji

  • 1.
    Rewolucje w Rosji Narodzinypaństwa komunistycznego
  • 2.
    Rewolucja 1905 r.– zapowiedź burzy
  • 3.
    1. Sytuacja Rosjiprzed 1917 r.  klęski w walkach w czasie I wojny światowej  rozkład i demoralizacja armii  załamanie się handlu i produkcji żywności  nędza ludności cywilnej – robotników i chłopów, strajki w fabrykach  upadek autorytetu cara – zwłaszcza po objęciu dowództwa armii i aferze Rasputina
  • 4.
    1. Sytuacja Rosjiprzed 1917 r.  Grigorij Jefimowicz Rasputin (ur. 1869 r. zm. 30 grudnia 1916) – chłop rosyjski, rzekomy mnich, faworyt rodziny cara rosyjskiego Mikołaja II. Zdobył ogromny wpływ na sytuację na dworze carskim. Zamordowany przez spiskowców z kręgów dworskich.
  • 5.
    2. Rewolucja lutowa 3 marca (23 lutego) 1917 r. - początek demonstracji w Piotrogrodzie  wojsko odmawia strzelania do protestujących  zawiązuje się Tymczasowy Komitet Dumy oraz Piotrogradzka Rada Robotnicza  15 marca (2 marca) – car podpisuje akt abdykacji – Rosja wkracza na drogę do monarchii parlamentarnej
  • 6.
    2. Rewolucja lutowa Mikołaj II Romanow, ur. 1868, cesarz rosyjski 1894–1917, syn Aleksandra III; sprowokował wojnę z Japonią 1904–05; w czasie rewolucji 1905–07 zmuszony do ograniczenia samowładztwa.
  • 7.
    2. Rewolucja lutowa powstaje Rząd Tymczasowy z księciem G. Lwowem na czele  amnestia, zapowiedź zwołania Zgromadzenia Ustawodawczego  rozpoczyna się okres dwuwładzy Książę Gieorgij J. Lwow
  • 8.
    3. Okres dwuwładzy z jednej strony Rząd Tymczasowy – wyłoniony przez Dumę – drugim premierem, od lipca -Aleksander Kiereński.  z drugiej strony rady robotnicze i żołnierskie – zdominowane przez socjalistów Aleksander Kiereński
  • 9.
    3. Okres dwuwładzy PosiedzeniePiotrogradzkiej Rady Delegatów – 1917 r.
  • 10.
    4. Partie polityczne Kadeci, konstytucyjni demokraci, utworzona 1905, skupiająca zwolenników monarchii konstytucyjnej; po przewrocie październikowym główna siła opozycji antybolszewickiej  Eserowcy, socjaliści-rewolucjoniści, założona 1901 przez narodników; Rosja republiką demokratyczną, w której dominowałaby klasa chłopska
  • 11.
    4. Partie polityczne Mienszewicy, rosyjscy socjaldemokraci; 1903–12 frakcja w Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, następnie samodzielna partia  Bolszewicy, 1903–12 frakcja SDPRR, następnie samodzielna partia, pod wodzą Lenina dążąca do wprowadzenia w Rosji dyktatury proletariatu
  • 12.
    5. Przewrót bolszewicki 16 kwietnia do Piotrogradu, dzięki pomocy Niemców wraca przywódca bolszewików W. I. Lenin  Lenin ogłasza tezy kwietniowe – hasło zakończenia wojny, konfiskaty ziemi obszarników, cała władza w ręce rad Włodzimierz Lenin
  • 13.
    5. Przewrót bolszewicki trzy próby przeprowadzenia puczu przez bolszewików  największa w lipcu 1917 r. kończy się fiaskiem  Lenin zmuszony do ucieczki do Finlandii  kierownictwo bolszewików w rękach Lwa Trockiego
  • 14.
    5. Przewrót bolszewicki pogłębienie chaosu w Rosji, kolejne klęski na froncie  tzw. pucz generała Korniłowa kompromituje Rząd w oczach armii  bolszewicy opanowują Radę Piotrogradzką i rozbudowują własną siłę zbrojną – Czerwoną Gwardię  21 (8) X potajemnie wrócił z Finlandii Lenin, który przeforsował decyzję o przeprowadzeniu powstania zbrojnego w stolicy
  • 15.
  • 16.
    5. Przewrót bolszewicki 6/7 XI (24/25 X) - oddziały bolszewickie opanowują całą stolicę  Po aresztowaniu ministrów deputowani II Zjazdu Rad proklamowali władzę rad, zatwierdzili projekty Lenina (dekret o pokoju, dekret o ziemi) i powołali pod jego przewodnictwem rząd bolszewicki (Rada Komisarzy Ludowych)
  • 17.
    6. Dyktatura bolszewicka koncentracja na działaniach propagandowych  Dekret o pokoju, odezwa uchwalona przez II Zjazd Rad; wzywał narody i rządy państw walczących w I wojnie światowej do podjęcia rokowań pokojowych  Dekret o ziemi, akt prawny uchwalony przez II Zjazd Rad; znosił prywatną własność ziemi i ustalał zasady jej użytkowania przez chłopów.
  • 18.
    6. Dyktatura bolszewicka Deklaracja praw narodów Rosji, propagandowy akt prawny, wydany przez Radę Komisarzy Ludowych; przyznawała narodom Rosji prawo do samookreślenia się.  Powołanie Czeka (Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem), kierowanej przez F. Dzierżyńskiego, która realizowała politykę czerwonego terroru.
  • 19.
    6. Dyktatura bolszewicka FeliksDzierżyński (ur. 11 września (30 sierpnia) 1877 r., w Dzierżynowie, w Puszczy Nalibockiej, zm. 20 lipca 1926 w Moskwie) – polski i rosyjski działacz socjalistyczny i komunistyczny, szef pierwszych sowieckich organów bezpieczeństwa CzeKa, GPU i OGPU, symbol terroru w rewolucyjnej i porewolucyjnej Rosji.
  • 20.
    6. Dyktatura bolszewicka rozpędzenie Zgromadzenia Ustawodawczego, bolszewicy jedyną partią polityczną  utworzenie Armii Czerwonej – I 1918 r.  początek wojny domowej Plakat werbunkowy z 1920 r.
  • 21.
    6. Dyktatura bolszewicka W nocy z 16/17 lipca 1918 r., wykonano rozkaz kierownictwa bolszewickiego dotyczący zamordowania cara i jego rodziny
  • 22.
    7. Wojna domowa trwała w latach 1917–22, walka bolszewików z innymi ugrupowaniami politycznymi, z narodami byłego Imperium Rosyjskiego oraz tzw. obcą interwencją  w 1919 bolszewicy odparli białogwardyjskie oddziały admirała A.W. Kołczaka i generała A. Denikina od Moskwy, a generała N. Judenicza od Piotrogrodu  w 1920 pokonali armię generała P. Wrangla na Krymie
  • 23.
    8. Komunizm wojenny polityka gospodarczo-społeczna bolszewików w czasie wojny domowej w Rosji 1918–21  wprowadzono centralne kierowanie produkcją i dystrybucją towarów  praktyczne wyeliminowanie pieniądza, przymus pracy  brutalne egzekwowanie obowiązkowych dostaw żywności ze wsi doprowadziły do powszechnego chaosu i głodu.
  • 24.
    Podsumowanie  30 XII1922 utworzono Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w składzie 4 republik: Rosyjska, Ukraińska, Białoruska i Zakaukaska.  Pod rządami Lenina i przywódców partii bolszewickiej Rosja (a później ZSRR) stała się państwem totalitarnym i pierwszym krajem komunistycznym.
  • 25.