Ligjet

1. REFORMAT E NDRYSHIMIT TRANSFORMUES NË SISTEMIN ARSIMOR SHQIPTAR
Java 2

2. OBJEKTIVAT
• Njohin karakteristikat kryesore legjislacionit për arsimin (për të
shqyrtuar aktet e ndryshme ligjore/nënligjore);
• Bëjnë të mundur ndryshimet e duhura dhe përmirësim në cilësinë e
arsimit në IA;
• të zgjidhin problemet në IA sipas kuadri ligjor për arsimin
parauniversitar;
• Të zotërojnë aftësi në përdorim e burime të ndryshme financiare e
njerëzore për të garantuar përmirësimin e rezultateve shkollore në
përputhje me kuadrin ligjor në fuqi.

3. Vlerësimi i rëndësisë së dimensioneve të Standardit I
Drejtori i shkollës duhet të ketë njohuri të plota për:
i) Bazën ligjore e nënligjore mbi arsimin parauniversitar, politikat,
proceset dhe modelet kombëtare për reformën e shkollës;
ii) menaxhimin strategjik, zbatimin dhe përshtatjet më të mira midis
burimeve, mundësive dhe rezultateve;
iii) metoda efektive për zhvillimin e vizionit të institucionit arsimor së
bashku me personelin dhe komunitetin e tij;
iv) proceset e përmirësimit të institucionit dhe vetëvlerësimit në shkallë
të gjerë.
Baza ligjore e funksionimit në IAP:
• të komisionit të etikës dhe sjelljes;
• të komisionit të disiplinës;
• të komisionit të sigurisë, mjedisit dhe shëndetësisë.

4. DREJTIMI DHE TRANSFORMIMI
Katër komponentë të ndryshëm të drejtuesit transformues:
• Stimulimi intelektual:
(i) sfidon status quo-në;
(ii) inkurajon krijimtarinë mes ndjekësve (vartësve);
(iii) nxit ndjekësit të eksplorojnë mënyra të reja për të bërë punën me cilësi
sa më të lartë.
• Konsiderata e individualizuar:
(i) përfshin ofrimin e mbështetjes dhe inkurajimit për vartësit;
(ii) nxit marrëdhëniet mbështetëse;
(iii) mban linjat e komunikimit të hapura, në mënyrë që ndjekësit të ndihen
të lirë dhe të ndajnë ide;
(iv) ofron njohje të drejtpërdrejtë të kontributeve vetjake origjinale të secilit
vartës.

5. DREJTIMI DHE TRANSFORMIMI
• Motivimi frymëzues:
(i) ka një vizion të qartë dhe është në gjendje të motivojë vartësit;
(ii) (ii) ndihmon pasuesit të përjetojnë të njëjtin pasion dhe motivim për të
përmbushur synimet.
• Ndikimi i idealizuar:
(i) shërben si model për vartësit;
(ii) (ii) gëzon besimin dhe respektin e vartësve, të cilët e motivojnë
drejtuesin dhe i përvetësojnë idealet e tij.

6. Inteligjenca emocionale (IE) ose lidershipi emocional (LE)
• Aftësia e individëve për të njohur emocionet e tyre dhe ato të të tjerëve,
duke dalluar madje edhe ndryshimet në mes të “nuancave” të ndryshme të
ndjenjave.
• Sipas Daniel Goleman, inteligjenca emocionale përbëhet prej pesë
komponentësh:
1) vetëdija vetjake,
2) vetërregullimi,
3) vetëmotivimi,
4) empatia (ndjeshmëria),
5) aftësitë shoqërore.

7. • Ligji (lat. lex) është një sistem rregullash dhe normash shoqërore që
njerëzit duhet të ndjekin në një shoqëri apo vend.
• Ligjet vendosen dhe zbatohen nga institucionet dhe organet ligjore
përkatëse të shoqërisë.
• Ligji është marrëveshje (dukuri e rregullt) e përcaktuar me disa fjalë nga
një bashkësi njerëzish apo njerëzimit.
• Ligjit i nënshtrohen të gjithë pjesëmarrësit që direkt apo indirekt kanë
marrë pjesë në formulimin e tij.

8. PSE LIGJ?
• Respektim i të drejtave dhe lirive të individit
• Përmbushje e përgjegjësive
• Zbatim i frytshëm i politikave arsimore
• Funksionim/eficensë dhe efektititet/frytshmëri e institucioneve
arsimore
• Rritje e cilësisë në arsim

9. Ku ndërhyn ligji?
Në funksionimin e shkollës si institucion
Në zbatimin e kurrikulës
Në menaxhimin e burimeve njerëzore, burimeve dhe financave të
shkollës (rekrutimi, punësimi, mbështetja, vlerësimi, ndëshkimi,
largimi)
Në bashkëpunimin me fëmijët/nxënës
Në bashkëpunimin me prindërit dhe komunitetitn
Në bashkëpunimin me organizmat qeveritarë

10. Me çfarë dokumentesh shprehet Ligji?
Nr Dokumenti ligjor Institucioni
1 Kushtetuta Kuvendet/parlamentet/populli
2 Ligje Qeveri/Kuvende
3 VKM Qeveritë
4 Udhëzime MASR/DPAP/ZVA/Bashkitë
5 Vendime MAS/DPAP/ZVAP/Bashkitë/kopshte/shkolla
6 Urdhra MAS/DPAP/ZVAP/Bashkitë/kopshte/shkolla
7 Rregullore MAS/DPAP/ZVAP/Bashkitë/kopshte/shkolla

11. Ligji dhe kurrikula
ELEMENTE TË KURRIKULËS DOKUMENTACIONI INSTITUCIONI
Finalitetet Kushtetuta/Ligjet Parlamentet/Kuvendet
Qëllimet Korniza Kurrikulare Ministritë e Arsimit
Synimet Korniza Kurrikulare Ministritë e Arsimit
Kompetencat Korniza Kurrikulare /programet
lëndore
Ministritë e Arsimit
Nivelet e arritjeve Programet lëndore Institucionet zyrtare të kurrikulës
Rezultatet e orës mësimore Planet vjetore, planet ditore të
mësuesit
Kopshte, shkolla, drejtuesit, mësuesit,
prindërit, organizmat e shkollës
11

12. Çfarë dokumentesh të mirëfillta ligjore prodhon
shkolla
1. Vendime
2. Urdhra
3. Rregullore
4. Proces-verbale

13. Çfarë dokumentesh ligjore plotëson shkolla
• Amza
• Regjistra
• Libër indeksi
• Dëftesa
• Fletë lavdërimi

14. Çfarë dokumentesh ligjore, profesionale plotëson shkolla
1. Plani afatmesëm i shkollës
2. Plani vjetor i shkollës
3. Raporti i vlerësimit të brendshëm të shkollës
4. Raporti vjetor
5. Plani vjetor lëndor
6. Plani tremujor lëndor
7. Plani i orës së mësimit
8. Projektet kurrikulare
9. Statistikat e ndryshme të shkollës
10. Inventaret e shkollës
11. Formularët e regjistrimit të nxënësve
12. Formularët e nxënësve për kurrikulën me zgjedhje
13. Formatet tip të Komisioneve (KES), (KD) (KMSSH)
14. Proces-verbalet e organizmave të ndryshëm të shkollës
15. Testet e vlerësimeve tremujore dhe vjetore
16. Portofolin e nxënësit
17. Portofolin e mësuesit
18. Evidencat e arritjeve të nxënësve

15. KOMISIONI I ETIKËS DHE SJELLJES NË IA
Në institucionin arsimor funksionon komisioni i etikës dhe sjelljes, i përbërë
nga mësues, prindër dhe nxënës. Komisioni ka për detyrë të shqyrtojë
ankesat e nxënësve, të prindërve e të punonjësve të institucionit ndaj
shkeljeve të normave të etikës dhe të sjelljes dhe t’i propozojë drejtorit të
institucionit masat përkatëse. (Neni 33 i ligjit 69/2012)
Rregullorja për funksionimin e institucioneve arsimore parauniversitare:
Komisioni i etikës dhe i sjelljes në IA (kreu IX, nenet 34-41).
Komisioni i disiplinës (neni 101).
Shqyrtim ankese në komisionin e etikës dhe të sjelljes (Shembulli dhe
shembujt e sjellë nga auditori).

16. PYETJE, DISKUTIME DHE ARSYETIME TË LIRA
• Identifikoni aspekte të ligjit dhe të drejtat që ligji për arsimin parauniversitar
u jep grupeve të ndryshme të interesit, mësuesve, drejtorëve të IA-ve dhe
nxënësve. Jepni një shembull praktik të asaj çfarë kërkohet në një mjedis
shkolle.
• Vlerësoni vendime të komisionit të sjelljes dhe etikës.
• Diskutoni një raport vjetor të veprimtarisë së komisionit të sjelljes dhe
etikës.