Ang dokumento ay naglalaman ng mga gawain at tanong na naglalayong suriin ang mga kaugalian ng mga Pilipino, lalo na ang konsepto ng bayanihan at pagtulong sa kapwa. Isinasaad dito ang mga sitwasyon kung saan kinakailangan ang pagtulong at mga halimbawang nagpapakita ng kanais-nais na asal ng mga Pilipino. Binibigyang-diin din ng dokumento ang pagmamahal sa bansa bilang isang mahalagang kaugalian.

1. ESP 5
QUARTER
3

2. Taglay Na Kaugaliang
Pilipino, Tanda Ng
Pagmamahal Sa Bansa

3. SUBUKIN

4. Basahin mo ang mga pangungusap. Isulat sa
sagutang papel ang tsek () kung sangayon ka sa
pahayag at ekis (X) kung hindi.
__________ 1. Nakikilahok ako sa programa ng
aming barangay tulad ng paglilinis ng aming
kapaligiran at mga kanal.
__________ 2. Tumutulong lamang ako sa
nangangailangan kung mayroon itong kapalit.
__________ 3. Nakangiting sinasalubong ko sina lolo
at lola kung sila ay papasyal sa aming tahanan.
__________ 4. Pinipili ko ang taong dapat tulungan.
__________ 5. Nagbibigay ako nang walang pag-
aalinlangan.

5. BALIKAN

6. Isulat ang K kung ang pangungusap ay
nagsasaad ng kaugalian ng mga Pilipino at DK
kung hindi. Gawin ito sa iyong sagutang papel.
_______ 1. Pagtutulungan o bayanihan ng
bawat kasapi ng pamayanan.
_______ 2. Pagtangkilik sa mga produktong
banyaga. _______ 3. Pagtanaw ng utang na
loob.
_______ 4. Pakikiisa sa mga gawain tuwing
piyesta. _______ 5. Hindi paghahanda ng mga
prutas na bilog tuwing sasapit ang bagong taon.

7. ARALIN

8. Ang pagmamahal sa bansa ay isa sa mga
kaugalian nating mga Pilipino.
Maipapakita natin ito sa pamamagitan ng
pagsasabuhay ng mga katangian, kultura
at kaugaliang kumakatawan sa ating mga
Pilipino.
Basahin ang maikling kuwento sa ibaba at
samahan mo akong tuklasin ang hiwaga
ng bayanihan.

9. Bayanihan sa Panahon ng Pandemya
Isang araw, nagkaroon ng pagpupulong ang
mga opisyales ng barangay sa pangunguna ng
kanilang kapitan na si G. Rhalp Vea. Isang
proyekto ang kanilang napagkasunduang
gawin upang matulungan ang mga pamilya na
nawalan ng hanapbuhay dahil sa pandemya.
Naisipan ng kapitan na lumapit sa mga
maykayang mamamayan ng barangay upang
humingi ng donasyon na makatutulong sa mga
pamilyang naapektuhan ng pandemya.

10. Marami ang tumugon sa naging proyekto ng
barangay, isa na rito ang pamilyang Mabunga na
nagbigay ng mga donasyon tulad ng bigas, de lata at
hygiene kit. Maliban sa kanila marami pang may-
kayang pamilya ang nakilahok at nagbigay ng tulong
sa nasabing proyekto dahil sa magandang adhikain
nito. Ipinapakita lamang nito na ang pagbabayanihan
o pagtutulungan ng bawat isa ay tanda ng
pagmamahalan at pagmamalasakit sa kapwa.
Naunawaan mo ba ang maikling kuwento? Kung
gayon, iyong sagutin ang mga sumusunod na
katanungan.

11. 1. Sino ang nanguna sa pagpupulong?
2. Tungkol saan ang ginanap na pagpupulong?
3. Sino-sino ang mga naghandog ng donasyon
para sa proyekto?
4. Anong kaugaliang Pilipino ang ipinakita ng
mga mamamayang nagbigay ng donasyon
para sa proyekto ng kanilang barangay?
5. Ano ang gagawin mo sa ganitong sitwasyon
kung ang pamilya niyo ay nakaluluwag din sa
buhay? Bakit?

12. MGA
PAGSASAN
AY

13. Gawain 1 Panuto: Basahin mo ang mga sumusunod na
sitwasyon at sagutin ang mga katanungan. Isulat ang sagot
sa iyong sagutang papel o kuwaderno.May nakita kang
batang gusgusin sa labas ng Jollibee habang kayo ay
kumakain. Maraming pagkain ang nasa inyong mesa
sapagkat natanggap na ng iyong ina ang kaniyang sahod.
Batid mong hindi ninyo mauubos ang lahat ng ito. Ano ang
iyong gagawin?
a. Magpapaalam sa nanay na bibigyan ng sobrang pagkain
ang bata.
b. Iingitin ang bata habang kumakain ka ng hamburger.
c. Hahayaan lamang siya na parang walang nakita. d.
Paaalisin ang batang gusgusin upang hindi mo siya makita.

14. 2. May nakita kang matandang babae na naglalakad.
May dala siyang mabigat na bayong. Hirap na hirap
siya sa pagbubuhat papunta sa sakayan ng dyip. Ano
ang iyong gagawin?
Lalampasan at hindi papansinin ang matanda
upang makauwi agad sa bahay.
b. Sisigawan siya dahil naaabala ka sa pag-uwi
mo.
c. Magalang na kakausapin ang matanda na ikaw
na ang magbubuhat ng dala niyang bayong
hanggang sa sakayan.
d. Babanggain ang matanda hanggang sa matumba
siya.

15. 3. Naliligo ang pamilyang Garcia sa dagat dahil
kaarawan ng anak nilang si Josh. May batang babae na
naliligo malapit sa kanila. Maya-maya, nakarinig sila ng
tinig na humihingi ng tulong. Namumulikat ang paa ng
batang babae kaya nahihirapan siyang lumangoy. Ano
ang posibleng gagawin ng pamilyang Santos?
a. Hahayaan lang ang bata hanggang sa malunod siya
dahil hindi naman nila kaano-ano iyon.
b. Sasagipin at tutulungan ang batang nalulunod kahit
hindi nila kaano-ano.
c. Sasabihan ang magulang ng bata para sila ang
sumagip sa kaniya.
d. Lalayo at ipagpapatuloy ang kanilang gawain.

16. 4. Nadapa ang isang bata habang siya ay tumatakbo.
Ikaw lamang ang nakakita sa kaniya dahil hindi matao
ang lugar na iyon. May dala kang first aid kit sa iyong
bag. Ano ang gagawin mo?
a. Lalampasan lamang ang bata dahil gusto mo nang
umuwi sa bahay ninyo.
b. Aawayin ang bata para umalis sa daraanan mo.
c. Lalapitan siya at lalapatan ng paunang lunas ang
sugat na natamo sa kaniyang pagkakadapa.
d. Pagtatawanan ang bata at iiwanan siya.

17. 5. Ang inyong lugar ay nasunugan dahil sa naiwang
bukas na lutuan o kalan. Ang bahay ng iyong kaibigan ay
nadamay sa sunog samantalang hindi naman nadamay
ang inyong bahay. Sinabihan ka ng pamilya ng iyong
kaibigan kung maaaring makikitira muna sila ng isang
buwan sa inyong bahay. Ano ang inyong magiging tugon
ukol dito?
a. Isasarado ang pinto matapos marinig ang pakiusap ng
pamilya ng iyong kaibigan.
b. Sisigawan sila na umalis sa tapat ng inyong bahay.
c. Sasabihin sa magulang na huwag silang patuluyin sa
inyong bahay.
d. Patutuluyin sila sa aming bahay hanggang sa
makaahon sila sa buhay.

18. Gawain 2
Lagyan ng () ang bilang ng pangungusap na
nagpapakita ng kanais-nais na kaugaliang Pilipino at
(X) kung hindi. Isulat sa kuwaderno o sagutang papel
ang iyong sagot.
__________ 1. Laging nakikiisa sa programa ng
pamahalaan.
__________ 2. Tumutulong lamang kung may kapalit.
__________ 3. Tumulong nang kusang-loob.
__________ 4. Tumulong lang minsan at hindi na
umuulit pa. __________ 5. Isinasapuso lagi ang
pakikipagtulungan sa kapwa.

19. Gawain 3
Bilang isang mag-aaral,
paano mo maipagmamalaki
ang mga natatanging
kaugalian nating mga
Pilipino?

21. PAGLALAHAT

22. Likas sa ating mga Pilipino ang mga natatanging
kaugalian. Kilala tayo sa pagiging matulungin sa
ating kapwa ito’y kaugaliang kanais-nais, magiliw na
pagtanggap sa mga panauhin, mapagmahal sa
pamilya, pagiging masayahin ay ilan lamang sa
mga mabubuting kaugaliang Pilipino. Lagi nating
tatandaan na ang pagtutulungan o bayanihan ay
hindi natin dapat makaligtaan kahit kailan. Sapagkat
ito ang magiging daan tungo sa kaunlaran ng buong
sambayanan.

23. Upang mas lalong mapalalim
ang iyong pag-unawa sa aralin
na ito, punan ang graphic
organizer ng mga halimbawa ng
kanais-nais na kaugaliang
Pilipino mayroon ang iyong
pamilya. Gawin ito sa iyong
kuwaderno o sagutang papel.

25. PAGPAPAHALAGA

26. Tayong mga Pilipino ay kilala sa ating
magagandang kaugalian at tradisyon.
Karamihan sa mga kaugaliang ito ay
nagpapakita ng pagiging isang mabuting
mamamayan. Tingnan ang mga larawan.
Isulat sa iyong kuwaderno o sagutang papel
ang bilang na nagpapakita ng kanais-nais na
kaugaliang Pilipino. Ipaliwanag kung bakit ito
ang iyong napili.

28. PAGSUSULI
T

29. Panuto: Iguhit ang masayang mukha () kung ang
pangungusap ay nagpapakita ng kanais-nais na
kaugaliang Pilipino at malungkot na mukha (☹) naman
kung hindi. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.
__________ 1. Nagmamano sa magulang at
nakatatanda bilang paggalang.
__________ 2. Gumagamit ng “po” at “opo” sa
pagsagot sa mga nakatatanda.
__________ 3. Nagsisikap na tumulong sa abot ng
makakaya.
__________ 4. Inaasikaso at pinauupo ang mga
panauhin sa tahanan.
__________ 5. Handa akong tumulong sa aking
kapwa sa lahat ng pagkakataon.

30. __________ 6. Umiiwas sa mga gawaing
pambarangay.
__________ 7. Lumalahok sa mga
gawaing magpapaunlad sa paaralan.
__________8. Nakikiisa at tumutulong sa
mga programang pangkalinisan at
pangkapaligiran.
__________ 9. Umiiwas sa mga gawaing
pambayan. __________ 10. Hindi
binibigyang pansin ang mga taong
nangangailangan ng tulong.