Ang dokumento ay naglalaman ng iba't ibang aktibidad na nagtuturo ng mga kaugalian ng mga Pilipino tulad ng bayanihan, pagtulong sa kapwa, at pagmamahal sa bansa. Ipinapakita ang mga sitwasyong dapat suriin ng mga mag-aaral upang maipakita ang kanilang mga pag-uugali at reaksyon sa mga pagkakataon ng pagtulong. Ang mga kaugalian ito ay mahalaga upang itaguyod ang kaunlaran at kapakanan ng buong komunidad.

1. ESP 5
QUARTER
3

2. Taglay Na Kaugaliang
Pilipino, Tanda Ng
Pagmamahal Sa
Bansa

3. SUBUKIN

4. Basahin mo ang mga pangungusap. Isulat sa
sagutang papel ang tsek () kung sangayon
ka sa pahayag at ekis (X) kung hindi.
__________ 1. Nakikilahok ako sa programa ng
aming barangay tulad ng paglilinis ng aming
kapaligiran at mga kanal.
__________ 2. Tumutulong lamang ako sa
nangangailangan kung mayroon itong kapalit.
__________ 3. Nakangiting sinasalubong ko sina
lolo at lola kung sila ay papasyal sa aming
tahanan.
__________ 4. Pinipili ko ang taong dapat
tulungan.
__________ 5. Nagbibigay ako nang walang
pag-aalinlangan.

5. BALIKAN

6. Isulat ang K kung ang pangungusap ay
nagsasaad ng kaugalian ng mga Pilipino at DK
kung hindi. Gawin ito sa iyong sagutang papel.
_______ 1. Pagtutulungan o bayanihan
ng bawat kasapi ng pamayanan.
_______ 2. Pagtangkilik sa mga
produktong banyaga.
_______ 3. Pagtanaw ng utang na loob.
_______ 4. Pakikiisa sa mga gawain
tuwing piyesta.
_______ 5. Hindi paghahanda ng mga
prutas na bilog tuwing sasapit ang
bagong taon.

7. ARALIN

8. Ang pagmamahal sa bansa ay
isa sa mga kaugalian nating mga
Pilipino. Maipapakita natin ito sa
pamamagitan ng pagsasabuhay
ng mga katangian, kultura at
kaugaliang kumakatawan sa ating
mga Pilipino.
Basahin ang maikling kuwento sa
ibaba at samahan mo akong
tuklasin ang hiwaga ng bayanihan.

9. Bayanihan sa Panahon ng Pandemya
Isang araw, nagkaroon ng
pagpupulong ang mga opisyales ng
barangay sa pangunguna ng kanilang
kapitan na si G. Rhalp Vea. Isang proyekto
ang kanilang napagkasunduang gawin
upang matulungan ang mga pamilya na
nawalan ng hanapbuhay dahil sa
pandemya. Naisipan ng kapitan na lumapit
sa mga maykayang mamamayan ng
barangay upang humingi ng donasyon na
makatutulong sa mga pamilyang
naapektuhan ng pandemya.

10. Marami ang tumugon sa naging proyekto
ng barangay, isa na rito ang pamilyang
Mabunga na nagbigay ng mga donasyon
tulad ng bigas, de lata at hygiene kit.
Maliban sa kanila marami pang may-kayang
pamilya ang nakilahok at nagbigay ng
tulong sa nasabing proyekto dahil sa
magandang adhikain nito. Ipinapakita
lamang nito na ang pagbabayanihan o
pagtutulungan ng bawat isa ay tanda ng
pagmamahalan at pagmamalasakit sa
kapwa. Naunawaan mo ba ang maikling
kuwento? Kung gayon, iyong sagutin ang
mga sumusunod na katanungan.

11. 1. Sino ang nanguna sa pagpupulong?
2. Tungkol saan ang ginanap na
pagpupulong?
3. Sino-sino ang mga naghandog ng
donasyon para sa proyekto?
4. Anong kaugaliang Pilipino ang
ipinakita ng mga mamamayang
nagbigay ng donasyon para sa
proyekto ng kanilang barangay?
5. Ano ang gagawin mo sa ganitong
sitwasyon kung ang pamilya niyo ay
nakaluluwag din sa buhay? Bakit?

12. MGA
PAGSASANA
Y

13. Gawain 1 Panuto: Basahin mo ang mga
sumusunod na sitwasyon at sagutin ang mga
katanungan. Isulat ang sagot sa iyong sagutang
papel o kuwaderno.May nakita kang batang
gusgusin sa labas ng Jollibee habang kayo ay
kumakain. Maraming pagkain ang nasa inyong
mesa sapagkat natanggap na ng iyong ina ang
kaniyang sahod. Batid mong hindi ninyo mauubos
ang lahat ng ito. Ano ang iyong gagawin?
a. Magpapaalam sa nanay na bibigyan ng
sobrang pagkain ang bata.
b. Iingitin ang bata habang kumakain ka ng
hamburger.
c. Hahayaan lamang siya na parang walang
nakita. d. Paaalisin ang batang gusgusin upang
hindi mo siya makita.

14. 2. May nakita kang matandang babae na
naglalakad. May dala siyang mabigat na
bayong. Hirap na hirap siya sa pagbubuhat
papunta sa sakayan ng dyip. Ano ang iyong
gagawin?
Lalampasan at hindi papansinin ang matanda
upang makauwi agad sa bahay.
b. Sisigawan siya dahil naaabala ka sa pag-uwi
mo.
c. Magalang na kakausapin ang matanda na
ikaw na ang magbubuhat ng dala niyang
bayong hanggang sa sakayan.
d. Babanggain ang matanda hanggang sa
matumba siya.

15. 3. Naliligo ang pamilyang Garcia sa dagat dahil
kaarawan ng anak nilang si Josh. May batang
babae na naliligo malapit sa kanila. Maya-maya,
nakarinig sila ng tinig na humihingi ng tulong.
Namumulikat ang paa ng batang babae kaya
nahihirapan siyang lumangoy. Ano ang posibleng
gagawin ng pamilyang Santos?
a. Hahayaan lang ang bata hanggang sa
malunod siya dahil hindi naman nila kaano-ano
iyon.
b. Sasagipin at tutulungan ang batang nalulunod
kahit hindi nila kaano-ano.
c. Sasabihan ang magulang ng bata para sila
ang sumagip sa kaniya.
d. Lalayo at ipagpapatuloy ang kanilang gawain.

16. 4. Nadapa ang isang bata habang siya ay
tumatakbo. Ikaw lamang ang nakakita sa kaniya
dahil hindi matao ang lugar na iyon. May dala
kang first aid kit sa iyong bag. Ano ang gagawin
mo?
a. Lalampasan lamang ang bata dahil gusto mo
nang umuwi sa bahay ninyo.
b. Aawayin ang bata para umalis sa daraanan
mo.
c. Lalapitan siya at lalapatan ng paunang lunas
ang sugat na natamo sa kaniyang pagkakadapa.
d. Pagtatawanan ang bata at iiwanan siya.

17. 5. Ang inyong lugar ay nasunugan dahil sa naiwang
bukas na lutuan o kalan. Ang bahay ng iyong
kaibigan ay nadamay sa sunog samantalang hindi
naman nadamay ang inyong bahay. Sinabihan ka
ng pamilya ng iyong kaibigan kung maaaring
makikitira muna sila ng isang buwan sa inyong
bahay. Ano ang inyong magiging tugon ukol dito?
a. Isasarado ang pinto matapos marinig ang
pakiusap ng pamilya ng iyong kaibigan.
b. Sisigawan sila na umalis sa tapat ng inyong
bahay.
c. Sasabihin sa magulang na huwag silang patuluyin
sa inyong bahay.
d. Patutuluyin sila sa aming bahay hanggang sa
makaahon sila sa buhay.

18. Gawain 2
Lagyan ng () ang bilang ng pangungusap na
nagpapakita ng kanais-nais na kaugaliang
Pilipino at (X) kung hindi. Isulat sa kuwaderno o
sagutang papel ang iyong sagot.
__________ 1. Laging nakikiisa sa programa ng
pamahalaan.
__________ 2. Tumutulong lamang kung may
kapalit. __________ 3. Tumulong nang kusang-
loob.
__________ 4. Tumulong lang minsan at hindi na
umuulit pa. __________ 5. Isinasapuso lagi ang
pakikipagtulungan sa kapwa.

19. Gawain 3
Bilang isang mag-aaral,
paano mo
maipagmamalaki ang
mga natatanging
kaugalian nating mga
Pilipino?

21. PAGLALAHAT

22. Likas sa ating mga Pilipino ang mga
natatanging kaugalian. Kilala tayo sa pagiging
matulungin sa ating kapwa ito’y kaugaliang
kanais-nais, magiliw na pagtanggap sa mga
panauhin, mapagmahal sa pamilya, pagiging
masayahin ay ilan lamang sa mga mabubuting
kaugaliang Pilipino. Lagi nating tatandaan na
ang pagtutulungan o bayanihan ay hindi natin
dapat makaligtaan kahit kailan. Sapagkat ito
ang magiging daan tungo sa kaunlaran ng
buong sambayanan.

23. Upang mas lalong mapalalim
ang iyong pag-unawa sa
aralin na ito, punan ang
graphic organizer ng mga
halimbawa ng kanais-nais na
kaugaliang Pilipino mayroon
ang iyong pamilya. Gawin ito
sa iyong kuwaderno o
sagutang papel.

25. PAGPAPAHALAGA

26. Tayong mga Pilipino ay kilala sa ating
magagandang kaugalian at tradisyon.
Karamihan sa mga kaugaliang ito ay
nagpapakita ng pagiging isang mabuting
mamamayan. Tingnan ang mga larawan.
Isulat sa iyong kuwaderno o sagutang
papel ang bilang na nagpapakita ng
kanais-nais na kaugaliang Pilipino.
Ipaliwanag kung bakit ito ang iyong
napili.

28. PAGSUSULIT

29. Panuto: Iguhit ang masayang mukha () kung
ang pangungusap ay nagpapakita ng kanais-nais
na kaugaliang Pilipino at malungkot na mukha
(☹) naman kung hindi. Isulat ang iyong sagot sa
sagutang papel. __________ 1. Nagmamano sa
magulang at nakatatanda bilang paggalang.
__________ 2. Gumagamit ng “po” at “opo” sa
pagsagot sa mga nakatatanda.
__________ 3. Nagsisikap na tumulong sa abot ng
makakaya.
__________ 4. Inaasikaso at pinauupo ang mga
panauhin sa tahanan.
__________ 5. Handa akong tumulong sa aking
kapwa sa lahat ng pagkakataon.

30. __________ 6. Umiiwas sa mga gawaing
pambarangay.
__________ 7. Lumalahok sa mga
gawaing magpapaunlad sa paaralan.
__________8. Nakikiisa at tumutulong sa
mga programang pangkalinisan at
pangkapaligiran.
__________ 9. Umiiwas sa mga gawaing
pambayan. __________ 10. Hindi
binibigyang pansin ang mga taong
nangangailangan ng tulong.