Download to read offline
ΒΑΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ plus.pptx
- 1.
- 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ • αρχαίαΚίνα, αρχαία Ελλάδα, Μεσαίωνας • πρώτες δεκαετίες της Βιομηχανικής Επανάστασης • το περιβαλλοντικό δίκαιο με την σύγχρονη του μορφή εμφανίζεται ουσιαστικά • το περιβαλλοντικό δίκαιο με την σύγχρονη του μορφή εμφανίζεται μετά το μέσο του 20ου αιώνα • γεγονότα «σοκ»: Chernobyl, τρύπα όζοντος, μείωση κατά το μισό των πληθυσμών των ελεφάντων
- 3. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ • Εκσυγχρονισμόςτου περιβαλλοντικού δικαίου- Διεθνείς συμβάσεις/Συνθήκες – Σύμβαση της Βιέννης (1985) – Πρωτόκολλο του Μοντρέαλ (1987) – Συνδιάσκεψη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (1992) – Σύναψη πολλών νέων σύγχρονων περιβαλλοντικών συμβάσεων βάσει των τεχνολογικών εξελίξεων (π.χ. πρωτόκολλο του Κιότο, 1997 και συνδιάσκεψη Γιοχάνεσμπουργκ για την Αειφόρο Ανάπτυξη, 2002)
- 4. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ • Όλεςοι διατάξεις που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν την πολιτική και νομική απάντηση στις επισημάνσεις και τις παρατηρήσεις των επιστημόνων • Αναπροσαρμογή του δικαίου στη βάση των υποδείξεων της επιστήμης – Εμπλέκονται πολλοί φορείς • Κράτη • διεθνείς οργανισμοί • ΜΚΟ • Επιχειρήσεις • Ακαδημαϊκή κοινότητα και • Εσωτερική διοίκηση του κάθε κράτους • Περιφέρειες – Δήμοι – Η αναπροσαρμογή επηρεάζει ακόμα και το τοπικό επίπεδο και την καθημερινότητα του πολίτη. • Απαιτείται αλλαγή στον τρόπο ζωής του κάθε πολίτη του πλανήτη
- 5. ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ • Δικαίωμα στη ζωή και σε ένα καθαρό περιβάλλον του κάθε ανθρώπου • Δικαίωμα στην ανάπτυξη • Αειφόρος Ανάπτυξη • Το περιβάλλον ανήκει σε όλους • Ισότητα γενεών • Κοινές αλλά διαφοροποιημένες ευθύνες – κάποιες χώρες έχουν μεγαλύτερη ιστορική ευθύνη για την σημερινή κατάσταση του πλανήτη • Υποχρέωση μη πρόκλησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων • Πρόληψη • Ο ρυπαίνων πληρώνει • Διαφάνεια και Πρόσβαση στην πληροφορία • Ειρηνική επίλυση διαφορών • Εθνική Κυριαρχία – Κρατική ευθύνη
- 6. Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) •Συνθήκη για τη Λειτουργία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΛΕΕ) – Ευρωπαϊκές Οδηγίες (περισσότερες από 400 για το περιβάλλον) – Κανονισμοί – Αποφάσεις – Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ)
- 7. Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) •Μέτρα λόγω παράβασης περιβαλλοντικής νομοθεσίας – Προειδοποιητική επιστολή – Αιτιολογημένη γνώμη (στοιχειοθέτηση της παράβασης του δικαίου) – Παραπομπή στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) – Σε περίπτωση δεύτερης καταδίκης στο ΔΕΚ δύναται (δεν είναι υποχρεωτικό) να επιβληθεί χρηματικό πρόστιμο στο κράτος-μέλος
- 8. Η περιβαλλοντική νομοθεσίαστην Ελλάδα • Σύνταγμα του 1975 – κατοχυρώνει την προστασία του περιβάλλοντος ως υποχρέωση του Κράτους – θεσπίζει την αρχή της αειφορίας – δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των δασών • υποχρεωτική κήρυξη εκτάσεων ως αναδασωτέων • ορισμός δάσους και δασικών εκτάσεων • προβλέπει την θέσπιση κανόνων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και υποχρεώνει την κατάρτιση χωροταξικού σχεδίου και πολεοδομικού σχεδιασμού (έχουμε καθυστερήσει δεκαετίες-ανακοινώθηκε ότι θα εκκινήσει εντός του 2025) • θεσπίζει την υποχρέωση σύνταξης εθνικού κτηματολογίου
- 9. Η περιβαλλοντική νομοθεσίαστην Ελλάδα • Νόμος-πλαίσιο 1650/1986 (Συνταγματικός Νόμος) – Προστασία του περιβάλλοντος από έργα – Προστασία του περιβάλλοντος από τη ρύπανση: νερό, ατμόσφαιρα, έδαφος, στερεά απόβλητα, ραδιενέργεια κλπ) – Προστασία της φύσης (εθνικά πάρκα, τοπία, χλωρίδα, πανίδα κλπ) – Υπηρεσίες περιβάλλοντος – Αστική ευθύνη και λοιπές κυρώσεις • ΚΥΑ, ΥΑ, ΠΔ , Εγκύκλιοι • Αποφάσεις ΣτΕ (Ε’ Τμήμα): Νομολογία
- 10. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • Έργα– Διαδικασία Ε.Π.Ε. • Θεσμοθέτηση διαβούλευσης κατά την Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Αξιολόγηση και κατά την Έγκριση Περιβαλλοντικών Όρων κατασκευής των έργων
- 11. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • 4χρονικές περίοδοι εξέλιξης της νομοθεσίας – Ως το 1986 • Μη συστηματική νομοθεσία
- 12. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • 4χρονικές περίοδοι εξέλιξης της νομοθεσίας – 1986 ως 2002 • Ο άνθρωπος, ως άτομο και ως μέλος του κοινωνικού συνόλου, να ζει σε ένα υψηλής ποιότητας περιβάλλον χωρίς ρύπανση, μέσα στο οποίο να προστατεύεται η υγεία του και να ευνοείται η ανάπτυξη της προσωπικότητάς του • Ισόρροπη ανάπτυξη • Ανανέωση φυσικών πόρων • Οικολογική ισορροπία • Αποκατάσταση του περιβάλλοντος • Προστασία Εδάφους • Προστασία υδροφόρου ορίζοντα • Προστασία ατμόσφαιρας • Προστασία υδάτων • Ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση των πολιτών
- 13. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • 4χρονικές περίοδοι εξέλιξης της νομοθεσίας – 2002 ως 2011 • Update Διαδικασίας Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (Π.Π.Ε.) και Αξιολόγησης & Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων • Αποκέντρωση της διαδικασίας Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Ε.Π.Ο.) – Κατάταξη Έργου σε Κατηγορίες περιβαλλοντικών επιπτώσεων – Κατηγορία Α1 (πολύ σημαντικές επιπτώσεις) -ενέργειες υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υποδομών – ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ – Κατηγορία Α2 (σημαντικές επιπτώσεις) -ενέργειες υπό την εποπτεία των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων – Κατηγορία Β3 (μεσαίες επιπτώσεις) -ενέργειες υπό την εποπτεία των Αντιπεριφερειών – Κατηγορία Β4 (μη σημαντικές επιπτώσεις) -ενέργειες υπό την εποπτεία των Δήμων
- 14. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • 4χρονικές περίοδοι εξέλιξης της νομοθεσίας – 2011 ως σήμερα • Ενημέρωση και συμμετοχή του ενδιαφερόμενου κοινού στη δημόσια διαβούλευση κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων της Κατηγορίας Α • Προσπάθεια αναχαίτησης της γραφειοκρατίας • Θέσπιση προδιαγραφών ανά είδος και κατηγορία έργου • Εντατικοποίηση περιβαλλοντικών ελέγχων
- 15. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • 4χρονικές περίοδοι εξέλιξης της νομοθεσίας – 2011 ως σήμερα (συνέχεια) • Δραστική μείωση του αριθμού των έργων και δραστηριοτήτων για τα οποία απαιτείται υποβολή και αξιολόγηση Μ.Π.Ε. / Απαλλαγή έργων Κατηγορίας Β • Θέσπιση χρονοδιαγραμμάτων αδειοδότησης έργων Κατηγορίας Α
- 16. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση • 4χρονικές περίοδοι εξέλιξης της νομοθεσίας – 2011 ως σήμερα (συνέχεια) • Κατάργηση αλληλο-επικαλυπτόμενων αδειοδοτήσεων • Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (Ε.Ο.Α.) για έργα και δραστηριότητες εντός του δικτύου Natura 2000 • Κατάργηση συνυπογραφών άλλων Υπουργείων για την έκδοση Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.) και επιμήκυνση διάρκειας ισχύος των Α.Ε.Π.Ο. από τα 5 στα 10 έτη • ΚΛΠ ΚΛΠ
- 17. Περιβαλλοντική Πληροφορία • Ηδιεθνής Σύμβαση Aarhus 1998 (Ευρωπαϊκές Οδηγίες 2003/4/ΕΚ και 2003/35/ΕΚ, Ν. 3422/2005) – Πυλώνες 1. δικαίωμα των πολιτών να έχουν πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες Α. δικαίωμα του κοινού να ζητεί πληροφορίες από τις δημόσιες αρχές και την υποχρέωση των δημοσίων αρχών να τις παρέχουν Β. δικαίωμα του κοινού να λαμβάνει πληροφορίες και την υποχρέωση των δημοσίων αρχών να συλλέγουν και να διαχέουν την πληροφόρηση χωρίς να απαιτείται ιδιαίτερη αίτηση εκ μέρους του κοινού
- 18. Περιβαλλοντική Πληροφορία • Ηδιεθνής Σύμβαση Aarhus 1998 (Ευρωπαϊκές Οδηγίες 2003/4/ΕΚ και 2003/35/ΕΚ, Ν. 3422/2005) – Πυλώνες 2. «συμμετοχή του κοινού στην λήψη αποφάσεων» Α. συμμετοχή του κοινού σε σχέση με μια συγκεκριμένη δραστηριότητα Β. συμμετοχή του κοινού στην προετοιμασία περιβαλλοντικών σχεδίων, προγραμμάτων και πολιτικών Γ. συμμετοχή του κοινού στην προετοιμασία νόμων, κανονισμών και νομικά δεσμευτικών κανόνων
- 19. Περιβαλλοντική Πληροφορία • Ηδιεθνής Σύμβαση Aarhus 1998 (Ευρωπαϊκές Οδηγίες 2003/4/ΕΚ και 2003/35/ΕΚ, Ν. 3422/2005) – Πυλώνες 3. «πρόσβαση στη δικαιοσύνη»
- 20. Περιβαλλοντική Πληροφορία • Ηδιεθνής Σύμβαση Aarhus 1998 (Ευρωπαϊκές Οδηγίες 2003/4/ΕΚ και 2003/35/ΕΚ, Ν. 3422/2005) – H Aarhus σε σχέση με την αδειοδότηση έργων, την πρόσβαση όλων των εμπλεκόμενων στις πληροφορίες και τη διαβούλευση με αυτούς
- 21. Διαχείριση Αποβλήτων • ΕλληνικόςΟργανισμός Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.)
- 22. Διαχείριση Αποβλήτων • ΕλληνικόςΟργανισμός Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) – Νομοθεσία / Εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων 2020-2023 (Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου -ΦΕΚ Α185/2020) https://www.eoan.gr/ • Διαχείριση αποβλήτων αστικού τύπου • Διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων • Διαχείριση γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων • Διαχείριση λοιπών επικίνδυνων αποβλήτων • Διαχείριση αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων • Διαχείριση αποβλήτων εναλλακτικής διαχείρισης • Διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων υγειονομικών μονάδων
- 23. Διαχείριση Αποβλήτων • Ηνομοθεσία – αποσαφηνίζει τον αποχαρακτηρισμό του αποβλήτου – οδηγεί στο «ο ρυπαίνων πληρώνει» – επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων – ώθηση της ανακύκλωσης - ανάκτησης των αποβλήτων – προώθησης της κυκλικής οικονομίας – αποδοτικότερης διαχείρισης των πόρων – κατευθύνει στη «διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού» αποβλήτων
- 24. Διαχείριση Αποβλήτων • «Διευρυμένηευθύνη του παραγωγού» αποβλήτων – Αρμόδιοι φορείς για την ολοκληρωμένη διαχείριση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων • Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α) • Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερών Αποβλήτων (Ε.Ε.Δ.Σ.Α.) για την Περιφέρεια Αττικής
- 25. Διαχείριση Αποβλήτων • «Διευρυμένηευθύνη του παραγωγού» αποβλήτων – Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α) • Αρμόδιοι για την υλοποίηση των ολοκληρωμένων σχεδίων για την διαχείριση των στερεών αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) καθώς και την ορθή λειτουργία των έργων και εγκαταστάσεων διαχείρισης στερεών αποβλήτων – Σύμφωνα με την νομοθεσία είναι υπόχρεοι φορείς για την προσωρινή αποθήκευση, μεταφόρτωση, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων • Παράδειγμα ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΦοΣΔΑ : Διαχείριση Απορριμμάτων Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας - ΔΙ.Α.ΔΥ.ΜΑ. Α.Ε. • ΧΑΔΑ και ΧΥΤΑ
- 26. Διαχείριση Αποβλήτων • «Διευρυμένηευθύνη του παραγωγού» αποβλήτων – Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερών Αποβλήτων (Ε.Ε.Δ.Σ.Α.) για την Περιφέρεια Αττικής • Σκοπός της εταιρείας είναι η προαγωγή της ορθολογικής Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και η καλλιέργεια των σχετικών επιστημονικών μεθόδων με απώτερο στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση ορυκτών πόρων και ενέργειας.
- 27. Περιβαλλοντική Ευθύνη • ΠΔ148/2009 – «Περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών στο περιβάλλον» – Υποχρέωση λήψης των απαραίτητων προληπτικών μέτρων – Καθεστώς αντικειμενικής ευθύνης για ζημίες από επικίνδυνες δραστηριότητες – Ευθύνη δημόσιων αρχών – Σημαντική η αξία τόσο προληπτικών όσο και κατασταλτικών μέτρων – Αποσαφήνιση της έννοιας ««περιβαλλοντική ζημία»
- 28. Περιβαλλοντική Ευθύνη • Ηέννοια «περιβαλλοντική ζημία» (Οδηγία 2004/35/ΕΚ) – η μετρήσιμη δυσμενής μεταβολή φυσικού πόρου ή η μετρήσιμη υποβάθμιση υπηρεσίας συνδεδεμένης με φυσικό πόρο που μπορεί να επέλθει άμεσα ή έμμεσα • ζημία σε προστατευόμενα είδη και φυσικούς οικοτόπους που έχει σημαντικά δυσμενείς συνέπειες • ζημία των υδάτων που επηρεάζει δυσμενώς την οικολογική, χημική, ποσοτική κατάσταση, ή/και το οικολογικό δυναμικό των υδάτων • ζημία (μόλυνση) του εδάφους που δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο δυσμενών συνεπειών για την ανθρώπινη υγεία, ως αποτέλεσμα της άμεσης ή έμμεσης εισαγωγής εντός ή επί του εδάφους ή στο υπέδαφος ουσιών, οργανισμών ή μικροοργανισμών
- 29. Περιβαλλοντική Ευθύνη • Ηέννοια «περιβαλλοντική ζημία» (Οδηγία 2004/35/ΕΚ) – Καθορισμός για το ποιος θεωρείται «ρυπαίνων» • φορείς εκμετάλλευσης δραστηριοτήτων διαχείρισης αποβλήτων, απόρριψης ή απελευθέρωσης ουσιών και ρυπαντών στον αέρα ή στα νερά, παραγωγής, αποθήκευσης, χρήσης και απελευθέρωσης επικίνδυνων χημικών και ουσιών • φορείς δραστηριοτήτων που ζημιώνουν προστατευόμενα ειδη και φυσικούς οικοτόπους
- 30. Περιβαλλοντική Ευθύνη • Ηέννοια «περιβαλλοντική ζημία» (Οδηγία 2004/35/ΕΚ) • Σε περίπτωση ρύπανσης λόγω βλάβης, αστοχίας ή εκδήλωσης περιστατικού έκτακτης ανάγκης, ο φορέας του έργου / της δραστηριότητας καθίσταται υπεύθυνος για την άμεση λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου και την υποβολή στην αδειοδοτούσα αρχή αντίστοιχου Σχεδίου Αντιμετώπισης, και για την κάλυψη των ζημιών προς τρίτους και την επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση. • Στις περιπτώσεις ρύπανσης από ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων αγνώστου κατόχου, η ευθύνη και το κόστος για εξυγίανση και αποκατάσταση του χώρου και για λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων βαρύνουν την οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση.
- 31. Βασικές Προδιαγραφές &Περιεχόμενα Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) • Σύνταξη Προδιαγραφών με όρους διαφάνειας, ώστε να προσαρμόζονται στη μεγάλη ποικιλότητα των έργων / δραστηριοτήτων • Πρέπει να περιέχουν προηγμένες μεθόδους εκτίμησης και αξιολόγησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων • Κατάλληλη δομή προδιαγραφών προς αποφυγή επικαλύψεων
- 32. Βασικές Προδιαγραφές &Περιεχόμενα Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) • Ενδεικτικά περιεχόμενα 1. Ονομασία, Είδος Έργου Βασικά Στοιχεία, Κατάταξη, Φορέας Υλοποίησης, Ομάδα Μελέτης 2. Τεχνική Περίληψη 3. Σκοπιμότητα Υλοποίησης Έργου 4. Γεωγραφική Θέση – Έκταση – Διοικητική Υπαγωγή 5. Συμβατότητα Έργου Χωρικές (χρήσεις γης, διαχείριση υδάτων, οικότοποι κ.α.) και πολεοδομικές δεσμεύσεις Χωροταξικό & Αναπτυξιακό σχεδιασμό της ευρύτερης περιοχής 6. Περιγραφή Προτεινόμενου Έργου – Βασικές Αρχές Σχεδιασμού – Απασχολούμενο Προσωπικό – Αναλυτικά Τεχνικά Χαρακτηριστικά: Φάση Κατασκευής & Φάση Λειτουργίας 7. Υφιστάμενη κατάσταση περιβάλλοντος – Κλιματικά και Βιοκλιματικά χαρακτηριστικά – Μορφολογικά, Γεωλογικά, Τεκτονικά και Εδαφολογικά χαρακτηριστικά – Υδρογραφικά χαρακτηριστικά – Οικοσυστήματα, Χλωρίδα, Πανίδα
- 33. Βασικές Προδιαγραφές &Περιεχόμενα Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) • Ενδεικτικά περιεχόμενα 8. Κοινωνικό – Οικονομικά στοιχεία (Χρήσεις Γης, Οικισμοί, Παραγωγικοί Τομείς 9. Υφιστάμενες Τεχνικές Υποδομές 10. Υφιστάμενη Κατάσταση Ρύπανσης (Ποιότητα Ατμόσφαιρας, Ποιότητα Υδάτων, Ακουστικό περιβάλλον, Δονήσεις, Ηλεκτρομαγνητικά πεδία) 11. Εκτίμηση και Αξιολόγηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων • Πιθανότητα Εμφάνισης • Έκταση: Γεωγραφική Περιοχή ή/και Επηρεαζόμενος Πληθυσμός • Ένταση: Μέγεθος της Μεταβολής, Αντιπαραβολή με Οριακές Τιμές • Πολυπλοκότητα: Μηχανισμός Εμφάνισης (Άμεσα ή Έμμεσα), Συνιστώσες φαινομένου, Εξάρτηση έντασης και έκτασης από παράγοντες εκτός έργου • Χαρακτηριστικοί Χρόνοι: Εμφάνιση, Διάρκεια, Επαναληπτικότητα • Διασυνοριακός Χαρακτήρας • Κλπ κλπ
- 34. Βασικές Προδιαγραφές &Περιεχόμενα Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) • Ενδεικτικά περιεχόμενα 12. Αντιμετώπιση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων • Αναλυτική Ιεράρχηση: Πρόληψη-Αποφυγή / Μείωση έντασης και έκτασης / Αποκατάσταση / Αντιστάθμιση Δυσμενών Επιπτώσεων • Διάρθρωση: Φάση Κατασκευής / Φάση Λειτουργίας / Φάση Παύσης και Αποκατάστασης • Τεκμηρίωση Αποτελεσματικότητας • Αναφορά σε Εθελοντικά Μέτρα/ Δράσεις (στα πλαίσια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης) 13. Εγγυήσεις 14. …. 15. ….
- 35. Πρόληψη και Έλεγχοςτης Ρύπανσης • Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.) – Για να εκδοθεί θα πρέπει να διασφαλίζεται η ολοκληρωμένη προσέγγιση για την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης (εκπομπές σε ατμόσφαιρα, ύδατα και έδαφος), την ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων, την ενεργειακή απόδοση και την πρόληψη ατυχημάτων – Για να εκδοθεί απαιτείται αίτηση περιβαλλοντικής αδείας που συνοδεύεται από Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.)
- 36. Πρόληψη και Έλεγχοςτης Ρύπανσης • Οι τεχνικές πρόληψης και ελέγχου της ρύπανσης προβλέπονται στους Ευρωπαϊκούς Οδηγούς Αναφοράς (BREFs: Best Available Technique Reference Documents) για δραστηριότητες: – Μεγάλες εγκαταστάσεις καύσης (Μ.Ε.Κ.) – -Διύλιση πετρελαίου και αερίου – Παραγωγή σιδήρου ή χάλυβα και ακατέργαστων μη σιδηρούχων μετάλλων – Χυτήρια – Παραγωγή τσιμέντου – Παραγωγή χλωρίου – Συστήματα επεξεργασίας και διαχείρισης αποβλήτων της χημικής Βιομηχανίας – Διαχείριση (διάθεση ή ανάκτηση) επικίνδυνων αποβλήτων – Μονάδες τελικής διάθεσης αποβλήτων (XYTA) – Παραγωγή χαρτοπολτού, χαρτιού – Σφαγεία – Εντατική εκτροφή πουλερικών ή χοίρων – Βιομηχανικά συστήματα ψύξης – Παρακολούθηση εκπομπών στην ατμόσφαιρα και στα ύδατα – Ενεργειακή απόδοση – Οικονομικές επιδράσεις
- 37. Έλεγχοι και Επιθεωρήσεις(Ν. 4014/2011) • προληπτικές και τακτικές ή έκτακτες επιθεωρήσεις από – Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) – την κατά περίπτωση αδειοδοτούσα αρχή – τις αρμόδιες υπηρεσίες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων – τα Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.) της Περιφέρειας – περιβαλλοντικούς Ελεγκτές, που διαθέτουν τη σχετική άδεια και είναι καταχωρημένοι στο Μητρώο Περιβαλλοντικών Ελεγκτών του Υπουργείου
- 38. Έλεγχοι και Επιθεωρήσεις(Ν. 4014/2011) • Μεθοδολογία – επιτόπιες επισκέψεις – παρακολούθηση των εκπομπών – έλεγχος των εσωτερικών εκθέσεων και εγγράφων παρακολούθησης – έλεγχος καταλληλότητας της περιβαλλοντικής διαχείρισης της εγκατάστασης αποβλήτων- απορριμάτων • Η παράβαση της νομοθεσίας που προκύπτει από τους ελέγχους οδηγεί σε κυρώσεις
- 39. Έλεγχοι και Επιθεωρήσεις(Ν. 4014/2011) • Η περιβαλλοντική ευθύνη που προκύπτει από τον έλεγχο η οποία διέπεται από τις διατάξεις του Π.Δ. 148/2009 • Έχει συσταθεί αυτοτελές γραφείο πρόληψης αποκατάστασης περιβαλλοντικών ζημιών («Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών» - ΣΥΓΑΠΕΖ) – Εποπτεύει τις γνωμοδοτικές «Περιφερειακές Επιτροπές Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών»-ΠΕΑΠΖ • Σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας έχουν συγκροτηθεί ειδικά κλιμάκια ελέγχου ποιότητας περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.)- Ν. 4042/2012
Editor's Notes
- #2 Περιβαλλοντικά» νομικά και ρυθμιστικά μέτρα είχαν ληφθεί και σε πολύ προγενέστερες εποχές, αφού έχουμε μαρτυρίες από την αρχαία Κίνα, την αρχαία Ελλάδα, τον Μεσαίωνα, και πιο πρόσφατα κατά τις πρώτες δεκαετίες της Βιομηχανικής Επανάστασης Όμως, το περιβαλλοντικό δίκαιο με την σύγχρονη του μορφή εμφανίζεται ουσιαστικά μετά το μέσο του 20ου αιώνα, όπου και προτοεμφανίστηκε η ενεργοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών με την ίδρυση περιβαλλοντικών οργανώσεων, όπως και το WWF το 1961. Γεγονότα – σοκ, Ατύχημα Chernobyl και νέα επιστημονικά δεδομένα (π.χ. σχετικά με την ύπαρξη τρύπας του όζοντος, μείωση κατά το μισό των πληθυσμών των ελεφάντων στην Αφρική) δημιουργούν αρκετή πίεση από την κοινή γνώμη για νέες πολιτικές και νομικές πρωτοβουλίες.
- #3 Απαιτήθηκε λοιπόν να υπαρξει εκσυγχρονισμός του περιβαλλοντικού δικαίου. Οι συμβάσεις πλέον έχουν την μορφή συνθήκης, της οποίας οι υποχρεώσεις προσαρμόζονται ανάλογα με τα υπάρχοντα κάθε στιγμή επιστημονικά δεδομένα ενώ διαφοροποιούνται ανάλογα με τις δυνατότητες του κάθε κράτους να τις εφαρμόσει, κυρίως μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών, με σκοπό την αειφόρο (ή βιώσιμη ή διατηρήσιμη) ανάπτυξη, που όπως έχουμε ήδη πει είναι πέραν της ανάπτυξης με προστασία του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες των σημερινών γενεών, χωρίς να στερεί τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες. Η αρχική Σύμβαση της Βιέννης για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (1985) και το Πρωτόκολλο του Μοντρέαλ που συμφωνήθηκε δύο χρόνια αργότερα και το οποίο επέβαλε σαφείς μειώσεις αυτών των ουσιών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγχρονη διεθνούς περιβαλλοντικής συμφωνίας. Η συνδιάσκεψη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (1992) αποτελεί σταθμό στην σύγχρονη περιβαλλοντική νομοθεσία και πολιτική. Καθιερώνει και πολιτικά την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης, και τονίζει την ανάγκη τόσο παγκόσμιων λύσεων όσο και τοπικών δράσεων. Επίσης έχουμε Σύναψη πολλών νέων σύγχρονων περιβαλλοντικών συμβάσεων που έχουν τη δυνατότητα προσαρμογής των ρυθμίσεων τους σε αντιστοιχία με τα συνεχώς εξελισσόμενα επιστημονικά δεδομένα και τις τεχνολογικές ή άλλες λύσεις. Π.χ. η Σύμβαση του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (το 1992) που οδήγησε στο μετέπειτα Πρωτόκολλο του Κιότο (1997) και η συνδιάσκεψη του Γιοχάνεσμπουργκ για την Αειφόρο Ανάπτυξη το 2002.
- #4 Το περιβαλλοντικό δίκαιο είναι ένας δυναμικός τομέας δικαίου που έχει εξελιχθεί σε ένα από τους ογκωδέστερους και συνεχώς εξελισσόμενους ειδικούς τομείς δικαίου. Όλες οι διατάξεις που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν την πολιτική και νομική απάντηση στις επισημάνσεις και τις παρατηρήσεις των επιστημόνων. Όσο η επιστήμη τεκμηριώνει τα αίτια της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, επισημαίνει τις επιπτώσεις της υποβάθμισης αυτής και παρουσιάζει λύσεις, τόσο μπορεί το νομικό πλαίσιο να (ανά)προσαρμοστεί έτσι ώστε να ανταποκριθεί πιο αποτελεσματικά στις περιβαλλοντικές προκλήσεις. Πολλοί είναι οι εμπλεκόμενοι φορείς σε όλες τις φάσεις του συνεχώς Αναπροσαρμοζόμενου περιβαλλοντικού δικαίου στη δημιουργία, την εφαρμογή και υλοποίηση, την συμμόρφωση, την παρακολούθηση και την αναθεώρησή του. Οι φορείς είναι: τα κράτη, οι διεθνείς οργανισμοί, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), οι επιχειρήσεις, η ακαδημαϊκή κοινότητα και η επιστήμη και η εσωτερική διοίκηση του κάθε κράτους καθώς και η τοπική Αυτοδιοίκηση. Η εφαρμογή του περιβαλλοντικού δικαίου επηρεάζει ακόμα και το τοπικό επίπεδο και την καθημερινότητα του πολίτη. Για την προστασία του περιβάλλοντος απαιτείται αλλαγή στον τρόπο ζωής του κάθε πολίτη του πλανήτη.
- #5 Δικαίωμα στη ζωή και σε ένα καθαρό περιβάλλον του κάθε ανθρώπου. Το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου σε ένα καθαρό περιβάλλον πηγάζει από το δικαίωμα στη ζωή καθώς θεωρείται ότι το περιβάλλον και η ποιότητα αυτού καθορίζει και τη ζωή του καθενός Δικαίωμα στην ανάπτυξη. Ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στη πρόσβαση σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες και να διεκδικήσει ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο για τον ίδιο και την οικογένεια του Αειφόρος Ανάπτυξη Το περιβάλλον ως παγκόσμια κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας, δεν ανήκει σε κανέναν, αλλά ανήκει σε όλους. Ισότητα μεταξύ γενεών (ο πλανήτης δεν μας ανήκει, τον κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας για να τον κληροδοτήσουμε στους απογόνους μας) Κοινές αλλά διαφοροποιημένες ευθύνες. Αν και το περιβάλλον αποτελεί κοινή ανησυχία όλων, κάποιες χώρες (οι βιομηχανοποιημένες) έχουν μεγαλύτερη ιστορική ευθύνη για την σημερινή κατάσταση του πλανήτη, ενώ οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να βοηθηθούν έτσι ώστε να μπορέσουν να συμμετάσχουν στην προστασία εξασφαλίζοντας όμως και το δικαίωμα των πολιτών τους στην ανάπτυξη. Η διαφοροποίηση συνήθως γίνεται μεταξύ Βορρά και Νότου, Δύσης και Ανατολής, αλλά πολλές φορές αφορά και διαφοροποιημένες ευθύνες μεταξύ παρόμοιων χωρών, π.χ. μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Υποχρέωση μη πρόκλησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, σε όλα τα επίπεδα τοπικά και εθνικά, διασυνοριακά και παγκόσμια. Αρχή της πρόληψης. Όταν γνωρίζουμε την πιθανότητα πρόκλησης περιβαλλοντικής υποβάθμισης, πρέπει να λαμβάνονται όλα εκείνα τα προληπτικά μέτρα, τα μέτρα ασφαλείας που είναι απαραίτητα για την αποφυγή της. Ο ρυπαίνων πληρώνει. Αν υπάρξει περιβαλλοντική υποβάθμιση και ρύπάνση, το κόστος των κατασταλτικών μέτρων αλλά και των μέτρων αποκατάστασης του περιβάλλοντος πρέπει να επωμισθεί ο υπαίτιος. Η πληρωμή μπορεί να έχει πολλές μορφές: απευθείας πληρωμή, επιβολή Φορολογίας κλπ. Διαφάνεια και Πρόσβαση στην πληροφορία έτσι ώστε να λαμβάνονται οι σωστές αποφάσεις με πλήρη γνώση των δεδομένων. Ειρηνική επίλυση διαφορών. Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις απαιτούν συνεργασία κι όχι εμπλοκές που δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο την εξεύρεση και εφαρμογή των πλέον ενδεδειγμένων λύσεων. Εθνική Κυριαρχία – Κρατική ευθύνη. Το κάθε κράτος είναι κυρίαρχο στην επικράτεια του όμως τόσο τα περιβαλλοντικά προβλήματα όσο και οι λύσεις και τα μέτρα που απαιτούνται επιβάλλουν στο κάθε κράτος να «θυσιάσεϊ» μέρος της αυτονομίας του και να συνεργαστεί για την προστασία του περιβάλλοντος
- #6 Η αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον πηγάζει από τα άρθρα 2, 6, και 174- 176 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό έχουν υιοθετηθεί πολιτικές δεσμεύσεις και στρατηγικές υψηλότατου επιπέδου (επίπεδο αρχηγών κρατών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο) αλλά και πληθώρα περιβαλλοντικών νομοθετημάτων (οδηγίες, κανονισμοί και αποφάσεις). Εδώ θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι ενώ ένας ευρωπαϊκός Κανονισμός έχει γενική-υποχρεωτική εφαρμογή, τίθεται άμεσα σε ισχύ και δεν υποχρεώνει τα κράτη-μέλη σε θέσπιση ειδικής νομοθεσίας, μία Οδηγία για να ισχύσει απαιτείται να ενταχθεί στο δίκαιο των κρατών-μελών με νόμο, εντός χρονικής προθεσμίας. Αυτό βέβαια ισχύει γενικά στο δίκαιο που παράγει η ΕΕ και δεν αφορά μόνον στα περιβαλλοντικά θέματα. Σε κάθε περίπτωση, αυτές οι νομικές πράξεις μαζί με τις Αποφάσεις που λαμβάνονται στο επίπεδο συνήθως των ηγετών των κρατών –μελών ενσαρκώνουν τις τέσσερις οικονομικές ελευθερίες (δηλ. την ελεύθερη διακίνηση προσώπων-αγαθών-υπηρεσιών-κεφαλαίων) της Ε.Ε. Ειδικά οι Οδηγίες, καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων όπως την προστασία της φύσης, του ατμοσφαιρικού αέρα, των υδάτων, την ηχορύπανση, τη διαχείριση των αποβλήτων αλλά και την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφορία και τους κανόνες εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Επίσης είναι σημαντικό να αναφερθούμε και στις αποφάσεις του Ευρωπαικου Δικαστηρίου που σε κάθε περίπτωση παράγει δίκαιο (είναι αυτό που ονομάζουμε νομολογια).
- #7 Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι μπορεί να υπάρχει παράβαση του Ευρωπαικου δικαίου από ένα κράτος μέλος, κινεί προδικαστική διαδικασία: - Προειδοποιητική επιστολή. Η πρώτη επίσημη ενημέρωση προς το κράτος μέλος ότι πιθανώς υπάρχει παράβαση του κοινοτικού δικαίου. - Αιτιολογημένη γνώμη. Η στοιχειοθέτηση της παράβασης του δικαίου. - Παραπομπή στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ). Το ΔΕΚ πρέπει να διαπιστώσει αν πράγματι υπάρχει παράβαση του Κοινοτικού Δικαίου. Σε αυτή την περίπτωση, με την καταδικαστική απόφαση το κράτος μέλος καλείται να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθεί με το Κοινοτικό Δίκαιο. Σε συνέχεια καταδίκης από το ΔΕΚ και όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρατηρεί ότι το κράτος μέλος δεν συμμορφώνεται με την απόφαση του ΔΕΚ κινεί εκ νέου προδικαστική διαδικασία ακολουθώντας τα ίδια βήματα με παραπάνω (δηλ. προειδοποιητική επιστολή, αιτιολογημένη γνώμη, παραπομπή στο ΔΕΚ). - Σε περίπτωση δεύτερης καταδίκης στο ΔΕΚ δύναται (χωρίς να είναι υποχρεωτικό) να επιβληθεί χρηματικό πρόστιμο στο κράτος μέλος. Η πρώτη υπόθεση για την οποία το ΔΕΚ επέβαλε χρηματικό πρόστιμο σε κράτος μέλος ήταν περιβαλλοντική και αφορούσε παράνομη χωματερή στην Κρήτη. Κατά τη δεύτερη εκδίκαση της υπόθεσης, το 2001 επιβλήθηκε στην Ελλάδα χρηματικό πρόστιμο €20.000 για κάθε μέρα που παρέμενε σε λειτουργία η χωματερή. Συνολικά η Ελλάδα πλήρωσε €4.7εκατ. Γενικά, σήμερα, η Ελλάδα θεωρείται ουραγός στην εκπλήρωση των περιβαλλοντικών της δεσμεύσεων.
- #9 Ο νόμος-πλαίσιο 1650/1986 αποτελεί το βασικό νομοθετικό εργαλείο με το οποίο μεταφράζονται σε πράξη οι προβλέψεις του Συντάγματος Συντάγματος και ειδικότερα οι διατάξεις περί υποχρέωσης του κράτους στην περιβαλλοντική προστασία, η οποία αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες και αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής και αναπτυξιακής διαδικασίας και πολιτικής. Οι βασικές του διατάξεις αφορούν τα ακόλουθα θέματα: • Προστασία του περιβάλλοντος από έργα: Θεσπίζονται οι κανόνες και τίθενται οι προϋποθέσεις για την έγκριση περιβαλλοντικών όρων έργων και ορίζονται οι προδιαγραφές για τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. • Προστασία του περιβάλλοντος από τη ρύπανση: Θεσπίζεται η δυνατότητα του κρατικού μηχανισμού να θέσει όρια, να παρακολουθεί την ποιότητα και να επιβάλει μέτρα για την προστασία της ατμόσφαιρας, των νερών, του εδάφους, και την μείωση των στερεών αποβλήτων, των συσκευασιών προϊόντων, του θορύβου, των επικίνδυνων ουσιών και της ραδιενέργειας. • Προστασία της φύσης και του τοπίου: Θεσπίζονται τα κριτήρια και η διαδικασία χαρακτηρισμού περιοχών (απόλυτης προστασίας, προστασίας, εθνικά πάρκα, προστατευόμενα τοπία, κτλ) καθώς και οι αρχές προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Επίσης προβλέπεται η προστασία αυτοφυών ειδών χλωρίδας και πανίδας. Υπηρεσίες Περιβάλλοντος: Θεσμοθετούνται οι πρώτες υπηρεσίες περιβάλλοντος και τίθενται οι βάσεις για την λειτουργία ελεγκτικών μηχανισμών. Κυρώσεις και αστική ευθύνη: Προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής κυρώσεων για παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας ΚΥΑ, ΥΑ, ΠΔ Αποφάσεις ΣτΕ (Ε’ Τμήμα): Νομολογία
- #10 όλα τα έργα στην Ελλάδα ανεξάρτητα του μεγέθους τους (ακόμα και τα πολύ μικρά έργα με καποιες μοκροεξαιρέσεις), υποβάλλονται σε διαδικασία Ε.Π.Ε. που σημαίνει Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και έχει βελτιώσει το υπόβαθρο των πληροφοριών που χρειάζονται για την προαστασία του περιβάλλοντος, εξασφαλίζοντας ο αξιόπιστες προβλέψεις των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και προτείνοντας αποτελεσματικότερα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης τους. Οι βελτιώσεις και τροποποιήσεις του νομικού πλαισίου για το περιβάλλον την τελευταία 30ετία έχουν σταδιακά οδηγήσει στην πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ποχρεώνοντας το φορέα του έργου να περιλαμβάνει ακριβείς πληροφορίες ξια τις επιπτώσεις αυτές. Ιδιαίτερα θέλω να τονίσω ότι θεσμοθετήθηκε η διαβούλευση τόσο κατά τη διαδικασία της Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης όσο και της Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων κατασκευής των έργων.
- #11 1. ως το 1986: ουσιαστικά δεν εφαρμόζονταν συστηματικά η περιβαλλοντική νομοθεσία και ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός έργων δεν ακολουθούσε συγκεκριμένες προδιαγραφές και κριτήρια
- #12 Η εξέλιξη της νομοθεσίας διακρίνεται σε 4 χρονικές περιόδους. 2. 1986 -2002 Η θέσπιση θεμελιωδών κανόνων και η καθιέρωση κριτηρίων και μηχανισμών για την προστασία του περιβάλλοντος, έτσι ώστε ο άνθρωπος, ως άτομο και ως μέλος του κοινωνικού συνόλου, να ζει σε ένα υψηλής ποιότητας περιβάλλον, μέσα στο οποίο να προστατεύεται η υγεία του και να ευνοείται η ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. Οι βασικοί στόχοι μεταξύ άλλων ήταν γ) Η προώθηση της ισόρροπης ανάπτυξης του εθνικού χώρου συνολικά και των επί μέρους γεωγραφικών και οικιστικών ενοτήτων του και μέσα από την ορθολογική διαχείριση του περιβάλλοντος. δ) Η διασφάλιση της δυνατότητας ανανέωσης φυσικών πόρων και η ορθολογική αξιοποίηση των μη ανανεώσιμων ή σπάνιων σε σχέση με τις τωρινές και τις μελλοντικές ανάγκες και με κριτήρια την προστασία του περιβάλλοντος. ε) Η διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας των φυσικών οικοσυστημάτων και η διασφάλιση της αναπαραγωγικής τους ικανότητας. στ) Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος. α) Η προστασία του εδάφους και η λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε οι χρήσεις του να γίνονται σύμφωνα με τις φυσικές ιδιότητές του και την παραγωγική του ικανότητα. β) Η προστασία των επιφανειακών και υπόγειων νερών θεωρούμενων ως φυσικών πόρων και ως οικοσυστημάτων. γ) Η προστασία της ατμόσφαιρας. ζ) Η ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση των πολιτών στα θέματα προστασίας του περιβάλλοντος μέσα από τη σωστή πληροφόρηση και εκπαίδευση.
- #13 3. 2002 ως 2011 Αναβαθμίστηκε νομοθετικά η Διαδικασία Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης και Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων Προωθήθηκε η αποκέντρωση της διαδικασίας Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ανάλογα με την κατηγορία στην οποία κατατάσσονται τα έργα σε σχέση με τη σημαντικότητα των ενδεχόμενων περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και εισήχθηκε η διαδικασία Κατάταξης έργου σε Κατηγορίες ενδεχόμενων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Οι κατηγορίες αυτές είναι 4 όπως βλέπουμε στη διαφάνεια. ΜΠΛΑ ΜΠΛΑ
- #14 4. 2011 ως σήμερα Εξειδίκευση των διαδικασιών του τρόπου ενημέρωσης του κοινού και συμμετοχής του ενδιαφερόμενου κοινού στη δημόσια διαβούλευση κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων της Κατηγορίας Α. Μείωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών και του απαιτούμενου χρόνου έκδοσης σχετικών αποφάσεων. Εισαγωγη διαδικασιών που εξασφαλίζουν την καλύτερη ποιότητα, τη μείωση διοικητικού φόρτου των αρμόδιων Δημοσίων Υπηρεσιών και την κατάργηση πολλαπλών αδειοδοτήσεων. Θέσπιση προδιαγραφών ανά είδος και κατηγορία έργου. Ενδυνάμωση περιβαλλοντικών έλεγχων με διενέργεια τακτικών Ελέγχων για όλα τα έργα και δραστηριότητες που υπόκεινται στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης με στόχο την πραγματική διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος.
- #15 4. 2011 ως σήμερα (συνέχεια) Δραστική μείωση του αριθμού των έργων και δραστηριοτήτων για τα οποία απαιτείται υποβολή και αξιολόγηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) καθώς απαλλάσσονται από αυτή τα έργα Κατηγορίας Β, τα οποία υπόκεινται σε γενικές προδιαγραφές, όρους και περιορισμούς που προβλέπονται με κανονισμούς που εκδίδουν οι Περιφέρεις, ανάλογα με το είδος του έργου, στο πλαίσιο της αποκέντρωσης. Θέσπιση αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων αδειοδότησης έργων Κατηγορίας Α και των υποκατηγοριών αυτής. Στη διαφάνεια βλέπουμε την χρονική οριοθέτηση της αδειοδοότησης όπου ΠΠΠΑ σημαίνει Μελέτη προκαταρκτικού προσδιορισμού περιβαλλοντικών απαιτήσεων και ΜΠΕ Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) όπως είπαμε και λίγο νωρίτερα.
- #16 4. 2011 ως σήμερα (συνέχεια) Κατάργηση αλληλο-επικαλυπτόμενων αδειοδοτήσεων (όπως άδεια διάθεσης ή επαναχρησιμοποίησης λυμάτων ή βιομηχανικών υγρών αποβλήτων, άδειες διαχείρισης επικινδύνων και μη στερεών αποβλήτων, έγκριση επέμβασης σε δάσος ή δασική έκταση) καθώς όλα αυτά ενσωματώνονται στην περιβαλλοντική Αδειοδότηση. Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (Ε.Ο.Α.) για έργα και δραστηριότητες εντός του δικτύου Natura 2000. Κατάργηση συνυπογραφών άλλων Υπουργείων για την έκδοση Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.) και επιμήκυνση διάρκειας ισχύος των Α.Ε.Π.Ο. από τα 5 στα 10 έτη.
- #17 Η Σύμβαση Aarhus 1998 «που αφορά στην πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στην λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στην δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα» τέθηκε σε ισχύ στις 30 Οκτωβρίου 2001 και ενσωματώθηκε στο Κοινοτικό Δίκαιο με τις Οδηγίες 2003/4/Ε.Κ. και 2003/35/Ε.Κ. Οι Οδηγίες ενσωματώθηκαν στο ελληνικό δίκαιο με το N. 3422/2005 (Φ.Ε.Κ. 303/Α) Η Σύμβαση Aarhus είναι το νομοτεχνικά επεξεργασμένο διεθνές κείμενο που ρυθμίζει το συγκεκριμένο αντικείμενο και αποτελείται από 3 πυλώνες. Ο 1ος πυλώνας αναφέρεται στο «δικαίωμα των πολιτών να έχουν πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες» και μπορεί να χωριστεί σε 2 μέρη. Το πρώτο μέρος αφορά το δικαίωμα του κοινού να ζητεί πληροφορίες από τις δημόσιες αρχές, και την υποχρέωση των δημοσίων αρχών να τις παρέχουν. Το δεύτερο μέρος αφορά το δικαίωμα του κοινού να λαμβάνει πληροφορίες, και την υποχρέωση των δημοσίων αρχών να συλλέγουν και να διαχέουν την πληροφόρηση χωρίς να απαιτείται ιδιαίτερη αίτηση εκ μέρους του κοινού. Στις παραπάνω υποχρεώσεις των δημοσίων αρχών προβλέπονται διάφορες εξαιρέσεις για λόγους εθνικής άμυνας και δημόσιας ασφάλειας, προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας κ.α
- #18 Ο 2ος πυλώνας αναφέρεται στη «συμμετοχή του κοινού στην λήψη αποφάσεων» και χωρίζεται σε 3 μέρη. Το πρώτο μέρος αφορά τη συμμετοχή του κοινού σε σχέση με μια συγκεκριμένη δραστηριότητα. Το δεύτερο μέρος αφορά τη συμμετοχή του κοινού στην προετοιμασία περιβαλλοντικών σχεδίων, προγραμμάτων και πολιτικών. Το τρίτο μέρος αφορά τη συμμετοχή του κοινού στην προετοιμασία νόμων, κανονισμών και νομικά δεσμευτικών κανόνων
- #19 Ο 3ος πυλώνας αναφέρεται στην «πρόσβαση στη δικαιοσύνη». Ουσιαστικά θέτει σε ισχύ τους δύο προηγούμενους πυλώνες στις εθνικές νομοθεσίες και ενδυναμώνει την εφαρμογή της εθνικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
- #20 Σημειώνεται ότι η περιβαλλοντική αδειοδότηση αποτελεί το πρώτο και στις περισσότερες περιπτώσεις το μόνο θεσμοθετημένο μέσο διαβούλευσης, καθώς οι βασικοί και ανεξάρτητοι μεταξύ τους εμπλεκόμενοι (φορείς έργων, επιστήμονες, πολίτες και φορείς συλλογικής εκπροσώπησης, αυτοδιοίκηση, δημόσια διοίκηση κλπ) ενημερώνονται ουσιαστικά σχετικά με την πρόθεση ενός έργου/δραστηριότητας για πρώτη φορά κατά τη φάση της διαδικασίας της Έγκρισης των Περιβαλλοντικών Όρων
- #21 Κατ’ αρχάς θέλω να σας μιλήσω για τον ΕΟΑΝ που ως υλη δεν αναφερεται στο pdf αρχείο. Ο Ελληνικός Οργανισμός ΑΝακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Υπάγεται στην εποπτεία και τον έλεγχο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Βασικός σκοπός του είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή της πολιτικής για την εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων συσκευασιών και άλλων προϊόντων, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία. Ο Οργανισμός ιδρύθηκε με το άρθρο 24 του ν. 2939/2001, αρχικά ως Ελληνικός Οργανισμός Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π.), και μετονομάστηκε στη συνέχεια με το άρθρο 46 του ν. 4042/2012 σε «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ – Ε.Ο.ΑΝ.». Σκοπός του Ε.Ο.ΑΝ. είναι η εφαρμογή της πολιτικής για την πρόληψη και την εναλλακτική διαχείριση προϊόντων και αποβλήτων για τα οποία εφαρμόζονται προγράμματα εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και η εισήγηση στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας των μέτρων και προγραμμάτων αυτών. ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ του ΕΟΑΝ φαίνονται στη διαφάνεια. ΜΠΛΑ ΜΠΛΑ
- #23 Αυτό το Εθνικό Σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων λοιπόν, ενοποίησε , επικαιροποίησε, εκσυγχρόνισε και αναβάθμισε το νομικό καθεστώς οι βασικές προτεραιότητες του οποίου είναι οι εξής: Η νομοθεσία αποσαφηνίζει τον αποχαρακτηρισμό του αποβλήτου, δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και θέτει σαφέστερες απαιτήσεις για όλον τον κύκλο διαχείρισης των αποβλήτων. Αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της πρόληψης παραγωγής και της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση των αποβλήτων, στη σημαντική ώθηση της ανακύκλωσης - ανάκτησης των αποβλήτων, στη λογική της προώθησης της κυκλικής οικονομίας και της αποδοτικότερης διαχείρισης των οικονομικών πόρων που προκύπτουν. Τέλος καθοδηγεί προς τη «διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού» αποβλήτων
- #24 Εδώ θα πρέπει να αναφερθούμε στους Φο.Δ.Σ.Α. και στην Ε.Ε.Δ.Σ.Α. Οι Φο.Δ.Σ.Α. και η Ε.Δ.Σ.Α. για τη Μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής (φορείς στους οποίους μετέχουν υποχρεωτικά όλοι οι δήμοι της οικείας περιφέρειας), είναι αρμόδιοι φορείς για την ολοκληρωμένη διαχείριση των Αστικών Στερεών Αποβλήτων του συνόλου των Δήμων εκάστης Περιφέρειας.
- #25 Οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α) είναι αρμόδιοι για την υλοποίηση των ολοκληρωμένων σχεδίων για την διαχείριση των στερεών αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) καθώς και την ορθή λειτουργία των έργων και εγκαταστάσεων διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Σύμφωνα με την νομοθεσία είναι υπόχρεοι φορείς για την προσωρινή αποθήκευση, μεταφόρτωση, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων. Μια πολύ σοβαρή αρμοδιότητα των ΦοΣΔΑ είναι και επιτήρηση των υφιστάμενων ΧΑΔΑ ()Χώροι Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμάτων εντός της χωρικής τους αρμοδιότητας. Οι ΧΑΔΑ είναι χώροι, κυρίως παράνομοι, όπου εναποτίθενται τα σκουπίδια χωρίς να λαμβάνονται υπ' όψιν οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και οι συνέπειες που θα υπάρξουν από μια τέτοια διαδικασία. Είναι ένας από τους βασικότερους λόγους πρόκλησης πυρκαγιάς και μόλυνσης των υδάτων. Επίσης, οι Φορείς Διαχείρισης θα πρέπει να διασφαλίζουν την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών των ΧΥΤΑ (Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) , αλλά και, των Εργοστασίων Μηχανικής Ανακύκλωσης, των Σταθμών Μεταφόρτωσης και του Αποτεφρωτήρα Νοσοκομειακών Απορριμμάτων. Ειδικά για τους ΧΥΤΑ να πούμε είναι χώροι ειδικά διαμορφωμένοι στους οποίους γίνεται η ταφή των απορριμμάτων των πόλεων. Η διαμόρφωση του χώρου των ΧΥΤΑ προβλέπεται να γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε τοξικά, οργανικά και άλλα απόβλητα από το χώρο απόθεσης να μη διαφεύγουν στο γύρω περιβάλλον ή στον υδροφόρο ορίζοντα τυχόν κατοικημένων περιοχών που βρίσκονται σε μικρή απόσταση. Αυτό επιτυγχάνεται με τη στεγανοποίηση των απορριμμάτων με τσιμέντο, χώμα, πλαστικές μεμβράνες και άλλα υλικά. ΧΥΤΑ στην Μακεδονία Η απόθεση των απορριμμάτων μπορεί να διαρκέσει το πολύ 30 έτη. Έπειτα από την παρέλευση αυτού του χρονικού διαστήματος προβλέπεται το κλείσιμο των χώρων απόθεσης, και στα έτη που ακολουθούν γίνονται τα κατάλληλα έργα επαναφοράς του περιβάλλοντος στην αρχική του μορφή, με το θάψιμο των σκουπιδιών και τη στεγανοποίηση του χώρου με γεωμεμβράνες, ώστε να αποφευχθεί η μόλυνση της περιοχής. Τα έργα αυτά μπορεί να διαρκέσουν έως και 20 χρόνια.
- #26 Η ΕΕΔΣΑ ιδρύθηκε το 2000 και είναι ένας επιστημονικός, μη κερδοσκοπικός Οργανισμός που σήμερα αριθμεί 600 και πλέον μέλη. Τα μέλη της Ε.Ε.Δ.Σ.Α. (Καθηγητές ΑΕΙ/ΤΕΙ, στελέχη Υπουργείων και ΟΤΑ, μελετητές, κατασκευαστικές εταιρίες, Οικολογικές Οργανώσεις κ.α.) καλύπτουν όλο το πεδίο της Διαχείρισης των Στερεών Αποβλήτων. Σκοπός της εταιρείας είναι η προαγωγή της ορθολογικής Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και η καλλιέργεια των σχετικών επιστημονικών μεθόδων με απώτερο στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση ορυκτών πόρων και ενέργειας. Όραμα είναι να λειτουργήσει ως καταλύτης στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ της κοινωνίας του κράτους και των επιχειρήσεων. και να αποτελέσει «δεξαμενή σκέψης» στην πορεία της χώρσς προς την «κυκλική οικονομία».
- #27 Το Π.Δ. 148/2009 (Φ.Ε.Κ. 190/Α) σε εναρμόνιση με την Οδηγία 2004/35/E.K. «Περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών στο περιβάλλον» βασίζεται στη αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» καθιστώντας τους φορείς εκμετάλλευσης επαγγελματικών δραστηριοτήτων οι οποίες προκαλούν περιβαλλοντική ζημία ως οικονομικά υπόχρεους για την αποκατάσταση αυτής. Επίσης, οι φορείς εκμετάλλευσης των οποίων οι δραστηριότητες συνιστούν επικείμενη απειλή για την πρόκληση περιβαλλοντικής ζημίας, καθίστανται υπόχρεοι για τη λήψη των απαραίτητων προληπτικών μέτρων. Το νομοθετικό πλαίσιο «για την περιβαλλοντική ευθύνη», χωρίς ουσιαστικά να επιβάλλει νέες επιμέρους περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, έχει ως στόχο την ουσιαστική εφαρμογή των διατάξεων του ισχύοντος περιβαλλοντικού δικαίου. Θεσπίζει καθεστώς αντικειμενικής ευθύνης για ζημίες από επικίνδυνες δραστηριότητες και ευθύνης δημόσιων αρχών είτε σε σχέση με την εποπτεία των φορέων εκμετάλλευσης είτε στην υποχρέωση αυτενέργειας, και τονίζει την αξία τόσο των προληπτικών όσο και των κατασταλτικών μέτρων. Τέλος αποσαφηνίζει την έννοια «περιβαλλοντική ζημία»
- #28 Περιβαλλοντική Ζημία είναι η μετρήσιμη δυσμενής μεταβολή φυσικού πόρου ή η μετρήσιμη υποβάθμιση υπηρεσίας συνδεδεμένης με φυσικό πόρο που μπορεί να επέλθει άμεσα ή έμμεσα, και περιλαμβάνει : 1) ζημία σε προστατευόμενα είδη και φυσικούς οικοτόπους που έχει σημαντικά δυσμενείς συνέπειες 2) ζημία των υδάτων που επηρεάζει δυσμενώς την οικολογική, χημική, ποσοτική κατάσταση, ή/και το οικολογικό δυναμικό των υδάτων 3) ζημία (μόλυνση) του εδάφους που δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο δυσμενών συνεπειών για την ανθρώπινη υγεία, ως αποτέλεσμα της άμεσης ή έμμεσης εισαγωγής εντός ή επί του εδάφους ή στο υπέδαφος ουσιών, οργανισμών ή μικροοργανισμών.
- #29 Bάσει της έννοιας «περιβαλλοντική ζημία», καθορίζεται ποιοι θεωρούνται «ρυπαίνοντες», και παράλληλα εισάγονται δύο διαφορετικά καθεστώτα ευθύνης. 1ο) φορείς εκμετάλλευσης δραστηριοτήτων που συνεπάγονται άμεσο ή πιθανό κίνδυνο στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον Τέτοιες δραστηριότητες είναι, μεταξύ άλλων, εκείνες οι οποίες πραγματοποιούν διαδικασίες διαχείρισης αποβλήτων, απόρριψης ή απελευθέρωσης ουσιών και ρυπαντών στον αέρα ή στα νερά, παραγωγής, αποθήκευσης, χρήσης και απελευθέρωσης επικίνδυνων χημικών και ουσιών. Για τον καταλογισμό της ευθύνης δεν απαιτείται να συντρέχει πταίσμα του φορέα εκμετάλλευσης (αντικειμενική ευθύνη ανεξαρτήτως υπαιτιότητας). 2ο) όλες οι υπόλοιπες επαγγελματικές δραστηριότητες, όσον αφορά τη ζημία προστατευόμενων ειδών και φυσικών οικοτόπων. Στις περιπτώσεις όμως αυτές, ο φορέας εκμετάλλευσης θα φέρει αποδεδειγμένα ευθύνη, μόνο εφόσον ενήργησε εκ προθέσεως ή εξ αμελείας (υποκειμενική ευθύνη με την προϋπόθεση υπαιτιότητας).
- #30 Όπως αναγράφεται στη διαφάνεια, σε περίπτωση ρύπανσης λόγω βλάβης, αστοχίας ή εκδήλωσης περιστατικού έκτακτης ανάγκης, ο φορέας του έργου / της δραστηριότητας καθίσταται υπεύθυνος για την άμεση λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου και την υποβολή στην αδειοδοτούσα αρχή αντίστοιχου Σχεδίου Αντιμετώπισης, και για την κάλυψη των ζημιών προς τρίτους και την επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση. Επίσης, στις περιπτώσεις ρύπανσης από ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων αγνώστου κατόχου, η ευθύνη και το κόστος για εξυγίανση και αποκατάσταση του χώρου και για λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων βαρύνουν την οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση.
- #31 Όσο περισσότερο έχει ενσωματωθεί η περιβαλλοντική διάσταση στο σχεδιασμό έργου, τόσο μικρότερες θα είναι οι επιπτώσεις στο περιβάλλον και τόσο λιγότερα θα είναι τα μέτρα προστασίας και αντιμετώπισης. Οι προδιαγραφές Μ.Π.Ε. έχουν αρθρωτή δομή ώστε να προσαρμόζονται στη μεγάλη ποικιλότητα των έργων / δραστηριοτήτων διατηρώντας την αντικειμενικότητα, την τυποποίηση και τη σφαιρικότητα που απαιτεί η διαφάνεια. Οι απαιτήσεις εστιάζονται στα ουσιώδη ζητήματα και ενσωματώνουν δόκιμες και προηγμένες μεθόδους εκτίμησης και αξιολόγησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων από έργα / δραστηριότητες σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Η δομή της μελέτης ενθαρρύνει την αξιοποίηση στοιχείων ενός κεφαλαίου στα επόμενα αποφεύγοντας τις επικαλύψεις
- #35 Μετά όλα αυτά που αναφέραμε, νομίζω ότι είναι κατανοητό πως ύστερα από την υποβολή του φακέλου υλοποίησης ενός έργου ακολουθεί η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από την αρμόδια, κατά περίπτωση περιβαλλοντική αρχή. Όπως φαίνεται και στη διαφάνεια για την έκδοση της Αποφασης αυτής θα πρέπει να διασφαλίζεται η ολοκληρωμένη προσέγγιση για την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης (εκπομπές σε ατμόσφαιρα, ύδατα και έδαφος), την ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων, την ενεργειακή απόδοση και την πρόληψη ατυχημάτων. Για να εκδοθεί θα πρέπει επίσης να υποβληθεί στον σχετικό φάκελο αίτηση περιβαλλοντικής αδείας που συνοδεύεται από το φάκελο της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) το περιεχόμενο της οποίας αναφέραμε νωρίτερα, που πρέπει να περιλαμβάνει εκτός των άλλων τεχνικήπεριγραφή των δραστηριοτήτων της εγκατάστασης, των πρώτων και βοηθητικών υλών, των ουσιών και της ενέργειας που χρησιμοποιούνται ή παράγονται από την εγκατάσταση, των πηγών εκπομπών της εγκατάστασης, τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά των εκπομπών, της προτεινόμενης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, και των προβλεπόμενων μέτρων παρακολούθησης των εκπομπών αυτών στο περιβάλλον.
- #36 Οι τεχνικές πρόληψης και ελέγχου της ρύπανσης προβλέπονται στους Ευρωπαϊκούς Οδηγούς Αναφοράς (BREFs: Best Available Technique Reference Documents) και αφορούν σε πλήθος δραστηριοτήτων όπως: ΜΛΠΑ ΜΠΛΑ
- #37 Κάθε έργο ή δραστηριότητα Κατηγορίας Α ή Β υπόκειται σύμφωνα με το Ν. 4014/2011 σε προληπτικές και τακτικές ή έκτακτες επιθεωρήσεις για τον έλεγχο της τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων ή των διαφόρων πρότυπων περιβαλλοντικών δεσμεύσεων. Ποιοι κανουν επιθεωρήσεις: - την Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) - την κατά περίπτωση αδειοδοτούσα αρχή -τις αρμόδιες υπηρεσίες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων σε έργα και δραστηριότητες χωρικής αρμοδιότητάς τους -τα Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος (Κ.Ε.Π.ΠΕ.) της Περιφέρειας, σε έργα και δραστηριότητες χωρικής αρμοδιότητάς τους -τους Περιβαλλοντικούς Ελεγκτές, που διαθέτουν τη σχετική άδεια και είναι καταχωρημένοι στο Μητρώο Περιβαλλοντικών Ελεγκτών του Υπουργείου
- #38 Η περιβαλλοντική επιθεώρηση περιλαμβάνει τις επιτόπιες επισκέψεις, την παρακολούθηση των εκπομπών, τον έλεγχο των εσωτερικών εκθέσεων και εγγράφων παρακολούθησης εκτέλεσης του έργου, και της καταλληλότητας της περιβαλλοντικής διαχείρισης της εγκατάστασης. Σε όποιον προκαλεί ρύπανση ή άλλη υποβάθμιση του περιβάλλοντος επιβάλλονται οι ποινικές και διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται από τον Νόμο
- #39 Η περιβαλλοντική ευθύνη που προκύπτει από τον έλεγχο η οποία διέπεται από τις διατάξεις του Π.Δ. 148/2009. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Π.Δ. 148/2009 έχει δημιουργηθεί στο αρμόδιο Υπουργείο αυτοτελές γραφείο για την πρόληψη και την αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών, το οποίο αποκαλείται «Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών» (ΣΥΓΑΠΕΖ), το οποίο εποπτεύει, ελέγχει και συντονίζει τις σχετικές δράσεις με τις γνωμοδοτικές «Περιφερειακές Επιτροπές Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών», που έχουν συγκροτηθεί με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της κάθε Αποκεντρωμένης Διοίκησης σε όλες τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις της χώρας. Το ΣΥΓΑΠΕΖ ως αρμόδια αρχή σε κεντρικό επίπεδο, έχει την εποπτεία της τήρησης των υποχρεώσεων των φορέων των έργων ή δραστηριοτήτων και συντονίζει το έργο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία μέσω των ΠΕΑΠΖ είναι αρμόδια για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής ευθύνης, όταν η ζημιά συμβαίνει στα διοικητικά της όρια και δεν συντρέχουν άλλοι λόγοι (π.χ. να επηρεάζονται φυσικοί πόροι ή υπηρεσίες εθνικής σημασίας). Κάθε ΠΕΑΠΖ είναι αρμόδια για την πρόληψη περιβαλλοντικών ζημιών δίνοντας εντολές και οδηγίες στο φορέα εκμετάλλευσης για τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να λάβει, για τη δράση αποκατάστασης απαιτώντας από το φορέα εκμετάλλευσης του έργου να λαμβάνονται όλα τα εφικτά μέτρα για τον περιορισμό ή την πρόληψη περαιτέρω περιβαλλοντικής ζημιάς, για τον καταλογισμό δαπανών αποκατάστασης της ζημίας, για την πρόληψη και αποκατάσταση, και για κάθε θέμα που παραπέμπεται στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας έχουν συγκροτηθεί ειδικά Κ.Ε.Π.ΠΕ., τα οποία είναι αρμόδια για τον έλεγχο της εφαρμογής γενικά της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην περιοχή χωρικής αρμοδιότητάς τους, και στη σύνθεσή τους μπορεί να συμμετέχει και εκπρόσωπος του Δήμου (Ν.4042/2012).