PERSIANO
 
 
 
Magigiting na mandirigma ang mga hari ng mga Persiano at matatalio ring pinuno. Walang takda ang kanilang kapangyarihan. Taliwas sa ibang hari, lalo na ng mga Assyrian, makatarungan at tapat sa pakikitungo sa mga tao ang mga haring Persiano. Makatarungan ang mga batas nito tunkol sa pagbubuwis. Naging bantog ang kabutihan ni Cyrus dahil sa kanyang prinsipyo na dapat maging pantay sa lahat ng tao ang batas. Kinopya nila ang pagpapatakbo ng imperyo ng mga Assyrian at lalo pa nila itong pinaganda. Naglagay sila ng mga satrapy (probinsya) sa kanilang mga nasasakupan. Tatlong pangkat ng opisyal na namuno sa bawat sakop ng imperyo -- gobernador at kanyang mga opisyal;heneral at ang kanyang tropa;mga tagasuri na tinawag na mata ng hari. Nalagpasan nila ang pagiging epektibo ng pamamahala ng Assyrian dahil hinayaan nila ang kanilang sinakop na lupain na magpatuloy sa kanilang paniniwala at mga batas.
Thee I conceived as holy, O Ahuramazda, when thy Good Thought appeared to me and asked me: 'Who art thou? And whose is thine allegiance?'  Then I answered: 'Zarathustra am I; to the false believers a forthright enemy, but to the righteous a mighty help and joy. Thee I conceived as holy, O Ahuramazda, when thy Good Thought appeared to me. [...] A difficult thing it seemed to me, to spread thy faith among men, to do that which Thou didst say was best.  [ Yasna  43.4]
Zoroaster
 
Monotismo: si Ahura Mazda ang nag-iisang Diyos
Liwanag, kabutihan, karunungan, katarungan Dilim, kasamaan, kasiraan Gantimpala: Best existince ( langit) Parusa: Worst Existince( Impyerno) Ahriman
Nahahati ang panahon sa tatlo:  Paglikha Kasalukuyang paghahalo ng mabuti at masama Katapusan: matatalo ang kasamaan at maghahari si Ahura Mazda
Naniniwala sila sa mga katuruan ni Zoroaster. Sa pamumuhay ng tao, may paglalaban sa pagitan ng pwersa ng mabuti at masama. Si Ahura Mazda ang pinagmulan ng mabuti, katotohanan at pagkabusilak. Nilalang niya at iniingatan ang sansinukob. Si Ahriman ang nangunguna sa kadiliman at kasamaan. Maaaring mamili ang tao ng kanyang kikilingan. Gagantimpalaan ng buhay na walang hanggan ang pumili sa kabutihan at makaranas ng kadiliman at hirap ang pipili sa kasamaan – ito ang magiging pangalawang buhay matapos ang buhay rito sa lupa.
Apoy  Manipestasyon ng kapangyarihan ni Ahura Mazda
 
May sariling kasal sa templo
 
Tulad ng mga Assyrian, magagaling na sundalo ang mga Persiano. Ito ang dahilan ng kanilang tagumpay sa pananakop. Nagmula sa pananakop ang kanilang kayamanan. Maraming mayamang kaharian ang napasailalim sa mga Persiano tulad ng Israel. Nagiging bahagi ito ng kanilang kabuhayan.
Pag-unlad Ang galing ni Cyrus sa pagmumuno ang naging sanhi  ng tagumpay ng mga persiano. Ang pagkakaroon nito ng mahusay na mandirigma ang dahilan ng mabilis na pagskop sa mga lupain. Ang makatarunganng pagbubuwisat matapat na pakikitungo sa mga nasakop na tao ang nagbabantog sa kabutihan ni Cyrus at napanatili ang katiwasayan sa kanyang imperyo. Ang pagiging matapat ng mga Persiano ang isa ring dahilan ng kanilang pagsikat at pag-unlad Pagbagsak Matapos ang pamumuno nina Cyrus, Cambyses, Darius at xerxes, nawalan na ng mahusay na pinuno ang mga Persiano. Ito ang pangunahing dahilan ng kanilang pagbagsak. Naging madalas ang pag-aaway ng mga lupaing nasasakupan ng imperyo. Ang kawalan nila ng pagkakaisa ang nagpabilis sa kanilang pagbagsak.
 
Agosto 529 BC o 530 BC), kilala din bilang Ciro II ng Persia at Ciro ang Nakatatanda (Ingles:  Cyrus the Elder ), [  ay isang pinunong Persyano. Siya ang tagapagtatag ng Imperyong Persya sa ilalim ng dinastiyang Achaemenid. Sa pamamahala niya, lumaganap ang imperyo, na sa kalaunan ay sumakop sa halos kalahatan ng Timog-Kanlurang Asya at karamihan ng Gitnang Asya, mula Ehipto at Hellespont sa kanluran hanggang sa Ilog Indus o Indya sa silangan , upang malikha ang pinakamalaking estadong napagmasdan ng mundo.
Si  Dario I ang Dakila  ay ang anak ni Hystaspes, at Shah ng Iran mula 522 BC hanggang 485 BC. Matapos niyang maging Shah ng Iran, hinati niya ang Imperyong Persyano sa dalampu't-dalawang mga lalawigan at nagtalaga ng mga gobernador sa bawat lalawigan. Pinasimulan niya ang paggamit ng mga gintong kuwalta at pinaunlad ang kalakalan sa loob at labas ng imperyo. Pinahintulutan ni Dario na muling itayo ng mga Hudyo ang Templo ni Solomon sa Herusalem. Marami rin siyang itinayong mga templo sa Ehipto, Pinakamalaki sa mga itinayo niyang gusali ang kapitolyo ng Persepolis,  malapit sa Pasargadae. Namatay si Dario sa Persepolis. Hiniwa para maging isang batong-mukha ang kaniyang libingan, nilagay malapit sa Persepolis. Makaraan ang kaniyang pagsakabilang-buhay, si Jerjes ang naging Shah ng Iran.
Tinatawag din siyang  Dario I  ( Darius I  o  Darius Hystaspis ). Pinutungan siya ng korona ng pagkahari noong 521 BC/522 BC. Siya ang pinakaunang Oryental o Taga-Silangang mananakop na nakapagpaabot ng kaniyang imperyo sa Europa. Ginawa niyang isang magiting at makapangyarihang hukbong-pandagat sa Asya ang Perysa. Sinimulan at pinaunlad niya ang paggamit ng mga kuwaltang metal at pinagpare-pareho ang mga ito. Pinasimulan din niya ang regular na pangungolekta ng buwis, sistema ng mga daan, at maging ang sistema ng pagpapadala ng mga liham. [2] Pinamahalaan ni Dario ang isang imperyo na umaabot mula sa Ilog Indus magpahanggang Dagat Aegean, kabilang ang Ehipto at Babilonya. Bilang paghahambing, hindi nakapaghari ng ganitong kalawak ang Asiria. Itinuturing na pinakamalaking imperyo na napagmasdan ng mundo ang Imperyo ng Persya; bukod sa Ehipto at Babilonia, nasasakupan din nito ang Turkiya, Israel, Hordan, Lebanon, Siria, Irak, Apganistan, at bahagi ng Hilagang Pakistan
Upang masegurong regular ang pagbabayad ng buwis ng mga mamamayan, naglagay si Dario ng mga gobernador sa bawat distrito ng imperyo; at nagtalaga naman siya ng mga sarili niyang "mata at tainga" (mga tagapagmasid) upang pagmanmanan o tiktikan ang mga gubernador na itinilaga niya. Naglatag ng mga daan ang mga Persyano sa pagitan ng mga pangunahing lungsod ng imperyo. Nagkaroon ng mga estasyong hintuan at pamahingahan kada 14 na milya kung saan mayroong mga gusaling tulugan at mga himpilang-kuwadra ng mga kabayo. Nagpapalit ng mga kabayo ang mga mensahero sa bawat himpilan upang makapaglakbay sila ng mas malalayong distansiya sa lalong mabilis na panahon. Sa loob ng dalawang linggo, nakapaghahatid sila ng isang liham kahit na mga 1,500 milya ang kahabaang-sukat ng paglalakbay
Born:  519 BC  Died:  465 BC  Namatay:  465 BC  Cause of death:  Assassination  Maging sanhi ng kamatayan:  pataksil na pagpatay Gender:  Male  Gender:  Male  Religion:  Zoroastrian  Relihiyon:  Zoroastrian  Race or Ethnicity:  Middle Eastern  Race o Lahi:  Middle Eastern  Sexual orientation:  Straight  Sexual orientation:  Straight  Occupation:  pagkahari,  Militar Nationality:  Persia  Nasyonalidad:  Persiya  Executive summary:  King of Persia, attempted to invade Greece  Executive summary:  Hari ng Persiya, tinangkang lusubin Greece  Father:  Darius Hystaspis (Persian King)  Ama:  Darius Hystaspis (Persian King)  Mother:  Atossa (daughter of Cyrus the Great , eaten by Xerxes)  Ina:  Atossa (anak na babae ng Cyrus the Great, sa pamamagitan ng tiyan Xerxes)  Brother:  Masistes  Brother:  Masistes  Brother:  Achaemenes  Brother:  Achaemenes  Brother:  Hystaspes  Brother:  Hystaspes  Wife:  Amestris (daughter of Otanes)  Asawa:  Amestris (anak na babae ng Otanes)  Son:  Artaxerxes Longimanus (successor)  Anak:  Artaxerxes Longimanus (kapalit)
Isang pinakamahalagang ambag ng mga persiano ang relihiyong Zoroastrianismo kung saan nabigyang-diin ang konsepto ng pagpili ng tao sa landas na tatahakin — kasamaan ba o kabutihan. Dito rin nalinang ang kaisipan tungkol sa buhay na walang hanggan matapos ang buhay rito sa lupa at ang pagbibigay ng gantimpala sa mga gumagawa ng kabutihan at kaparusahan sa mga gumagawa ng masama. Sa pamumuno ng Persiano, nabigyang-diin ang karapatan ng tao, maging ng mga lupang sinakop. Ang pagkakaron ng mga satrap ng Persia ang naglinang sa konsepto ng sentralisadong pamahalaan.

Persiano

  • 1.
  • 2.
  • 3.
  • 4.
  • 5.
    Magigiting na mandirigmaang mga hari ng mga Persiano at matatalio ring pinuno. Walang takda ang kanilang kapangyarihan. Taliwas sa ibang hari, lalo na ng mga Assyrian, makatarungan at tapat sa pakikitungo sa mga tao ang mga haring Persiano. Makatarungan ang mga batas nito tunkol sa pagbubuwis. Naging bantog ang kabutihan ni Cyrus dahil sa kanyang prinsipyo na dapat maging pantay sa lahat ng tao ang batas. Kinopya nila ang pagpapatakbo ng imperyo ng mga Assyrian at lalo pa nila itong pinaganda. Naglagay sila ng mga satrapy (probinsya) sa kanilang mga nasasakupan. Tatlong pangkat ng opisyal na namuno sa bawat sakop ng imperyo -- gobernador at kanyang mga opisyal;heneral at ang kanyang tropa;mga tagasuri na tinawag na mata ng hari. Nalagpasan nila ang pagiging epektibo ng pamamahala ng Assyrian dahil hinayaan nila ang kanilang sinakop na lupain na magpatuloy sa kanilang paniniwala at mga batas.
  • 6.
    Thee I conceivedas holy, O Ahuramazda, when thy Good Thought appeared to me and asked me: 'Who art thou? And whose is thine allegiance?' Then I answered: 'Zarathustra am I; to the false believers a forthright enemy, but to the righteous a mighty help and joy. Thee I conceived as holy, O Ahuramazda, when thy Good Thought appeared to me. [...] A difficult thing it seemed to me, to spread thy faith among men, to do that which Thou didst say was best. [ Yasna 43.4]
  • 7.
  • 8.
  • 9.
    Monotismo: si AhuraMazda ang nag-iisang Diyos
  • 10.
    Liwanag, kabutihan, karunungan,katarungan Dilim, kasamaan, kasiraan Gantimpala: Best existince ( langit) Parusa: Worst Existince( Impyerno) Ahriman
  • 11.
    Nahahati ang panahonsa tatlo: Paglikha Kasalukuyang paghahalo ng mabuti at masama Katapusan: matatalo ang kasamaan at maghahari si Ahura Mazda
  • 12.
    Naniniwala sila samga katuruan ni Zoroaster. Sa pamumuhay ng tao, may paglalaban sa pagitan ng pwersa ng mabuti at masama. Si Ahura Mazda ang pinagmulan ng mabuti, katotohanan at pagkabusilak. Nilalang niya at iniingatan ang sansinukob. Si Ahriman ang nangunguna sa kadiliman at kasamaan. Maaaring mamili ang tao ng kanyang kikilingan. Gagantimpalaan ng buhay na walang hanggan ang pumili sa kabutihan at makaranas ng kadiliman at hirap ang pipili sa kasamaan – ito ang magiging pangalawang buhay matapos ang buhay rito sa lupa.
  • 13.
    Apoy Manipestasyonng kapangyarihan ni Ahura Mazda
  • 14.
  • 15.
  • 16.
  • 17.
    Tulad ng mgaAssyrian, magagaling na sundalo ang mga Persiano. Ito ang dahilan ng kanilang tagumpay sa pananakop. Nagmula sa pananakop ang kanilang kayamanan. Maraming mayamang kaharian ang napasailalim sa mga Persiano tulad ng Israel. Nagiging bahagi ito ng kanilang kabuhayan.
  • 18.
    Pag-unlad Ang galingni Cyrus sa pagmumuno ang naging sanhi ng tagumpay ng mga persiano. Ang pagkakaroon nito ng mahusay na mandirigma ang dahilan ng mabilis na pagskop sa mga lupain. Ang makatarunganng pagbubuwisat matapat na pakikitungo sa mga nasakop na tao ang nagbabantog sa kabutihan ni Cyrus at napanatili ang katiwasayan sa kanyang imperyo. Ang pagiging matapat ng mga Persiano ang isa ring dahilan ng kanilang pagsikat at pag-unlad Pagbagsak Matapos ang pamumuno nina Cyrus, Cambyses, Darius at xerxes, nawalan na ng mahusay na pinuno ang mga Persiano. Ito ang pangunahing dahilan ng kanilang pagbagsak. Naging madalas ang pag-aaway ng mga lupaing nasasakupan ng imperyo. Ang kawalan nila ng pagkakaisa ang nagpabilis sa kanilang pagbagsak.
  • 19.
  • 20.
    Agosto 529 BCo 530 BC), kilala din bilang Ciro II ng Persia at Ciro ang Nakatatanda (Ingles: Cyrus the Elder ), [ ay isang pinunong Persyano. Siya ang tagapagtatag ng Imperyong Persya sa ilalim ng dinastiyang Achaemenid. Sa pamamahala niya, lumaganap ang imperyo, na sa kalaunan ay sumakop sa halos kalahatan ng Timog-Kanlurang Asya at karamihan ng Gitnang Asya, mula Ehipto at Hellespont sa kanluran hanggang sa Ilog Indus o Indya sa silangan , upang malikha ang pinakamalaking estadong napagmasdan ng mundo.
  • 21.
    Si DarioI ang Dakila ay ang anak ni Hystaspes, at Shah ng Iran mula 522 BC hanggang 485 BC. Matapos niyang maging Shah ng Iran, hinati niya ang Imperyong Persyano sa dalampu't-dalawang mga lalawigan at nagtalaga ng mga gobernador sa bawat lalawigan. Pinasimulan niya ang paggamit ng mga gintong kuwalta at pinaunlad ang kalakalan sa loob at labas ng imperyo. Pinahintulutan ni Dario na muling itayo ng mga Hudyo ang Templo ni Solomon sa Herusalem. Marami rin siyang itinayong mga templo sa Ehipto, Pinakamalaki sa mga itinayo niyang gusali ang kapitolyo ng Persepolis, malapit sa Pasargadae. Namatay si Dario sa Persepolis. Hiniwa para maging isang batong-mukha ang kaniyang libingan, nilagay malapit sa Persepolis. Makaraan ang kaniyang pagsakabilang-buhay, si Jerjes ang naging Shah ng Iran.
  • 22.
    Tinatawag din siyang Dario I ( Darius I o Darius Hystaspis ). Pinutungan siya ng korona ng pagkahari noong 521 BC/522 BC. Siya ang pinakaunang Oryental o Taga-Silangang mananakop na nakapagpaabot ng kaniyang imperyo sa Europa. Ginawa niyang isang magiting at makapangyarihang hukbong-pandagat sa Asya ang Perysa. Sinimulan at pinaunlad niya ang paggamit ng mga kuwaltang metal at pinagpare-pareho ang mga ito. Pinasimulan din niya ang regular na pangungolekta ng buwis, sistema ng mga daan, at maging ang sistema ng pagpapadala ng mga liham. [2] Pinamahalaan ni Dario ang isang imperyo na umaabot mula sa Ilog Indus magpahanggang Dagat Aegean, kabilang ang Ehipto at Babilonya. Bilang paghahambing, hindi nakapaghari ng ganitong kalawak ang Asiria. Itinuturing na pinakamalaking imperyo na napagmasdan ng mundo ang Imperyo ng Persya; bukod sa Ehipto at Babilonia, nasasakupan din nito ang Turkiya, Israel, Hordan, Lebanon, Siria, Irak, Apganistan, at bahagi ng Hilagang Pakistan
  • 23.
    Upang masegurong regularang pagbabayad ng buwis ng mga mamamayan, naglagay si Dario ng mga gobernador sa bawat distrito ng imperyo; at nagtalaga naman siya ng mga sarili niyang "mata at tainga" (mga tagapagmasid) upang pagmanmanan o tiktikan ang mga gubernador na itinilaga niya. Naglatag ng mga daan ang mga Persyano sa pagitan ng mga pangunahing lungsod ng imperyo. Nagkaroon ng mga estasyong hintuan at pamahingahan kada 14 na milya kung saan mayroong mga gusaling tulugan at mga himpilang-kuwadra ng mga kabayo. Nagpapalit ng mga kabayo ang mga mensahero sa bawat himpilan upang makapaglakbay sila ng mas malalayong distansiya sa lalong mabilis na panahon. Sa loob ng dalawang linggo, nakapaghahatid sila ng isang liham kahit na mga 1,500 milya ang kahabaang-sukat ng paglalakbay
  • 24.
    Born: 519BC Died: 465 BC Namatay: 465 BC Cause of death: Assassination Maging sanhi ng kamatayan: pataksil na pagpatay Gender: Male Gender: Male Religion: Zoroastrian Relihiyon: Zoroastrian Race or Ethnicity: Middle Eastern Race o Lahi: Middle Eastern Sexual orientation: Straight Sexual orientation: Straight Occupation: pagkahari, Militar Nationality: Persia Nasyonalidad: Persiya Executive summary: King of Persia, attempted to invade Greece Executive summary: Hari ng Persiya, tinangkang lusubin Greece Father: Darius Hystaspis (Persian King) Ama: Darius Hystaspis (Persian King) Mother: Atossa (daughter of Cyrus the Great , eaten by Xerxes) Ina: Atossa (anak na babae ng Cyrus the Great, sa pamamagitan ng tiyan Xerxes) Brother: Masistes Brother: Masistes Brother: Achaemenes Brother: Achaemenes Brother: Hystaspes Brother: Hystaspes Wife: Amestris (daughter of Otanes) Asawa: Amestris (anak na babae ng Otanes) Son: Artaxerxes Longimanus (successor) Anak: Artaxerxes Longimanus (kapalit)
  • 25.
    Isang pinakamahalagang ambagng mga persiano ang relihiyong Zoroastrianismo kung saan nabigyang-diin ang konsepto ng pagpili ng tao sa landas na tatahakin — kasamaan ba o kabutihan. Dito rin nalinang ang kaisipan tungkol sa buhay na walang hanggan matapos ang buhay rito sa lupa at ang pagbibigay ng gantimpala sa mga gumagawa ng kabutihan at kaparusahan sa mga gumagawa ng masama. Sa pamumuno ng Persiano, nabigyang-diin ang karapatan ng tao, maging ng mga lupang sinakop. Ang pagkakaron ng mga satrap ng Persia ang naglinang sa konsepto ng sentralisadong pamahalaan.