1. PCO en HirsutismePCO en Hirsutisme
Dr. R. SchatsDr. R. Schats
IVF CentrumIVF Centrum
VU mcVU mc

2. PCO: de diagnosePCO: de diagnose
 Oligomenorrhoe vanaf menarcheOligomenorrhoe vanaf menarche
 Verhoogd serum LHVerhoogd serum LH
 Polycysteuze ovaria (echoscopie)Polycysteuze ovaria (echoscopie)
 AdipositasAdipositas
 Hirsutisme (hyperandrogenisme)Hirsutisme (hyperandrogenisme)
 InsulineresistentieInsulineresistentie
 Infertiliteit door anovulatieInfertiliteit door anovulatie

3. PCO: de oorzakenPCO: de oorzaken
 Onbekend !, 4% van alle vrouwenOnbekend !, 4% van alle vrouwen
 ErfelijkErfelijk
 EnzymdeficiëntiesEnzymdeficiënties
 Te veel eicellenTe veel eicellen

4. PCO: de gevolgenPCO: de gevolgen
 Vaak infertiliteitVaak infertiliteit
 Adipositas, hirsutismeAdipositas, hirsutisme
 Diabetes mellitus type IIDiabetes mellitus type II
 Verhoogde kans opVerhoogde kans op
endometriumcarcinoomendometriumcarcinoom
 Lange termijn: verhoogde kans opLange termijn: verhoogde kans op
hart en vaatziektenhart en vaatziekten

5. PCO: de behandelingPCO: de behandeling
Geen kinderwens:Geen kinderwens:
OAC (Diane)OAC (Diane)
Wel kinderwens:Wel kinderwens:
Ovulatie-inductieOvulatie-inductie
(aparte les)(aparte les)

6. Echoscopie:Echoscopie:
Eierstok met follikelEierstok met follikel

7. Echoscopie:Echoscopie:
Eierstok met follikelEierstok met follikel

8. Polycysteus ovariumPolycysteus ovarium

9. PCO: SamenvattingPCO: Samenvatting
 Meest voorkomende oorzaak vanMeest voorkomende oorzaak van
cyclusstoornissencyclusstoornissen
 InfertiliteitInfertiliteit
 Lange termijn effectenLange termijn effecten

10. HirsutismeHirsutisme
 Beharingspatroon bij de vrouw inBeharingspatroon bij de vrouw in
mannelijke richtingmannelijke richting
 Gestoorde interactie tussen androgenenGestoorde interactie tussen androgenen
en hun receptorenen hun receptoren
 Balans spiegels en gevoeligheidBalans spiegels en gevoeligheid

11. Hirsutisme: anamneseHirsutisme: anamnese
 Wanneer begonnen ?Wanneer begonnen ?
 Medicijngebruik ?Medicijngebruik ?
 Cyclusstoornissen: ovarium/bijnierCyclusstoornissen: ovarium/bijnier

12. Hirsutisme:Hirsutisme:
lichamelijk onderzoeklichamelijk onderzoek
 Ferriman Galway scoreFerriman Galway score
 KaalheidKaalheid
 StemverlagingStemverlaging
 Hypoplasie van de mammaeHypoplasie van de mammae
 ClitorisvergrotingClitorisvergroting

13. Hirsutisme:Hirsutisme:
laboratorium onderzoeklaboratorium onderzoek
 Androgenen: androsteendion,Androgenen: androsteendion,
testosteron, dehydro-epiandrosterontestosteron, dehydro-epiandrosteron
 Nier- en/of leverfunctiestoornissenNier- en/of leverfunctiestoornissen
 Bijnier of ovarium ?Bijnier of ovarium ?
 Tumoren ?Tumoren ?

14. Hirsutisme: behandelingHirsutisme: behandeling
 Causaal: oorzaak bestrijdenCausaal: oorzaak bestrijden
(enzymdeficienties, tumor)(enzymdeficienties, tumor)
 Symptomatisch: bijv. OAC bij PCOSymptomatisch: bijv. OAC bij PCO
 Belangrijke taak voorBelangrijke taak voor
schoonheidsspecialiste en huidtherapeuteschoonheidsspecialiste en huidtherapeute

15. Hirsutisme: samenvattingHirsutisme: samenvatting
 Hirsutisme vaak idiopathischHirsutisme vaak idiopathisch
 Verhoogde gevoeligheid receptorenVerhoogde gevoeligheid receptoren
 Vaak symptomatische, soms causaleVaak symptomatische, soms causale
therapietherapie