(ORIENTEERING) ORIENTAZIOA
ORIENTAZIOA Mendian edo beste motako zelaitan egiten den kirol-jarduera da,  mapa  bat eta  iparrorratza  erabiliz. Aurretik mapa batean zehazki seinalatuta dauden  baliza  edo  kontrolak  aurkitu behar dira ahalik eta denbora gutxienean.
 
HISTORIA Orientazio-lasterketek ehun urte inguru dituzte. Hauen sorburua Eskandinaviako herrietan kokatzen da eta oinarrizko helburuak militarrak ziren. Denborarekin, lasterketak herri guztiarentzat publiko eta ireki bihurtu ziren.  (Suediako bost egunak ospatzen diren lehiaketetatik ezagunena da eta egunero 25.000 pertsona erakartzeko gai da) 1942. urtean Suedian eskolako ikasgaia zen, eta 1949. urtean maila olinpikoa hartu zuen, eskiak erabiltzen dituen orientazio-modalitatean. Lasterketak Eskandinaviatik Europa Guztira eta Estatu Batuetara zabaldu ziren eta beste herri batzuetan ezagutzera ematen ari dira. Gaur egun, nazioarteko eta lurraldeko federazioak ditu eta gobernu askok hezkuntza sistemaren edukitzat hartzen ditu lasterketa hauek.
ORIENTAZIO-LASTERKETA MOTAK Eguneko edo gaueko lasterketak. Banakako edo taldekako lasterketak. Erlojupeko edo puntuen bidezko lasterketak. Oinez, eskiekin, bizikletekin, zaldiz... egiten diren lasterketak. Egun bateko edo batzuetako lasterketak… Errelebuzko lasterketak….
ORIENTAZIO-LASTERKETEN OSAGAIAK   Txapelketa egiteko behar den materiala ondorengoa izango da: Iparrorratza Balizak  Pintza zulatzaileak  Kontrol-txartela  Mapa   Kontrolak deskribatzeko txartela
IPARRORRATZA   Iparrorratza orratz imantatua baino ez da. Eta orratz horrek beti iparra seinalatzen du.  Mapa orientatzeko, rumboa hartzeko eta distantziak neurtzeko.
 
BALIZA Telazko zakutxo triangeluarra da. Alde bakoitzean 2 triangelu daude: bat laranja eta bestea zuria. Bere ondoan  kontrol-kodea  agertzen da (balizaren zenbakia) Kontrolak adierazteko balio du.
PINTZA ZULATZAILEA Balizaren ondoan kokatzen da. Orratzez osaturiko irudia egiten du,  eta  kontrol-txartelari  dagokion laukian zulatzeko balio du.  Horrela, lasterkaria kontrol guztietatik igaro dela frogatzen da.
TXARTELA ZULATZEKO
KONTROL-TXARTELA Zertarako balio du? Datuak apuntatzeko: izena, kluba eta denborak(irteera ordua, heltzeko ordua). Balizara heltzean, dagokion laukian zulatzeko.
TXARTELA ZULATZEN DA
MAPA Lurraren irudikapena da. Bertan, ibaiak, mendiak, herriak...  sinbologia konbentzional baten bidez adieraziko dituzte. Orientazio-mapetan ibilbidea ere gorriz marraztuta agertuko da:  hasiera ,  kontrolak  eta  helmuga . IRTEERA HELMUGA KONTROLAK
 
 
MAPAREN   IKURRAK Mapa bateko lurraren elementu eta ezaugarriak hobeto adierazteko kolore desberdinak erabiltzen dira.  Maparen koloreak ondoko hauek izango dira: MARROIA   Erliebea  : sestra-kurbak, zuloak, zuloguneak, ildoak…. BELTZA   Harriak eta xehetasun artifizialak : etxeak, hormak, bideak, hesiak, hondarrak... URDINA  Ura : ibaiak, lakuak, errekak, iturriak, aintzirak... BERDEA  Landaretza, zuhaitz isolatuak... GORRIA  Ibilbidea  (irteera, kontrolak eta helmuga), eta  debekatuta  dauden guneak seinalatzeko. HORIA  Landaretzarik gabeko  lekuak: belardiak, soroak, landak, laboreak, suebakiak...  ZURIA   Baso garbia  adierazteko erabiltzen da.
IKUR OHIKOENAK
KONTROLAK DESKRIBATZEKO TXARTELA Informazio zehatza ematen du baliza dagoen lekuari buruz. A  : Kontrol-zenbakia  (ordena) B  : Kontrol-kodea (balizaren zenbakia) C  : Zein elementu D  : Baliza dagoen elementuaren izendapena E  : Elementuaren ezaugarriak F  : Elementuaren tamaina G  : Kontrolaren kokapena H  : Informazio lagungarria Azken balizatik helmugara dagoen distantzia
C. ZEIN ELEMENTU?
D1. LURRAREN FORMAK
D2. HARRIAK
D3. URA DAUKATEN ELEMENTUAK
D4. LANDARETZA
D5. ELEMENTU ERAIKIAK
D6. BESTELAKO ELEMENTUAK
E. ELEMENTUAREN EZAUGARRIAK
F. ELEMENTUAREN TAMAINA
G. KONTROLAREN KOKAPENA
H. INFORMAZIO LAGUNGARRIA
IKURRAK
ESKALA  Maparen neurriak eta errealitatearen neurrien arteko erlazioa da. Orientazioan eskalarik arruntenak  1:15.000 eta 1:10.000 dira.   1:15.000   = 1 cm mapan = 150 metro lurrean 1:10.000   = 1 cm mapan = 100 metro lurrean
SESTRA-KURBAK Leku baten altitudea neurtzeko, itsasoa erreferentziatzat hartzen da. Beraz  altitudea  itsaso altueratik (0 kota) leku jakin baterainoko distantzia izango da. Sestra-kurbak:  Altitude bera daukaten puntuak lotzen dituzten marrak dira. Sestra-kurbak hurbil daudenean aldapa handia dago.  Sestra kurbak urrun daudenean aldapa txikia dago.
URRUNKIDETASUNA Bi kurben arteko desnibela (garaiera-diferentzia) da. Orientazioko mapetan urrunkidetasuna ohikoena 5 metrokoa da (5 metroka kurba berri bat).
Eremu laua Gailurrak
 

Orientazio lasterketak

  • 1.
  • 2.
    ORIENTAZIOA Mendian edobeste motako zelaitan egiten den kirol-jarduera da, mapa bat eta iparrorratza erabiliz. Aurretik mapa batean zehazki seinalatuta dauden baliza edo kontrolak aurkitu behar dira ahalik eta denbora gutxienean.
  • 3.
  • 4.
    HISTORIA Orientazio-lasterketek ehunurte inguru dituzte. Hauen sorburua Eskandinaviako herrietan kokatzen da eta oinarrizko helburuak militarrak ziren. Denborarekin, lasterketak herri guztiarentzat publiko eta ireki bihurtu ziren. (Suediako bost egunak ospatzen diren lehiaketetatik ezagunena da eta egunero 25.000 pertsona erakartzeko gai da) 1942. urtean Suedian eskolako ikasgaia zen, eta 1949. urtean maila olinpikoa hartu zuen, eskiak erabiltzen dituen orientazio-modalitatean. Lasterketak Eskandinaviatik Europa Guztira eta Estatu Batuetara zabaldu ziren eta beste herri batzuetan ezagutzera ematen ari dira. Gaur egun, nazioarteko eta lurraldeko federazioak ditu eta gobernu askok hezkuntza sistemaren edukitzat hartzen ditu lasterketa hauek.
  • 5.
    ORIENTAZIO-LASTERKETA MOTAK Egunekoedo gaueko lasterketak. Banakako edo taldekako lasterketak. Erlojupeko edo puntuen bidezko lasterketak. Oinez, eskiekin, bizikletekin, zaldiz... egiten diren lasterketak. Egun bateko edo batzuetako lasterketak… Errelebuzko lasterketak….
  • 6.
    ORIENTAZIO-LASTERKETEN OSAGAIAK Txapelketa egiteko behar den materiala ondorengoa izango da: Iparrorratza Balizak Pintza zulatzaileak Kontrol-txartela Mapa Kontrolak deskribatzeko txartela
  • 7.
    IPARRORRATZA Iparrorratza orratz imantatua baino ez da. Eta orratz horrek beti iparra seinalatzen du. Mapa orientatzeko, rumboa hartzeko eta distantziak neurtzeko.
  • 8.
  • 9.
    BALIZA Telazko zakutxotriangeluarra da. Alde bakoitzean 2 triangelu daude: bat laranja eta bestea zuria. Bere ondoan kontrol-kodea agertzen da (balizaren zenbakia) Kontrolak adierazteko balio du.
  • 10.
    PINTZA ZULATZAILEA Balizarenondoan kokatzen da. Orratzez osaturiko irudia egiten du, eta kontrol-txartelari dagokion laukian zulatzeko balio du. Horrela, lasterkaria kontrol guztietatik igaro dela frogatzen da.
  • 11.
  • 12.
    KONTROL-TXARTELA Zertarako baliodu? Datuak apuntatzeko: izena, kluba eta denborak(irteera ordua, heltzeko ordua). Balizara heltzean, dagokion laukian zulatzeko.
  • 13.
  • 14.
    MAPA Lurraren irudikapenada. Bertan, ibaiak, mendiak, herriak... sinbologia konbentzional baten bidez adieraziko dituzte. Orientazio-mapetan ibilbidea ere gorriz marraztuta agertuko da: hasiera , kontrolak eta helmuga . IRTEERA HELMUGA KONTROLAK
  • 15.
  • 16.
  • 17.
    MAPAREN IKURRAK Mapa bateko lurraren elementu eta ezaugarriak hobeto adierazteko kolore desberdinak erabiltzen dira. Maparen koloreak ondoko hauek izango dira: MARROIA Erliebea : sestra-kurbak, zuloak, zuloguneak, ildoak…. BELTZA Harriak eta xehetasun artifizialak : etxeak, hormak, bideak, hesiak, hondarrak... URDINA Ura : ibaiak, lakuak, errekak, iturriak, aintzirak... BERDEA Landaretza, zuhaitz isolatuak... GORRIA Ibilbidea (irteera, kontrolak eta helmuga), eta debekatuta dauden guneak seinalatzeko. HORIA Landaretzarik gabeko lekuak: belardiak, soroak, landak, laboreak, suebakiak... ZURIA Baso garbia adierazteko erabiltzen da.
  • 18.
  • 19.
    KONTROLAK DESKRIBATZEKO TXARTELAInformazio zehatza ematen du baliza dagoen lekuari buruz. A : Kontrol-zenbakia (ordena) B : Kontrol-kodea (balizaren zenbakia) C : Zein elementu D : Baliza dagoen elementuaren izendapena E : Elementuaren ezaugarriak F : Elementuaren tamaina G : Kontrolaren kokapena H : Informazio lagungarria Azken balizatik helmugara dagoen distantzia
  • 20.
  • 21.
  • 22.
  • 23.
    D3. URA DAUKATENELEMENTUAK
  • 24.
  • 25.
  • 26.
  • 27.
  • 28.
  • 29.
  • 30.
  • 31.
  • 32.
    ESKALA Maparenneurriak eta errealitatearen neurrien arteko erlazioa da. Orientazioan eskalarik arruntenak 1:15.000 eta 1:10.000 dira. 1:15.000 = 1 cm mapan = 150 metro lurrean 1:10.000 = 1 cm mapan = 100 metro lurrean
  • 33.
    SESTRA-KURBAK Leku batenaltitudea neurtzeko, itsasoa erreferentziatzat hartzen da. Beraz altitudea itsaso altueratik (0 kota) leku jakin baterainoko distantzia izango da. Sestra-kurbak: Altitude bera daukaten puntuak lotzen dituzten marrak dira. Sestra-kurbak hurbil daudenean aldapa handia dago. Sestra kurbak urrun daudenean aldapa txikia dago.
  • 34.
    URRUNKIDETASUNA Bi kurbenarteko desnibela (garaiera-diferentzia) da. Orientazioko mapetan urrunkidetasuna ohikoena 5 metrokoa da (5 metroka kurba berri bat).
  • 35.
  • 36.