Ochrona przyrody w Lasach Państwowych - formy ochrony przyrody, ochrona gatunkowa.

1. Parki, rezerwaty,
zespoły – czyli
formy ochrony
przyrody

2. Obiekty cenne przyrodniczo są w Polsce
objęte wieloma różnymi formami ochrony.
Forma ochrony zależy od wielkości i
stopnia jego naturalności.
Wiele form ochrony przyrody jest nowych –
różnice między nimi i to, jaki każda z tych
form ma cel, czasem jest skomplikowane.

3. PARKI NARODOWE REZERWATY
PARKI
KRAJOBRAZOWE
STREFY OCHRONNE
RZADKICH
GATUNKÓW
ZWIERZĄT
UŻYTKI
EKOLOGICZNE

4. STANOWISKA DOKUMENTACYJNE
PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ
ZESPOŁY PRZYRODNICZO
- KRAJOBRAZOWE
POMNIKI PRZYRODY

5. Parki narodowe - chronią duże obszary (nie
mniej niż 1000 ha) o szczególnych wartościach
naukowych, przyrodniczych i dydaktycznych. Na
terenie parków narodowych chroniona jest
całość przyrody oraz swoiste cechy krajobrazu.
W granicach wielu polskich parków znajdują się
użytkowane rolniczo pola, drogi, obiekty
turystyczne, a nawet osiedla i wsie.
Tu ochrona przyrody jest celem nadrzędnym. W
obrębie parków wydzielane być mogą rezerwaty
przyrody, bardzo często ścisłe.

6. .Obecnie w Polsce istnieją 23 parki narodowe.

7. 1.Babiogórski Park Narodowy, 1954, logo –
okrzyn jeleni, siedziba: Zawoja. Rezerwat
biosfery UNESCO.

8. 2. Białowieski Park Narodowy – 1932, logo: żubr,
siedziba: Białowieża. Rezerwat biosfery UNESCO, lista
światowego dziedzictwa UNESCO, dyplom Europy.

9. 3. Biebrzański Park Narodowy, 1993, siedziba:
Osowiec - Twierdza, logo: batalion.

10. 4. Bieszczadzki Park Narodowy, 1973, siedziba: Ustrzyki
Górne, logo: ryś. Rezerwat biosfery UNESCO, dyplom
Europy.

11. 5. Park Narodowy „Bory Tucholskie”, 1996, logo -
głuszec, siedziba Charzykowy. Rezerwat biosfery
UNESCO.

12. 6. Drawieński Park Narodowy, 1990,
Drawno, wydra.

13. 7. Gorczański Park Narodowy, 1981, Poręba
Wielka, salamandra plamista.

14. 8. Park Narodowy Gór Stołowych, 1993, Kudowa-
Zdrój, Szczeliniec Wielki.

15. 9. Kampinoski Park Narodowy, 1959, Izabelin,
łoś, rezerwat biosfery UNESCO.

16. 10. Karkonoski Park Narodowy, 1959, Jelenia
Góra, Chojnik, rezerwat biosfery UNESCO.

17. 11. Magurski Park Narodowy, 1995, Krempna,
orlik krzykliwy.

18. 12. Narwiański Park Narodowy, 1996,
Kurowo, błotniak stawowy.

19. 13. Ojcowski Park Narodowy, 1956, Ojców,
nietoperz.

20. 14. Pieniński Park Narodowy, 1932 , Krościenko
nad Dunajcem, Trzy Korony.

21. 15. Poleski Park Narodowy, 1990, Urszulin, żuraw,
rezerwat biosfery UNESCO.

22. 16. Roztoczański Park Narodowy 1974,
Zwierzyniec, konik polski.

23. 17. Słowiński Park Narodowy, 1967, Smołdzino,
mewa, rezerwat biosfery UNESCO.

24. 18. Świętokrzyski Park Narodowy, 1950,
Bodzentyn, jeleń.

25. 19. Tatrzański Park Narodowy, 1954, Zakopane,
rezerwat biosfery UNESCO.

26. 20. Park Narodowy „Ujście Warty”, 2001,
Chyrzyno, gęś zbożowa,

27. 21. Wielkopolski Park Narodowy, 1957,
Jeziory, puszczyk

28. 22. Wigierski Park Narodowy, 1989, Krzywe, bóbr
europejski, rezerwat biosfery UNESCO.

29. 23. Woliński Park Narodowy, 1960, Międzyzdroje,
bielik

30. W obrębie Parku Narodowego może istnieć Muzeum Przyrodnicze.
Muzeum Przyrodnicze w
Białowieskim PN
Mogą także być wytyczone szlaki
turystyczne

31. Rezerwaty przyrody
Obiekty o powierzchni mniejszej, niż park
narodowy. Chronią całe naturalne lub mało
zmienione ekosystemy a także siedliska
rzadkich i cennych gatunków roślin i zwierząt.
Można tu wytyczać szlaki turystyczne lub
zamknąć rezerwat dla zwiedzających.
Dopuszczalna ingerencja człowieka, rezerwaty
podzielić można na ścisłe i częściowe.
Powoływane przez Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

32. REZERWATY PRZYRODY – PODZIAŁ NA:
ŚCISŁE
 Niedopuszczalna
jakakolwiek ingerencja
ludzka. Wszystkie
zachodzące tam procesy
(np. starzenia się i
odnawiania lasu)
zachodzą w sposób
naturalny. Forma ochrony
dla ekosystemów
naturalnych (np lasów,
szuwarów , torfowisk)
CZĘŚCIOWE
 Dopuszczalna ingerencja
człowieka tylko, kiedy
zagrożone jest istnienie
przedmiotu ochrony
rezerwatu (np.
unikatowych zbiorowisk
łąkowych – niekoszone
łąki zarosłyby lasem).
Forma ochrony dla
ekosystemów
antropogenicznych (np.
łąk, muraw stepowych).

33. Rezerwat Polesie Konstantynowskie – rezerwat utworzony uchwałą Magistratu
Miasta Łodzi z dnia 23 maja 1930 roku. Ponownie uznany jako obiekt chroniony
w 1954 r o powierzchni 9,8 ha.
Jest jednym z najstarszych rezerwatów leśnych w Polsce i jako pierwszy utworzony
w granicach miasta aby ocalić resztki naturalnego ekosystemu leśnego oraz
pozostawić go dla celów naukowo-dydaktycznych.
Przedmiotem ochrony jest fragment lasu o cechach naturalnych, obejmujący
resztki bagiennego lasu olszowego, płaty grądu o największej powierzchni oraz
smugi łęgu jesionowo-olszowego. W drzewostanie dominują: olsza czarna ( 80-100
lat), grab pospolity, brzoza brodawkowata i dąb szypułkowy.
Skład podszycia: trzmielina pospolita, bez czarny, bez
koralowy, kruszyna, czeremcha, leszczyna. Prócz tego: kopytnik pospolity, bluszcz
pospolity, zawilec gajowy, gwiazdnica gajowa, jaskier kosmaty.
W rezerwacie żyje wiele gatunków ptaków, drobnych ssaków i owadów, liczne
grzyby.
Rezerwat jest obszarem niedostępnym dla zwiedzających. Tylko raz w roku z
okazji Światowego Dnia Środowiska, za zgodą wojewódzkiego konserwatora
przyrody, wolontariusze mogą wejść na jego obszar, by wyzbierać śmieci.
W lesie panuje specyficzny mikroklimat, a poruszanie się utrudniają powalone
drzewa, wszechobecna wilgoć, półmrok, podszyt z kolczastych roślin i zapadająca
się ściółka[2].

35. Parki krajobrazowe - wielkoobszarowa forma ochrony
przyrody tworzona ze względu na wartości
przyrodnicze, historyczne, kulturowe oraz krajobrazowe
w celu ich zachowania i popularyzacji. Mają niższy status
ochronny niż parki narodowe.
To one właśnie pełnić mają rolę obszarów rekreacyjnych,
na których możliwy będzie kontakt z mało zmienioną
przyrodą. To tutaj mogą działać np. uzdrowiska, czy
gospodarstwa ekologiczne
Suwalski Park Krajobrazowy
Rezerwat
przyrody
Struga
Dobieszkowska w
Parku
Krajobrazowym
Wzniesień
Łódzkich

36. W Polsce w 2013 roku znajdowały się 122 parki
krajobrazowe o łącznej powierzchni 2,61 mln ha, co
stanowi 8,4% powierzchni Polski.
Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich – park krajobrazowy
położony w województwie łódzkim (na północny wschód od
Łodzi, pod względem administracyjnym na terenie 2 miast –
Brzeziny, Łódź oraz 5 gmin – Brzeziny, Dmosin, Nowosolna,
Stryków, Zgierz).
Data utworzenia: 31 grudnia 1996 r. (rozporządzenie
wojewody łódzkiego i skierniewickiego; pomysł założenia
pochodzi z lat 80.)

37. Sieć Natura 2000 to sposób na wypełnienie zobowiązań
Unii Europejskiej, nałożonych przez Konwencję z Rio.
Podstawę prawną sieci Natura 2000 stanowią dwa akty
prawne: tzw. Dyrektywa Ptasia (Dyrektywa Rady
79/049/EWG z 2 kwietnia 1979 roku o ochronie dzikich
ptaków) i Dyrektywa Siedliskowa (Dyrektywa Rady
92/43/EWG z 21 maja 1992 roku o ochronie siedlisk
przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory). Natura 2000
składa się z systemu obszarów, połączonych korytarzami
ekologicznymi, tworzących razem spójną funkcjonalnie
sieć ekologiczną. Jej zadaniem jest utrzymanie
różnorodności biologicznej przez ochronę najcenniejszych,
najrzadszych elementów przyrody, ale także najbardziej
typowych, wciąż jeszcze powszechnych układów
przyrodniczych, charakterystycznych dla regionów
biogeograficznych (np. alpejskiego, atlantyckiego,
kontynentalnego itp.).

38. Cisy w Jasieniu obejmują rezerwat leśny
Jasień, położony na południe od wsi i
stawów rybnych o tej samej nazwie.
Jest to niewielki teren, przez który
przepływają małe strumienie, otoczone
przez dobrze wykształcone i zachowane
zbiorowiska łęgowe, olsowe i niewielkie
fragmenty grądów. We florze obszaru
zwracają uwagę gatunki o charakterze
górskim, między innymi: świerząbek
orzęsiony, widłak wroniec, liczydło
górskie. Cisy w jasieniu mają istotne
znaczenie dla zachowania płatów
siedliska przyrodniczego łęgów i grądów
z udziałem chronionego gatunku - cisa
pospolitego.

39. Pomnik przyrody - pojedynczy twór przyrodniczy szczególnej
wartości naukowej, kulturowej, historyczno-pamiątkowej
bądź krajobrazowej. Sędziwe drzewo, duży głaz narzutowy,
skałka, drzewko posadzone przez znaną osobę. Ta kategoria
chroni pojedynczy egzemplarz określonego gatunku. Status
pomnika przyrody nadaje danemu obiektowi wojewoda lub
rada gminy.

40. Kamieniołom na
stoku Wapniarki
Sosna Waligóra przy drodze
krajowej nr 32
koło Sulechowa
Najsłynniejszy Polski
Dąb Bartek rosnący
przy drodze między
Zagnańskiem
w województwie
świętokrzyskim.

41. Pomnik przyrody - Dąb bezszypułkowy
(Nadleśnictwo Łąck)

42. Stanowiskami dokumentacyjnymi są nie wyodrębniające się na
powierzchni lub możliwe do wyodrębnienia, ważne pod względem
naukowym i dydaktycznym , miejsca występowania formacji
geologicznych, nagromadzeń skamieniałości lub tworów mineralnych ,
jaskinie lub schroniska podskalne wraz z namuliskami oraz fragmenty
eksploatowanych lub nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i
podziemnych.
Fragment Klifu Oksywskiego o długości
1800 m w Gdyni-Oksywiu.
Stanowisko dokumentacyjne
Jaskinia Miecharska

43. Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości
ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności
biologicznej – naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka
wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nie
użytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy,
kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub
chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz
miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania”.
Użytek ekologiczny z Jeziorem
Żabim (okolice Golczewa)
Użytek ekologiczny - torfowisko na
osiedlu Osowa Góra w Bydgoszczy

44. Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny
chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o
zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu
na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką
i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy
ekologicznych.
Bolimowsko-Radziejowicki
z doliną środkowej Rawki
Obszar
Chronionego Krajobrazu

45. Zespół przyrodniczo-krajobrazowy - ta forma chroni cenny
fragment krajobrazu naturalnego dla jego wartości
przyrodniczych i estetycznych. Zespoły przyrodniczo
krajobrazowe stosowane są niekiedy jako „czasowe
zabezpieczenie” obiektów kandydujących do rangi
rezerwatów przyrody. Ich utworzenie leży w gestii wojewody
lub rady gminy.

46. Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów
W Polsce jedna z form ochrony
przyrody. Zgodnie z
brzmieniem ustawa o ochronie
przyrody z 2004 roku na celu ma
zapewnienie przetrwania i
właściwego stanu ochrony dziko
występujących roślin, grzybów i
zwierząt oraz ich siedlisk, a także
zachowanie różnorodności
gatunkowej i genetycznej. Ochrona
ta dotyczy gatunków rzadko
występujących, endemicznych
podatnych na zagrożenia i
zagrożonych wyginięciem oraz
objętych ochroną na podstawie
umów międzynarodowych.
Skalnica tatrzańska (Saxifraga
perdurans), gatunek endemiczny
dla Karpat Zachodnich
*Endemit - gatunek, występujący na niewielkim obszarze lub nawet pojedynczym
stanowisku

47. Strefy ochronne stanowisk rzadkich gatunków zwierząt - utworzone
została w celu zabezpieczenia miejsc rozrodu niektórych,
płochliwych gatunków zwierząt.
Strefy takie tworzy się wokół gniazd rzadkich gatunków ptaków
(bielika, rybołowa, orła przedniego, orlików, gadożera, kani czarnej i
rudej, bociana czarnego, puchacza, cietrzewia, głuszca, kulona,
kraski i żołny), a także wokół miejsc godowych węża Eskulapa i
żółwia błotnego.
Wymienione gatunki to zwierzęta rzadko spotykane i w dodatku nie
tolerujące w otoczeniu swoich gniazd obecności człowieka.
Niepokojenie ich w okresie rozrodu grozi porzuceniem
wysiadywanych jaj (w przypadku ptaków) i w związku z tym - utratą
lęgów.
W promieniu 200 m od miejsc lęgowych tych gatunków (a od 1 lutego
do 31 sierpnia - w promieniu 500 m) zabronione jest dokonywanie
wszelkich zmian w otoczeniu, przebywanie poza miejscami
wyznaczonymi i prowadzenie jakichkolwiek prac, mogących mieć
wpływ na chronione zwierzęta. Granice takich stref zatwierdza
wojewoda.

49. Aby poszczególne obszary i obiekty
chronione mogły funkcjonować jako system
- niezbędne jest odpowiednie ich
rozmieszczenie na terenie całego kraju,
oraz istnienie odpowiedniej siatki powiązań
między nimi. To zaś stwarza konieczność
odpowiedniego planowania takich obiektów.