DEPARTMENT OF MANAGEMENT OF TECHNOLOGY AND INNOVATION


DRS HÜLYA TÜRKSEVER

PROF DR FINN WYNSTRA
PURCHASING AND SUPPLY MANAGEMENT



ARNOUT KROOK
NEDERLANDSE SPOORWEGEN
CONCERN INKOOP

NRS SEMINAR
UTRECHT, 24 NOVEMBER 2011
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


      UW UITDAGING


                               Inkoop


          contractuele
        voorwaarden…                           klanttevredenheid…
    bonus-malusregeling…                        maatschappelijke
       risicoverdeling…                       verantwoordelijkheid…



       Leveranciers                               Klanten
                           prestatiemeting…


2
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                      IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


           ONS ONDERZOEK

    'capabilities'                    specificatiemethode                           prestatie

           •cultuur                         •inspanning-resultaat                         •klanttevredenheid
           •organisatie                     •duur                                         •innovatie
           •individuen                      •complexiteit                                 •kostenverlaging
           •communicatie/interactie         •contract
                                             gebruik/management


                                                             situationele kenmerken


                                                                    •type dienst (component
                                                                     dienst)
                                                                    •type dienstentriade (publieke
                                                                     dienstentriade)




3
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
             IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


    EEN VERKENNENDE CASE BIJ DE NEDERLANDSE
      SPOORWEGEN ‘Succes in geval van falen’




4
Trein Vervangend Vervoer bij NS



• Core business NS


• Ongepland vervoer


• Gepland vervoer


• Uitgangspunten 2008
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
             IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


    PRESTATIES EN
    CONTRACTEN                              Prestatie
                       Inspanning
                                           (resultaat)

                            Input                Output
                          (middelen)           (uitkomst)


                          Throughput           Outcome
                           (proces)            (waarde)




6
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


      PRESTATIES EN
      DIENSTEN
                           Klanttevredenheid
• Input klant                  (waarde)        • Geïntegreerde
• Contactmomenten                                componenten
                       • Bedoeld
                                               • Co-creatie in
                       • Verwacht                dienstentriade
                       • Ervaren

                                                    Focus op proces
    Klantperspectief
                                                   van waardecreatie




7
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                  IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


        WAT ZEGT DE THEORIE? (principaal-agent, management control)
    Karakteristieken situatie    Inspanningscontract        Prestatiecontract
                                 (middelen en proces)       (uitkomst en waarde)
    -Informationeel-
    Informatie beschikbaarheid                          +                          -
    Taak programmabiliteit                              +                          -
    Uitkomst onzekerheid                                +                          -
    Uitkomst meetbaarheid                               -                          +
    - Relationeel -
    Doel incongruentie                                  -                          +
    Risico-aversie                                      -                          +
    opdrachtgever
    Risico-aversie                                      +                          -
    opdrachtnemer
    Lengte bestaande relatie                            +                          -
8
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                  IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


       NS: ORGANISATIES EN INFORMANTEN
    Organisatie                Afdeling                 Informanten
    Nederlandse Spoorwegen     Concern Inkoop           Chief Procurement Officer
    (NS)                                                Sectorhoofd Mobiliteit,
                                                        Bouw en Services
                                                        Senior inkoper
                               NS Reizigers             Manager Service en
                               Service and Support      Support
                                                        Contract manager
                                                        Operationeel manager
    Connexxion (CXX)           Verkoopafdeling          Manager Verkoop
    Personen- en Zorgvervoer   Directie en management   Directeur
    Nederland (PZN)                                     Afdelingsmanager
                                                        (Regiecontracten)
    Jan de Wit Group (JW)      Directie                 Directeur/eigenaar



9
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                  IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


        NS: INTERVIEW RAAMWERK
     Onderzoeksobjecten   Onderwerpen


     Contract             Karakteristieken, specificaties, voorwaarden, aanpassingen
                          gedurende voorbereidings- en/of uitnuttingsfase, operationele
                          ervaringen

     Opdrachtgever        Hoofddoelstelling en beschrijving uitbestedingsproject


     Leverancier          Leveranciersselectie, type leveranciersrelatie, eerdere
                          ervaringen met leverancier, offerte, prestatiemeting,
                          instrumenten voor contract en leveranciersmanagement,
                          overleg frequentie en agenda


     Klant                Waarde van de klant, contact met opdrachtgever en
                          leverancier, meetinstrumenten klanttevredenheid

10
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                  IN COMPLEXE, ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


       BEVINDINGEN


     Propositie 1


      • De effectiviteit van prestatiecontracten in dienstentriades wordt
        positief beïnvloed door de mate waarin uitkomsten van de
        componentdienst toegeschreven kunnen worden aan de
        leverancier.

         Meetbaarheid van uitkomsten gaat over toeschrijfbaarheid van
                       prestaties in de dienstentriade




11
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                  IN COMPLEXE, ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


       BEVINDINGEN


     Propositie 2


      • De effectiviteit van prestatiecontracten in dienstentriades wordt
        positief beïnvloed door de mate van objectiviteit bij het vaststellen
        van uitkomsten.


              Meetbaarheid van uitkomsten gaat over objectiviteit
          (relatieve zichtbaarheid) van prestaties in de dienstentriade




12
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                  IN COMPLEXE, ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


       BEVINDINGEN


     Propositie 3


      • De effectiviteit van prestatiecontracten in dienstentriades wordt
        positief beïnvloed door de bereidwilligheid tot samenwerking van
        opdrachtgever en leverancier.


     Bereidwilligheid tot samenwerking (neerzetten prestaties) is essentieel
                              in de dienstentriade




13
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
              IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


     OPBRENGSTEN VERKENNENDE CASE

                 NS              RSM




14
Strategische thema’s

         DE KLANT IS KONING




         WIJ DENKEN VAN DEUR TOT DEUR




         EUROPA IS ONS WERKTERREIN
Strategische thema’s (2)


           WIJ ZIJN KOSTENBEWUST




           WIJ ZIJN ZUINIG OP ONZE OMGEVING




           HET VERSCHIL MAKEN WIJ SAMEN
Klant in de gestrande trein of op station


            Daar staan
In de wei    we in de           > 20 min                   Thuis
              wei….


                                                      of




                                                                €

                                                                 Ik ben
                                           Kan ik u           onderweg en
                   Er rijden               helpen?            NS heeft mij
   Ermelo            geen                                        gezien
                 treinen. Wat
                      nu?

                                > 60 min




                                                                      €
Gunningscriterium Kwaliteit


• Prestatie indicatoren


• RA VA dossier


• Casus per perceel


• Interview


• Nieuw contract
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                     IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


           VERVOLG LITERATUURONDERZOEK

           ‘Contracting Capabilities’

          Verwerken              Coördineren        Leren en verbeteren

     • Inhoudelijk           • Intern               • ‘Lessons learned’
       (kennis-                (management          • ‘Senzing and
       management)             betrokkenheid,         seizing’
     • Diensten (ontwerp       project-
       componenten en          management)
       levering)             • Extern (portfolio-
     • Snelheid,               management,
       absorptie-              informatie-
       vermogen                management)


19
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
                IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING


      VERVOLG PRAKTIJKONDERZOEK

      Longitudinale cases: door de tijd volgen van
        ontwikkelingen(leereffect)
      • dataverzameling periodiek en gedreven door kritische
        gebeurtenissen (momentum)
      • (tussentijdse) terugkoppeling o.b.v. literatuur- en data-analyse

        Nederlandse             Havenbedrijf
                                                            Schiphol
        Spoorwegen               Rotterdam
     • vervolg               • Slufter                • n.t.b.
       Treinvervangend       • Wegen en
       Vervoer                 Buitenruimte



20
SPECIFICEREN, CONTRACTEREN EN EVALUEREN VAN PRESTATIES
              IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING




        Türksever, H. and Wynstra, F. (2011) Contracting and
            Performance Management in Complex B2G
            Services: an exploratory case study at Dutch
               Railways ‘Success in case of failure’.

          IPSERA Conference Proceedings 2011, 1384-1397
            Under review of JSCM SI Service Supply Chains




21

NRS241111HT

  • 1.
    DEPARTMENT OF MANAGEMENTOF TECHNOLOGY AND INNOVATION DRS HÜLYA TÜRKSEVER PROF DR FINN WYNSTRA PURCHASING AND SUPPLY MANAGEMENT ARNOUT KROOK NEDERLANDSE SPOORWEGEN CONCERN INKOOP NRS SEMINAR UTRECHT, 24 NOVEMBER 2011
  • 2.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING UW UITDAGING Inkoop contractuele voorwaarden… klanttevredenheid… bonus-malusregeling… maatschappelijke risicoverdeling… verantwoordelijkheid… Leveranciers Klanten prestatiemeting… 2
  • 3.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING ONS ONDERZOEK 'capabilities' specificatiemethode prestatie •cultuur •inspanning-resultaat •klanttevredenheid •organisatie •duur •innovatie •individuen •complexiteit •kostenverlaging •communicatie/interactie •contract gebruik/management situationele kenmerken •type dienst (component dienst) •type dienstentriade (publieke dienstentriade) 3
  • 4.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING EEN VERKENNENDE CASE BIJ DE NEDERLANDSE SPOORWEGEN ‘Succes in geval van falen’ 4
  • 5.
    Trein Vervangend Vervoerbij NS • Core business NS • Ongepland vervoer • Gepland vervoer • Uitgangspunten 2008
  • 6.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING PRESTATIES EN CONTRACTEN Prestatie Inspanning (resultaat) Input Output (middelen) (uitkomst) Throughput Outcome (proces) (waarde) 6
  • 7.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING PRESTATIES EN DIENSTEN Klanttevredenheid • Input klant (waarde) • Geïntegreerde • Contactmomenten componenten • Bedoeld • Co-creatie in • Verwacht dienstentriade • Ervaren Focus op proces Klantperspectief van waardecreatie 7
  • 8.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING WAT ZEGT DE THEORIE? (principaal-agent, management control) Karakteristieken situatie Inspanningscontract Prestatiecontract (middelen en proces) (uitkomst en waarde) -Informationeel- Informatie beschikbaarheid + - Taak programmabiliteit + - Uitkomst onzekerheid + - Uitkomst meetbaarheid - + - Relationeel - Doel incongruentie - + Risico-aversie - + opdrachtgever Risico-aversie + - opdrachtnemer Lengte bestaande relatie + - 8
  • 9.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING NS: ORGANISATIES EN INFORMANTEN Organisatie Afdeling Informanten Nederlandse Spoorwegen Concern Inkoop Chief Procurement Officer (NS) Sectorhoofd Mobiliteit, Bouw en Services Senior inkoper NS Reizigers Manager Service en Service and Support Support Contract manager Operationeel manager Connexxion (CXX) Verkoopafdeling Manager Verkoop Personen- en Zorgvervoer Directie en management Directeur Nederland (PZN) Afdelingsmanager (Regiecontracten) Jan de Wit Group (JW) Directie Directeur/eigenaar 9
  • 10.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING NS: INTERVIEW RAAMWERK Onderzoeksobjecten Onderwerpen Contract Karakteristieken, specificaties, voorwaarden, aanpassingen gedurende voorbereidings- en/of uitnuttingsfase, operationele ervaringen Opdrachtgever Hoofddoelstelling en beschrijving uitbestedingsproject Leverancier Leveranciersselectie, type leveranciersrelatie, eerdere ervaringen met leverancier, offerte, prestatiemeting, instrumenten voor contract en leveranciersmanagement, overleg frequentie en agenda Klant Waarde van de klant, contact met opdrachtgever en leverancier, meetinstrumenten klanttevredenheid 10
  • 11.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE, ZAKELIJKE DIENSTVERLENING BEVINDINGEN Propositie 1 • De effectiviteit van prestatiecontracten in dienstentriades wordt positief beïnvloed door de mate waarin uitkomsten van de componentdienst toegeschreven kunnen worden aan de leverancier. Meetbaarheid van uitkomsten gaat over toeschrijfbaarheid van prestaties in de dienstentriade 11
  • 12.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE, ZAKELIJKE DIENSTVERLENING BEVINDINGEN Propositie 2 • De effectiviteit van prestatiecontracten in dienstentriades wordt positief beïnvloed door de mate van objectiviteit bij het vaststellen van uitkomsten. Meetbaarheid van uitkomsten gaat over objectiviteit (relatieve zichtbaarheid) van prestaties in de dienstentriade 12
  • 13.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE, ZAKELIJKE DIENSTVERLENING BEVINDINGEN Propositie 3 • De effectiviteit van prestatiecontracten in dienstentriades wordt positief beïnvloed door de bereidwilligheid tot samenwerking van opdrachtgever en leverancier. Bereidwilligheid tot samenwerking (neerzetten prestaties) is essentieel in de dienstentriade 13
  • 14.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING OPBRENGSTEN VERKENNENDE CASE NS RSM 14
  • 15.
    Strategische thema’s DE KLANT IS KONING WIJ DENKEN VAN DEUR TOT DEUR EUROPA IS ONS WERKTERREIN
  • 16.
    Strategische thema’s (2) WIJ ZIJN KOSTENBEWUST WIJ ZIJN ZUINIG OP ONZE OMGEVING HET VERSCHIL MAKEN WIJ SAMEN
  • 17.
    Klant in degestrande trein of op station Daar staan In de wei we in de > 20 min Thuis wei…. of € Ik ben Kan ik u onderweg en Er rijden helpen? NS heeft mij Ermelo geen gezien treinen. Wat nu? > 60 min €
  • 18.
    Gunningscriterium Kwaliteit • Prestatieindicatoren • RA VA dossier • Casus per perceel • Interview • Nieuw contract
  • 19.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING VERVOLG LITERATUURONDERZOEK ‘Contracting Capabilities’ Verwerken Coördineren Leren en verbeteren • Inhoudelijk • Intern • ‘Lessons learned’ (kennis- (management • ‘Senzing and management) betrokkenheid, seizing’ • Diensten (ontwerp project- componenten en management) levering) • Extern (portfolio- • Snelheid, management, absorptie- informatie- vermogen management) 19
  • 20.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING VERVOLG PRAKTIJKONDERZOEK Longitudinale cases: door de tijd volgen van ontwikkelingen(leereffect) • dataverzameling periodiek en gedreven door kritische gebeurtenissen (momentum) • (tussentijdse) terugkoppeling o.b.v. literatuur- en data-analyse Nederlandse Havenbedrijf Schiphol Spoorwegen Rotterdam • vervolg • Slufter • n.t.b. Treinvervangend • Wegen en Vervoer Buitenruimte 20
  • 21.
    SPECIFICEREN, CONTRACTEREN ENEVALUEREN VAN PRESTATIES IN COMPLEXE ZAKELIJKE DIENSTVERLENING Türksever, H. and Wynstra, F. (2011) Contracting and Performance Management in Complex B2G Services: an exploratory case study at Dutch Railways ‘Success in case of failure’. IPSERA Conference Proceedings 2011, 1384-1397 Under review of JSCM SI Service Supply Chains 21