heart

2. ЗҮРХНИЙ ЦАХИЛГААН БИЧЛЭГИЙН ҮНДСЭН ОЙЛГОЛТ
Биеийн гадаргууд байрлуулсан эерэг ба сөрөг туультай электродын потенциалын
ялгаврыг зүрхий мөчлөгийн туршид илтгэн харуулсан муруйн зураглалыг зүрхний цахилгаан
бичлэг гэдэг.
ЗҮРХНИЙ ЦАХИЛГААН БИЧЛЭГИЙН ХОЛБОЛТ
ЗЦБ хийх 40 гаруй холболт байдгаас практикт 12
холболтыг өргөн хэрэглэж эерэг ба сөрөг туультай электродыг
ашиглан зүрхний биопотенциалыг бүртгэн авдаг. Энэ нь баруун
гар, зүүн гар, умдагны үений (практикт зүүн хөлөөр орлуулдаг)
хооронд үүсэх Эйнтховены гурвалжингийн аль нэг тал дээр
үүсч байгаа цахилгаан векторын тусгалын өөрчлөлтийг
илэрхийлнэ.
Мөчний 2 туйлт болон хүч нэмэгдүүлсэн 1 туйлт холболтууд
№ Холболт Байршил Сэрэл дамжилт Сэрлийн бүртгэгдэх байдал
1 LI (улаан) БГ (LA+) (RA-) Сэрэл зүрхний булчингийн урд ханаар тархах
2 LII (шар) ЗГ (LL+) (RA-) Сэрэл зүрхний булчингийн арын ханаар тархах
3 LIII (хар) ЗХ (LL+) (LA-) Сэрэл сагиталь тэнхлэгээр тархах
4 aVR БГ (RA+) (LA&LL) - Зүрхний булчингийн баруун хажуу хана
5 aVL ЗГ (LA+) (RA&LL) - Зүрхний булчингийн зүүн урд хана
6 aVF ЗХ (LL+) (RA$LA) - Зүрхний булчингийн арын доддо хана

3. Цээжний 1 туйлт холболтууд
№ Холболт Байршил СББ
1 V1 5-р хавирганы завсар, өвчүүний баруун ирмэгт Баруун ховдол
2 V2 5-р хавирганы завсар, өвчүүний зүүн ирмэгт Баруун ховдол
3 V3 V2 ба V3 электродын дунд Ховдол хоорондын таславч
4 V4 Зүүн эгэмний дунд шугамаар 5-р хавирганы завсар Зүрхний орой
5 V5 Зүүн суганы өмнө шугамаар 5-р хавирганы завсар Зүүн ховдлын урд хажуу хана
6 V6 Зүүн суганы дунд шугамаар 5-р хавирганы завсар Зүүн ховдлын гадна хажуу хана

4. Зүрхний мөчлөг бүрд баруун тосгуурын “синусийн зангилаа”-нд сэрлийн импульс үүсч
эргэн тойрондоо цахилгаан оронг бий болгохдоо эхлээд баруун, дараа нь зүүн тосгуурыг
деполяризацид оруулаад, цаашаа дамжуулах тогтолцоо ба “AV зангилаа”-нд хүрч огцом
саатаад Гиссийн багцаар түргэн тархаж ховдол хоорондын таславч, улмаар зүүн, баруун салаа
нь хоѐр ховдлыг, зүүн салаа нь өмнө ба арын хэсэг болж салаалан зүрхний булчинг бүхэлд нь
сэрэлд оруулахдаа босоо тэнхлэгээр хүчдэлийг милливольт (1mV=10mm)-оор хэмжигдэх P; Q;
R; S; T шүднүүд, хэвтээ тэнхлэгээ (тэг потенциалаар) хугацааг секундээр тодорхойлж PQ; QT;
интервал ба ST хэрчмийг үүсгэдэг.
Atrioventrikularknoten

5. P ШҮД
o Тосгуурийн сэрэл (өгсөх хэсэг-баруун тосгуур, уруудах хэсэг-зүүн тосгуур)
o Өргөн 0.10 секунд, өндөр 0.25 мВ
PQ ИНТЕРВАЛ
o Тосгуурын деполяризаци эхлэхээс ховдол идэвхжих үе
o Үргэлжлэх хугацаа 0.12-0.20 секунд
QRS БҮРДЭЛ
o Ховдлын деполяризаци
o Үргэлжлэх хугацаа 0.6-0.10 секунд
o Q шүд - Ховдол хоорондын таславч (0.02-0.03 секунд)
o R шүд – Зүрхний орой ба хажуугийн хана (0.04 секунд)
o S шүд – Зүрхний ховдлын суурь хэсэг (0.05-0.06 секунд)
ST ХЭРЧИМ
o Зүрхний кардиомиоцит эсийн тайван байдалд эргэн орж байгааг илтгэнэ.
o Суурь шугамтай давхцаж зарим тохиолдолд дээш, доош үл мэдэг хазайж болно.
Q ИНТЕРВАЛ
o Зүрхний ховдлын кардиомиоцитын үйлчлэлийн потенциалын үргэлжлэх хугацаатай
нягт хамааралтай үзүүлэлт тул үргэлжлэх хугацаа нь 0.4 секунд орчим байна.

6. Т ШҮД
o Ховдлын реполяризаци ба харьцангуй рефрактор үеийг илтгэн харуулдаг учир
кардиомиоцит эсийн дотор хасах цэнэгтэй болж дахин деполяризацид орох чадвартай
болсныг заадаг.
PR zai
Square-iin toog urjih ni 0,04

7. ЗҮРХНИЙ ЦОХИЛТЫН ТООГ ТОДОРХОЙЛОХ
Зүрхний цахилгаан бичлэг хийдэг цаасны хоѐр тод шугамны хоорондох зай нь минутын
1/300-тай тэнцүү байдагт үндэслэн зүрхний цохилтын тоог нүдэн баримжаагаар
тодорхойлохдоо тод шугам дээр давхцаж байрлах дурыг R шүдийг олж тэмдэглээд,
дараагийн тод шугам бүрийг 300, 150, 100, 75, 60, 50 гэж дугаарлан 2 дах R шүд ямар тоотой
давхцаж байгаа нь тэр зүрхний цохилтын тоог илэрхийлнэ.
Мөн дараах 2 томъѐог ашиглан олж болдог.
1. HR=1500/Number of small squares HR=1500/25=60 bmp
2. HR=300/Number of large sq+(0.2xNumbur of small sq) HR=300/5+(0.2x0)=60 bmp

8. ЗҮРХНИЙ ЦАХИЛГААН ТЭНХЛЭГ, ВЕКТОР
Фронталь хавтгайд үүсч байгаа зүрхний интеграл цахилгаан векторийн хамгийн их утга
авах чилэлийг хэлнэ. Өөрөөр хэлбэл зүрхээр дамжиж буй олон тооны олон тийш чиглэсэн
сэрлийн дундаж чиглэл буюу QRS вектор-ховдлын бүрдлийн дундаж чиглэл юм.
Синусын зангилаанд үүссэн сэрэл AV
зангилаанд очин доош гиссийн багцаар 2
ховдолд дамжина Хамгийн их сэрэл зүүн
ховдолд очдог учир хэвийн үед зүрхний
тэнхлэг зүүн доош чиглэлтэй байдаг.
Хэвийн үед өрцний байрлалаас хамаарч вектор зүүн эсвэл баруун тийш болдог. Жишээ нь
таргалалттай хүнд өрц дээшилсэнээс зүрх дээш шахагдан вектор зүүн тийш болдог бол туранхай
астеник галбиртай хүнд вектор баруун тийш болдог.
α өнцөг Тэнхлэг
(-30°)-(90°) Хэвийн
(-30°)-(-90°) Зүүний хазайлт
(-90°)-(180°) Тэнхлэгийн хэт хазайлт
(180°)-(90°) Барууны хазайлт

9. Зүрхний цахилгаан бичлэгт цахилгаан тэнхлэгийг тодорхойлохдоо стандарт холболтууд
болон хүчжүүлсэн холболтуудын R; S шүднүүдийн харьцааг харж харааны аргаар тодорхойлж
болдог.
№ Зүрхний тэнхлэг Холболт Вектор Эмгэг
1 Хэвийн тэнхлэг
I; aVF QRS (+)
Эрүүл
aVR QRS (-)
2 Зүүний хазайлт
I QRS (+)
Зүүн ховдлын томрол
Баруун ховдлын эмгэгүүд
aVF QRS (-)
II QRS (+)
3 Барууны хазайлт
I QRS (-)
Баруун ховдлын томрол
Зүүн ховдлын эмгэгүүд
aVF QRS (+)
III QRS (+)
4
Тэнхлэгийн хэт
хазайлт
I QRS (-) Хэм алдагдлын эктоп голомт
Буруу холболт
aVF QRS (-)

10. *** ХЭВИЙН ЗЦБ УНШИХ/ДҮГНЭЛТ ˛˛˛
1. Синусийн хэм-Сэрэл хаанаас үүсч зүрхийг агшааж байгааг илэрхийлдэг ойлголт юм.
 Жигд хэмнэлтэй байна.
 ЗЦТ 60-100 (тайван үед)
 P шүд нь I; II холболтуудад эерэг; aVR холболтуудад сөрөг бичигдсэн байна.
 PR интервалууд цохилт болгонд ижил зайтай бичигдсэн байна.
 QRS бүрдэл < 0.10 секунд
2. Хэмнэл- R-R шүдний хоорондох зай ижил
3. Зүрхний цохилтын тоо
4. Зүрхний тэнхлэг
5. Далайц = R шүднүүдийн өндөр = R1+R2+R3 >15 хангалттай, <15 хангалтгүй
6. R прогресс – Цээжний 6 холболтоос үүсэх векторууд нь хэвийн үед өөрийн зүй тогтолтой
байдаг. (V1 сөрөг, V2 сөрөг, V3 эерэг=сөрөг, V4 хамгийн өндөр R шүд, V5 эерэг, V6 эерэг)
7. PR; QRS; QT
8. Эмгэг Q шүд
9. P шүд; өндөр; хугацаа
10. ST сегмент
11. Т шүд

11. *** АНХААРАЛ ХАНДУУЛСАНД БАЯРЛАЛАА ***
АШУҮИС, АУС, ЦУС СУДЛАЛЫН ТЭНХИМ
Н.МӨНХ-УЧРАЛ
АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛ:
1. ДОТРЫН ӨВЧИН СУДЛАЛ, Б.ГОМБОСҮРЭН
2. ЗҮРХНИЙ ЦАХИЛГААН БИЧЛЭГ, Н.АРИУНЦЭЦЭГ
3. WWW.CHAGNUUR.MN
4. WWW.ECGLIBRARY.COM