Tài liệu kể về hành trình của tác giả, một giáo sư từ Việt Nam, qua Mỹ và những trải nghiệm trong ngành giáo dục và công nghệ thông tin. Sau khi không thể tiếp tục làm giáo viên tại Mỹ, tác giả chuyển sang làm việc trong lĩnh vực công nghệ và gặp nhiều thách thức với thiết bị lập trình cũ. Cuối cùng, tác giả trở về Việt Nam và giao lưu với các đồng nghiệp cũ trong một không gian đầy kỷ niệm.

1. 1
ĐÔNG TÂY GẶP NHAU
T-US sau khi định cư năm 1975 tại Mỹ đã thử xin làm lại nghề cũ là dạy
học, nhưng cũng như nghề dạy học tại bao nhiêu nước khác, bị đồi xử yếu kém
nhất, lương hướng thấp nhất. Các giáo sư ở bên Pháp, Đức, Ý thường biểu tình đòi
tăng lương liên miên, ngoại trừ một nước là nước Việt Nam Cộng Hòa , có chỉ số
lương cao nhất các ngành nghề. Nghề dạy học khi tốt nghiệp Đại học sư phạm có
chỉ số 470 trong khi tốt nghiệp Đại học hành chánh, Đại học Bách Khoa... chỉ có
chỉ số lương là 430.
Sau một thời gian phụ giảng ở Mỹ, sống không nỗi , T liền xin việc vào một
công ty Tin học tại đây. Khi khảo sát lý thuyết và toán học T vượt qua rất dễ dàng,
nhưng đến khi thi lập trình thì có chút trở ngại. Lý do là khi lập trình xong, công ty
mới đưa vào máy IBM cực lớn, mà máy này mỗi tuần chỉ chạy dành cho công ty
của anh T được có một lần. Nhớ rằng hiện nay trên PC (Personal computer) thì ta
có thể viết câu lệnh và kiểm chứng được ngay, rồi sau đó có thể thêm bớt vài yếu
tố để hoàn chỉnh. Thế rồi cuối cùng T đã thành công ở Mỹ.
N-VN, khoảng 1990 tức vào 15 năm sau năm 75, khoa Tin học mới được
phổ biến xuống miền Nam VN. Thuở đó công ty IBM ở đường Gia Long (sau đổi
là Lý Tự Trọng), một công ty lớn của VNCH còn để lại ở Saigon, ngoài hệ thống
IBM đồ sộ, ở phòng máy cho thuê cũng chỉ có chứa hai máy vi tính cá nhân (PC-
Personal computer) dạng XT và chỉ có một máy vi tính cá nhân dạng AT. Ở dạng
XT, máy vi tính không chứa đĩa cứng, mỗi lần muốn chạy phải đút đĩa mềm 500
bytes, còn ở dạng AT , máy vi tính chỉ chứa đĩa cứng 2 MB (đừng thắc mắc nếu so
với dạng GB hay TB bây giờ). Do đó mỗi lần muốn mướn chạy được các máy vi
tính này, người sử dụng phải canh đến trước giờ mở cửa công ty và ùa vào sớm
nhất, nhất là đối với máy dạng AT. Tuy nhiên khi lập trình thì xem được ngay kết
quả : đúng hay sai (chứ không như đối với máy lớn IBM hơn 15 năm ở trước bên
Mỹ).
Mới đây N-VN đã viết một bài về lệnh WHAT-IF : Điều gì sẽ xảy ra nếu...,
nhằm để cảnh tỉnh cháu con trước hiểm họa ngoại xâm, T-US liền phụ họa ngay
rằng đó cũng là lệnh mà anh thích nhất. Thuở đó các nhà trường mới chủ trương
cho sinh viên Mỹ vay tiền để đi học, tuy nhiên sau một thời gian, bỗng thấy thất
thoát và việc thu chi không được cân đối. T-US được giao cho việc ứng phó bằng
khoa Tin học, và anh đã gỡ được rối rắm trên từ câu lệnh If này.
Đông và Tây như vậy ít ra cũng được gặp nhau từ lệnh What-If và If. Thực
ra T-US và N-VN, một người là giáo sư Toán, một người là giáo sư Lý Hóa, trước
75 cũng đã từng hợp tác nhau để mở các lớp Luyện thi Toán Lý Hóa cho các thí
sinh Tú Tài. N-VN cũng đã từng là ban giám đốc một trường tư lớn nhất và đã mời
T-US vào ban giảng dạy thuộc nhóm các thầy VIP nhất.

2. 2
Một buổi sáng tháng năm, T-US về VN đã đến đón N-VN đi dạo chơi một
vòng Saigon mới. Saigon mới thật tráng lệ với con đường đi bộ tuyệt vời, có nước
phun có điệu nhạc vui tươi, và phải nói thực là người dân Saigon đã có điểm vui
chơi thoải mái. Nói về các bạn cựu giáo sư về VN thưởng ngoạn, phải kể đến học
giả NPT-Pháp , Bắc đẩu bội tinh Pháp, bạn L-Pháp, bạn P-Uc, giáo sư đại học Úc
..., họ đã về đây nhiều lần, hưởng được mùi thơm đất Mẹ, nhìn thấy các cảnh “bãi
biển nương dâu” của thành phố thân yêu xưa, trong có đục có, nhưng tình yêu Đất
Nước là trên hết.
T-US – Phạm Khắc Trí và N-VN– Võ Hiếu Nghĩa, rốt cuộc đã có điểm hội
tụ thứ mấy (không nhớ nỗi) tại Vincom 2 với món cà-ri gà massaman ăn với bánh
roti nướng (loại giống như bánh tráng mềm mà không là bánh mì VN) và món chè
Thái thập cẩm chendol (khác với bên Thái có mùi vị sầu riêng nhiều hơn).
T-US còn đang bị một chọn lựa rất nan giải, anh rất muốn về đây luôn,
nhưng chị thì không đồng ý. Đúng là phải vào câu lệnh WHAT-IF vậy.
VÕ HIẾU NGHĨA
18/5/2015
http://vohieunghia.com/