1. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
2.EBALUAKETA
1.SEKTOREA

2. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
AZTERTU
ONDOKO
DIAPOSITIBAK
ETA
ONDORIOAK
ATERA

3. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Lehen sektoreko ekoizpena eta
biztanleria aktiboa, munduko
eskualde guztietan

4. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Lehen sektorean aritzen den biztanleria

5. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Testua: Nekazaritza eta garapena
Nekazaritza eta garapena
Hegoaldeko herrialdeek dituzten zailtasun askoren errua munduko ekonomiaordenari egozten diote, eta ordena horrek beraien aurka egiten duela argudiatzen
dute. Hain zuzen ere, honela diote:
1. Beren esportazio nagusiak lehen sektoreko produktuak dira; esaterako [...],
kafea eta kakaoa. Produktu horien merkatua errenta altuko herrialdeek
kontrolatzen dute, eta produktuen prezioa [...] merkeegia da [...] hegoaldeko
ekonomiek garapen bizkorra eta egonkorra izateko. [...]
2. Ekoitzi eta esportatu nahi dituzten ondasunen merkatuak, berriz, itxita daude
beraientzat, ekonomia garatuen protekzionismoagatik.
FICHER, DOMBRUSCH, SCHMALENSEE, Ekonomia, 1988

6. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
SAIATU
NEKAZARITZA
DEFINITZEN

7. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
NEKAZARITZAREN
FAKTOREAK
1) FAKTORE FISIKOAK:
1) Klima
2) Erliebea
3) Lurzorua
2) GIZA-FAKTOREAK
1) Biztanleria:
2) Teknikak
3) Helburua
1) Iraupeneko
nekazaritza
2) Merkaturako
nekazaritza
…eta orduan?

8. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
NEKAZARITZAREN
ELEMENTUAK
1. LUR-SAILAK:
1.
2.
3.
4.
Openfield
Bocage
Latifundioak
Minifundioak
2. USTIAPENA
1. Intentsiboa
2. Estentsiboa
3. UREZTATZEA
1. Lehorrekoa
2. Ureztatua
4. LABOREAK
1. Polilaborantza
2. Monolaborantza
5. HABITAT
1. Sakabanatua
2. Bildua

9. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Garapena
vs.
Azpigarapena

10. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

11. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
HERRIALDE GARATUAK:
Merkaturako Nekazaritza
A.-EZAUGARRIAK:
a) Espezializazioa
b) Mekanizazioa
c) Teknika berriak:
a) Ongarriak
b) Berotegiak
c) Bioteknologia: Transgenikoak
d) Lurzoru artifizialeak:
a) Areazkoak
b) Hidroponikoak
c) Tantaz-tantakoa
d) Forma berriak
e) Inbertsio handiak
f) Errendimendu altuak
B.-ERAGINAK
a) Prezioak jeisteko aukera
b) Merkaturatze erraza
c) Eragin ekologikoak
d) Ez-sasoikoa

12. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

13. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

14. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

15. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
LURRALDE AZPIGARATUAK
Sailetako
Nekazaritza
Nekazaritza
tradizionala
• Latifundioak
• Multinazionalak
• Esportaziorako
• Ibiltaria
• Sabanakoa
• Montzoitarra

16. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
SAILETAKO NEKAZARITZA
1.- EZAUGARRIAK
Herrialde tropikaletan
a) Jabetza handiak
b) Monolaborantza (kakao, kafea, tea…)
c) Produktibitate handia
d) Ustiapen intentsiboa
e) Inbertsio handiak
f) Langile ugariak (Jornaleroak)
g) Esportaziorako
2.- ARAZOAK
a) Etekinak atzerriko enpresek eskuratu
b) Ekoizpen tradizionalak baztertu eta
elikagaiak inportatu
c) Merkatuaren gorabeheren eragina
(soldatak, langabezia, pobrezia)

17. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Sailak
1. Sabanak eta abeltzaintzako latifundio handiak. 2. Latifundioetako langileen jabetzak. 3. Azukre-kanaberaren sail handia.
4. Nekazaritza intentsiboagatik agorturiko lurra. 5. Tamaina ertaineko nekazaritza-ustiategiak. 6. Saileko administraziogunea.
7. Herria. 8. Lurrik gabeko nekazari pobreen etxebizitzak. 9. Azukre-fabrika. 10. Abeltzaintzako etxalde handia.
11. Larre hobeko lursail hesituak. 12. Gehiegizko abeltzaintzagatik probreturiko lurrak. 13. Kafe-saila.
14. Nekazari pobreen laboreak, lur agortuetan. 15. Kafe-sailetako langileen etxeak. 16. Istingak eta zingirak.

18. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

19. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
NEKAZARITZA TRADIZIONALA
a)
b)
c)
d)
e)
f)
Iraupeneko nekazaritza
Jabetza txikia
Polilaborantza
Teknikak eta lanabesak oinarrizkoak
Produktibitate txikia
Faktore fisikoen eragin handia

20. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Sabanako nekazaritzaren eskema

21. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
SUAREN BIDEZKO NEKAZARITZA
NON:
HELBURUA:
ZER:
TEKNIKAK:
NOLA:
Tropikoen arteko eremuna (Kngo eta Amazonas)
Emankortasun eskaseko lurzoruetan
Iraupeneko nekazaritza
Polilaborantza
Zekaleak (Artatxikia eta basartoa, manioka eta ñamea)
Estentsiboa
Ekozkortasun txikia
Tserenaldiak gero eta laburragoak (Hazkunde demografikoa)

22. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
SABANAKO NEKAZARITZA
1. NON
1. Herrialde tropikaletan
2. HELBURUA
1. Iraupenekoa
3. USTIAPENA
1.
2.
3.
4.
5.
Estentsiboa
Lehorrekoa
Produktibitate txikia
Polilaborantza
Komunitatearen jabetza
4. NOLA
1. Herrixkaren inguruko
eraztun-eremuak
2. Labore-txandaketa
3. Ongarri naturalak

23. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

24. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
Montzoi-nekazaritza
1. NON:
1. Ekialde Urruna (Txina, Japonia,
Asiako Hego-ekialdea)
2. Ibai-haranetan eta mendi-magaletan
(Terrazak)
2. HELBURUA:
1. Iraupeneko Nekazaritza
3. USTIAPENA:
1.
2.
3.
4.
5.
Intentsiboa
Ureztatua
Monolaborantza
Teknika tradizionalak
Jabetza familiarra
4. NOLA
1.
2.
3.
4.
Montzoi-urak probestu
Urbideak (Grabitatea)
Hazitokiak eta berlandaketak (eskuz)
Urteko bi edo hiru uztak

25. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

26. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

27. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
KOADRO-LABURPENA

28. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA

29. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
LEHEN SEKTOREKO
BESTE JARDUERA BATZUK
Abeltzantza
Arrantza

30. GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA
ABELTZANTZA
Ustiategi handiak
Bazkaleku naturalak
Inbertsio txikia
Produktibitate txikia
Behi eta ardi aziendak
Autokontsumo eta merkaturako
Lurralde azpigaratu eta
garatuetan
Ustiategi txikiagoak
Estabulatua
Inbertsio handiak
Errentagarritasun handia
Ohiko aziendak gehi txerri eta
hegazti aziendak
Merkaturako
Lurralde garatuetan

31. ARRANTZA
Arrantza-mota:
Itsas-ertzekoa
Baxura
Alturakoa
Kasu bereziak: Arrain haztegiak
GEOGRAFIA DBH 3
10. GAIA