1. Оршил <br /> Хорвоо дэлхийд нэг мэдэхнээ 20 жил амьдарчихжээ. Ингээд би 20 болсон амьдралаа хормын төдийд эргэцүүлэн бодохын сацуу хөрст алтан дэлхийд хүмүүн биеийг олж төрсөн маань учиртай юм шиг санагдана. Хойч үеийнхээ болон улс орныхоо төлөө залуу насаа амьдралаа зориулахын зэрэгцээ хойч үедээ хэрэгтэй зүйл бүтээгээд хорвоо дэлхийгээс халих ёстой болоод хүмүүний биеийг олж төрсөн юм шиг санагдана. Аливаа зүйл дэм дэмэндээ болдогийн адил би өмнөх үеийнхээ хүмүүсийн алдаа дутагдал, амжилт бүтээл дээр үндэслэн тэдний хийсэн бүтээснийг нэртэй төртэй залгамжлуулахыг хүснэм. Ингээд бодоод байхаар номын сангийн каталог ч гэсэн надтай адил санагдам.<br />Номын сангийн каталог нь номын сан оршин тогтноход чухал үүргийг гүйцэтгэсэн билээ. <br />Эртний соёлт улсууд болох Шумер, Вавилон зэрэг улсуудад хамгийн анх манай эриний өмнөх 3-р зуунд шавар болон модны холтосоор ном бүтээж байсан. Тэгээд дараа нь манай эриний өмнөх 4000 жилийн тэртээ зэгс хулсны ишнээс гаргаж авсан папирус хэмээх материалыг Эртний Египетэд олсон билээ. Дараа нь анх Перс болон Ромчууд пергаментийг үхрийн ширээр хийж хийж хэрэглэж байсан бөгөөд тэр нь хөшүүн зузаан учир бага азид орших Пергамын хаан нийслэлдээ тугал, ишиг, дудрайны арьсыг авч боловсруулан ашигласан байна. Ийнхүү уг материалыг хотын нэрээр пергамен гэж нэрлэсэн билээ. <br />Дараа нь манай эриний 105 онд Хятадын Хань улсын ордны албан хаагч Цай Луйнь гэгч анх цаас бүтээснээр, Германы зохион бүтээгч Гутенберг гэдэг хүн ном хэвлэх машин зохион бүтээснээр номыг олон хувиар хэвлэх болсон. Энэ байдлаас үндэслэн номын сан бий болсон. Номын сан бий болсноор номыг каталогжуулах болсон билээ. Тэгэхдээ үүслийг нь авч үзэхдээ МЭӨ 2000 жилийн тэртээ үүссэн гэж үздэг. <br />Каталог нь түүхэн хөгжлийнхөө явцад олон хэлбэр төрлийг дамжиж ирсэн .

2. Сүмийн ханан дээрх

3. Шавар хавтан дээрх

4. Папирус / нэгэн төрлийн ургамал/

5. Арьсан / Пергамент/

6. Дэвтэрчилсэн каталог / цаасан/

7. 1

8. Номон каталог

9. Кордекс

10. Микро тээгч дээрх

11. Электрон каталог Би энэхүү бие даалтандаа одоо үедээ төгс төгөлдөрт тооцогдож байгаа электрон каталогиййн талаар дурьдлаа. Та бүхэн мэргэн оюундаа тунгаан болгоон уу…<br /> Электрон каталог<br />Электрон каталог нь номын сангийн автоматжуулалтын дэд систем байдаг. Энэ цаасан каталогийг цахилгаан болон электрон картын системд шилжүүлсэн үйл явц бөгөөд номын санд байгаа олон ном хэвлэл, материалыг хурдан, хялбар хайж олох систем юм. <br /> Мэдээллийн арвин их нөөцийг ашиглахтай уялдан мэдээллийг эрж хайх арга хэрэгслийг боловсронгуй болгох зайлшгүй шаардлага бий болсон энэхүү хайлтын шинэ хэлбэрбол электрон каталог бөгөөд энэ нь номын сангийн үйлчилгээг түргэн шуурхай, боловсронгуй болгож хэрэглэгчдийг мэдээлэл олж авахад томоохон хувьсал хийж чадсан билээ.<br /> Цаасан каталогт бид бүхэн номын нэр эсвэл зохиогчоор, мэдлэгийн салбараар нь хайлтыг хийх боломжтой. Харин электрон каталог нь номын санд зохион байгуулагдсан бүх төрлийн картан каталог (төрөл анги, үсэг дарааллын, зүйлчилсэн каталог гэх мэт) –ийн үүргийг гүйцэтгэж, зохиогч, номын нэр, сэдэв, агуулга, түлхүүр үг, хэвлэгдсэн он сар өдөр, ISBN /олон улсын номын дугаар/ зэрэг төрөл бүрийн аргаар хайлт хийдгээрээ давуу юм. <br />Цаасан каталогт хэрэглэгдэг ном зүйн тодорхойлолтуудыг электрон каталогт ашиглаж болох ба үүнийг форматын дагуу маш нарийн гүйцэтгэх шаардлагатай байдаг. <br />АНУ-ын конгрессын номын сангийн боловсруулж гаргасан MARC (Machine Readable Catalogue-машинаар уншиж болох каталог) формат нь каталогийн компьютерт оруулах хамгийн тохиромжтой стандарт болсон юм. <br />Энэхүү MARC формат нь дараах шаардлагыг хангана. <br />Номын сангийн ном материалыг бүх хэлбэрт ашиглах боломжтой.

12. Каталогжуулалтыг боловсронгуй болгоход гарч ирэх асуудлыг шийдвэрлэж чадахуйц уян хатан

13. Төрөл бүрийн автомат системүүдэд хэрэглэхэд тохиромжтой. 2<br />Улс орнууд өөрсдийн номын санд каталогжуулалтын дүрэм, туршлагатай уялдуулан KORMARC (Солонгос) , UKMARC (Английн), USMARC (Америкийн ), RUSMARC (Оросын ) зэрэг хувилбаруудыг гаргасан байна. Эдгээр форматын агуулгын ялгаа нь номын сангууд хоорондоо мэдээллээ солилцоход бэрхшээлтэй байсан учраас ямар ч хэлбэрийн форматыг боловсруулах боломж бүхий нэгдсэн формат зохиох шаардлага олон улсын мэргэжилтнүүдийн өмнө хурцаар тавигдаж байна. <br />UNIMARC-Форматыг /1977 онд/ IFLA-гаас боловсруулан гаргасан байна. <br />UNIMARC форматын зорилго нь олон улсын ном зүйн албадын үйл ажиллагааг машинаар уншигдах хэлбэрт оруулах явдал мөн.<br />MARC-ын ямар ч форматад бичсэн бичлэг UNIMARC-д хөрвөх

14. UNIMARC форматын бичлэг MARC-ын аль ч формат луу хөрвөхөөр боловсруулагдсан байна.Иймд улс орон үндэстэн бүрийн ном зүйн албад UNIMARC-д шилждэг буюу ордог.<br />UNIMARC-аас гардаг хоёр программ тавихаар төлөвлөсөн нь Marc-ын форматуудын хооронд шилжих олон тусгай формат тавихаас чөлөөлөгджээ.<br />Автоматжуулах гэж буй ямар ч номын сангийн мэдээллийн сан нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн ном зүйн стандарт, дүрэм журам дээр үндэслэн каталогоо зохион байгуулах ёстой. Үүнд:<br />USMARC ((United States Machine-Readable Cataloguing) стандарт нь 1960-аад оны сүүлчээр Конгрессын номын санд хийгджээ.Энэ стандартын гол зорилго нь номын сангуудын хооронд автоматжуулсан каталогийг хамтран эзэмших, нэг автоматжуулсан программаас нөгөө рүү бичлэгийг дамжуулахад оршино.)

15. AACR2R ((Англи-Америкийн каталогжуулалтын дүрэм-Anglo-American Cataloguing Rules, Second Revised Edition ) дүрэм нь номын санд байгаа төрөл бүрийн материалыг тодорхойлоход хэрэглэгддэг дүрэм юм. Энэ дүрэм нь 1967 онд хэвлэгдсэн бөгөөд 1978, 1988 онуудад дахин шинэчлэгдэж AACR2R гэж нэрлэгдэх болсон.)

16. ISBD ((Олон улсын ном зүйн стандарт –International Standart Bibliographic DEscription) нь бүх төрлийн материалыг тодорхойлоход хэрэглэгддэг элементийг агуулдаг) гэх мэт.

17. 3Электрон каталогийн тусламжтайгаар ном, мэдээллийг хайх нь уламжлалт цаасан каталогоос хайх ажилбараас дараахи давуу талуудтай:<br />Хайлтын нэр томъёонд тохирох бүхий л ном, сурах бичиг мөн бусад мэдээллийн эх сурвалжуудын жагсаалтыг гаргаж харах