1. 3D in 3D
ZZP-CORPORATIE
i.s.m.

2. STAND VAN ZAKEN DRIE TRANSITIES
• DE GESPREKKEN DIE DE DEELNEMERS AAN DIT NETWERK MET ACTOREN HADDEN
WIJZEN UIT:
– ER ZIJN NOG GROTE VERSCHILLEN IN DE VOORTGANG VAN DE VOORBEREIDING
– DE ‘ECHTE’ VERANDERING TEKENT ZICH NOG NIET AF
• STAND PER FASE:
– RICHTEN : LIJKT DUIDELIJK MAAR NOG VEEL INTERNE VERSCHILLEN
(tussen niveaus in de organisaties)
– INRICHTEN : OVERAL NOG EEN PROBLEEM
– VERRICHTEN : GOEDE VOORBEELDEN / PILOTS
 EEN POGING OM TOT EEN ANALYSE TE KOMEN MBT HET GEHELE SPEELVELD
1

3. DE TRANSITIE IN ONTWIKKELING
DE DRIE ACTOREN MAKEN KEUZEN
BIJ DE VORMGEVING VAN DE TRANSITIES ZIJN DRIE HOOFDACTOREN
BETROKKEN:
• CLIËNTEN,
• AANBIEDERS
• GEMEENTEN.
DEZE ACTOREN ZIJN IN EEN BEPAALDE MATE GEDREVEN OM
INHOUDELIJK EN FINANCIEEL HET VERSCHIL TE MAKEN.
DRIJFVEREN WORDEN GEKLEURD DOOR VISIES EN BELANGEN OF WEL
INTENTIES EN CONSEQUENTIES.
HET IS DAAROM BELANGRIJK JE REKENSCHAP TE GEVEN VAN DE
INTENTIES EN CONSEQUENTIES DIE HET FEITELIJK GEDRAG STUREN
Publiek VAN DE VERSCHILLENDE ACTOREN
EEN GOEDE KRACHTENVELDANALYSE KAN HELPEN OM DEZE
INZICHTELIJK TE MAKEN
Actor
IN HET NAVOLGEND MODEL BEPERKEN WIJ ONS IN EERSTE INSTANTIE
TOT HET FEITELIJK GEDRAG
2

4. 3 ACTOREN MAKEN KEUZEN:
CLIËNT:
VAN CONSUMENT, GERICHT OP CONTINUÏTEIT VAN HET
BESTAANDE
NAAR COPRODUCENT, GERICHT OP ZELFBESCHIKKING
AANBIEDER:
VAN AANBIEDER VAN ZORG EN ONDERSTEUNING, GERICHT OP
3-D in 3-D
CONTINUITEIT
NAAR AANBIEDER EN PARTNER, GERICHT OP DE NIEUWE MARKT
NAAR
EN DE ZELFREDZAAMHEID EN STURING VAN DE CLIENT
CLIENT
GEMEENTE:
VAN FINANCIER , GERICHT OP CONTINUITEIT VAN HET
BESTAANDE
VAN
VAN NAAR NAAR FINANCIER EN REGIEVOERDER, GERICHT OP VERNIEUWING
GEMEENTE
3

5. 3-D in 3-D
DE POSITIES VAN DE ACTOREN, IN
RELATIE TOT ELKAAR:
-5-
-4- -6-
NAAR
• 6 MOGELIJKE SCENARIO’S
CLIENT
-1- • IDEAAL TYPEN
-2- -3-
VAN
VAN GEMEENTE NAAR • ANALYSE EN DISCUSSIE

6. 1. VERTICALE STURING
KENMERK
Het op vernieuwing gerichte gemeentelijk beleid is zowel bij cliënten als
bij aanbieders nog niet aangekomen. Cliënt(organisatie) en aanbieders
zijn (nog) gericht op behoud van het bestaande aanbod en de bestaande
rechten.
GEVOLG
De gemeente ziet zich gedwongen om de nieuwe aanpak af te dwingen
door een sterke verticale sturing en verantwoording. Rechten en
plichten ‘dicht regelen’ leidt snel tot juridisering. Er ontstaan coalities
tussen cliënten (en/of hun vertegenwoordigers) en aanbieders om het
bestaande aanbod en de bestaande rechten te continueren.
RISICO
3-D in 3-D
De politieke dynamiek leidt tot het veilig stellen van rechten voor
specifieke groepen. De regeldichtheid neemt nog meer toe. Beheersing
op de regels zal ten koste gaan van de beheersing van de financiën. De
inhoudelijke en financiële doelstellingen van het nieuwe beleid worden
niet gerealiseerd.
NAAR
STRATEGIE OM TOT VERNIEUWING TE KOMEN
CLIENT
Het huiswerk moet over. Horizontalisering van de sturing kan helpen. De
gemeente kan coalities tussen aanbieders en cliënten aangrijpen om in
dialoog de vernieuwing verder vorm te geven.
VAN
VAN GEMEENTE NAAR
4

7. 2. AANBOD MODEL
KENMERK
De aanbieder is gericht op de nieuwe markt die de transities bieden.
De gemeente loopt niet voorop en voert een terughoudend beleid
gericht op behoud van het bestaande. De cliënt(organisaties) laten zich
dit welgevallen.
GEVOLG
De aanbieders staan nog alleen in het streven om tot een op de
uitgangspunten van de transities gebaseerd aanbod te komen en zullen
waarschijnlijk snel eieren voor hun geld kiezen: Het bestaande aanbod
gefinancierd krijgen door de gemeente
RISICO
De financiële en inhoudelijke doelen worden niet snel gerealiseerd. De
3-D in 3-D
cliënten doen hun claim op voorzieningen onverkort gelden. Gemeente
en aanbieders hebben grote moeite aan de zorg- en
ondersteuningsvraag te voldoen binnen de beschikbare middelen.
STRATEGIE OM TOT VERNIEUWING TE KOMEN
NAAR
Aanbieders zouden coalities kunnen aangaan met cliëntorganisaties. Via
het model van de ‘Private Ruimte’ (zie hierna) kan dan alsnog een weg
CLIENT
naar de vernieuwing van de zorg worden bereikt.
VAN
VAN GEMEENTE NAAR
5

8. 3. CLAIMCULTUUR
KENMERK
Gemeente en aanbieders richten zich op vernieuwing. Uitgangspunten
zijn:
• Regie bij de cliënt
• Eigen kracht van cliënt en zijn omgeving
• Horizontale ontwikkeling en verantwoording van beleid en
uitvoeringspraktijken
Cliënten blijven vooralsnog in hun traditionele rol van zorgconsument
zitten. Het nieuwe beleid wordt wordt nog niet gedragen en versterkt
door cliënten en hun organisaties. Zij zijn vooral gericht op continuïteit
in het bestaande aanbod.
GEVOLG
Gemeente en aanbieders ontwikkelen nieuw aanbod waarbij de toegang
tot zorg en ondersteuning wordt bepaald door wat de cliënt aanvullend
3-D in 3-D
op eigen mogelijkheden en op die van het netwerk nodig heeft. Client
blijft echter aanspraak maken op wat men gewend was.
RISICO
NAAR
De cliënt toont zich niet gevoelig voor het nieuwe beleid en aanbod.
Deze positie versterkt het claimgedrag van de cliënt. Door het beroep op
rechtmatigheid is het risico niet denkbeeldig dat dit leidt tot juridisering
CLIENT
van de verhoudingen.
STRATEGIE OM TOT VERNIEUWING TE KOMEN
Cliënten /cliëntorganisaties worden vroegtijdig betrokken bij de nieuwe
VAN
aanpak en door versterking van de eigen regie verleid tot een andere
benadering. Stelt hoge eisen aan de communicatie tussen gemeente en
VAN GEMEENTE NAAR
aanbieders enerzijds en de cliënten anderzijds: gekantelde gesprekken.
6

9. 4. PRIVATE RUIMTE
KENMERK
De gemeentelijke overheid loopt niet voorop in de vernieuwing en voert
(nog) een behoudend beleid, gericht op continuïteit van het bestaande
aanbod.
Cliëntorganisaties en aanbieders zijn gericht op vernieuwing:
• Regie bij de cliënt
• Eigen kracht van de cliënt en zijn omgeving
• Horizontale ontwikkeling en verantwoording van beleid en
uitvoeringspraktijken
GEVOLG
Door de terughoudende rol van de gemeente ontstaat er ruimte voor de
private partijen om een eigen aanpak te realiseren. Samenwerkings-
verbanden kunnen vorm krijgen voor het brede WMO-veld maar zich
3-D in 3-D
ook richten op specifieke doelgroepen en/of vraagstukken.
RISICO
Als de samenwerkingsvormen geen aansluiting meer hebben op het
NAAR
gemeentelijk beleid kunnen er problemen ontstaan in de gunning,
financiering en verantwoording van de ondersteuning.
CLIENT
STRATEGIE OM TOT VERNIEUWING TE KOMEN
Gemeenten hebben goud onder handbereik, door behoedzaam en met
respect voor wat zich in het veld ontwikkelt het beleid daarop aan te
sluiten komt een beweging naar daadwerkelijke vernieuwing tot stand.
VAN
VAN GEMEENTE NAAR
7

10. 5. NIEUWE ORGANISATIEVORMEN
KENMERK
De aanbieder stelt zich afwachtend op ten aanzien van de
mogelijkheden die de transities bieden. De aanbieder richt zich in eerste
instantie vooral op de continuering van het bestaande. Cliënten willen
zelf de regie voeren zowel op het collectieve als op het individuele
niveau. De gemeente wil hen daar graag in faciliteren en ondersteunen.
GEVOLG
Er ontstaat ruimte voor nieuwe organisatievormen en toetreders.
Cliënten kunnen het initiatief naar zich toe trekken en met bijvoorbeeld
corporaties de eigen regie en inkoopkracht versterken. Vandaaruit zijn
ook coalities mogelijk met nieuwe toetreders
RISICO
3-D in 3-D
Het is zeer de vraag of met dit model snel voldoende volume kan
worden gerealiseerd: ‘het wiel moet nog worden uitgevonden’. Tekorten
in ondersteuning in de startfase dreigen. Er kan daardoor snel druk
ontstaan door cliënten en politiek om desnoods door een conventioneel
aanbod in de leemten te voorzien. Zo’n dubbelstrategie kan het
NAAR
claimgedrag doen herleven.
STRATEGIE OM TOT VERNIEUWING TE KOMEN
CLIENT
Aanbieders kunnen verleid worden om in samenwerking met
cliëntorganisaties vormen van zelforganisaties van cliënten te
incorporeren: van binnen uit de vernieuwing binnen de instelling een
kans geven.
VAN
VAN GEMEENTE NAAR
8

11. 6. VERNIEUWING
KENMERK
Hier is sprake van alignment op de intenties en consequenties van het
beleid bij alle actoren. De verschillende krachten versterken elkaar en
kunnen leiden tot een werkelijke vernieuwing van het aanbod dat de
eigen mogelijkheden van cliënten en hun netwerk versterkt en
compensatie biedt als dat nodig is.
GEVOLG
De inhoudelijke en financiële doelen van de transities worden
gerealiseerd.
RISICO
Een belangrijke conditie voor een succesvolle en duurzame invoering is
in sterke mate afhankelijk van de juiste incentives en sancties in het
3-D in 3-D
systeem. Het zal niet de eerste keer zijn dat een heldere visie en een
vernieuwende werkwijze in de uitwerking wordt gefrustreerd door
verkeerd gerichte prikkels. De consequenties kunnen bijvoorbeeld zijn
voor:
Gemeente : financiële risico’s
NAAR
: politieke tegenbeweging a.g.v. Incidenten
Aanbieders : omzet en/of rendementsverlies
: hoge transactiekosten
CLIENT
Cliënten : ongelijke behandeling
: overvragen op de eigen regie
STRATEGIE OM DE VERNIEUWING TE BORGEN
VAN
Als de intenties van alle partijen gelijkgericht zijn, is het van het grootste
belang steeds oog te houden voor de consequenties voor de
VAN GEMEENTE NAAR verschillende actoren. Regelmatig evalueren en bijsturen is een absolute
voorwaarde voor een duurzame vernieuwing.
9