1. Á¿ëýã VIII Terminal-ä àøèãëàãäàõ êîììàíä

2. pwd Энэ command нь танийг аль директорт байгааг харуулана. Жишээ нь: pwd [enter] дарахад танийг аль директорт байгааг харуулана. ls –[options] (list)Идэвхèтэй байгаа директоðûí äîòîðõèéã харна. options: a уг директорт байгаа бүх файлийг харна.

3. t уг директорт байгаа хамгийн сүүлд өөрчилсөн файлийг харна. u уг директорт байгаа файлуудаас хамгийн сүүлд хэзээ харсаíûг харуулана. l file-ийг бүтэн үзүүлэлтээр харна. Жишээ нь: ls –a [enter] дарна. Ингэхэд shell- дээр тухайн директорт áайгаа бүх файл гарна.

4. drwxy - x-y 3 root root 4096 date hello d= Файлын хөл ямар төрлийн файл болохыг энэ зааж өгнө. d – ийн оронд ердийн(-) файл гэсэн үг L- байвал нийтийн файл rwx-x –y Хандах эрхийг зааж өгнө. -x-= home loop -д хандах эрх нь группээр байна. r -= Хэрэглэгч унших эрхтэй.

5. w-= Хэрэглэгч өөрчилөлт хийх эрхтэй x-= Хэрэглэгч файлаа өөрчилөх эрхтэй Файлд хандах эрхийг өөрчлөх chmod-=хандах эрхийг өөрчлөнө. q+w- = бичэх эрхийг нэмэж өгөх ф-x- = хасах эрхийг өгөх 4096 - = Файлын хэмжээ юм. date- =Он сар өдөр юм.cd (cha nge director) Директор хооронд шилжүүлдэг command.

6. Жишээ нь: cd .. [enter] дарахад тухайн директорийн Parent директор луу шилжинэ.Харин cd [enter] дарахад тухайн директорийн Child директор луу шилжинэ. mkdir (makedirector) Энэ command нь шинээр folder үүсгэнэ.

7. Жишээ нь: mkdir [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа директорт myfolder гэсэн folder үүснэ. rmdir (removedirector) Энэ command нь folder ycтгадаг. Жишээ нь: rmdir [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа директорт myfolder гэсэн folder-ийг устгана. find Энэ command нь folder болон file –ийг хайна.

8. Жишээ нь: find conio.h [enter] дарахад тухайн директороос child директороос хайна. man Name –д бичигдсэн command-ийн тайлбарыг гаргана. Жишээ нь: man ls [enter] дарахад ls command-ийн тайлбарыг гаргана. vi Энэ command нь бөгөөд text file үүсгэн, мөн file íээнэ.

9. Жишээ нь: vi bat.txt [enter] дарахад тухайн идэвõèтэй байгаа директорт bat.txt нэртэй text файл үүсгэнэ. Энэ editor дотроо олон command-уудтай бөгөөд ESÑ +a [enter] дарахад тухайн file дээр ажиллаж болох бөгөөд мөн ESÑ+shift+; [enter] дарахад тухайн нээсэн file идэвхèгүй болно.

10. Ингэхэд нь wq [enter] дарахад file-ийг хадгалаад гарна. Харин q [enter] дарахад хадгалах уу? гэж асууна. q! [enter] дарахад шууд гарна. gcc -[options] Энэ êîììàíä нь source file-д compile хийнэ. Options: o энэ нь binary file үүсгэдэг. Жишээ нь: gcc –o hello hello.c [enter] дарахад hello.c file-ийн hello гэсэн binary file үүсгэдэг.

11. ./ êîììàíä нь compile хийсэн file-ийг ажиллуулана. Жишээ нь: ./ hello [enter] дарахад уг hello гэсэн file ажиллана. who system-д ÿмар хэрэглэгч хандаж байгааг харуулана. Жишээ нь: who [enter] дарна. who am i та өөрийгөө ÿмар эрхээр орсныг харуулана. Жишээ нь: who am i [enter] дарна. where is Уг файлийг хаана байгааг заана.

12. Жишээ нь: whereis conio.h [enter] дарахад conio.h энэ файлийг хаана байгааг заана. adduser Шинэ хэрэглэгч нэмж оруулана. Жишээ нь: adduser bat [enter] дарахад bat гэсэн хэрэглэгч үүсэнэ. passwd (password) Хэрэглэгчидэд түлхүүр үг оруулана. Жишээ нь: passwd bat [enter] дарахад password oруул гэсэн үг гарч ирэх бөгөөд хоёр удаа оруулаад bat нэртэй хэрэглэгчид password орно.

13. ln -[options] filename нэртэй file-д link хийнэ. options: -s soft link хийнэ. Энэ link нь линклэсэн file-ийн зөвхөн нэрийг авсан байх бөгөөд доторх мэдээлэл нь нэг байна. Link хийлгүүлсэн file-ийг устгавал дагаад устана.

14. Харин options-ийг хоосон орхиод бичвэл hard link болох бөгөөд ÿлгаа нь Link хийлгүүлсэн file-ийг устгавал дагаж устахгүй. Жишээ нь: ln –s bat.txt [enter] дарахад тухайн директорт bat.txt гэсэн (өнгө нь өөр) файл үүсэнэ. rm энэ command нь file –ийг устгана. Жишээ нь: rm bat.txt [enter] дарахад bat.txt file-ийг устгана.

15. Директор устгах. Шелë ашиглаж хоосон директор устгахдаа rmdir гэсэн команд ашиглана. Хэрвээ хоосон биш бол rm –rf команд ашгилна. Директор хооронд шилжүүлдэг êîìàíä Жишээ нь: cd .. [enter] дарахад тухайн директорийн Parent директор луу шилжинэ.Харин cd [enter] дарахад тухайн директорийн Child директор луу шилжинэ.

16. rmdir Энэ command нь folder ycтгадаг. Жишээ нь: rmdir [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа директорт myfolder гэсэн folder-ийг устгана. ffind Энэ command нь folder болон file –ийг хайна. Жишээ нь: find conio.h [enter] дарахад тухайн директороос child директороос хайна. man Name –д бичигдсэн êîìàíäûí тайлбарыг гаргана.

17. Жишээ нь: man ls [enter] дарахад ls êîìàíäûн тайлбарыг гаргана. vi Энэ command нь texteditor бөгөөд òåêñò ôàéë үүсгэн,ìөн ôàéë нээнэ. Жишээ нь: vi bat.txt [enter] дарахад тухайн идэвхтэй байгаа директорт bat.txt нэртэй text файл үүсгэнэ. Энэ editor дотроо олон command-уудтай бөгөөä ESC +a [enter] дарахад тухайн file дээр ажиллаж болох бөгөөд мөн ESC shift+; [enter] дарахад тухайн нээсэн ôàéë идэвхгүй болно.

18. Ингэхэд нь wq [enter] дарахад file-ийг хадгалаад гарна. Харин q [enter] дарахад хадгалах уу? гэж асууна. q! [enter] дарахад шууд гарна. gcc -[options] Энэ command нь source file-д compile хийнэ. Options: o энэ нь binary file үүсгэдэг. Жишээ нь: gcc –o hello.c [enter] дарахад hello.c file-ийн hello гэсэн binary file үүсгэдэг.

19. passwd Хэрэглэгчидэд түлхүүр үг оруулана. Жишээ нь: passwd bat [enter] дарахад password oруул гэсэн үг гарч ирэх бөгөөд хоёр удаа оруулаад bat нэртэй хэрэглэгчид password орно. cal2 = гэвэл 2-р сарыг харуулна. cal3 = гэвэл 3-р сарыг харуулна. cal4 = гэвэл 4-р сарыг харуулна. cal5 = гэвэл 5-р сарыг харуулна. cal12 = гэвэл 12-р сарыг харуулна.

20. 2011 = гэвэл 2011 оны сарууд дэлгэцээр хурдан гүйгээд kill system-д ажиллаж байгаа ïроöессийг зогсооно. Жишээ нь: kill tcsh [enter] дарахад tcsh shell-ийг зогсооно.