Section: IV-RIZAL
By: Kurt Russel Calma
?
• Ang ekonomika o ekonomiks bilang
isang agham panlipunan, ay ang pag-aaral sa
Paglikha Pamamahagi Pagkonsumo
Filipino Economist
Si Jose Encarnacion Jr. (1928- 1998)ang nagbigay ng kontribusyon ukol
sa teoryang Ekonomiya ng Pilipinas. Sa kanyang pagsulat ng mga
artikulo ukol sa Ekonomiya ng Pilipinas, nahirang siya sa isa sa "Ten
Outstanding Young Men (TOYM)" ng Junior Chamber of the
Philippines at "Distinguished Scholar of the University of the
Philippines"noong 1968. Siya ay pinarangalan bilang "Pambansang
Siyentipiko sa laranganng Ekonomiya“ noong 1987. Isinilangsi Jose Jr.
sa Maynila noong Nobyembre 17, 1928. Nakapag tapos ng Master of
Arts in Philosophy sa Unibersidad ng Pilipinas, masters degree at
doctorate degree in Economics noong taong 1954 at 1960. Kinilala
siya bilang ekonomista, guro at dekanong School of Economics sa
Unibersidad ng Pilipinas. Kauna-unahang Pilipino na nakapag
palathala ng artikulosa International Economic review, vol. 10, no. 2na
may titulong "On Independence Postulates Concerning Choice.",
atsaEconometrica, vol. 32, no. 1 & 2, na may titulong "A note on
lexico graphical Preferences." Ang iba pa niyang mga sulatin ay
lumabas din sa iba'tibang journal sa Inglatera at Estados Unidos.
Jose Encarnacion Jr.
•nagsilbi bilang pandalawang ministro para sa Budget
Operations sa Department of Budget and Management, form
1986-1991 sa panahon ng pamamahala ng Pangulo Corazon
Aquino. Sa panahon ng administrasyon Aquino, ibinigay ni
Diokno ang teknikal na tulong sa ilang mga pangunahing
reporma tulad ng disenyo ng 1986 Tax Repormang Program,
na pinagaan ang income tax at ipinakilala ang value-added tax
(VAT), at sa 1991 Local Government Code ng Pilipinas.
Sinigurado nya ang teknikal na tulong mula sa Canadian
International Development Agency (CIDA) upang matulungan
ang GPS na bumuo ng isang elektronikong sistema ng
pagkuha kasama ang mga linya ng Canadian model. Sa
pamamagitan ng Agosto 1999, ang DBM ay nagkaroon ng
dalawang mga dokumento na kailangan upang simulan ang
reporma sa pampublikong pagkuha. Sa unang bahagi ng 2000,
Si Diokno at ang USAID ay matagumpay na ng Substantial
Technical Assistance Program para sa mga programa na
badyet ng DBM's Reform, na ngayon ay kasama sa pagkuha ng
reform.
Benjamin Diokno
•nakatuon sya sa pagpapalaganap ng kanyang Palengkenomics
Program na naglalayong pangalagaan pareho ang kapakanan ng
consumers at mga market vendors at mabigyan ng murang pautang
upang huwag mabiktima ang mga vendors ng loan sharks at 5-6
usurers. Layunin din nyang mapasigla at mapaunlad ang ekonomiya sa
liblib na mga barangay; at mabigyan ang small and medium
enterprises ng pautang sa maliit na interes. Kasama rin sa kanyang
nagawa ay ang "Marangal na Kabuhayan," kabuhayan para mga
maralitang taga-lungsod; "Presyong Tama,Gamot Pampamilya,"
dekalidad na gamot at produktong pangkalusugan sa mas murang
halaga; personal computers for public schools, pamamahagi ng
computers sa mga public schools sa buong bansa; Adopt a School
Program - upang matulungan ang mahihirap na public high schools; at
call centers upang mabigyan ng trabaho ang 300,000 kabataan sa loob
ng limang taon.
Mar Roxas
• Sa ekonomiya nakapokus ang pagkapangulo ni GMA. Sa
kanyang pagkapangulo, ipinatupad nya ang isang
controversial policy ng holiday economic, pag-aayos ng
bakasyon tuwing Sabado at Linggo sa layunin ng boosting
domestic tourism at pagbibigay-daan sa mga Pilipino ng
mas maraming oras sa kanilang mga pamilya. Ang
Economic growth sa mga tuntunin ng gross domestic
product ay may average na 4.6% sa panahon ng kanyang
pagkapangulo mula 2001 hanggang sa katapusan ng
2005. Ito ay mas mataas kaysa sa nakaraang mga Pangulo
kapag inihambing sa 3.8% average ni Aquino, ang 3.7%
average ni Ramos, at ang 2.8% average ni Joseph Estrada.
Ang pagpapalabas ng labis na salapi sa panahon ng
pagkapangulo ni Arroyo ay ang pinakamababa mula 1986,
ay 2.5% lamang.
•Sa paghawak ng ekonomiya, sya ay nakakuha ng papuri mula sa
kabilang observers na si dating US President Bill Clinton, na puri
si Arroyo para sa paggawa ng "strong decision" na ilagay ang
Pilipinas sa dati nitong kalagayan.
Maria Gloria Macapagal Arroyo
The
International Economist
Karl Maxwell
• Ayon kay Marx, ang teknolohiya ang
magiging dahilan ng pagsulong ng isang
bansa sa ilalim ng kapitalismo at ang
kakayahan nitong lumikha ng yaman ngunit
iilan lamang ang maaaring makinabang dahil
patuloy na maghihirap ang tao lalo na ing
mga manggagawa.
• Sinaliksik ni Keynes ang dahilan ng krisis ng
paghina ng ekonomiya ng bansa noong
panahon ng "great depression" noong 1930.
• Ayon kay Keynes, hindi laging mabisa ang
pamilihan sa pagsagot sa lahat ng suliranin ng
ekonomiya ng isang bansa. Ayon sa kaniya,
maaring hindi maging sapat ang
pamumuhunan sa isang ekonomiya upang
patuloy na paunlarin ito.
•Maaaring mabigyan ng solusyon ang suliranin
kung ang pamahalaan ay makikialam sa
ptimamagitan ng tamang alituntunin sa
pananalapi at pinansiyal.
•Binigyang-pansin din Keynes na ang paggastos ng
pamahalaan o pagbabawas ng buwis ay magbubunga
ng tiis at trabaho na siyang magpapalago sa kabuuang
ekonomiya ng isang bansa.
John Maynard Keynes
•Ayon kay Malthus, kung patuloy ang pagdami ng tao
samantalang ang lupa na kaniyang pinagkukunan ng
pagkain ay hindi naman nadaragdagan darating ang
panahon na hindi na ito makakasapat sa kanilang mga
pangangailangan.
•Ayon sa kaniya kailangan ng agarang pagpaplano ng
pamilya at pagpapaliban ng tao na mag-asawa. Katulad ni
Ricardo, malaki ang nagawang kontribusyon ni Malthus
upang maunawaan ang mga kadahilanan ng pagbabago ng
presyo ng produkto sa pamilihan, sahod ng mga
manggagawa, at ang lupa sa
•Ayon sa Malthusian Theory of Population, ang populasyon ay
nagdaragdag sa isang geometric ratio, habang
ang pagtaas sa suplay ng pagkain sa isang arithmetic ration.
Ayon sa teorya na ito, may dalawang hakbang upang
makontrol ang populasyon: preventative at positive check.
Angpreventative na paraan ay kontrol sa panganganak,
atgumagamit ng iba't-ibang mga paraan upang kontrolin
angkapanganakan; at positive check tulad
ng natural calamities,digmaan, atbp.
Thomas Malthus
Adam Smith
•Masasabi na nagsimula ang sistematiko at
siyentipikong pag-aaral ng ekonomiks noong huling
bahagi ng ika-18 siglo. Isa sa pinakakilalang aklat na
nakilala noong 1776 ang aklat na ‘An Inquiry to the
Causes and Nature of Wealth of Nation’ ni Adam Smith.
•Si Adam Smith (1723-1790) ay isang pilosopo at
propesor ng Ekonomiks mula sa Scotland. Itinuturing si
Smith na "Ama ng Klasikong Ekonomiks" dahil sa kaniyang
pangunguna na ipaliwanag ang mga prinsipyo ng
ekonomiya at ang daan tungkol sa pag-unlad ng isang
bansa.
•Layunin ni Adam Smith na malaman ang sanhi ng
pagyaman at paghihirap ng mga bansa. Ayon sa kanya
maaaring yumaman ang isang bansa kung; (1)
makapaglalaan ito ng sapat na puhunan; (2) tumataas
ang produktibidad ng paggawa.
• Isang Alemang ekonomistang pulitikal at
sosyologo at administrasyong publiko.
Sinimulan niya ang kanyang karera sa
Pamantasan ng Berlin, at lumaong
naghanapbuhay sa Pamantasan ng Freiburg,
Pamantasan ng Heidelberg, Pamantasan ng
Vienna, at Pamantasan ng Munich. Nagkaroon
ng pag-impluwensiya sa pulitika ng Alemanya
noong kanyang kapanahunan, dahil isa siyang
tagapagpayo sa mga negosyador ng Alemanya
sa Tratado ng Versailles at sa komisyong
nagbalangkas ng Konstitusyong Weimar. Kilala si
Weber dahil sa kanyang mga nagawa sa
sosyolohiya ng relihiyon. Pinakabantog niyang
akda ang Ang Etikang Protestante at ang
Espiritu ng Kapitalismo.
Maximilian Carl Emil Weber

Kurtpogi

  • 1.
  • 3.
    ? • Ang ekonomikao ekonomiks bilang isang agham panlipunan, ay ang pag-aaral sa Paglikha Pamamahagi Pagkonsumo
  • 5.
  • 6.
    Si Jose EncarnacionJr. (1928- 1998)ang nagbigay ng kontribusyon ukol sa teoryang Ekonomiya ng Pilipinas. Sa kanyang pagsulat ng mga artikulo ukol sa Ekonomiya ng Pilipinas, nahirang siya sa isa sa "Ten Outstanding Young Men (TOYM)" ng Junior Chamber of the Philippines at "Distinguished Scholar of the University of the Philippines"noong 1968. Siya ay pinarangalan bilang "Pambansang Siyentipiko sa laranganng Ekonomiya“ noong 1987. Isinilangsi Jose Jr. sa Maynila noong Nobyembre 17, 1928. Nakapag tapos ng Master of Arts in Philosophy sa Unibersidad ng Pilipinas, masters degree at doctorate degree in Economics noong taong 1954 at 1960. Kinilala siya bilang ekonomista, guro at dekanong School of Economics sa Unibersidad ng Pilipinas. Kauna-unahang Pilipino na nakapag palathala ng artikulosa International Economic review, vol. 10, no. 2na may titulong "On Independence Postulates Concerning Choice.", atsaEconometrica, vol. 32, no. 1 & 2, na may titulong "A note on lexico graphical Preferences." Ang iba pa niyang mga sulatin ay lumabas din sa iba'tibang journal sa Inglatera at Estados Unidos. Jose Encarnacion Jr.
  • 7.
    •nagsilbi bilang pandalawangministro para sa Budget Operations sa Department of Budget and Management, form 1986-1991 sa panahon ng pamamahala ng Pangulo Corazon Aquino. Sa panahon ng administrasyon Aquino, ibinigay ni Diokno ang teknikal na tulong sa ilang mga pangunahing reporma tulad ng disenyo ng 1986 Tax Repormang Program, na pinagaan ang income tax at ipinakilala ang value-added tax (VAT), at sa 1991 Local Government Code ng Pilipinas. Sinigurado nya ang teknikal na tulong mula sa Canadian International Development Agency (CIDA) upang matulungan ang GPS na bumuo ng isang elektronikong sistema ng pagkuha kasama ang mga linya ng Canadian model. Sa pamamagitan ng Agosto 1999, ang DBM ay nagkaroon ng dalawang mga dokumento na kailangan upang simulan ang reporma sa pampublikong pagkuha. Sa unang bahagi ng 2000, Si Diokno at ang USAID ay matagumpay na ng Substantial Technical Assistance Program para sa mga programa na badyet ng DBM's Reform, na ngayon ay kasama sa pagkuha ng reform. Benjamin Diokno
  • 8.
    •nakatuon sya sapagpapalaganap ng kanyang Palengkenomics Program na naglalayong pangalagaan pareho ang kapakanan ng consumers at mga market vendors at mabigyan ng murang pautang upang huwag mabiktima ang mga vendors ng loan sharks at 5-6 usurers. Layunin din nyang mapasigla at mapaunlad ang ekonomiya sa liblib na mga barangay; at mabigyan ang small and medium enterprises ng pautang sa maliit na interes. Kasama rin sa kanyang nagawa ay ang "Marangal na Kabuhayan," kabuhayan para mga maralitang taga-lungsod; "Presyong Tama,Gamot Pampamilya," dekalidad na gamot at produktong pangkalusugan sa mas murang halaga; personal computers for public schools, pamamahagi ng computers sa mga public schools sa buong bansa; Adopt a School Program - upang matulungan ang mahihirap na public high schools; at call centers upang mabigyan ng trabaho ang 300,000 kabataan sa loob ng limang taon. Mar Roxas
  • 9.
    • Sa ekonomiyanakapokus ang pagkapangulo ni GMA. Sa kanyang pagkapangulo, ipinatupad nya ang isang controversial policy ng holiday economic, pag-aayos ng bakasyon tuwing Sabado at Linggo sa layunin ng boosting domestic tourism at pagbibigay-daan sa mga Pilipino ng mas maraming oras sa kanilang mga pamilya. Ang Economic growth sa mga tuntunin ng gross domestic product ay may average na 4.6% sa panahon ng kanyang pagkapangulo mula 2001 hanggang sa katapusan ng 2005. Ito ay mas mataas kaysa sa nakaraang mga Pangulo kapag inihambing sa 3.8% average ni Aquino, ang 3.7% average ni Ramos, at ang 2.8% average ni Joseph Estrada. Ang pagpapalabas ng labis na salapi sa panahon ng pagkapangulo ni Arroyo ay ang pinakamababa mula 1986, ay 2.5% lamang. •Sa paghawak ng ekonomiya, sya ay nakakuha ng papuri mula sa kabilang observers na si dating US President Bill Clinton, na puri si Arroyo para sa paggawa ng "strong decision" na ilagay ang Pilipinas sa dati nitong kalagayan. Maria Gloria Macapagal Arroyo
  • 10.
  • 11.
    Karl Maxwell • Ayonkay Marx, ang teknolohiya ang magiging dahilan ng pagsulong ng isang bansa sa ilalim ng kapitalismo at ang kakayahan nitong lumikha ng yaman ngunit iilan lamang ang maaaring makinabang dahil patuloy na maghihirap ang tao lalo na ing mga manggagawa.
  • 12.
    • Sinaliksik niKeynes ang dahilan ng krisis ng paghina ng ekonomiya ng bansa noong panahon ng "great depression" noong 1930. • Ayon kay Keynes, hindi laging mabisa ang pamilihan sa pagsagot sa lahat ng suliranin ng ekonomiya ng isang bansa. Ayon sa kaniya, maaring hindi maging sapat ang pamumuhunan sa isang ekonomiya upang patuloy na paunlarin ito. •Maaaring mabigyan ng solusyon ang suliranin kung ang pamahalaan ay makikialam sa ptimamagitan ng tamang alituntunin sa pananalapi at pinansiyal. •Binigyang-pansin din Keynes na ang paggastos ng pamahalaan o pagbabawas ng buwis ay magbubunga ng tiis at trabaho na siyang magpapalago sa kabuuang ekonomiya ng isang bansa. John Maynard Keynes
  • 13.
    •Ayon kay Malthus,kung patuloy ang pagdami ng tao samantalang ang lupa na kaniyang pinagkukunan ng pagkain ay hindi naman nadaragdagan darating ang panahon na hindi na ito makakasapat sa kanilang mga pangangailangan. •Ayon sa kaniya kailangan ng agarang pagpaplano ng pamilya at pagpapaliban ng tao na mag-asawa. Katulad ni Ricardo, malaki ang nagawang kontribusyon ni Malthus upang maunawaan ang mga kadahilanan ng pagbabago ng presyo ng produkto sa pamilihan, sahod ng mga manggagawa, at ang lupa sa •Ayon sa Malthusian Theory of Population, ang populasyon ay nagdaragdag sa isang geometric ratio, habang ang pagtaas sa suplay ng pagkain sa isang arithmetic ration. Ayon sa teorya na ito, may dalawang hakbang upang makontrol ang populasyon: preventative at positive check. Angpreventative na paraan ay kontrol sa panganganak, atgumagamit ng iba't-ibang mga paraan upang kontrolin angkapanganakan; at positive check tulad ng natural calamities,digmaan, atbp. Thomas Malthus
  • 14.
    Adam Smith •Masasabi nanagsimula ang sistematiko at siyentipikong pag-aaral ng ekonomiks noong huling bahagi ng ika-18 siglo. Isa sa pinakakilalang aklat na nakilala noong 1776 ang aklat na ‘An Inquiry to the Causes and Nature of Wealth of Nation’ ni Adam Smith. •Si Adam Smith (1723-1790) ay isang pilosopo at propesor ng Ekonomiks mula sa Scotland. Itinuturing si Smith na "Ama ng Klasikong Ekonomiks" dahil sa kaniyang pangunguna na ipaliwanag ang mga prinsipyo ng ekonomiya at ang daan tungkol sa pag-unlad ng isang bansa. •Layunin ni Adam Smith na malaman ang sanhi ng pagyaman at paghihirap ng mga bansa. Ayon sa kanya maaaring yumaman ang isang bansa kung; (1) makapaglalaan ito ng sapat na puhunan; (2) tumataas ang produktibidad ng paggawa.
  • 15.
    • Isang Alemangekonomistang pulitikal at sosyologo at administrasyong publiko. Sinimulan niya ang kanyang karera sa Pamantasan ng Berlin, at lumaong naghanapbuhay sa Pamantasan ng Freiburg, Pamantasan ng Heidelberg, Pamantasan ng Vienna, at Pamantasan ng Munich. Nagkaroon ng pag-impluwensiya sa pulitika ng Alemanya noong kanyang kapanahunan, dahil isa siyang tagapagpayo sa mga negosyador ng Alemanya sa Tratado ng Versailles at sa komisyong nagbalangkas ng Konstitusyong Weimar. Kilala si Weber dahil sa kanyang mga nagawa sa sosyolohiya ng relihiyon. Pinakabantog niyang akda ang Ang Etikang Protestante at ang Espiritu ng Kapitalismo. Maximilian Carl Emil Weber