2009


       Jacek Kuciński
                 ń




            KADRY NOWOCZESNEJ
                 GOSPODARKI
                           ł ż
                - cele i założenia
            metodologiczne projektu -


                        Warszawa, 26 października 2009 r.
Warszawa, 26 października 2009 r.


             Cele projektu
Celem projektu było przeprowadzenie badania,
metodą typu foresight na temat zapotrzebowania
polskiej gospodarki na umiejętności kadr
zarządzających oraz pracowników
przedsiębiorstw w długiej perspektywie czasowej
oraz wykorzystania kapitału relacyjnego w
zakresie współpracy pomiędzy światem nauki a
przedsiębiorstwem.
Warszawa, 26 października 2009 r.


                 Zadania
• 1. Przeprowadzenie badania foresight

• 2. Opracowanie i publikacja raportu z badania

• 3. Przeprowadzenie promocji projektu
Warszawa, 26 października 2009 r.


          Badanie foresight
a) Opracowanie schematu organizacyjnego

b) Opracowanie planu badania

c) Opracowanie metodyki i narzędzi
  badawczych

d) Przeprowadzenie badania metodą
  foresight
Warszawa, 26 października 2009 r.


 Schemat organizacyjny                                                             ą
                                                                     Komitet Sterujący
                                                                     (PARP + wykonawcy)
                 Koordynator
                  Konsorcjum koordynujące
                                      ą
                (IPPT PAN, PIGZT, SMG/KRC)
                      Lider projektu
                                  ł ś
                     Zawody przyszłości (14 os.)

    System
                                                                                  SMG/KRC
gromadzenia
  i wymiany                                                                          (PEST)
  informacji                                                                        KOMAG
                                                                                     (Delphi)
                                                                     I C T


                                                   Energetyka




  - kierownik
 - sekretarz
                                                                                    Eksperci
                 Prz. chemiczny
                                  Prz. maszynowy


                                                                   (14 os.)        zewnętrzni
Warszawa, 26 października 2009 r.


                Plan badania - 1
               ł   ł    ę
     Badanie składało się z trzech etapów:
                      Etap 1.
       Gromadzenie i przetwarzanie informacji
                 (desk research)

Syntetyczna ocena obecnego kształtu rynku pracy, stanu kadr
  i ich potencjału rozwojowego w kontekście wymagań
  nowoczesnej gospodarki w Polsce. Opis aktualnych
  uwarunkowań rozwoju kadr w Polsce, trendy europejskie
  ogólnoświatowe oraz kondycja polskich kadr na tle tych
  trendów. (Źródła wtórne: ogólnodostępne wyniki badań
  jakościowych ilościowych, dokumenty rządowe, dostępne
  analizy i ekspertyzy).
Warszawa, 26 października 2009 r.

                 Plan badania - 2
                      Etap 2.
   Prace analityczne przeprowadzone metodami
                     foresight

Utworzenie 5 paneli tematycznych, składających się z 14
ekspertów, wśród których wyróżniony jest kierownik i sekretarz
panelu. Każdy z paneli zbierał się co najmniej 5-krotnie.
Zadaniem ekspertów zasiadających w panelach była ocena
obecnego stanu wiedzy, przeanalizowanie potencjalnych
wariantów rozwoju kraju i sektora będącego przedmiotem badań,
sformułowanie tez do badania Delphi oraz listy czynników
kluczowych i budowa trzech alternatywnych scenariuszy rozwoju
zapotrzebowania na kadry i wymaganych kompetencji . Eksperci
reprezentowali różne środowiska interesariuszy projektu
(środowisko naukowe, administrację publiczną, przedsiębiorców,
otoczenie biznesu).
Warszawa, 26 października 2009 r.

                    Plan badania - 3
                        Etap 3.
     Prace syntetyczne - opracowanie scenariuszy
Opracowano po trzy scenariusze dla każdego z 5 analizowanych obszarów
oraz trzy scenariusze zintegrowane, tj. scenariusze: „Skoku cywilizacyjnego”,
„Twardych dostosowań” i „Słabnącego wzrostu”. Scenariusze prezentują
potencjalny ciąg zdarzeń w badanych obszarach, wskazując ich logiczne i
chronologiczne następstwo, przy założeniu różnych punktów wyjścia
określonych czterema czynnikami: „Otoczenie zewnętrzne”, „Reformy
wewnętrzne”, „Akceptacja społeczna” i „Gospodarka oparta na wiedzy”.
   Przedstawione scenariusze obejmują m.in. następujące zagadnienia:
        • przeszkody w osiągnięciu zaproponowanych scenariuszy;
        • warunki realizacji każdego ze scenariuszy;
        • szeroki opis efektów realizacji każdego ze scenariuszy.

Przy czym, każdy ze scenariuszy prezentuje opis sytuacji pod kątem
aspektów: społeczno-demograficznych, technologiczno-strukturalnych,
ekonomicznych, środowiskowych, polityczno-prawnych i edukacyjnych.
Warszawa, 26 października 2009 r.


               Narzędzia badawcze
                   ę
Panele eksperckie - analiza wiedzy w wybranych obszarach;
kreacja wizji przyszłości zapotrzebowania i rozwoju kadr;
Analiza SWOT - identyfikacja mocnych i słabych strony oraz
szans i zagrożeń w zakresie badanych obszarów;
Analiza PEST - analiza otoczenia w zakresie politycznym,
społecznym, ekonomicznym i technologicznym;
Badanie Delphi - ocena tez postawionych przez ekspertów,
zwiększenie partycypacji i uzyskanie konsensusu przez
interesariuszy projektu;
    ś
Określenie czynników kluczowych, które determinują rozwój
gospodarczy i społeczny;
      ł
Sformułowanie scenariuszy, które określą możliwe
alternatywne kierunki zdarzeń w badanym obszarze.
Warszawa, 26 października 2009 r.


                   Badanie Delphi
   Badanie eksperckie składające się zazwyczaj z dwóch lub
 trzech rund;
   Narzędziem badawczym w każdej z rund jest ten sam
 kwestionariusz ankiety, adresowany do tego samego grona
 ekspertów;
   Respondentom wypełniającym ankietę po raz drugi
 prezentowane       są zbiorcze odpowiedzi ekspertów z
 pierwszej/poprzedniej rundy.
Zaprojektowanie
                  I runda – zebranie
kwestionariusza
                   opinii ekspertów                 Analiza danych




                                   ł
                            Przesłanie ekspertom                   Opracowanie i
                           zbiorczych odpowiedzi                  analiza wyników
                            z I rundy i realizacja II               końcowych
                                                                       ń
                                     rundy
Warszawa, 26 października 2009 r.

                    Czynniki kluczowe
Grupa                Nazwa czynnika
czynników
   ł
Społeczno-           − zasoby fachowej kadry
demograficzne        − struktura demograficzna społeczeństwa
Technologiczno-      − dostęp do nowych technologii, maszyn i urządzeń
strukturalne         − możliwości techniczne
                     − potencjał badawczy
Ekonomiczne          − koszty realizacji, koszty wdrożenia oraz upowszechnienia
                     technologii
                     − popyt, koszty i korzyści środowiskowe
Środowiskowe         − normy środowiskowe
                     − stan wiedzy na temat skutków zanieczyszczenia
                     środowiska dla zdrowia ludzi i ekosystemów
Polityczno-prawne    − regulacje prawne
                     − instrumenty ekonomiczne i finansowe
                     − polityka planowania badań naukowych
Edukacyjne           − system edukacji
                     − praktyki przemysłowe
Warszawa, 26 października 2009 r.


                 Zasada foresight

   Prognozowanie
   - jeden punkt

                                               Zakres
                                                      ś
                                              niepewności
   ś
Dziś      Trendy


       Foresight
       - 2-3 scenariusze
                            Czas ?
Warszawa, 26 października 2009 r.



Konstrukcja scenariuszy

PROFIL- Szkielet obejmujący kluczowe czynniki


WINIETA - pokazująca poszczególne elementy
     scenariusza


SCENARIUSZ – obejmujący szeroki zakres
         cech przyszłości, wielowymiarowy
         opis
Warszawa, 26 października 2009 r.




             ł
Projekt współfinansowany przez
           ę          ą
        Unię Europejską
   w ramach Europejskiego
                  ł
    Funduszu Społecznego
Warszawa, 26 października 2009 r.




                  ę ę          ę
               Dziękuję za uwagę


           E-mail: jacek.kucinski@ippt.gov.pl
Instytucja: Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN
               Tel.: 22/826-12-81 wew. 145;
                 Tel. kom.: 0-502-572-901

KonferencjaKadry_Jacek_Kuciński

  • 1.
    2009 Jacek Kuciński ń KADRY NOWOCZESNEJ GOSPODARKI ł ż - cele i założenia metodologiczne projektu - Warszawa, 26 października 2009 r.
  • 2.
    Warszawa, 26 października2009 r. Cele projektu Celem projektu było przeprowadzenie badania, metodą typu foresight na temat zapotrzebowania polskiej gospodarki na umiejętności kadr zarządzających oraz pracowników przedsiębiorstw w długiej perspektywie czasowej oraz wykorzystania kapitału relacyjnego w zakresie współpracy pomiędzy światem nauki a przedsiębiorstwem.
  • 3.
    Warszawa, 26 października2009 r. Zadania • 1. Przeprowadzenie badania foresight • 2. Opracowanie i publikacja raportu z badania • 3. Przeprowadzenie promocji projektu
  • 4.
    Warszawa, 26 października2009 r. Badanie foresight a) Opracowanie schematu organizacyjnego b) Opracowanie planu badania c) Opracowanie metodyki i narzędzi badawczych d) Przeprowadzenie badania metodą foresight
  • 5.
    Warszawa, 26 października2009 r. Schemat organizacyjny ą Komitet Sterujący (PARP + wykonawcy) Koordynator Konsorcjum koordynujące ą (IPPT PAN, PIGZT, SMG/KRC) Lider projektu ł ś Zawody przyszłości (14 os.) System SMG/KRC gromadzenia i wymiany (PEST) informacji KOMAG (Delphi) I C T Energetyka - kierownik - sekretarz Eksperci Prz. chemiczny Prz. maszynowy (14 os.) zewnętrzni
  • 6.
    Warszawa, 26 października2009 r. Plan badania - 1 ł ł ę Badanie składało się z trzech etapów: Etap 1. Gromadzenie i przetwarzanie informacji (desk research) Syntetyczna ocena obecnego kształtu rynku pracy, stanu kadr i ich potencjału rozwojowego w kontekście wymagań nowoczesnej gospodarki w Polsce. Opis aktualnych uwarunkowań rozwoju kadr w Polsce, trendy europejskie ogólnoświatowe oraz kondycja polskich kadr na tle tych trendów. (Źródła wtórne: ogólnodostępne wyniki badań jakościowych ilościowych, dokumenty rządowe, dostępne analizy i ekspertyzy).
  • 7.
    Warszawa, 26 października2009 r. Plan badania - 2 Etap 2. Prace analityczne przeprowadzone metodami foresight Utworzenie 5 paneli tematycznych, składających się z 14 ekspertów, wśród których wyróżniony jest kierownik i sekretarz panelu. Każdy z paneli zbierał się co najmniej 5-krotnie. Zadaniem ekspertów zasiadających w panelach była ocena obecnego stanu wiedzy, przeanalizowanie potencjalnych wariantów rozwoju kraju i sektora będącego przedmiotem badań, sformułowanie tez do badania Delphi oraz listy czynników kluczowych i budowa trzech alternatywnych scenariuszy rozwoju zapotrzebowania na kadry i wymaganych kompetencji . Eksperci reprezentowali różne środowiska interesariuszy projektu (środowisko naukowe, administrację publiczną, przedsiębiorców, otoczenie biznesu).
  • 8.
    Warszawa, 26 października2009 r. Plan badania - 3 Etap 3. Prace syntetyczne - opracowanie scenariuszy Opracowano po trzy scenariusze dla każdego z 5 analizowanych obszarów oraz trzy scenariusze zintegrowane, tj. scenariusze: „Skoku cywilizacyjnego”, „Twardych dostosowań” i „Słabnącego wzrostu”. Scenariusze prezentują potencjalny ciąg zdarzeń w badanych obszarach, wskazując ich logiczne i chronologiczne następstwo, przy założeniu różnych punktów wyjścia określonych czterema czynnikami: „Otoczenie zewnętrzne”, „Reformy wewnętrzne”, „Akceptacja społeczna” i „Gospodarka oparta na wiedzy”. Przedstawione scenariusze obejmują m.in. następujące zagadnienia: • przeszkody w osiągnięciu zaproponowanych scenariuszy; • warunki realizacji każdego ze scenariuszy; • szeroki opis efektów realizacji każdego ze scenariuszy. Przy czym, każdy ze scenariuszy prezentuje opis sytuacji pod kątem aspektów: społeczno-demograficznych, technologiczno-strukturalnych, ekonomicznych, środowiskowych, polityczno-prawnych i edukacyjnych.
  • 9.
    Warszawa, 26 października2009 r. Narzędzia badawcze ę Panele eksperckie - analiza wiedzy w wybranych obszarach; kreacja wizji przyszłości zapotrzebowania i rozwoju kadr; Analiza SWOT - identyfikacja mocnych i słabych strony oraz szans i zagrożeń w zakresie badanych obszarów; Analiza PEST - analiza otoczenia w zakresie politycznym, społecznym, ekonomicznym i technologicznym; Badanie Delphi - ocena tez postawionych przez ekspertów, zwiększenie partycypacji i uzyskanie konsensusu przez interesariuszy projektu; ś Określenie czynników kluczowych, które determinują rozwój gospodarczy i społeczny; ł Sformułowanie scenariuszy, które określą możliwe alternatywne kierunki zdarzeń w badanym obszarze.
  • 10.
    Warszawa, 26 października2009 r. Badanie Delphi Badanie eksperckie składające się zazwyczaj z dwóch lub trzech rund; Narzędziem badawczym w każdej z rund jest ten sam kwestionariusz ankiety, adresowany do tego samego grona ekspertów; Respondentom wypełniającym ankietę po raz drugi prezentowane są zbiorcze odpowiedzi ekspertów z pierwszej/poprzedniej rundy. Zaprojektowanie I runda – zebranie kwestionariusza opinii ekspertów Analiza danych ł Przesłanie ekspertom Opracowanie i zbiorczych odpowiedzi analiza wyników z I rundy i realizacja II końcowych ń rundy
  • 11.
    Warszawa, 26 października2009 r. Czynniki kluczowe Grupa Nazwa czynnika czynników ł Społeczno- − zasoby fachowej kadry demograficzne − struktura demograficzna społeczeństwa Technologiczno- − dostęp do nowych technologii, maszyn i urządzeń strukturalne − możliwości techniczne − potencjał badawczy Ekonomiczne − koszty realizacji, koszty wdrożenia oraz upowszechnienia technologii − popyt, koszty i korzyści środowiskowe Środowiskowe − normy środowiskowe − stan wiedzy na temat skutków zanieczyszczenia środowiska dla zdrowia ludzi i ekosystemów Polityczno-prawne − regulacje prawne − instrumenty ekonomiczne i finansowe − polityka planowania badań naukowych Edukacyjne − system edukacji − praktyki przemysłowe
  • 12.
    Warszawa, 26 października2009 r. Zasada foresight Prognozowanie - jeden punkt Zakres ś niepewności ś Dziś Trendy Foresight - 2-3 scenariusze Czas ?
  • 13.
    Warszawa, 26 października2009 r. Konstrukcja scenariuszy PROFIL- Szkielet obejmujący kluczowe czynniki WINIETA - pokazująca poszczególne elementy scenariusza SCENARIUSZ – obejmujący szeroki zakres cech przyszłości, wielowymiarowy opis
  • 14.
    Warszawa, 26 października2009 r. ł Projekt współfinansowany przez ę ą Unię Europejską w ramach Europejskiego ł Funduszu Społecznego
  • 15.
    Warszawa, 26 października2009 r. ę ę ę Dziękuję za uwagę E-mail: jacek.kucinski@ippt.gov.pl Instytucja: Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN Tel.: 22/826-12-81 wew. 145; Tel. kom.: 0-502-572-901