1. ‫ونکی‬.................‫همکاران‬ ‫و‬
‫فصلنامه‬‫علمی‬–‫پژوهشی‬‫توانبخش‬ ‫طب‬‫ی‬‫دوره‬ *‫چهارم‬‫شماره‬ .‫دوم‬،‫تابستان‬1394
46
The Effect of weight bearing water aerobic exercise on the bone density of
the lumbar spine of 50-70 years old overweight women
Behnaz Vanaky1*
, Heydar Sadeghi2
, Maghsood Piri3
, Nasrin Ramezani4
1. Student of PHD in the field of Sports Physiology, Islamic Azad University, Research & Science Branch.
Tehran. Iran. (Corresponding author) bv73ir@yahoo.com
2. Full Professor, Department of Physical Education & Sport Sciences, Khrazmi University. Tehran. Iran.
3. Associate Professor, Department of exercise physiology, Central of Tehran Branches, Islamic Azad
University, Tehran, Iran.
4. Student of PHD in the field of Sports Physiology in Tehran University. Tehran. Iran.
Article Received on: 2014.6.20 Article Accepted on: 2014.12.12
ABSTRACT
Background and Aim: Osteoporosis is a common bone disease among the women which
reduces quality of life and lifetime span. The aim of present study was to examine the effect
of 12 week weight bearing water aerobic exercise program on the bone mineral density of the
lumbar spine in 50-70 years old overweight women.
Materials and Methods: twenty post-menopausal overweight women with the age of 50-75
years were admitted in this study and randomly assigned to water exercise group(n=10) and
control group (n=10)( Both groups had an equal number of people with osteoporosis and
without osteoporosis.). The exercises group participated in 12 weeks 60 minutes weight
bearing water aerobic exercise program 3 times per week that increased gradually to 90
minute during 12 week. While the control group was asked to do not engaged any physical
activity. Bone density for all women was measured before and after the training program.
Results: The results showed significant differences between pre-test and post-test of bone
density in experimental group (P<0/05) While this difference was not significant for the
control group (P>0/05).
Conclusion: According to our research, aerobic weight bearing water exercise (running,
jumping, walking and aerobic exercise) for 12 weeks will increase the bone mineral density of
the lumbar spine in 50 to 70 years old overweight women.
Key Words: osteoporosis, bone mineral density, lumbar spine, water exercise.
Cite this article as: Behnaz Vanaky, Heydar Sadeghi, Maghsood Piri, Nasrin Ramezan. The Effect of weight
bearing water aerobic exercise on the bone density of the lumbar spine of 50-70 years old overweight women. J
Rehab Med. 2015; 4(2): 46-52.

2. ‫تمر‬ ‫تأثير‬‫ی‬‫ن‬‫هواز‬‫ی‬‫وز‬ ‫اعمال‬ ‫با‬‫ن‬‫آب‬ ‫در‬.................
‫دا‬‫بهشتی‬ ‫شهيد‬ ‫پزشکی‬ ‫علوم‬ ‫دانشگاه‬ ‫توانبخشی‬ ‫علوم‬ ‫نشکده‬
47
‫تمرین‬ ‫تأثير‬‫با‬ ‫هوازی‬‫وزن‬ ‫اعمال‬‫درآب‬‫استخواني‬ ‫تراکم‬ ‫بر‬‫کمری‬ ‫های‬ ‫مهره‬
‫زنان‬50‫تا‬70‫ساله‬‫وزن‬ ‫اضافه‬ ‫دارای‬
‫ون‬ ‫بهناز‬‫کی‬1*
،‫صادقی‬ ‫حیدر‬2،‫پیری‬ ‫مقصود‬3,‫رمضانی‬ ‫نسرین‬4
1.‫دان‬‫شجو‬‫ی‬‫دکترا‬‫ی‬‫ف‬‫ی‬‫ز‬‫ی‬‫ولوژ‬‫ی‬‫ورزش‬.‫ی‬‫ع‬ ‫دانشگاه‬‫ل‬‫تحق‬ ‫وم‬‫ی‬‫قات‬‫آز‬‫تهران‬ ‫اد‬.‫ایران‬ ،‫تهران‬ .
2.‫ترب‬ ‫دانشکده‬ ‫تمام‬ ‫استاد‬‫ی‬‫ت‬‫بدن‬‫ی‬‫و‬‫ورزش‬ ‫علوم‬‫ی‬‫خوارزم‬ ‫دانشگاه‬‫ی‬..‫ایران‬ ،‫تهران‬
3.‫دا‬‫نش‬‫ی‬‫ار‬‫دانش‬‫,دانشگاه‬ ‫ورزشی‬ ‫وعلوم‬ ‫بدنی‬ ‫تربیت‬ ‫کده‬‫اسالم‬ ‫ازاد‬‫ی‬‫مرکز‬ ‫تهران‬ ‫واحد‬.‫ایران‬ ،‫تهران‬ .
4.‫دانشجوی‬‫دکترا‬‫ی‬‫ف‬‫ی‬‫ز‬‫ی‬‫ولوژ‬‫ی‬‫ورزش‬‫ی‬‫تهران‬ ‫دانشگاه‬‫الزهرا‬ ‫دانشگاه‬ ‫علمی‬ ‫هیات‬ ‫همتراز‬ ‫عضو‬ ‫و‬‫س‬.‫ایران‬ ،‫تهران‬ .
‫چكيده‬
‫اهداف‬ ‫و‬ ‫مقدمه‬
‫بیماری‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫استخوان‬ ‫پوکی‬‫ها‬‫ی‬‫می‬ ‫زندگی‬ ‫وکیفیت‬ ‫عمر‬ ‫طول‬ ‫کاهش‬ ‫باعث‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫زنان‬ ‫بین‬ ‫در‬ ‫شایع‬‫گردد‬،‫لذا‬‫ا‬ ‫انجام‬ ‫از‬ ‫هدف‬‫ی‬‫ن‬‫بررسه‬ ‫مطالعهه‬‫ی‬‫تهثيیر‬12‫هفتهه‬
‫تمر‬‫ی‬‫ن‬‫هواز‬‫ی‬‫ها‬ ‫مهره‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫بر‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫بااعمال‬‫ی‬‫کمر‬‫ی‬‫زنان‬50‫تا‬70‫هدارا‬ ‫سال‬‫ی‬.‫بود‬ ‫وزن‬ ‫اضافه‬
‫روش‬ ‫و‬ ‫مواد‬‫ها‬
‫تعداد‬20‫نفرزن‬50‫تا‬70‫دارا‬ ‫ساله‬‫ی‬‫گروه‬ ‫دو‬ ‫به‬ ‫تصادفی‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫انتخاب‬ ‫داوطلبانه‬ ‫صورت‬ ‫وزن،به‬ ‫اضافه‬10‫د‬ ‫هر‬ ‫شدند)در‬ ‫تقسیم‬ ‫کنترل‬ ‫و‬ ‫آزمایشی‬ ‫نفره‬‫تعهداد‬ ‫گروه‬ ‫و‬
‫پوک‬ ‫با‬ ‫افراد‬‫ی‬‫پوک‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫استخوان‬‫ی‬‫فعال‬ .)‫بودند‬ ‫برابر‬ ‫استخوان‬‫ی‬‫ت‬‫ورزش‬‫ی‬‫هواز‬‫ی‬‫آز‬ ‫گروه‬ ‫در‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬‫ما‬‫ی‬‫ش‬‫ی‬‫مدت‬ ‫به‬12‫و‬ ‫هفته‬3‫انجهام‬ ‫هفتهه‬ ‫در‬ ‫جلسهه‬
‫فعال‬ ‫شدت‬ .‫شد‬‫ی‬‫ت‬‫با‬60‫مدت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫شروع‬ ‫قلب‬ ‫ضربان‬ ‫صد‬ ‫در‬12‫به‬ ‫هفته‬80‫رس‬ ‫قلب‬ ‫ضربان‬ ‫صد‬ ‫در‬‫ی‬‫د‬‫مدت‬ .‫فعال‬‫ی‬‫ت‬‫از‬60‫دق‬‫ی‬‫قه‬‫مدت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شروع‬ ‫در‬12‫بهه‬ ‫هفتهه‬
90‫دق‬‫ی‬‫قه‬‫رس‬‫ی‬‫د‬.‫ا‬ ‫در‬ ‫کنترل‬ ‫گروه‬‫ی‬‫ن‬‫ه‬ ‫مدت‬‫ی‬‫چ‬‫فعال‬‫ی‬‫ت‬‫تمرین‬ ‫دوره‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫و‬ ‫قبل‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫هر‬ .‫نداشتند‬ ‫ورزشی‬‫ی‬‫بهرا‬ .‫دادنهد‬ ‫انجهام‬ ‫را‬ ‫اسهتخوان‬ ‫تهراکم‬ ‫سنجش‬ ‫آزمایش‬‫ی‬
‫تحل‬‫ی‬‫ل‬‫آمار‬‫ی‬‫آزمون‬ ‫از‬t‫معنی‬ ‫درسطح‬ ‫همبسته‬‫داری‬(05/0P >)‫استف‬‫اده‬‫شد‬.
‫ها‬ ‫یافته‬
(‫شد‬ ‫دیده‬ ‫آزمایشی‬ ‫گروه‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫آزمایش‬ ‫آزمون‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫آزمون‬ ‫پیش‬ ‫بین‬ ‫داری‬ ‫معنا‬ ‫تفاوت‬ ‫پژوهش‬ ‫نتایج‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬05/0.(P<‫تفهاوت‬ ‫کنترل‬ ‫درگروه‬ ‫حالیکه‬ ‫در‬
‫دار‬ ‫معنی‬‫نشد‬ ‫دیده‬ ‫ی‬(05/0P >.)
‫و‬ ‫بحث‬‫گيری‬ ‫نتيجه‬
‫تمرین‬ ‫دوره‬ ‫یک‬ ‫پژوهش‬ ‫نتایج‬ ‫طبق‬ ‫بر‬‫هوازی‬‫اعما‬ ‫با‬‫مدت‬ ‫به‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫ل‬12‫کمهری‬ ‫ههای‬ ‫مههره‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫افزایش‬ ‫موجب‬ ‫هفته‬‫زنهان‬50‫تها‬70‫دارای‬ ‫سهاله‬
.‫شود‬ ‫می‬ ‫وزن‬ ‫اضافه‬
‫وا‬‫ژ‬‫گان‬‫کليدی‬
‫استخوان‬ ‫پوکی‬،‫استخوانی‬ ‫تراکم‬‫کمری‬ ‫های‬ ‫مهره‬‫ف‬ ،‫ورزشی‬ ‫عالیت‬.‫آب‬ ‫در‬
‫مقاله‬ ‫دریافت‬ *29/4/1393‫مقاله‬ ‫پذیرش‬21/9/1393*
:‫مسئول‬ ‫نویسنده‬،‫ونکی‬ ‫بهناز‬.‫تهران‬‫خ‬ ،‫ونک‬‫ی‬‫ابان‬‫شرافت‬‫ی‬،‫اوشان‬ ‫کوچه‬‫ی,پالک‬7
:‫تماس‬ ‫شماره‬09123786165
:‫الكترونيكي‬ ‫آدرس‬bv73ir@yahoo.com

3. ‫ونکی‬.................‫همکاران‬ ‫و‬
‫فصلنامه‬‫علمی‬–‫پژوهشی‬‫توانبخش‬ ‫طب‬‫ی‬‫دوره‬ *‫چهارم‬‫شماره‬ .‫دوم‬،‫تابستان‬1394
48
‫مقدمه‬‫اهداف‬ ‫و‬
‫امروز‬‫ه‬‫بیماری‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫از‬‫برده‬ ‫نام‬ ‫زنان‬ ‫بین‬ ‫در‬ ‫شایع‬ ‫های‬‫شود‬ ‫می‬‫که‬‫سبب‬‫شکست‬ ‫چون‬ ‫عوارضی‬‫گی‬‫از‬ ‫ناشی‬ ‫های‬
‫ناتوانا‬ ‫و‬ ‫مزمن‬ ‫دردهای‬ ،‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫کاهش‬‫ی‬‫ی‬‫عملکردی‬ ‫های‬‫شود‬ ‫می‬.‫های‬ ‫پژوهش‬ ‫مطابق‬‫شده‬ ‫انجام‬‫سوی‬ ‫از‬‫بین‬ ‫فدراسیون‬‫المللی‬
‫استخوان‬ ‫پوکی‬(IOF)7[1]‫باالی‬ ‫زنان‬50‫شکستگی‬ ‫بار‬ ‫یک‬ ‫حداقل‬ ‫که‬ ‫سال‬‫استخوانی‬‫کرده‬ ‫تجربه‬ ‫را‬‫باشند‬‫باالی‬ ‫که‬ ‫زنانی‬ ‫یا‬ ‫و‬65‫سال‬
‫می‬‫باشند‬،‫بیش‬‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫به‬ ‫ابتال‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫تر‬.‫دارند‬ ‫قرار‬‫با‬ ‫مقابله‬ ‫برای‬‫روش‬ ‫بیماری‬ ‫این‬‫مختلفی‬ ‫های‬‫درمان‬ ‫مثل‬‫دارو‬‫یی‬‫هورمون‬ ‫و‬
‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫درمانی‬‫دارای‬ ‫آن‬ ‫بر‬ ‫عالو‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫انجام‬ ‫مشخص‬ ‫زمانی‬ ‫دوره‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫باید‬‫عوارض‬‫مثال‬ ‫برای‬ .‫باشند‬ ‫می‬ ‫هم‬ ‫بسیاری‬ ‫جانبی‬‫از‬
‫خطر‬‫ناش‬ ‫های‬‫از‬ ‫ی‬‫سرطان‬ ‫درمانی‬ ‫هورمون‬‫می‬ ‫آندومتر‬ ‫و‬ ‫پستان‬‫باشد‬‫زنانی‬ ‫و‬‫که‬‫فقط‬‫استروژن‬ ‫از‬‫برای‬‫می‬ ‫استفاده‬ ‫درمانی‬ ‫هورمون‬‫کنند‬،
‫می‬ ‫دچار‬ ‫آندومتر‬ ‫سرطان‬ ‫به‬ ‫بیشتر‬‫شوند‬‫روش‬ ‫این‬ ‫خطرهای‬ ‫دیگر‬ ‫از‬ .‫وریدی‬ ‫ترومبوز‬.‫باشد‬ ‫می‬[2]‫از‬‫طرف‬‫ی‬‫به‬ ‫مبتال‬ ‫افراد‬‫که‬ ‫استخوان‬ ‫پوکی‬
‫های‬ ‫بیماری‬ ‫به‬‫کلیوی‬‫هستند‬ ‫دچار‬ ‫هم‬،‫کلسیم‬ ‫مکمل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫به‬ ‫قادر‬‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫درمان‬ ‫برای‬‫باشند‬ ‫نمی‬.[2]‫در‬‫واقع‬‫یکی‬
‫ازروش‬‫های‬‫تايیرگذار‬،‫مطمئن‬‫و‬‫ارزان‬‫برا‬‫ی‬‫پ‬‫یشگیری‬‫یابه‬‫تثخیرانداختن‬،‫بروزاستئوپروز‬‫انجام‬‫حرکت‬‫های‬‫ورزشی‬‫به‬‫طور‬‫منظم‬‫و‬‫در‬‫قالب‬
‫یک‬‫روش‬‫خاص‬‫است‬[3].‫فعالیت‬‫فیزیکی‬‫م‬‫نظم‬‫نه‬‫تنها‬‫سبب‬‫سالمت‬‫استخوان‬‫هامی‬‫شود‬‫بلکه‬‫با‬‫افزایش‬‫قدرت‬،‫عضالنی‬‫ایجاد‬‫تعادل‬‫و‬
‫هماهنگی‬‫در‬،‫بدن‬‫تثيیر‬‫مستقیمی‬‫بر‬‫سالمت‬‫کلی‬‫دارد‬ ‫بدن‬[4].
‫براساس‬‫های‬ ‫پژوهش‬‫توسط‬ ‫شده‬ ‫انجام‬IOF‫با‬ ‫مقابله‬ ‫برای‬ ‫بدنی‬ ‫فعالیت‬ ‫بهترین‬‫تمریناتی‬ ،‫بیماری‬ ‫این‬‫هستند‬‫روی‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫که‬
‫اس‬‫تخوان‬.‫ایروبیک‬ ‫و‬ ‫والیبال‬ ،‫تنیس،کوهنوردی‬ ‫مثل‬ ‫باشند‬ ‫همراه‬ ‫ها‬‫مطابق‬‫مطالعه‬‫مروری‬Zehnacker‫که‬20‫مختلف‬ ‫مقاله‬‫این‬ ‫در‬ ‫را‬
‫داد‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫زمینه‬،‫ورزشی‬ ‫فعالیت‬‫و‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫باید‬‫شدت‬ ‫با‬70%‫تا‬90%HR))8[5]،12‫تکرار‬‫کم‬ ‫دست‬ ‫و‬‫در‬2‫یا‬3‫ست‬
‫تمرینی‬‫شود‬ ‫انجام‬[5]،‫ز‬‫یرا‬‫که‬ ‫ورزشی‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫گونه‬ ‫این‬‫باال‬ ‫شدت‬ ‫با‬‫شوند‬ ‫می‬ ‫انجام‬‫؛‬‫توانند‬ ‫می‬‫بیش‬ ‫تثيیر‬‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بر‬ ‫تری‬
‫باشند‬ ‫داشته‬[8-6]‫اما‬ .‫استئوپروز‬ ‫بیماری‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫افراد‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬‫علت‬ ‫به‬‫خطر‬‫ها‬ ‫آسیب‬ ، ‫افتادن‬‫بعدی‬ ‫عوارض‬ ‫و‬ ‫شکستگی‬ ‫احتمال‬ ‫و‬‫از‬ ‫ناشی‬
‫م‬ ‫برخی‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ها‬ ‫ورزش‬ ‫این‬‫وارد‬‫است‬ ‫ممکن‬‫حتی‬‫شود‬ ‫مرگ‬ ‫به‬ ‫منجر‬‫فعالیت‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫کردن‬ ‫شرکت‬ ‫از‬‫می‬ ‫امتناع‬ ‫ها‬‫کنند‬[1].‫از‬‫رو‬ ‫این‬
‫فعالیت‬ ‫شناسایی‬‫افزایش‬ ‫را‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بتواند‬ ‫که‬ ‫ورزشی‬ ‫های‬‫دهد‬‫و‬‫کم‬ ‫دست‬ ‫یا‬‫کاهش‬ ‫از‬‫استخوانی‬ ‫تراکم‬‫و‬ ‫کند‬ ‫جلوگیری‬‫چنین‬ ‫هم‬
‫کم‬‫را‬ ‫شکستگی‬ ‫و‬ ‫سقوط‬ ‫خطر‬ ‫ترین‬‫پی‬ ‫در‬‫با‬ ‫داشته‬‫شد‬،.‫است‬ ‫ضروری‬‫از‬‫بین‬‫انواع‬‫ورزش‬‫ها‬‫تايیر‬‫ورزش‬‫های‬‫آبی‬‫بر‬‫تراکم‬‫استخوانی‬‫کم‬‫تر‬
‫مورد‬‫بررسی‬‫قرارگرفته‬‫اس‬‫کند‬ ‫می‬ ‫ایجاد‬ ‫را‬ ‫شرایطی‬ ‫آب‬ ‫محیط‬ .‫ت‬‫که‬‫مقاومت‬‫الزم‬‫را‬‫متناسب‬‫با‬‫نیاز‬‫هر‬‫فرد‬‫بر‬‫بدن‬‫او‬‫وارد‬‫می‬‫کند‬‫باعث‬ ‫و‬
‫فعالیت‬‫عضالنی‬‫و‬‫درگیری‬‫گروه‬‫های‬‫عضالنی‬‫بزرگتر‬‫جهت‬‫غ‬‫لبه‬‫برمقاومت‬‫شود‬ ‫می‬‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬‫می‬‫تواند‬‫در‬‫افزایش‬‫فشارمکانیکی‬‫روی‬
‫استخوان‬‫ها‬‫و‬‫تحریک‬‫استخوان‬‫سازی‬‫خیلی‬‫مفید‬‫باشد‬[9].‫همچنین‬‫در‬‫ورزش‬‫های‬‫آبی‬‫بر‬‫خالف‬‫سایر‬‫ورزش‬‫ها‬‫مفاصل‬‫کم‬‫ترین‬‫فشار‬‫را‬
‫تحمل‬‫می‬‫کنند‬.‫ورزش‬‫های‬‫آبی‬‫موجب‬‫افزایش‬‫توانایی‬‫افراد‬‫سالمند‬‫درحفظ‬‫تعادل‬‫ش‬‫ده‬‫و‬‫خطر‬‫زمین‬‫خوردن‬‫و‬‫شکستگی‬‫های‬‫ناشی‬‫از‬‫آن‬‫را‬
‫در‬‫این‬‫افراد‬‫می‬ ‫کاهش‬‫دهد‬[9]‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫انجام‬ ‫از‬ ‫هدف‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫دوره‬ ‫یک‬ ‫تثيیر‬12‫هفته‬‫ای‬‫هوازی‬ ‫ورزشی‬ ‫فعالیت‬‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬
)‫ایروبیک‬ ‫تمرینات‬ ‫و‬ ‫رفتن‬ ‫راه‬ ‫و‬ ‫پریدن‬ ،‫(دویدن‬‫استخوان‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫بر‬‫ه‬‫ی‬‫در‬‫کمری‬ ‫ناحیه‬‫زن‬‫ان‬70-50‫ساله‬‫وزن‬ ‫اضافه‬ ‫دارای‬.‫بود‬
‫ها‬ ‫روش‬ ‫و‬ ‫مواد‬
‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬90‫نفر‬‫از‬‫زنان‬70-50‫مراجعه‬ ‫ساله‬‫مجتمع‬ ‫استخرهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫به‬ ‫کننده‬‫شهر‬ ‫مسکونی‬ ‫های‬‫تهران‬‫داوطلبانه‬ ‫صورت‬ ‫به‬
‫که‬ ‫کردند‬ ‫شرکت‬‫تعداد‬20‫نفر‬‫سنی‬ ‫دامنه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫از‬50‫تا‬70‫سال‬‫دارا‬ ‫چنین‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫داشتند‬ ‫قرار‬ ‫گی‬‫بودند‬ ‫وزن‬ ‫اضافه‬ ‫ی‬،‫و‬ ‫شدند‬ ‫انتخاب‬
‫به‬‫صورت‬‫گروه‬ ‫دو‬ ‫به‬ ‫تصادفی‬10‫شدند‬ ‫تقسیم‬ ‫کنترل‬ ‫و‬ ‫آزمایشی‬ ‫نفره‬)‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫با‬ ‫افراد‬ ‫تعداد‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫در‬
)‫بودند‬ ‫برابر‬.‫از‬‫شر‬‫ای‬‫آزمودنی‬ ‫انتخاب‬ ‫ط‬‫ها‬‫از‬ ‫استفاده‬ ‫عدم‬‫هورمون‬ ،‫کلسیم‬‫ورزشی‬ ‫تمرینات‬ ،‫درمانی‬،‫منظم‬‫دخ‬‫انیات‬،‫الکلی‬ ‫مشروبات‬‫یک‬ ‫در‬
‫سابقه‬ ‫که‬ ‫افرادی‬ ‫چنین‬ ‫هم‬ .‫بود‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬‫عروقی‬ ‫قلبی‬ ‫بیماری‬،‫تیرو‬‫ئ‬‫ید‬،‫عصبی‬ ‫و‬ ‫عضالنی‬ ‫های‬ ‫ناراحتی‬‫داشتند‬‫؛‬‫ها‬ ‫آزمودنی‬ ‫جامعه‬ ‫از‬
.‫شدند‬ ‫حذف‬
‫شامل‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫ورزش‬ ‫گروه‬ ‫تمرینی‬ ‫برنامه‬12‫هفته‬ ‫در‬ ‫روز‬ ‫سه‬ ،‫تمرین‬ ‫هفته‬‫که‬ ‫نحوی‬ ‫استخر(به‬ ‫عمق‬ ‫کم‬ ‫درقسمت‬‫و‬ ‫ها‬ ‫سینه‬ ‫باالی‬ ‫تا‬ ‫آب‬
)‫داشت‬ ‫قرار‬ ‫ها‬ ‫آزمودنی‬ ‫ی‬ ‫شانه‬ ‫نزدیکی‬.‫بود‬‫تمرینی‬ ‫جلسه‬ ‫مدت‬‫شروع‬ ‫در‬60‫دقیقه‬‫طول‬ ‫در‬ ‫و‬12‫به‬ ‫تمرینی‬ ‫هفته‬1‫و‬ ‫ساعت‬15‫دقیقه‬
‫هفته‬ ‫در‬ ‫تمرینی‬ ‫جلسه‬ ‫هر‬ .‫رسید‬‫شامل‬ ‫ابتدایی‬ ‫های‬10‫گرم‬ ‫دقیقه‬‫کردن‬،40‫سطح‬ ‫از‬ ‫بورك‬ ‫الگوى‬ ‫وزن(مطابق‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫تمرینات‬ ‫دقیقه‬
7
International Osteoporosis Federation
8
Heart Rate

4. ‫تمر‬ ‫تأثير‬‫ی‬‫ن‬‫هواز‬‫ی‬‫وز‬ ‫اعمال‬ ‫با‬‫ن‬‫آب‬ ‫در‬.................
‫دا‬‫بهشتی‬ ‫شهيد‬ ‫پزشکی‬ ‫علوم‬ ‫دانشگاه‬ ‫توانبخشی‬ ‫علوم‬ ‫نشکده‬
49
‫متوسط‬10-11‫تکرار‬‫حرکات‬ ‫شامل‬ ‫و‬‫رفتن‬ ‫راه‬9‫دویدن‬ ،10‫سرعت‬ ‫با‬‫جهت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫مختلف‬ ‫های‬‫پریدن‬ ،‫متفاوت‬ ‫های‬11‫پا‬ ‫با‬ ‫زدن‬ ‫ضربه‬ ‫و‬12،
‫قیچی‬13‫انجام‬ ‫و‬‫تمرینات‬‫آ‬‫آب‬ ‫در‬ )‫پله‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫یروبیکی‬‫و‬10‫دوم‬ ‫هفته‬ ‫از‬ .‫بود‬ ‫اولیه‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫بازگشت‬ ‫دقیقه‬‫مدت‬‫تمرینات‬‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬
‫به‬45‫اف‬ ‫دقیقه‬‫هرکدام‬ ‫اولیه‬ ‫حالت‬ ‫به‬ ‫بازگشت‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫گرم‬ ‫زمان‬ ‫مدت‬ .‫یافت‬ ‫زایش‬15‫از‬ ‫تمرینات‬ ‫شدت‬ .‫رسید‬ ‫دقیقه‬ ‫به‬60‫حداکثر‬ ‫صد‬ ‫در‬
‫در‬ ‫و‬ ‫شروع‬ ‫قلب‬ ‫ضربان‬‫آخر‬‫به‬80‫صد‬ ‫در‬‫قلب‬ ‫ضربان‬‫آزمودنی‬ ‫خون‬ ‫فشار‬ .‫یافت‬ ‫افزایش‬‫قبل‬ ‫ها‬،‫و‬ ‫بعد‬‫در‬‫دستگاه‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫تمرینات‬ ‫طی‬
‫کنترل‬ ‫برای‬ ‫خون‬ ‫فشار‬ ‫دیجیتالی‬‫آزمودنی‬ ‫وضعیت‬‫اندازه‬ ‫ها‬‫مدت‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫کنترل‬ ‫گروه‬ .‫شد‬ ‫گیری‬12‫خو‬ ‫زندگی‬ ‫طبیعی‬ ‫روند‬ ‫هفته‬‫د‬‫را‬
‫د‬ ‫ادامه‬‫ادند‬.‫آب‬ ‫دمای‬30‫تا‬31.‫بود‬ ‫درجه‬
‫هم‬‫ه‬‫شرکت‬( ‫مشابه‬ ‫ساعتی‬ ‫در‬ ‫شرایط‬ ‫واجد‬ ‫کنندگان‬8‫تا‬ ‫صبح‬12.‫کردند‬ ‫پیدا‬ ‫حضور‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫ظهر)درمرکز‬‫آزمودنی‬ ‫به‬‫شد‬ ‫توصیه‬ ‫ها‬
‫وع‬‫غذایی‬ ‫ده‬‫قدآزمودنی‬ .‫کنند‬ ‫میل‬ ‫آزمون‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫ساعت‬ ‫دو‬ ‫حداقل‬ ‫را‬ ‫شان‬‫ها‬‫با‬‫آلمان‬ ‫کشور‬ ‫ساخت‬ ‫سوهیلین‬ ‫مارك‬ ‫ترازوی‬ ‫با‬ ‫وزن‬ ،‫قدسنج‬،
‫قلب‬ ‫ضربان‬‫اندازه‬ ‫بادستگاه‬‫و‬ ‫قلب‬ ‫ضربان‬ ‫دیجیتالی‬ ‫گیری‬‫خون‬ ‫فشار‬‫فشارسنج‬ ‫دستگاه‬ ‫با‬ ‫تمرین‬ ‫طی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫بعد‬ ، ‫قبل‬‫مارك‬‫براوون‬‫کشور‬
‫اندازه‬ ‫آلمان‬‫گیر‬.‫شد‬ ‫ی‬‫ژاپن)قبل‬ ‫سونارساخت‬ ‫استخوانی(مارك‬ ‫تراکم‬ ‫سنجش‬ ‫دستگاه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬ ‫در‬ ‫استخوان‬ ‫تراکم‬
‫از‬ ‫بعد‬ ‫و‬12‫اندازه‬ ‫مداخله‬ ‫هفته‬.‫شد‬ ‫گیری‬‫ازآمارتوصیفی‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬‫میانگین‬‫و‬‫انحراف‬‫پژوهش‬ ‫متغیرهای‬ ‫توصیف‬ ‫برای‬ ‫استاندارد‬‫ی‬‫از‬ ‫و‬
‫شاخص‬‫استنباطی‬ ‫آمار‬ ‫های‬‫آ‬‫زمون‬t‫و‬ ‫گروهی‬ ‫درون‬ ‫تفاوت‬ ‫آزمون‬ ‫برای‬ ‫همبسته‬‫آزمون‬ ‫از‬t‫درسطح‬ ‫گروهی‬ ‫بین‬ ‫تفاوت‬ ‫آزمون‬ ‫برای‬ ‫مستقل‬
‫معنی‬‫داری‬)05/0(P≤.‫شد‬ ‫استفاده‬
‫یافته‬‫ها‬
‫و‬ ‫میانگین‬‫ویژگی‬ ‫استاندارد‬ ‫انحراف‬‫آزمودنی‬ ‫های‬‫شماره‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫ها‬1‫ارا‬‫ئ‬‫است‬ ‫شده‬ ‫ه‬‫همانطور‬ .‫مشاهده‬ ‫که‬‫شود‬ ‫می‬‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫هر‬
‫می‬ ‫همگن‬ ‫بدنی‬ ‫توده‬ ‫و‬ ‫قد،وزن‬ ،‫سن‬.‫باشند‬
‫جدو‬‫ل‬1:‫م‬‫و‬ ‫یانگین‬‫استاندارد‬ ‫انحراف‬‫ویژگی‬‫آزمودنی‬ ‫فیزیکی‬ ‫های‬‫ها‬(20=n)
‫آزمایشی‬ ‫گروه‬ ‫کنترل‬ ‫گروه‬
‫شاخص‬‫ها‬
‫متغیر‬
‫میانگین‬ ‫میانگین‬ ‫ــــ‬
34/6±60 15/6±2/61 )‫(سال‬ ‫سن‬
7/4±3/158 66/5±1/158 ‫(سانتی‬ ‫قد‬)‫متر‬
5/3±4/68 94/3±69 )‫(کیلوگرم‬ ‫وزن‬
03/0±64/29 04/0±2/30 ‫بدنی‬ ‫توده‬*
‫بدن‬ ‫*توده‬‫ی‬‫به‬ ‫وزن‬ ‫نسبت‬ :‫مربع‬( ‫قد‬2
kg/m.‫)است‬
‫و‬ ‫میانگین‬‫آماری‬ ‫آزمون‬ ‫معیار‬ ‫انحراف‬t‫آزمودنی‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫وابسته‬ ‫و‬ ‫مستقل‬‫و‬ ‫قبل‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫های‬‫بعد‬‫از‬12‫هفته‬
‫جدول‬ ‫در‬2‫ارا‬‫ئ‬‫ه‬.‫است‬ ‫شده‬‫همان‬‫مشاهده‬ ‫که‬ ‫گونه‬‫شود‬ ‫می‬‫افراد‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬‫در‬‫مرحل‬ ‫در‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫هر‬‫ه‬‫پیش‬‫معنی‬ ‫تفاوت‬ ‫آزمون‬‫داری‬
‫ندارند‬(05/0P>)‫که‬‫نشان‬‫دهند‬‫ه‬‫گروه‬ ‫در‬ ‫افراد‬ ‫تصادفی‬ ‫توزیع‬‫است‬ ‫ها‬.،‫مداخله‬ ‫از‬ ‫پس‬‫از‬ ‫بعد‬ ‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬
‫انجام‬12‫هفته‬‫هواز‬ ‫ورزشی‬ ‫تمرینات‬‫ی‬‫قبل‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫درآب‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬‫تغییر‬‫معنی‬‫داری‬)05/0(P≤‫داشت‬،‫از‬ ‫بعد‬ ‫کنترل‬ ‫درگروه‬ ‫اما‬12‫هفته‬
‫کم‬ ‫زندگی‬،‫تحرك‬‫معنی‬ ‫تغییر‬ ‫قبل‬ ‫به‬ ‫نسبت‬‫داری‬(‫نشد‬ ‫مشاهده‬05/0P>.)‫حتی‬‫در‬‫آزمودنی‬‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬ ‫ناحیه‬ ‫در‬ ‫کنترل‬ ‫گروه‬ ‫های‬
(‫اندکی‬ ‫مقدار‬ ‫کمری‬14/0-‫تود‬ ‫تراکم‬ ‫کاهش‬ )‫ه‬‫استخوان‬‫ی‬‫رخ‬‫داده‬‫نبود‬ ‫دار‬ ‫معنا‬ ‫مقدار‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫بود‬.
9
walking
10
Jogging
11 Jumping
12.Kicking
13.Scissors

5. ‫ونکی‬.................‫همکاران‬ ‫و‬
‫فصلنامه‬‫علمی‬–‫پژوهشی‬‫توانبخش‬ ‫طب‬‫ی‬‫دوره‬ *‫چهارم‬‫شماره‬ .‫دوم‬،‫تابستان‬1394
50
‫جدول‬2:‫و‬ ‫میانگین‬‫معیار‬ ‫انحراف‬‫و‬ ‫قبل‬ ‫استخوان‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬‫بعد‬‫از‬12‫هفت‬‫ه‬‫تمرین‬‫گروه‬ ‫برای‬ ‫آب‬ ‫در‬‫و‬ ‫آزمایشی‬12‫هفته‬
‫طبیعی‬ ‫زندگی‬ ‫روند‬‫کنترل‬ ‫گروه‬ ‫برای‬(20=n)
‫استخوانی‬ ‫تراکم‬‫مرحله‬‫کنترل‬‫آزمایشی‬P value
‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬
‫قب‬‫ل‬11/0±91/014/0±96/058/0
‫بعد‬104/0±89/011/0±29/1*041/0
‫و‬ ‫قبل‬ ‫تفاوت‬‫بعد‬14/0-328/0
(872/0)P=‫کنترل‬
(*048/0)P=‫تجربی‬
‫منف‬ ‫عالمت‬ :‫توجه‬‫ی‬‫نشان‬‫استخوان‬ ‫توده‬ ‫تراکم‬ ‫کاهش‬ ‫دهنده‬‫ی‬.‫است‬
*‫دار‬ ‫معنا‬ ‫تفاوت‬‫ی‬‫سطح‬ ‫در‬05/0P≤
‫بحث‬
‫دوره‬ ‫یک‬ ‫تثيیر‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫انجام‬ ‫از‬ ‫هدف‬12‫هفته‬‫زنان‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫بر‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫هوازی‬ ‫تمرینات‬ ‫ای‬70-50‫ساله‬
‫طوالنی‬ ‫تمرینی‬ ‫جلسات‬ ‫مدت‬ ‫ها‬ ‫پژوهش‬ ‫اکثر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫انجام‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫زیادی‬ ‫مطالعات‬ .‫بود‬ ‫وزن‬ ‫اضافه‬ ‫دارای‬‫فعا‬ ‫شدت‬ ‫و‬‫لیت‬‫پایین‬
‫در‬ ‫ها‬ ‫آزمودنی‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫بودند‬ ‫همراه‬ ‫دارو‬ ‫مصرف‬ ‫با‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫بود‬12‫نسبتا‬ ‫شدت‬ ‫با‬ ‫هوازی‬ ‫ورزشی‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫انجام‬ ‫به‬ ‫تمرینی‬ ‫هفته‬
‫های‬ ‫پژوهش‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫نشد‬ ‫استفاده‬ ‫هم‬ ‫مکملی‬ ‫داروی‬ ‫هیچ‬ ‫از‬ ‫چنین‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫پرداختند‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫باالهمراه‬‫پژوهش‬ ‫نتایج‬ .‫داشت‬ ‫تفاوت‬ ‫قبلی‬
‫نشان‬‫زنان‬ ‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫بر‬ ‫تمرینات‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫داد‬70-50‫ساله‬.‫است‬ ‫تثيیرگذار‬ ‫وزن‬ ‫اضافه‬ ‫دارای‬‫این‬ ‫نتایج‬
‫و‬ ‫مروری‬ ‫مطالعة‬ ‫های‬ ‫یافته‬ ‫با‬ ‫پژوهش‬Zehnacker[5]‫تايیر‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫سو‬ ‫هم‬12‫زنان‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫تمرینات‬ ‫هفته‬
‫برر‬ ‫مورد‬ ‫یائسه‬‫مطالعه‬ ‫در‬ .‫داد‬ ‫قرار‬ ‫سی‬Zehnacker‫از‬‫تمرین‬ ‫شدت‬70%‫تا‬90%‫ت‬ ،‫کرار‬12‫در‬ ‫تایی‬2‫یا‬3‫با‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫استفاده‬ ‫ست‬
‫می‬ ‫سو‬ ‫هم‬ ‫ما‬ ‫پژوهش‬‫و‬ ‫تمرینی‬ ‫محیط‬ ‫ولی‬ ‫باشد‬‫مطالعات‬ ‫نتایج‬ .‫دارد‬ ‫تفاوت‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫تمرین‬ ‫مدت‬ ‫طول‬Torstveit‫همکارانش‬ ‫و‬[6]
‫با‬ ‫ورزشی‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫که‬ ‫داد‬ ‫نشان‬‫دارند‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بر‬ ‫تری‬ ‫بیش‬ ‫تثيیر‬ ‫پایین‬ ‫و‬ ‫متوسط‬ ‫شدت‬ ‫با‬ ‫ورزشی‬ ‫فعالیت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫باال‬ ‫شدت‬‫که‬
‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫تمرینات‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫شدت‬ .‫باشد‬ ‫می‬ ‫سو‬ ‫هم‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫نتایج‬ ‫با‬‫های‬ ‫پژوهش‬ ‫با‬Snow,Suaminen،Magkors‫و‬
‫همکارانشان‬[107,8,]‫دارد‬ ‫مطابقت‬،‫م‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تفاوت‬ ‫این‬ ‫با‬‫آن‬ ‫در‬ ‫شکستگی‬ ‫احتمال‬ ‫و‬ ‫سقوط‬ ‫خطر‬ ‫و‬ ‫شدند‬ ‫اجرا‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫حرکات‬ ‫کلیه‬ ‫طالعه‬
‫نتایج‬ .‫ندارد‬ ‫وجود‬‫پژوهش‬‫یافته‬ ‫با‬ ‫حاضر‬‫های‬Tanya‫همکارانش‬ ‫و‬‫بود‬ ‫سو‬ ‫هم‬[9].‫آنان‬ ‫پژوهش‬ ‫در‬‫تايیر‬12‫ورزش‬ ‫ماه‬‫هوازی‬‫درآب‬‫کم‬
‫عمق‬‫تراکم‬ ‫بر‬‫استخوانی‬‫ران‬‫نشان‬ ‫و‬ ‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫یائسه‬ ‫زنان‬‫دادکه‬‫ت‬‫مرینات‬‫باعث‬‫حفظ‬‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بهبود‬ ‫و‬‫استخوان‬ ‫در‬
‫ران‬‫می‬‫این‬ ‫ولی‬ ‫شود‬‫پژوهش‬ ‫مشابه‬ ‫تمرین‬ ‫محیط‬ ‫و‬ ‫شدت‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫رغم‬ ‫علی‬ ‫پژوهش‬Tanya‫کوتاه‬ ‫زمانی‬ ‫درمدت‬ ‫ولی‬ ‫بود‬ ‫همکارانش‬ ‫و‬
‫تر‬)12‫هفته‬(‫مطالعه‬ ‫نتایج‬ ‫با‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫نتایج‬ ً‫ا‬‫ضمن‬ .‫رسید‬ ‫ها‬ ‫آن‬ ‫مشابه‬ ‫نتایج‬ ‫به‬Goldestine[11]،Tskahara‫همکارانش‬ ‫و‬[12]‫تطابق‬
‫تفاوت‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫تمرینات‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫شدت‬ ، ‫مدت‬ ‫در‬ ‫ولی‬ ‫دارد‬‫های‬‫ی‬‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬ . ‫دارد‬ ‫وجود‬Goldstine‫و‬‫مدت‬ ‫برای‬ ‫همکارانش‬5‫ماه‬
‫دادند‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫یائسه‬ ‫زنان‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫تمرینات‬ ‫تايیر‬‫آماری‬ ‫نتایج‬ ‫و‬‫میزان‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫معناداری‬ ‫تفاوت‬
‫آب‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫تحمل‬ ‫ورزش‬ ‫گروه‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬ .‫دادند‬ ‫نشان‬ ‫تمرین‬ ‫ماه‬ ‫پنج‬ ‫مدت‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫و‬ ‫قبل‬ ‫آزمایشی‬ ‫گروه‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬
.‫داد‬ ‫نشان‬ ‫خشکی‬ ‫در‬ ‫ورزش‬ ‫گروه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫تری‬ ‫بیش‬ ‫پیشرفت‬ ‫میزان‬Tskahara‫طور‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫مطالعات‬ ‫این‬ ‫نیز‬ ‫همکارانش‬ ‫و‬‫و‬ ‫مقطعی‬
‫مدت‬ ‫برای‬ ‫ژاپنی‬ ‫یائسه‬ ‫زنان‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫طولی‬35‫نتیجه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫دادند‬ ‫انجام‬ ‫ماه‬‫بیش‬ ‫تمرینی‬ ‫دوره‬ ‫مدت‬ ‫پژوهش‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫در‬ .‫یافتند‬ ‫دست‬ ‫مشابه‬ ‫ای‬
‫و‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫افزایش‬ ‫برای‬ ‫تری‬ ‫مهم‬ ‫عامل‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫باالتر‬ ‫تمرین‬ ‫شدت‬ ‫رسد‬ ‫می‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫حاضر‬ ‫مطالعه‬ ‫از‬ ‫تر‬
‫به‬‫که‬ ‫پژوهشی‬ ‫در‬ .‫شد‬ ‫حاصل‬ ‫مشابهی‬ ‫نتایج‬ ‫تر‬ ‫کوتاه‬ ‫زمانی‬ ‫دوره‬ ‫در‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬Bravo‫دست‬ ‫به‬ ‫مثبتی‬ ‫نتایج‬ ‫دادند‬ ‫انجام‬ ‫همکارانش‬ ‫و‬
‫جلسات‬ ‫تعداد‬ .‫نیامد‬‫تمرین‬‫شدت‬ ‫و‬ ‫مدت‬ ،‫درهفته‬‫تمرینات‬‫ازعوامل‬‫اساسی‬‫پاسخ‬ ‫در‬‫استخوان‬‫به‬ ‫ها‬‫مکانیکی‬ ‫فشارهای‬‫دینامیکی‬ ‫یا‬
‫می‬‫باشد‬[14‫و‬15]‫ک‬ ‫طوری‬ ‫به‬‫ه‬Frost‫می‬ ‫پیشنهاد‬ ‫خود‬ ‫درنظریه‬‫کندکه‬‫ساختاراستخوان‬‫طریق‬ ‫از‬ ‫یا‬‫سیستم‬ ‫یک‬‫بازخوردی‬‫حفظ‬‫می‬‫به‬ ‫شود‬
‫که‬ ‫طوری‬‫افزایش‬‫مکانیکی‬ ‫فشار‬‫دینامیکی‬ ‫یا‬‫موجب‬‫می‬ ‫استخوان‬ ‫تحریکات‬‫نظریه‬ ‫این‬ .‫دارد‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫استخوانی‬ ‫تشکیل‬ ‫و‬ ‫رشد‬ ‫و‬ ‫شود‬
‫مکانیکی‬ ‫وضعیت‬ ‫نظریه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬14
‫می‬ ‫شناخته‬‫شود‬.‫یا‬ ‫تشکیل‬ ‫سبقت‬ ‫موجب‬ ‫بتواند‬ ‫باشدکه‬ ‫حدی‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫مکانیکی‬ ‫فشار‬ ‫نظریه‬ ‫این‬ ‫طبق‬
‫موير‬ ‫فشار‬ ‫آستانه‬ ‫حداقل‬ ‫مکانیکی‬ ‫فشار‬ ‫این‬ .‫شود‬ ‫استخوانی‬ ‫جذب‬ ‫باز‬ ‫فرآیند‬ ‫بر‬ ‫استخوان‬ ‫بازسازی‬15‫می‬ ‫نامیده‬‫شود‬[16]‫احتمال‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫این‬ ‫از‬
‫پژوهش‬ ‫در‬ ‫زیاد‬Bravo‫م‬ ‫حداقل‬ ‫در‬ ‫تمرین‬ ‫بار‬ ‫و‬ ‫شدت‬ ‫همکارانش‬ ‫و‬‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بهبود‬ ‫موجب‬ ‫بتواند‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نداشته‬ ‫قرار‬ ‫موير‬ ‫قدار‬
1.Mechanostate Theor
15.Minimum effective strain threshold

6. ‫تمر‬ ‫تأثير‬‫ی‬‫ن‬‫هواز‬‫ی‬‫وز‬ ‫اعمال‬ ‫با‬‫ن‬‫آب‬ ‫در‬.................
‫دا‬‫بهشتی‬ ‫شهيد‬ ‫پزشکی‬ ‫علوم‬ ‫دانشگاه‬ ‫توانبخشی‬ ‫علوم‬ ‫نشکده‬
51
‫تحقیق‬ ‫با‬ ‫مطالعه‬ ‫این‬ ‫نتیجه‬ .‫گردد‬ ‫ران‬ ‫دراستخوان‬Aya‫همکارانش‬ ‫و‬[17]‫ورزش‬ ‫دادند‬ ‫نشان‬ ‫که‬‫می‬ ‫آبی‬ ‫های‬‫مؤيری‬ ‫آنابولیکی‬ ‫تغییرات‬ ‫تواند‬
‫آزمودنی‬ ‫استخوان‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫را‬‫بی‬ ‫های‬‫کند‬ ‫ایجاد‬ ‫تحرك‬‫؛‬‫هم‬‫شجاعی‬ .‫دارد‬ ‫خوانی‬[18]‫را‬ ‫دارو‬ ‫مصرف‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫ویژه‬ ‫تمرینی‬ ‫برنامه‬ ‫نوع‬ ‫سه‬ ‫تثيیر‬
‫گروه‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫تحقیق‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫کرد‬ ‫بررسی‬ ‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫به‬ ‫مبتال‬ ‫یائسه‬ ‫زنان‬ ‫استخوان‬ ‫معدنی‬ ‫مواد‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫بر‬‫تحمل‬ ‫تمرینی‬ ‫برنامه‬ ‫ها‬
‫نشان‬ ‫تحقیق‬ ‫نتایج‬ .‫کرد‬ ‫دنبال‬ ‫دارو‬ ‫مصرف‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫ماه‬ ‫شش‬ ‫مدت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫درآب‬ ‫وزن‬‫معدنی‬ ‫مواد‬ ‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫بین‬ ‫معناداری‬ ‫اختالف‬ ‫که‬ ‫داد‬
‫آزمودنی‬ ‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫دارو‬ ‫مصرف‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫درآب‬ ‫وزن‬ ‫تحمل‬ ‫تمرینات‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫و‬ ‫قبل‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫های‬)05/0(P>‫در‬ .
‫آزمودنی‬ ‫ران‬ ‫استخوان‬ ‫گردن‬ ‫معدنی‬ ‫مواد‬ ‫تراکم‬ ‫که‬ ‫حالی‬‫به‬ ‫نسبت‬ ‫تمرینات‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫های‬‫معنی‬ ‫افزایش‬ ‫تمرینات‬ ‫از‬ ‫قبل‬.‫داشت‬ ‫داری‬
‫و‬ ‫نوع‬ ‫و‬ ‫بودند‬ ‫دارو‬ ‫مصرف‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫شجاعی‬ ‫پژوهش‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫تحقیق‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫نتایج‬ ‫اختالف‬ ‫از‬‫ورزش‬ ‫شدت‬‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫نیز‬ ‫ها‬
‫بود‬ ‫متفاوت‬.Harosh[19]‫پایان‬ ‫در‬‫تراکم‬ ‫بر‬ ‫ماه‬ ‫هفت‬ ‫مدت‬ ‫رابرای‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫ورزش‬ ‫برنامه‬ ‫تايیر‬ ‫خود‬ ‫لیسانس‬ ‫فوق‬ ‫نامه‬‫یائسه‬ ‫زنان‬ ‫استخوانی‬
‫پایه‬ ‫یک‬ ‫هفته‬ ‫در‬ ‫بار‬ ‫چند‬ ‫برای‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫ورزش‬ ‫که‬ ‫داد‬ ‫نشان‬ ‫تحقیق‬ ‫این‬ ‫کلی‬ ‫نتیجه‬ .‫داد‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬‫حفظ‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫متوسطی‬ ‫مناسب‬ ‫ریزی‬
‫یائسه‬ ‫زنان‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬‫می‬ ‫ایجاد‬ ‫ای‬‫ساالنه‬ ‫که‬ ‫کند‬2%-1%‫می‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫از‬‫حا‬ ‫پژوهش‬ ‫شواهد‬ ‫دهند‬‫نشان‬ ‫ضر‬
‫می‬‫می‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫آب‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫خشکی‬ ‫در‬ ‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬ ‫تمرینات‬ ‫که‬ ‫دهد‬‫توانند‬BUA‫افزایش‬ ‫استخوانی‬ ‫بافت‬.‫دهند‬Fernanda‫همکارانش‬ ‫و‬[20]
‫تثيیر‬‫یا‬ ‫آبی‬ ‫تمرینات‬‫و‬ ‫شکستگی‬ ‫سابقه‬ ‫با‬ ‫یائسه‬ ‫زنان‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫باال‬ ‫شدت‬‫نتیجه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کردند‬ ‫بررسی‬ ‫شکستگی‬ ‫سابقه‬ ‫بدون‬ ‫یا‬
‫رسیدند‬‫و‬ ‫شکستگی‬ ‫سابقه‬ ‫با‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫که‬‫بودند‬ ‫کرده‬ ‫شرکت‬ ‫آبی‬ ‫تمرینات‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫شکستگی‬ ‫سابقه‬ ‫بدون‬‫؛‬‫نواحی‬ ‫در‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬
‫و‬ ‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬ ‫و‬ ‫ران‬ ‫گردن‬ ‫استخوان‬‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ذکر‬ ‫شایان‬ ‫ولی‬ ‫دارد‬ ‫همخوانی‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫بانتایج‬ ‫که‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫افزایش‬ ‫تروکانتر‬
‫پژوهش‬Fernanda‫آزم‬‫ودنی‬‫حاوی‬ ‫مکمل‬ ‫کپسول‬ ‫یک‬ ‫روزانه‬ ‫ها‬500‫میلی‬‫و‬ ‫کلسیم‬ ‫گرم‬1000‫میلی‬‫ویتامین‬ ‫گرم‬D‫ولی‬ .‫کردند‬ ‫دریافت‬
‫با‬ ‫مطالعه‬ ‫این‬ ً‫ا‬‫ضمن‬ .‫است‬ ‫نبوده‬ ‫همراه‬ ‫درمانی‬ ‫هورمون‬ ‫یا‬ ‫دارو‬ ‫هیچ‬ ‫با‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬‫پژوهش‬SandorBalsamoa‫همکارانش‬ ‫و‬[21]ً‫ال‬‫کام‬
‫در‬ ‫ورزش‬ ‫مثبت‬ ‫تثيیر‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫خوانی‬ ‫هم‬.‫کند‬ ‫می‬ ‫تاکید‬ ‫ران‬ ‫و‬ ‫کمر‬ ‫نواحی‬ ‫استخوانی‬ ‫تراکم‬ ‫افزایش‬ ‫بر‬ ‫آب‬
‫گيری‬ ‫نتيجه‬
‫یافته‬‫تحقیق‬ ‫های‬‫ورزشی‬ ‫تمرینات‬ ‫دهد‬ ‫می‬ ‫نشان‬‫وزن‬ ‫اعمال‬ ‫با‬‫مکمل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫مناسب‬ ‫شدت‬ ‫با‬ ‫آب‬ ‫در‬‫تراکم‬ ‫میزان‬ ‫افزایش‬ ‫بر‬
‫زنان‬ ‫کمری‬ ‫اول‬ ‫مهره‬ ‫چهار‬ ‫در‬ ‫استخوانی‬75-50‫ساله‬‫اضافه‬ ‫دارای‬ ‫یائسه‬‫دارد‬ ‫مثبت‬ ‫تايیر‬ ‫وزن‬.‫بنابراین‬‫به‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫آبی‬ ‫ورزش‬ ‫نوع‬ ‫این‬
‫وکم‬ ‫مؤيرترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬‫روش‬ ‫خطرترین‬.‫باشد‬ ‫استخوان‬ ‫پوکی‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫جهت‬ ‫ها‬
‫قدرداني‬ ‫و‬ ‫تشكر‬
‫ما‬ ‫که‬ ‫پیری‬ ‫مقصود‬ ‫دکتر‬ ‫و‬ ‫صادقی‬ ‫حیدر‬ ‫دکتر‬ ‫خصوص‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫دادند‬ ‫یاری‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫تحقیق‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کسانی‬ ‫تمام‬ ‫از‬ ‫بدینوسیله‬‫راهنمایی‬ ‫را‬
‫فرمودند‬‫؛‬‫داری‬ ‫را‬ ‫تشکر‬ ‫نهایت‬.‫م‬
‫منابع‬
1. Felicia Cosman, MD, Robert Lindsay, Meryl S. LeBoff, Suzanne Jan de BeurBobo Tanner. Physician’s
Guide to Prevention and Treatment of OsteoPorosis. Washington, DC: National OsteoPorosis Foundation;
2013.P.21-22.
2. ComPstone J. The British Medical Association family doctor guide to osteoPorosis.1nd ed.London:
Dorling Kindersle, 1999; P.17.
3. Ernst E. Can exercise Prevent PostmenoPausal osteoPorosis?. Br J SPort Med.1994; 28: 5-6.
4. Henderson NK, White CP, Eisman JA. The roles of exercise and fall risk reduction in the Prevention of
osteoPorosis. Endocrinal Metab Clin North Am. 1998;27(2):369-87.
5. Zehnacker C H, Bemis-Dougherty A. Effect of weighted exercises on bone mineral density in Post
menoPausal women. Asystematic review. J Geriatr Phys Ther. 2007; 30(2): 79-88.
6. Torstveit M.K., Sundgot J. Low bone mineral density is two to three times more Prevalent in non-athletic
PremenoPausal woman than in elite athletes. J SPort Med. 2004; 39: 282-287.
7. Suaminen H. Bone mineral density and long term exercise. An overview of cross-sectional athlete studies.
SPort Med.1993;16 (5): 316-330
8. Christine S and et al. Long – term exercise using weighted vested Prevents hiPbone loss in PostmenoPausal
woman. The J Gerontology 2000; 55A (9): 489-491.
9. Vanaky B, Sadeghi H and Ramezani N. The Effect of 12 Weekes Weight Bearing Water Training on the
Bone Density of Middle Age Sedentary Women , Biosci., Biotechnol. Res. Asia, 2014;. 11(2), 931-936

7. ‫ونکی‬.................‫همکاران‬ ‫و‬
‫فصلنامه‬‫علمی‬–‫پژوهشی‬‫توانبخش‬ ‫طب‬‫ی‬‫دوره‬ *‫چهارم‬‫شماره‬ .‫دوم‬،‫تابستان‬1394
52
10. Goldstein ., Simki nA, EPsteinL., PertizE., Harush D. The influence of weight-bearing water exercises on
bone density of Post-menoPausal woman.JPES.1994;4(1):7-30.
11. Tskahara N, Toda A., Goto J , Ezawa I.Cross-sectional and longitudinal studies on the effect of water
exercise in controlling bone loss in JaPanese PostmenoPausal woman. J. Nutritional &Vitaminlogy 1994;
(1): 37.
12. Bravo G, Gauthier , Roy P.M., Payette H, Gaulin PA. Weight-bearing, water- based exercise Program for
osteoPonic woman: Its imPact on bone functional fitness, and well- being. Arch Phys Med Rehabit. 1997;
78(12):1375-1380.
13. Todd JA, Robinson RJ. OsteoPorosis and exercise. Postgrad Med J 2003;79:320-3.
14. Yamazaki S, Ichimura S, Iwamoto J, Takeda T, Toyama Y. Effect of walking exercise on bone metabolism
in PostmenoPausal women with osteoPenia/osteoPorosis. J Bone Miner Metab . 2004;22(5):500-8.
15. Frost HM. The role of changes in mechanical usage set Points in the Pathogenesis of osteoPorosis. J Bone
Miner Res. 1992;7(3): 253-61.
16. AY A, Yurtkuran M. Evaluation of hormonal ResPonse and Ultrasonic changes in the Heel Bone by
Aquatic Exercise in sedentary PostmenoPausal woman. Am J Phy Med Rehab.2003; 82: 942 - 949.
17. Shojaee M.The effect of three kind of SPecial Exercise with Medicine on the Bone mineral Density of Post
menoPausal Women. [PhD thesis].Tehran. Tehran University 1376.[In Persion].
18. Rotstein A1, Harush M, Vaisman N. The Effect of water Exercise Program on Bone Density among
PostmenoPausal woman. Strength& Conditioning J. 2004;23(4):30-35.
19. Fronza FCAO, Moreira-Pfrimer LDF, dos Santos RN, Teixeira L, Santos Silva DA, Petroski EL. Effects of
high-intensity aquatic exercises on bone mineral density in PostmenoPausal women with and without
vertebral fractures. American Journal of SPorts Scienc.2013; 1(1): 1-6.
20. Balsamo S, Mota LM, Santana FS, Nascimento Dda C, Bezerra LM, Balsamo DO, Borges JL, Paula AP,
Bottaro M. Resistance training versus weight-bearing aquatic exercise: a cross-sectional analysis of bone
mineral density in PostmenoPausal women. Rev Bras Reumatol. 2013;53(2):193-8.