Zeilen in de Achterhoek
Prof.dr. Gert-Jan Hospers
mei 2014
Achterhoek worstelt met krimp
Leegstand
panden
groeiend
probleem
Modern
naober-
schap
School gaat weg
Krimp: stenen én mensen
 Harde aspecten  Zachte aspecten
De ene krimp is de andere niet
 Inwoners, huishoudens, beroepsbevolking
Krimp anno 2014: bevolking
 Oorzaken demografische krimp
 ontgroening: minder kinderen
 vergrijzing: we worden ouder
 verhuizing: trek naar de Handstad
 Gevolgen voor krimpgebieden
 hardware: woningen en wijken
 software: voorzieningen en cohesie
 mindware: imago-aspecten
Krimp: communicatieparadox
Ouderen hebben de toekomst
 % 65-plussers in bevolking tussen 2012 en 2025
Van analyse naar actie
 Vier mogelijke reacties op krimp
 bagatelliseren ±
 bestrijden ±
 begeleiden ++
 benutten +
 Begeleiden lijkt de beste strategie
 van koude naar warme aanpak
 van maak- naar haakbaarheid
Wat is aantrekkelijkste plek?
Het voetgangersperspectief
 Op ooghoogte en met 5 km per uur
 welke plekken vinden we prettig?
 variatie, comfort en gezelligheid
 details en natuurlijke elementen
 Uitgaan van de menselijke maat
 waar al mensen zijn, komen meer mensen
 kruip eens in de huid van…
 Pas op voor wet van de aardbeienjam!
 concentratie op één plek in het dorp
Dorpen in een global village
 Verleden: dorp als hardgekookt ei
 dorpisme en kerktorenpolitiek
 Heden: stad-landrelaties als omelet
 mobiliteit: we wonen, werken, winkelen
en recreëren op regionale schaal
 internet: bedreiging èn kans
 Winkels/voorzieningen onder druk
 samenwerking: van meer naar beter
 denken vanuit mensen i.p.v. stenen
 ideeën via Tatort Dorfmitte-aanpak
Wat heeft een dorp nodig?
 Leefbaarheidsonderzoek
 lokale voorzieningen ≠
leefbaarheid van dorp
 Voorzieningen in dorp
 van lokaal beschikbaar naar
regionaal bereikbaar
 van symptoombestrijding
naar samenwerking
 Wèl een lokaal minimum
 ontmoetingsplek/MFA
Is de actieve burger aan zet?
Het dorp over zo’n tien jaar
 Test: hoe was het in 2000?
 Smart homes voor ouderen
 ambient assisted living (AAL)
 van technologie naar design
 De stad is altijd dichtbij
 car-sharing en e-bikes
 mobiele diensten (SRV 2.0)
 Lokale energieopwekking
 aandelen in windmolenpark
 van NIVEA naar verdienmodel
Innovatie steevast onderschat
 Henry Ford: ‘Als ik mensen had gevraagd wat ze
wilden, hadden ze gezegd: snellere paarden’
Conclusie en aanbevelingen
 Dorpen in een ‘global village’
 krimp: vervelend, maar geen ramp
 van de vier B’s begeleiding het meest zinvol
 Pas op: angst vernauwt de blik
 risico: navelstaren en symptoombestrijding
 regio van het dagelijks leven als startpunt
 oplossing: haakbaarheid en samenwerking
 Ook in de Achterhoek moet je zeilen…
Zeilen in de Achterhoek!

Informatiebijeenkomst fusie 13 mei

  • 1.
    Zeilen in deAchterhoek Prof.dr. Gert-Jan Hospers mei 2014
  • 2.
    Achterhoek worstelt metkrimp Leegstand panden groeiend probleem Modern naober- schap School gaat weg
  • 3.
    Krimp: stenen énmensen  Harde aspecten  Zachte aspecten
  • 4.
    De ene krimpis de andere niet  Inwoners, huishoudens, beroepsbevolking
  • 5.
    Krimp anno 2014:bevolking  Oorzaken demografische krimp  ontgroening: minder kinderen  vergrijzing: we worden ouder  verhuizing: trek naar de Handstad  Gevolgen voor krimpgebieden  hardware: woningen en wijken  software: voorzieningen en cohesie  mindware: imago-aspecten
  • 6.
  • 7.
    Ouderen hebben detoekomst  % 65-plussers in bevolking tussen 2012 en 2025
  • 8.
    Van analyse naaractie  Vier mogelijke reacties op krimp  bagatelliseren ±  bestrijden ±  begeleiden ++  benutten +  Begeleiden lijkt de beste strategie  van koude naar warme aanpak  van maak- naar haakbaarheid
  • 9.
  • 10.
    Het voetgangersperspectief  Opooghoogte en met 5 km per uur  welke plekken vinden we prettig?  variatie, comfort en gezelligheid  details en natuurlijke elementen  Uitgaan van de menselijke maat  waar al mensen zijn, komen meer mensen  kruip eens in de huid van…  Pas op voor wet van de aardbeienjam!  concentratie op één plek in het dorp
  • 11.
    Dorpen in eenglobal village  Verleden: dorp als hardgekookt ei  dorpisme en kerktorenpolitiek  Heden: stad-landrelaties als omelet  mobiliteit: we wonen, werken, winkelen en recreëren op regionale schaal  internet: bedreiging èn kans  Winkels/voorzieningen onder druk  samenwerking: van meer naar beter  denken vanuit mensen i.p.v. stenen  ideeën via Tatort Dorfmitte-aanpak
  • 12.
    Wat heeft eendorp nodig?  Leefbaarheidsonderzoek  lokale voorzieningen ≠ leefbaarheid van dorp  Voorzieningen in dorp  van lokaal beschikbaar naar regionaal bereikbaar  van symptoombestrijding naar samenwerking  Wèl een lokaal minimum  ontmoetingsplek/MFA
  • 13.
    Is de actieveburger aan zet?
  • 14.
    Het dorp overzo’n tien jaar  Test: hoe was het in 2000?  Smart homes voor ouderen  ambient assisted living (AAL)  van technologie naar design  De stad is altijd dichtbij  car-sharing en e-bikes  mobiele diensten (SRV 2.0)  Lokale energieopwekking  aandelen in windmolenpark  van NIVEA naar verdienmodel
  • 15.
    Innovatie steevast onderschat Henry Ford: ‘Als ik mensen had gevraagd wat ze wilden, hadden ze gezegd: snellere paarden’
  • 16.
    Conclusie en aanbevelingen Dorpen in een ‘global village’  krimp: vervelend, maar geen ramp  van de vier B’s begeleiding het meest zinvol  Pas op: angst vernauwt de blik  risico: navelstaren en symptoombestrijding  regio van het dagelijks leven als startpunt  oplossing: haakbaarheid en samenwerking  Ook in de Achterhoek moet je zeilen…
  • 17.
    Zeilen in deAchterhoek!