Tài liệu giới thiệu về HMI của Mitsubishi, cụ thể là bảng điều khiển GOT (Graphic Operation Terminal), cho phép thiết kế và quản lý giao diện tương tác với hệ thống PLC. Phần mềm GT Designer hỗ trợ người dùng tạo giao diện và mã lệnh script cho GOT, trong khi GT Simulator cho phép mô phỏng hoạt động của GOT và kiểm tra trạng thái kết nối với PLC. Cả hai phần mềm này hỗ trợ việc lập trình và sửa lỗi hiệu quả trong quá trình phát triển hệ thống điều khiển.

1. Hmi của Mitsubishi
Bởi:
Nguyễn Thị Thủy
Khái niệm về GOT
GOT (Graphic Operation Terminal) có thể xem là một bảng vận hành điện tử
(electronic panel) mà có thể đặt lên đó màn hình giám sát, các nút vận hành, đèn báo,
vùng hiển thị dữ liệu cùng các chức năng khác .
GOT là một Panel vận hành hệ thống điện tử, mà có thể đặt lên đó mọi thứ cần thiết cho
việc vận hành một cách linh hoạt, dễ thay đổi, dễ sửa chữa và tiết kiệm hơn so với các
panel truyền thống.
Giao diện hiển thị trên GOT
Màn hình hiển thị trên GOT được tạo ra trên máy tính nhờ phần mềm chuyên dụng GT
Designer.
Sử dụng GT Designer ta có thể tạo ra các chức năng cho GOT bằng cách đặt vào màn
hình hiển thị các thành phần có chức năng tương ứng như: công tắc, đèn,
hiển thị số,…Và các đối tượng khác. Sau đó, ta thực hiện cài đặt các thuộc tính, chức
năng hoạt động kết nối với CPU PLC.
Hmi của Mitsubishi
1/15

2. Màn hình hiển thị đã được tạo ra trên PC sẽ được đổ vào GOT qua cáp RS-232C hoặc
PC Card.
Sử dụng GOT cho hệ thống điều khiển
Một hệ thống cơ bản
Hoạt động của hệ thống
Khi nhấn phím Run trên GOT, do đã liên kết trước nên tiếp điểm M0 trong PLC sẽ ON.
Hmi của Mitsubishi
2/15

3. Khi M0 lên ON thì ngõ ra Y0 cũng lên ON. Khi đó, do ngõ ra Y10 được nối với đèn nên
khi Y10=1 thì đèn trên GOT cũng sáng lên.
Vì bit MO=1, nên giá trị 123 được chuyển vào thanh ghi D10 theo chương trình đã nạp
trên PLC.
Giá trị 123 trên PLC khi xuất ra có dạng BIN. Tuy nhiên do ta chọn dạng hiển thị trên
GOT dang thập phân nên giá trị 123 được hiện ra đúng dạng thập phân trên GOT.
Hmi của Mitsubishi
3/15

4. Khi nút nhấn Stop trên GOT được tác động , bit M1=1, khi đó ngõ ra Y10 trở về OFF
và đèn trên GOT cũng tắt.
Các phần mềm hỗ trợ Got
GT Designer
Giới thiệu :
GT designer là phầm mềm hỗ trợ cho người lập trình thiết kế giao diện màn hình GOT
trên máy tính. Sau đó, thực hiện việc đổ chương trình đã thiết kế từ PC vào GOT để vận
hành. Ngoài ra, GT Designer còn cho phép import dữ liệu có sẳn trên GOT vào máy tính
để chỉnh sửa hoặc import từ một project khác.
Chương trình GT Designer có rất nhiều phiên bản, phiên bản thực hiện trong luận văn
này là phiên bản GT Designer 2 version 2 cụ thể là GOTA900.
Chương trình GT Designer 2 Version 2 hỗ trợ cho các GOT900,GOT1000.
Với PLC, GT Designer 2 Version 2 có thể kết nối với các PLC họ Q, họ QnA, họ A và
dòng FX
Giao diện thiết kế và các thanh công cụ, chức năng được thể hiện hình vẽ bên dưới:
Hmi của Mitsubishi
4/15

5. .
Cài đặt chương trình
Do chương trình GT Designer 2 đã có tương đối lâu nên yêu cầu cấu hình của PC không
cần cao. Hầu hết các máy tính hiện nay đều có thể hỗ trợ được.
Dùng GT Designer thíêt kế chương trình
Để thiết kế chương trình cho GOT, ta xem xét các tính năng và các công cụ chủ yếu
được sử dụng trong GT Designer.
Các thanh công cụ
Thanh Toolbar(Main) :
Chứa các chức năng cơ bản của chương trình :
Hmi của Mitsubishi
5/15

6. +1,2,3: Các lệnh tạo mới, mở, lưu project.
+4,5 : Các lệnh tạo mới, mở 1 màn hình.
+6,7,8 : Các lệnh cut, copy, paste.
+9,10,11,12,13,14 : Các lệnh undo, redo, xem màn hình thiết kế trước, sau.
+15: Hiển thị danh sách các object đã dùng trong project.
+16:Hiển thị danh sách các object đã dùng trong project và còn cho biết ngõ vào/ra có
định dạng gì (bit hay word)
+17,18: Công cụ thêm các ghi chú (comments), và con trỏ.
Trong quá trình design cho GOT, chúng ta có thể thiết kế nhiều màn hình với mỗi màn
hình là một chức năng riêng. Trong đó có một màn hình chính sẽ hiển thị đầu tiên và rất
nhiều màn hình con. Trên mỗi màn hình được thiết kế các phím liên kết di chuyển đến
các màn hình khác.
Thanh hiển thị trạng thái(Toolbar view) :
Thanh này cho biết trạng thái và giá trị của một số đường nét…mà ta đang dùng. Nói
cách khác, thanh này tương tự thanh format trong Word hay thanh status trong autocard.
Thanh công cụ object :
Thanh công cụ này chứa các bit swich, bit lamp, các numerical display, numerical input,
đồng hồ thời gian thực, đồ thị, biểu đồ,v.v..
Thanh công cụ Figure:
Thanh công cụ này cho phép ta thực hiện vẽ các hình cơ bản cũng như chèn hình từ bên
ngoài vào screen.
Thanh chức năng Edit: thanh này giúp người thiết kế chỉnh sửa các đường nét, nhóm
đối tượng,…
Hmi của Mitsubishi
6/15

7. Thanh Menu :thanh menu của GT designer cũng gồm rất nhiều các lệnh như trong các
chương trình ứng dụng khác.
Truyền thông với GT Designer
GT Designer, ngoài việc giúp thiết kế giao diện cho GOT, nó còn cho phép đồ dữ liệu
từ PC ra GOT, nhận dữ liệu từ GOT vào PC, cài đặt chương trình giao tiếp với GOT và
điều chỉnh các thông số trong việc truyền dữ liệu.
Để mở chức năng này, trên menu bar, chọn Communication. Một cửa sổ sẽ mở ra giúp
ta lựa chọn :
Trong mục hiện ra, ta có các lựa chọn:
• Download -> GOT : Ghi chương trình vào GOT.
• Upload -> Computer : Đọc chương trình từ GOT lên máy tính.
• OS install -> GOT: Cài đặt 1 chương trình Driver vào GOT để cho GOT nhận
dạng được thiết bị.
• Rom_bios install -> GOT: Cài đặt lại phiên bản bios mới cho GOT từ máy tính.
• Memory information: Chi tiết về bộ nhớ của màn hình GOT.
• Comunication configuration: Chọn port và tốc độ Baud.
• Special data: Ghi những dữ liệu đặc biệt từ các thiết bị khác vào GOT.
Hmi của Mitsubishi
7/15

8. Ngoài ra chúng ta có thể chép dữ liệu vào thẻ nhớ để gắn vào sử dụng trong màn hình
GOT mà không cần phải kết nối trực tiếp màn hình GOT với máy tính để download dữ
liệu :
Chức năng Script trong GT Designer 2
Ngoài chức năng chính là tạo giao diện điều khiển cho GOT, GT Designer còn có chức
năng chạy đoạn mã lệnh Script. Chức năng này cho phép lập trình điều khiển bằng đoạn
mã lệnh Script, đoạn mã lệnh này có thể thay thế được chương trình điều khiển PLC.
Trong cấu trúc đoạn mã lệnh Script thường sử dụng các câu lệnh như:
• if,if to else, set, reset(rst)
• Các thuật toán Logic: AND(&&), OR(||), NOT(!)
• Các phép toán số học :+, -, * ,/
Hmi của Mitsubishi
8/15

9. • Các phép toán lượng giác : sin, cos, tan, asin, acos, atan
• Các phép toán logarit(log), hàm số mũ(exp), căn bậc hai(sqrt)
• Các biểu thức quan hệ: <, <=, >, >=,= =, !=
Trong đoạn mã lệnh Script các thiết bị được sử dụng là:
Bit device[b: X0], Word device[w: D0].
Trạng thái của thiết bị có thể 1 or 0, cũng có thể làON or OFF, SET
Với các phần mềm, ta có thể tự tạo một mô hình GOT và thực hiện mô phỏng ngay trên
PC mà không cần một GOT thật. Để làm điều đó, ta cần (ít nhất) các công cụ sau:
• GX Developer : tạo chương trình trên PLC.
• GX Simulator : thực hiện mô phỏng PLC ảo trên máy tính.
• GT Designer: tạo giao diện điều khiển cho GOT.
Hmi của Mitsubishi
9/15

10. • GT Simulator: thực hiện mô phỏng GOT ảo dựa trên giao diện đã thiết kế
trong Designer.
GT Simulator
Giới thiệu về GT Simulator
• GT Simulator là chương trình giả lập của màn hình GOT trên máy vi tính cá
nhân.
• Việc mô phỏng những hoạt động trên máy tính cá nhân dễ dàng sửa lỗi dữ liệu
• Giám sát nếu không có GOT.
• Khi GT designer có thể hoạt động với GT Simulator để sửa lỗi màn hình, việc
cài đặt GX simulator và GT designer trên máy vi tính cá nhân tương tự cho
phép những hoạt động từ việc tạo màn hình đến việc sửa lỗi được hỗ trợ bởi
máy vi tính.
• GT Simulator có khả năng tương ứng với những module đặc biệt và điều kiện
hoạt động nối mạng thích hợp.
• Với màn hình trên GT Designer có thể được kiểm tra ngay lập tức trên GT
Simulator, cải tiến hiệu quả thiết kế.
Dùng GT Simulator thực hiện mô phỏng trên máy tính
• Sau khi đã tạo xong giao diện cho GOT, để kiểm tra hoạt động này, ta dùng
phần mềm GT Simulator.
• GT Simulator có chức năng tạo một GOT ảo cho việc mô phỏng.
• Nếu máy tính có nối với PLC thi GT Simulator sẽ thực hiện mô phỏng với PLC
thực. Nếu không có PLC thực, thì ta cần một PLC ảo để thực hiện mô phỏng.
Phần PLC ảo sẽ được xét tới trong phần tiếp theo.
Thực hiện mô phỏng
• Sau khi cài thông số xong, ta vào File/Open để mở file Designer ta đã tạo. Một
hộp thoại hiện ra yêu cầu cầu xác nhận. Nhấn OK để chấp nhận. Trong các lần
sau, nếu vẫn dùng file Designer này, thì ta chỉ cần chọn Simulate/start là
chương trình sẽ tự động load file designer trên ra.
• Trước khi chạy mô phỏng chúng ta phải cấu hình lại chương trình, chọn loại
màn hình GOT, PLC :
Vào menu -> simulate -> option
Hmi của Mitsubishi
10/15

11. Trong hộp option hiện ra có hai tab là: Communication setupvàAction setup
Trong phần tab Action setup có hai phần cài đặt là: SimulatevàGX developer Project
Trong phần Simulate ta chọn loại GOT cần dùng và độ phân giải của GOT.
Trong phần GX developer Project ta chọn chương trình để chạy mô phỏng từ PLC
trong ô Fixed.
Trong tab communication setup: ta chọn mô phỏng với PLC ảo hay thật .
• Với PLC ảo : trong mục Connection, ta chọn GX simulator và chọn loại PLC
phù hợp với loại PLC đã chọn trong GT designer khi thiết kế.
• Với PLC thực: trong connection ta chọn CPU và loại PLC đang sử dụng. Khi
chọn PLC thực, chương trình cần xác nhận ngõ giao tiếp nào đang kết nối với
PLC (COM1,COM2)
Các chức năng khác của GT Simulator
Chức năng giám sát :
• Ngoài việc mô phỏng trực tiếp, GT Simulator còn cho phép ta giám sát trạng
thái, các kết nối với PLC của các nút nhấn, đèn báo, màn hình hiển thị trên giao
diện GOT.
• Chức năng giám sát thiết bị cho phép kiểm tra và chuyển đổi giá trị thiết bị của
dữ liệu giám sát màn hình đã mô phỏng trên GT Simulator.
Hmi của Mitsubishi
11/15

12. • Ta có thể thực thi hiệu quả sửa lỗi từ việc chuyển đổi giá trị thiết bị với chức
năng giám sát thiết bị và kiểm tra những chuyển đổi được trình bày trong GT
Simulator.
Những mục chính trên màn hình giám sát :
• Object : tạo tên đối tượng
• Position : Trình bày vị trí các đối tượng đã hiển thị (coordinates)
• Device kind : Cho biết loại thiết bị
• Device : Cho biết những thiết bị đặt cho đối tượng. Những thiết bị được trình
bày trên GT Designer.
• Type: Chỉ ra loại thiết bị đã được sử dụng.
• Khi thiết bị bit được sử dụng : Bit
• Khi thiết bị ký tự (16bit): word (16)
• Khi thiết bị ký tự (32bit): word (32)
• Value: Chỉ ra giá trị của các thiết bị hiển thị bên dưới theo định dạng của chúng
và hệ thống hiển thị.
Chức năng in ấn :
• Chức năng in cho phép in giao diện màn hình, các trạng thái giám sát.
• Để thực hiện chức năng này, ta chọn Project/Print.
GX Developer
Sử dụng GX Developer để tạo chương trình cho PLC
GOT, trên thực tế cũng như trên máy tính, chỉ là một Panel điều khiển. Do đó để có thể
hoạt động được, GOT cần kết nối với một PLC và thực hiện chương trình đã lập trình
sẵn trên đó.
Hmi của Mitsubishi
12/15

13. Vì lí do đó, ta cần xem xét thêm phần mềm hỗ trợ lập trình trên PLC là GX Developer.
Tạo một project mới trên GX Developer
Để tạo một project mới, ta chọn file/New Project.
Trong hộp thoại hiện ra, ta chọn PLC series và loại PLC. Trong luận văn này ta chọn
PLC họ FX và cụ thể là loại FX2N.
Chọn xong PLC, ta chọn loại chương trình: Ladder hay SFC.
Sau khi thực hiện bước trên, ta đã có một màn hình lập trình Ladder chuẩn.
Hệ thống các phím tắt trong Training không sử dụng được trong GX.
Để thêm các ngõ vào, ra,… ta sử dụng các nút chức năng trên thanh Toolbar.
Hmi của Mitsubishi
13/15

14. Mô phỏng chương trình
Sau bước trên ta đã tạo được chương trình PLC cho GOT. Để mô phỏng PLC ảo cho
GOT, ta có thể dùng GT Simulator như đã trình bày ở trên. Tuy nhiên, ngay tại màn
hình GX Developer, ta cũng có thể tạo được PLC ảo nhờ GX Simulator.
Sau khi cài xong GX Simulator, chương trình này sẽ chạy ẩn trong GX Developer. Để
mô phỏng PLC ảo, ta chọn Tool/Start Ladder Logic Test.
Một hộp thoại điều khiển hiện ra. Hộp thoại này chính là hộp thoại mà GT Simulator tạo
ra khi ta mô phỏng GOT.
Hmi của Mitsubishi
14/15

15. Khi này, nếu ta dùng GX Simulator để mô phỏng GOT thì GX sẽ mở ngay màn hình mô
phỏng GOT mà không cần tạo PLC ảo (do PLC ảo đang chạy ngầm).
Hmi của Mitsubishi
15/15