Download to read offline
Uploaded bySinnple
BO Berrikuntza Sozial Enpresarialaren Bidaia Orria definitzeko Metodologia
BO, Berrikuntza Sozial Enpresarialaren Bidaia Orria definitzeko metodologia, azkarra eta praktikoa izan nahi duen metodologia da, enpresei beren antolakuntzan aldaketak sustatzen dizkiena, alde soziala aukera iturri bezala ikusiz enpresa berarentzat. Helbide honetan deskargatu daiteke: https://www.dropbox.com/sh/bflopmo1hx1neqn/AADiUqgBEw_xp_JPc-qbxjOBa
BO Berrikuntza Sozial Enpresarialaren Bidaia Orria definitzeko Metodologia
- 1. BO Berrikuntza Sozial Enpresarialaren Bidaia Orria definitzeko Metodologia Kofinantzazioa:
- 2. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria Aurkibidea: A. TESTUINGURUA ..................................................................................................................... 1 B. BIDAI ORRIAREN EREMUA ETA HELBURUAK ......................................................................... 1 C. METODOLOGIAREN DESKRIBAPENA ..................................................................................... 2 1) Enpresa analisia ................................................................................................................................................................... 3 2) Erronka sozialak .................................................................................................................................................................... 3 3) Ekintzen sorrera .................................................................................................................................................................... 3 4) Ebaluazioa................................................................................................................................................................................ 4 5) Lehenestea .............................................................................................................................................................................. 5 D. NOR DA SINNPLE ................................................................................................................... 6 Dokumentu honen edukia Creative Commons-en lizentziaren menpean argitaratuta dago: Aitortu- EzKomertziala- PartekatuBerdin 4.0 Internazionala (informazio gehiago: http://es.creativecommons.org/blog/licencias/)
- 3. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria 1 A. TESTUINGURUA Gizartearekin zein ingurunearekin harremanetan jartzeko moduari dagokionez, enpresak aldaketa garai batean murgildurik daudela nabarmendu daiteke. Bezeroak eta kontsumitzaileak kontratatzen dituzten enpresen inpaktuarekin (gizartean eta ingurunean) geroz eta kezkatuagoak daude, administrazio publikoek inpaktu eta informazio gehiago eskatzen dute, talentu berriek bere eguneroko lanaren eta bere enpresaren lanaren garrantzia hobeto neurtzen dute, etab. Hori dela eta, berrikuntza soziala finkatuta dauden enpresentzako lehiakortasun iturri bezala aurkezten da. Adibidez, produktu edo zerbitzu berrien irteerekin, merkatu berrietan sartzearekin, prozesu aldaketekin, langileekin harremanetan egoteko moduarekin, bere balio katearekin edo lurraldearekin enpresak etekinak lortu ditzake, eta aldi berean, ingurunean eta gizartean eragina izan dezake. Maila internazionalean ere instituzioen arteko lerrokatze bat dago: ikuspegi hau Europar Batzordeko 2011-2014ko Erantzukizun Sozial Korporatiboko (ESK)1 estrategian bildu zen. Modu berean, Europako enpresa garrantzitsuenen ESK-ko departamentuek (CSR Europe-n bazkideak direnak) ere barneratu dute, Enterprise 20202 estrategia sustatuz. Eta garrantzitsuagoa dena, munduan zehar dauden enpresa txiki eta handi askok, berrikuntza soziala lehiakortasun tresna bezala erabiltzen hasi dira. Gaur egun aurrera pauso bat ematea beharrezkoa den momentuan aurkitzen gara. Behin frogatuta berrikuntza soziala enpresentzako lehiakortasun aukera erreal bat dela, gai izan behar gara bidai orri bat proposatzeko, non helburua berrikuntza sozialaren eraldatzea litzateke jasangarritasun hirukoitza lortzeko. Hau guztiagatik, SINNPLE 2011tik aurrera enpresa eta ekintzaileekin berrikuntza sozialeko aholkularitza lanetan aritzen dela, proiektu3 honekin tresna berritzaile eta ezartzeko erreza garatzeko helburua du enpresek bidai orri hori diseinatu ahal izateko, batez ere hauek txikiak edo ertainak diren kasuetan. B. BIDAI ORRIAREN EREMUA ETA HELBURUAK BO, Berrikuntza Sozial Enpresarialaren Bidaia Orria definitzeko metodologia, azkarra eta praktikoa izan nahi duen metodologia da, enpresei beren antolakuntzan aldaketak sustatzen dizkiena, alde soziala aukera iturri bezala ikusiz enpresa berarentzat. Behin garatuta, tamaina eta sektore desberdineko 3 enpresatan balioztatu da, non beraien berrikuntza sozialaren bidaia orriak definitu diren. 3 enpresak hauek izan dira: • Vicrila. Ostalaritzarako beirazko produktuak saltzen dituen empresa handia. • NEM Solutions. Zerbitzu sektoreko empresa teknologiko ertaina. • Emaús Bidasoa. Zerbitzu sektoreko enpresa sozial ertaina. 1 2011-2014-rako EB-k enpresentzako berritutako estrategia Erantzukizun Sozialari buruz. COM (2011) 681 final. 2 http://www.csreurope.org/pages/en/enterprise2020.html 3 Proiektu hau, SINNPLE-k lideratuta, Gipuzkoako Foru Aldundiagatik kofinantzatuta izan da, “Gipuzkoa, Ekiten duen Lurraldea” programaren barruan, “PERTSONETAN OINARRITUTAKO ERALDATZE EMPRESARIALAREN EREDUA” tituluaren azpian. Innobasque-ren (Berrikuntzaren Euskal Agentzia)eta GAIA-ren (Euskadiko TEIC klusterra) laguntza izan du.
- 4. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria Egindako lana ulertzeko eta BO-ren erabilgarritasuna tresna bezala frogatzeko, hurrengo azalpenak ematea nahitaezkoa da: • Bidea zauden puntuan hasten da. BO-k ez du eraldaketa organizazional eredu bakarra proposatzen, enpresa bakoitzak abiapuntu bat eta eszenatoki bat duelako. Beraz, enpresa bakoitzak bere bidea aurkitu behar du. • Eremu guztiak, erronka sozial guztiak. Aldez aurretik, berrikuntza sozialak organizazioaren edozein puntutan eta edozein erronka sozialetan eragina izan dezake. BO-k era errealista batean, inpaktu gehien lortu daitekeen unean arreta jartzen du (organizazioaren barrualdean edo kanpoaldean). • Enpresa bakoitza bere erritmoan. BO-k enpresen jasangarritasun hirukoitzaren eraldaketan lagundu nahi du. Hori dela eta, ekintza berritzaileak zein ekintza arruntagoak beharko dira. Batzuen eta besteen arteko proportzioa ahokadurak adieraziko du enpresaren errealitatearekin. • Soziala = gizartea eta ingurunea. Metodologiaren azalpena errazteko “sozial” hitza erabiliko dugu beti, pertsonez zein inguruneaz mintzatzen garela kontuan izanik. • Metodologia irekia. Metodologiaren erabilera gure laguntzaren menpe egotea ez dugu nahi, hau da, edozein talderen esku egotea nahi dugu (enpresak, aholkulariak, etab.) nahi den eran eta unean erabil dezaten. Esperientzia guztietara egokitzea eta esperientzia horiek hobetzea, kasu hauetan ere, esperientzia horietan sortu den ezaguera partekatuz. 2 C. METODOLOGIAREN DESKRIBAPENA Lehenik eta behin, enpresaren analisia egiten da (1). Bere baliabideak identifikatzen dira, bere testuinguruaren mapa definitzen da eta bere estrategia eta bere balio katea aztertzen dira. Gero (2), erronka sozialak aztertzen eta sailkatzen dira enpresaren jardueraren arabera. Bi azterketa horien emaitza bezala, enpresak izango dituen erronka enpresarial eta sozial espezifikoak lortzen dira (3) eta bien arteko elkargunetan, ekintza berrien ideiak sortzen dira berrikuntza soziala lortzera lagunduko dutenak. Ideia hauek sailkatzen dira geroago sakonki aztertuak izateko (4). Analisi honetan, talka soziala eta negozioa aztertzen dira, baita beste baliabideei eta botere berritzaileei lotutako aldagarriak ere. Lortutako informazioarekin garatuko diren ideiak sailkatzen dira euren helburuak eta zereginak definituz, eta aldi berean, denbora aldetik beharko dituzten baliabideak, eta baliabide materialak planifikatuko dira (5). 1 BO-ren grafiko orokor argitzailea
- 5. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria 3 1) Enpresa analisia Hurrengo informazioa aztertzen da: • Gaur egungo estrategia, hurrengo urteetarako enpresak definitutako erronkak identifikatuz. • Enpresak berrikuntza sozialeko alor potentzial guztietan dituen baliabideak zehazten dituen galdeketa (BO4-ren kit-a ikusi). Gainera, enpresarekin batera ondorengoa definitzen da: • Testuinguru mapa5. Enpresa baldintzatzen duten faktoreak definitzen laguntzen du • Balio katea eta balio katearen eragin handiena duten puntuen identifikazioa, ez bakarrik bezeroarentzako balio sorreran, kasu bakoitzean adierazgarrienak diren arlo sozialetan ere (ingurunea, enpleagarritasuna, etab.). 2) Erronka sozialak Enpresa batek eragina izan dezakeen erronka sozialen zerrenda batetik abiatzen da (BO-ren kit-a ikusi), alor desberdinen erreferentziak ikertu ondoren definitutak izanda: giza eskubideak, piramidearen oinarria, ingurunea, enpresa desberdinen ESK-ko estrategiak, etab. Enpresa bakoitzak erronka hauek berarentzat duen garrantziaren arabera eta erronka sozial horren barruan duen eragiteko aukeraren arabera baloratzen ditu. Parametro biak ertaina eta/edo altua bat egiten duten 4 koadranteak aukeratzen dira (grafikoan berde iluna), enpresarentzat garrantzi maila altua eta eragiteko aukera altua duten koadrantei lehentasuna emanez. Garrantzi maila baxua eta eragiteko aukera altua, edo garrantzi maila altua eta eragiteko aukera baxuarekin baloratutako koadranteak (grafikoan berde argia) berriro aztertzen dira hurrengo analisian sartzeko interesgarriak diren edo ez ikusteko. 3) Ekintzen sorrera Erronka sozialen eta enpresarialen arteko elkargunea Lehen analisi bat egiten da, non identifikatutako erronka enpresarialen (1. urratsa) eta aukeratutako erronka sozialen (2. urratsa) artean izan litekeen harremana aztertzen den. Honen helburua honakoa da: azken hauen arteko harreman maila aztertzea (bai positiboki 4 Helbide honetan deskargatu daiteke: https://www.dropbox.com/sh/bflopmo1hx1neqn/AADiUqgBEw_xp_JPc-qbxjOBa 5 The Grove Consultants International-ek egindako tresna 3 Grafiko: erronka sozialen leheneste matrizearen adibidea 4 Grafikoa: erronka sozialen eta erronka enpresarialen harreman matrizearen adibidea 2 Galdeketaren emaitzen irudi grafikoa
- 6. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria 4 eta bai negatiboki). Ekintza potentzialen sorrerarako dinamika 1. eta 2. urratsen informazioarekin eta definitutako dinamika baten bitartez, enpresak aurrera eraman ditzakeen berrikuntza sozialeko ekintza posibleak sortuko dira. Proposamen estandar bezala, eta proiektu pilotuan eskuratutako esperientziagatik, 2. urratsean aukeratutako erronka sozialetatik abiatuz pentsatzea proposatzen da. Gainera, baliabideen, balio katearen eta testuinguruaren laburpenak idei berrien iturri bezala berrikustea komenigarria da. Hasteko, garrantzi maila altuko eta eragin aukera altuko erronka sozialekin egingo da lan. Definitutako dinamika enpresaren eta parte hartzen duten pertsonen ezaugarrien menpe egongo da, baina kalitatezko idei kopuru handien sortzea izango du helburu. Horretarako, erakundearen barruan profil desberdinak izatea gomendatzen da. Lehentasuna emateko dinamika Behin berrikuntza sozialeko ekintza potentzial multzo bat lortu dela, lehenengo hautaketa bat egiten da. Horretarako, beste behin, prozesuaren ezaugarriekin gehien bat datorren dinamika definituko da, inpaktu sozial handien duten ideien %20a eta negozioan inpaktu handien duten ideien %20a hautatzea helburua izango duena. 4) Ebaluazioa 5 Irudia: Lehenestearen emaitzaren adibidea Talde dinamikaren ostean, proiektuaren kanpoko aholkulariak edo barneko liderrak hautatutako ekintza bakoitzaren ebaluaketa zehatza egingo du 4 irizpide kontuan izanik: • Inpaktua negozioan • Inpaktu soziala / ingurune inpaktua • Berrikuntzako potentziala • Beharrezkoak diren baliabideen estimazioa Berrikuntzako potentzialaren kasuan, neurtzeko erabilgarriak diren 4 aldagai posible definitzen dira. Enpresa bakoitzarentzat, berrikuntzako potentziala kalkulatzeko garaian, aldagai bat edo gehiagoren erabilera ebaluatuko da6: • Bateragarritasuna: berrikuntza ohiko jarduerekin eta dauden ohiturekin trinkotzat hautematen den gradu maila. • Eskalagarritasuna: beste departamentu eta instituziotan berrikuntza partekatu, eskalatu eta errepikatu daitekeen gradu maila. • Eraginkortasuna: berrikuntza arazo orijinalen konpontzaile edo identifikatutako aukeren indartzaile bezala hautematen den gradu maila. • Erreputazioa: berrikuntzak, arrakasta baldin badu, enpresaren erreputazioa hobetu dezakeen gradu maila. 6 Berrikuntza sanitarioaren ebaluaziorako eremu kontzeptuala” InnPACT txostenean azaldutako ezaugarri bideratzaileen artean aukeratutak
- 7. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria Enpresa bakoitzarentzat, proiektuaren kanpoko aholkulariak edo barneko liderrak aldagai egokienak zeintzuk diren erabakiko du hauen balorazioa eta neurketa egiteko. 5 5) Lehenestea Behin ekintzak baloratuta, taldeko dinamika berri batera joko da non egindako estimazioak berrikusiko diren, eta lortutako informazioaren arabera, ekintzen lehenestea egingo da. 4. urratsean definitzen den bezala, enpresa bakoitzean hautaketa irizpideak desberdinak izango dira, analisian erabilitako irizpide garrantzitsuenak konbinatuz. Leheneste honen ondoren, ekintza bakoitza proiektu batean irudikatuko da non ondorengoa azalduz: • Helburuak eta arrakasta adierazleak • Egin beharreko zereginak • Beharrezkoak diren giza baliabide eta baliabide ekonomiko zehaztuak • Denbora plangintza 6 Ebaluaketa matrizearen adibidea
- 8. BO: Berrikuntza SozialEnpresarialaren Bidai Orria 6 D. NOR DA SINNPLE Sinnple Berrikuntza Sozial Enpresarialean espezializatutako aholkularitza da, berritzeko beste era batzuk daudela sinesten duena, eta honek aldaketa iraunkorra dela ulertzean datza, gizatiarra da gainera eta lehiakor egiten gaitu. Sinnple-k aholkatzen ditu Erantzukizun Sozial Enpresarial (ESE) estrategietan berritu nahi dituzten enpresa horiek edota ESE-a gauzatuta ez dutenak, baino alde soziala aukera iturri bezala ikusten dutenak enpresarentzat nahiz talka soziala positiboa lortzeko gizartean. Gainera, beste alde batetik, Sinnple-k beste proiektu berri batzuk burutu ditu, RadarISE-Radar de la Innovación Social- adibidez, Enterprise2020 saria lortu zuena europar praktikorik onenetarikoa bezala ESE-n edo I2S-Indicadores de Innovación Social-. Azkenik, Sinnple-k ekintzaile sozialak aholkatzen ditu iraunkortasun ekonomikoa lortzeko helburuarekin. Nagusiki, modeloen bereizmen negozioen laguntzaren bitartez, non 8 ekintzailek(lurralde eta sektore ezberdinekoak) parte hartu duten. Informazio gehiago lor daiteke www.sinnple.es web orrian eta sinnple@sinnple.es helbideari idatziz.