2
1 3 4
5 6 7 8
9
1. Kapag sinabing, “Isarado mo ang pinto,
lalabas ang aircon.” Saan ba nito gustong
pumunta?
2. Nag – aalala ba ang manananggal kapag
hanggang bewang na ang baha?
3. Ngayong darating na summer, anong
pipiliin mong kainin? Halo – halong walang
yelo o mais con yelong walang mais?
4. Kung bibigyan ka ng third eye, ano ang
pipiliin mo, mata ng bagyo o mata ng pigsa?
5. Kung walang kamay ang mga ibon, then
“why do birds suddenly APIR?”
6. Kung magkakaroon ba ng animal
extinction, kakabahan ka ba?
7. Alin ang mas magandang iresaykel,
kaibigang mapapel o kaibigang plastic?
8. Kung may “Fire Exit” bakit walang “Fire
Entrance”?
9. Ang uod ba kapag namatay ay inuuod din?
Anong nalaman mo ukol sa
vidyong napanood?
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Gaya ng sustentableng kaunlaran, konektado sa
sitwasyon ng kalikasan ang isyu ng climate change.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang pagtaas na ito ng temperatura
ay bunga ng pagtaas ng
greenhouse gas emission sa
atmospera sa mga nakalipas na
dekada dahilsa industriyalisasyon
na ngayo’y mauunlad na bansa sa
Kanluran at umuunlad na bansa sa
Silangan.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang mga greenhouse gas
emission na ito ay nakahadlang
sa pagsingaw ng init na dulot ng
araw.
• Sa halip na malayang
makasingaw palabas sa
atmospera, natrap o nabitag ang
init ng araw sa daigidig dahil sa
mataas na konsentrasyon ng
greenhouse gas sa atmospera.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Tumataas na
ang lebel ng
tubig sa dagat
(sea level)
dahil sa
pagkalusaw
ng yelo sa
rehiyong
Artiko.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Malawak at masaklaw ang
epekto ng climate change sa
iba’t ibang aspekto ng
pamumuhay ng mga
mamamayan sa buing daigdig.
• Nagdulot ito ng global na
pagtaas sa presyo ng mga
karaniwang pagkain o staple ng
mga mamamayan sa daigdig
gaya ng bigas, mais, at iba pang
pagkaing butil.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Isa pang aspektong ekonomiko
ng climate change ang mataas
na gastusin sa disaster risk
response at mitigation.
• Halimabwa, bilyon-bilyong dolyar
bawat taon ang ginagasta ng
buong daigdig para sa
relokasyon at pagpapakain sa
mga biktima ng matitinding baha,
bukod pa sa aktuwal na pinsala
ng bagyo sa buhay at kabuhayan
ng mga mamamayan.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Samakatuwid, nakabawas sa pondo para sa
iba pang serbisyong panlipunan ang
paglalaan ng pondo para sa disaster risk
response at mitigation.
• Bukod dito, isa pang suliraning ekonomiko na
dulot ng climate change ay ang posibleng
pagbagal ng paglago ng ekonomiya ng
mundo kapag ganap nang ipinatupad ang
mga kasunduan sa paglimita sa greenhouse
gas emission ng mga bansa.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Kailangang balansehin ang
pangangalaga sa kalikasan at ang
paglago ng ekonomiya, isang bagay
na napakahirap ipatupad.
• Dahil sa likas na kahirapan ng
pagpapatupad ng mga kasunduang
pandaigdig hinggil sa climate change
gaya ng paglimita sa greenhouse gas
emission, may aspektong politikal din
ang climate change.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Halimbawa, ayon sa isang
ulat ng International
Energy Agency (IEA), ang
paggamit ng energy
resources na mababa sa
carbon sa halip na fossil
fuels ay kailangang
gastusan ng $44 trilyon
mula 2014 hanggang
2050.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Isang pang politikal na
usaping kaugnay ng
climate change ang
paggigiit ng mahihirap
na bansang
pinakaapektado nito
na piliting magbayad-
pinsala sa kanila ang
mayayamang
industriyalisadong
bansa.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Sa kanilang opinion, ang climate
change ay direktang bunga ng
ilang dekadang
industriyalisasyon ng mauunalad
na bansa sa Kanluran na hindi
lamang sila ang may pananagutan
sa climate change dahil nga ang
mga bansa sa Silangan ay may
sarili na ring mga industriya na
nakapagdudulot din ng pagtaas sa
greenhouse gas emission.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Tiyak na mapipilitan silang
baguhin ang kanilang
sistemang pamumuhay dahil
kailangan nilang makiangkop
kahit bahagya sa mga
bansang magiging bago
nilang tahanan.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang init na nangagaling sa araw ay
nagbibigay buhay sa ating daigdig at
sa mga naninirahan dito.
• Sa pamamagitan ng green house
gases kinukulong nito ang init na mula
sa araw na siya namang nagbibigay
ng tamang temeratura ng daigdig
upang mabuhay ang mga organismo
tulad ng mga halaman, hayop at mga
tao.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ngunit sa pagsilang ng
modernong indastriyalisasyon,
natuto ang tao na gumamit ng
mga gatong na galing sa mga
labi ng sinaunang hayop (fossil
fuel).
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang pagsusunog ng mga fossil fuels
na ito ay naglalabas ng mga
mapanganib na gas na dumagdag sa
sa natural na green houses gases na
naging sanhi naman ng
pagkakakulong ng mas maraming init
ng araw sa daigdig na naging dahilan
sa pagtaas ng temperatura at
mabilisang pag-init ng dagidig (global
warming).
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang global
warming
ay
nagdudulot
naman ng
mga
biglaang
pagbabago
sa klima ng
daigdig.
• Nariyan ang
matagalang tag-init (El
Niño) at malalakas na
bagyo, pagtaas ng tubig
dagat (sanhi ng
pagkatunaw ng mga
yelo sa hilaga at timog
na bahagi ng daigdig),
paglubog ng ilang mga
lugar sa tabing dagat,
pagkasira ng mga
produktong pang
agrikultura.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang mga ganitong pangyayari
ay nagdudulot ng dugtong-
dugtong mga negatibong
pangyayari (negative chain
reactions), tulad ng pagtaas ng
mga presyong bilihing
pagrikultura tulad ng bigas,
mais, at iba pang mga pagkain.
• Na nagdudulot naman ng
kahirapan, mabagal na pag-
usad ng ekonomiya.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Ang mga bansa sa iba’t-ibang panig
ng mundo ay nagkakaisa sa
layuning bawasan o di kaya at
aytuluyan ng itigil ang paggamit ng
fossil fuels.
• Patuloy din sila sa paghahanap ng
iba pang mga alternatibong
pamamaraan upang maipagpatuloy
ang modernisasyon na hindi
gumagamit ng fossil fuels.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Sa Pilipinas,
pahapyaw na
makikita ang
ganitong
pagbabago sa
sistema ng
pamumuhay ng
mga mamamayan
bunsod ng climate
change.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Sa mga lalawigan sa Cordillera,
halimbawa, unti-unti nang
naglalaho ang mga payaw o
hagdan-hagdang palayan
bunsod ng matinding pagtaas
ng temperatura na hagdudulot
ng pagkawasak sa mga likas na
sistema ng irigasyon ng dati-
rati’y bumubuhay sa mga
payaw.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Pinakamasahol, ang ilan sa
mga mamamayan ng mga
lalawigan sa Cordillera ay
naging mga palaboy na ring
pulubi sa Kamaynilaan
bunsod ng kawalan ng sapat
na oportunidad sa kanilang
mga lugar na maaaring
makapag-compensate sa
pagkawala ng kanilang
hanapbuhay sa agrikultura
(Tan, Michael).
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Samantala sa mauunlad
na bansa naman,
lumalakas ang kampanya
para sa paglimita sa
pagkonsumo o pagbili ng
mga produktong nililikha
sa pamamagitan ng mga
proseso na nagdudulot
ng mataas na
greenhouse gas
emission.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Sa pangkalahatan,
lumalakas na rin ang
kampanya para sa
pagtitipid ng kuryente
dahil maraming planta
ng enerhiya sa mundo
ay pinatatakbo gamit
ang mga fossil fuel na
nagdudulot din ng
pagtaas sa
greenhouse gas
emission.
Ang Hamong Kaugnay ng Climate Change
• Dahil sa climate change,
unti-unting nauunawaan ng
tao na ang pangangalaga
sa kalikasan ay dapat
maging bahagi rin ng mga
salik sa kaunlaran,
sapagkat walang saysay
ang anumang paglagi sa
ekonomiya kung
wawasakin lamang ito ang
pagiging sustentable ng
daigdig.
Tugon ng Pilipinas sa Climate Change
• Ang pagbabago ng klima
ay isinisisi sa pagtaas ng
greenhouse gases na
siyang nagpapainit sa
mundo. Sinasabing ito ay
nagbubunga ng sakuna
katulad ng baha at
tagtuyot na dahilan ng
kamatayan ng sakit ng
tao.
Tugon ng Pilipinas sa Climate Change
• Itinatadhana ng nasabing batas ang pagtatatag
ng Climate Change Commission sa ilalim ng
Tanggapan ng Pangulo, na siyang tanging
ahensiya ng gobyerno na magtatakda ng mga
patakaran at magsisilbing tagapag-ugnay,
tagamonitor, at tagasuri ng mga aktibidad ng
pamahalaan kaugnay ng climate change” at
“aktibasyon ng mga local government units
(LGUs) bilang mga ahensya ng pamahaaln na
magiging pangunahing tagapagpatupad ng mga
planong hakbang kaugnay ng climate change.”
Tugon ng Pilipinas sa Climate Change
• Ang pagbibigay-diin sa
gampanin ng mga LGU ay
mahalaga sapagkat ito rin ang
mga pangunahing yunit ng
pamahalaan na agad
makatutugon sa mga
pangangailangan ng mga
mamamayan sa panahon ng
kalamidad na dulot o
pinalalala ng climate change.
Tugon ng Pilipinas sa Climate Change
• Bahagi ng tungkulin ng
Climate Change
Commission ang pagbuo ng
National Climate Change
Action Plan (NCCAP) na
sumasaklaw sa pitong
prayoridad na nakaangkla
sa mga pangunahing
kahinaan ng bansa:
1. Seguridad sa pagkain
2. Kasapatan ng suplay ng tubig
3. Seguridad pantao
4. Sustenableng Enerhiya
5. Mga Industriya
6. Serbisyong Climate Smart
7. Paglinang sa kaalaman at kapasidad
Anong nalaman mo ukol sa
natalakay na aralin o
isyung panlipunan?
MAGALING!
SALAMAT PO!
Pangkat 1
•Abelido, Marielle
•Aldueza, William Castro
•De Villa, Joshua –Lider ng Pangkat
•De Torres, Hazel Ann
•Vino, Kim Jordan

HAMONG KAUGNAY NG CLIMATE CHANGE.pdf

  • 5.
    2 1 3 4 56 7 8 9
  • 7.
    1. Kapag sinabing,“Isarado mo ang pinto, lalabas ang aircon.” Saan ba nito gustong pumunta?
  • 8.
    2. Nag –aalala ba ang manananggal kapag hanggang bewang na ang baha?
  • 9.
    3. Ngayong daratingna summer, anong pipiliin mong kainin? Halo – halong walang yelo o mais con yelong walang mais?
  • 10.
    4. Kung bibigyanka ng third eye, ano ang pipiliin mo, mata ng bagyo o mata ng pigsa?
  • 11.
    5. Kung walangkamay ang mga ibon, then “why do birds suddenly APIR?”
  • 12.
    6. Kung magkakaroonba ng animal extinction, kakabahan ka ba?
  • 13.
    7. Alin angmas magandang iresaykel, kaibigang mapapel o kaibigang plastic?
  • 14.
    8. Kung may“Fire Exit” bakit walang “Fire Entrance”?
  • 15.
    9. Ang uodba kapag namatay ay inuuod din?
  • 23.
    Anong nalaman moukol sa vidyong napanood?
  • 24.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Gaya ng sustentableng kaunlaran, konektado sa sitwasyon ng kalikasan ang isyu ng climate change.
  • 25.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang pagtaas na ito ng temperatura ay bunga ng pagtaas ng greenhouse gas emission sa atmospera sa mga nakalipas na dekada dahilsa industriyalisasyon na ngayo’y mauunlad na bansa sa Kanluran at umuunlad na bansa sa Silangan.
  • 26.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang mga greenhouse gas emission na ito ay nakahadlang sa pagsingaw ng init na dulot ng araw. • Sa halip na malayang makasingaw palabas sa atmospera, natrap o nabitag ang init ng araw sa daigidig dahil sa mataas na konsentrasyon ng greenhouse gas sa atmospera.
  • 27.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Tumataas na ang lebel ng tubig sa dagat (sea level) dahil sa pagkalusaw ng yelo sa rehiyong Artiko.
  • 28.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Malawak at masaklaw ang epekto ng climate change sa iba’t ibang aspekto ng pamumuhay ng mga mamamayan sa buing daigdig. • Nagdulot ito ng global na pagtaas sa presyo ng mga karaniwang pagkain o staple ng mga mamamayan sa daigdig gaya ng bigas, mais, at iba pang pagkaing butil.
  • 29.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Isa pang aspektong ekonomiko ng climate change ang mataas na gastusin sa disaster risk response at mitigation. • Halimabwa, bilyon-bilyong dolyar bawat taon ang ginagasta ng buong daigdig para sa relokasyon at pagpapakain sa mga biktima ng matitinding baha, bukod pa sa aktuwal na pinsala ng bagyo sa buhay at kabuhayan ng mga mamamayan.
  • 30.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Samakatuwid, nakabawas sa pondo para sa iba pang serbisyong panlipunan ang paglalaan ng pondo para sa disaster risk response at mitigation. • Bukod dito, isa pang suliraning ekonomiko na dulot ng climate change ay ang posibleng pagbagal ng paglago ng ekonomiya ng mundo kapag ganap nang ipinatupad ang mga kasunduan sa paglimita sa greenhouse gas emission ng mga bansa.
  • 31.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Kailangang balansehin ang pangangalaga sa kalikasan at ang paglago ng ekonomiya, isang bagay na napakahirap ipatupad. • Dahil sa likas na kahirapan ng pagpapatupad ng mga kasunduang pandaigdig hinggil sa climate change gaya ng paglimita sa greenhouse gas emission, may aspektong politikal din ang climate change.
  • 32.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Halimbawa, ayon sa isang ulat ng International Energy Agency (IEA), ang paggamit ng energy resources na mababa sa carbon sa halip na fossil fuels ay kailangang gastusan ng $44 trilyon mula 2014 hanggang 2050.
  • 33.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Isang pang politikal na usaping kaugnay ng climate change ang paggigiit ng mahihirap na bansang pinakaapektado nito na piliting magbayad- pinsala sa kanila ang mayayamang industriyalisadong bansa.
  • 34.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Sa kanilang opinion, ang climate change ay direktang bunga ng ilang dekadang industriyalisasyon ng mauunalad na bansa sa Kanluran na hindi lamang sila ang may pananagutan sa climate change dahil nga ang mga bansa sa Silangan ay may sarili na ring mga industriya na nakapagdudulot din ng pagtaas sa greenhouse gas emission.
  • 35.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Tiyak na mapipilitan silang baguhin ang kanilang sistemang pamumuhay dahil kailangan nilang makiangkop kahit bahagya sa mga bansang magiging bago nilang tahanan.
  • 36.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang init na nangagaling sa araw ay nagbibigay buhay sa ating daigdig at sa mga naninirahan dito. • Sa pamamagitan ng green house gases kinukulong nito ang init na mula sa araw na siya namang nagbibigay ng tamang temeratura ng daigdig upang mabuhay ang mga organismo tulad ng mga halaman, hayop at mga tao.
  • 37.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ngunit sa pagsilang ng modernong indastriyalisasyon, natuto ang tao na gumamit ng mga gatong na galing sa mga labi ng sinaunang hayop (fossil fuel).
  • 38.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang pagsusunog ng mga fossil fuels na ito ay naglalabas ng mga mapanganib na gas na dumagdag sa sa natural na green houses gases na naging sanhi naman ng pagkakakulong ng mas maraming init ng araw sa daigdig na naging dahilan sa pagtaas ng temperatura at mabilisang pag-init ng dagidig (global warming).
  • 39.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang global warming ay nagdudulot naman ng mga biglaang pagbabago sa klima ng daigdig.
  • 40.
    • Nariyan ang matagalangtag-init (El Niño) at malalakas na bagyo, pagtaas ng tubig dagat (sanhi ng pagkatunaw ng mga yelo sa hilaga at timog na bahagi ng daigdig), paglubog ng ilang mga lugar sa tabing dagat, pagkasira ng mga produktong pang agrikultura.
  • 41.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang mga ganitong pangyayari ay nagdudulot ng dugtong- dugtong mga negatibong pangyayari (negative chain reactions), tulad ng pagtaas ng mga presyong bilihing pagrikultura tulad ng bigas, mais, at iba pang mga pagkain. • Na nagdudulot naman ng kahirapan, mabagal na pag- usad ng ekonomiya.
  • 42.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Ang mga bansa sa iba’t-ibang panig ng mundo ay nagkakaisa sa layuning bawasan o di kaya at aytuluyan ng itigil ang paggamit ng fossil fuels. • Patuloy din sila sa paghahanap ng iba pang mga alternatibong pamamaraan upang maipagpatuloy ang modernisasyon na hindi gumagamit ng fossil fuels.
  • 43.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Sa Pilipinas, pahapyaw na makikita ang ganitong pagbabago sa sistema ng pamumuhay ng mga mamamayan bunsod ng climate change.
  • 44.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Sa mga lalawigan sa Cordillera, halimbawa, unti-unti nang naglalaho ang mga payaw o hagdan-hagdang palayan bunsod ng matinding pagtaas ng temperatura na hagdudulot ng pagkawasak sa mga likas na sistema ng irigasyon ng dati- rati’y bumubuhay sa mga payaw.
  • 45.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Pinakamasahol, ang ilan sa mga mamamayan ng mga lalawigan sa Cordillera ay naging mga palaboy na ring pulubi sa Kamaynilaan bunsod ng kawalan ng sapat na oportunidad sa kanilang mga lugar na maaaring makapag-compensate sa pagkawala ng kanilang hanapbuhay sa agrikultura (Tan, Michael).
  • 46.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Samantala sa mauunlad na bansa naman, lumalakas ang kampanya para sa paglimita sa pagkonsumo o pagbili ng mga produktong nililikha sa pamamagitan ng mga proseso na nagdudulot ng mataas na greenhouse gas emission.
  • 47.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Sa pangkalahatan, lumalakas na rin ang kampanya para sa pagtitipid ng kuryente dahil maraming planta ng enerhiya sa mundo ay pinatatakbo gamit ang mga fossil fuel na nagdudulot din ng pagtaas sa greenhouse gas emission.
  • 48.
    Ang Hamong Kaugnayng Climate Change • Dahil sa climate change, unti-unting nauunawaan ng tao na ang pangangalaga sa kalikasan ay dapat maging bahagi rin ng mga salik sa kaunlaran, sapagkat walang saysay ang anumang paglagi sa ekonomiya kung wawasakin lamang ito ang pagiging sustentable ng daigdig.
  • 50.
    Tugon ng Pilipinassa Climate Change • Ang pagbabago ng klima ay isinisisi sa pagtaas ng greenhouse gases na siyang nagpapainit sa mundo. Sinasabing ito ay nagbubunga ng sakuna katulad ng baha at tagtuyot na dahilan ng kamatayan ng sakit ng tao.
  • 51.
    Tugon ng Pilipinassa Climate Change • Itinatadhana ng nasabing batas ang pagtatatag ng Climate Change Commission sa ilalim ng Tanggapan ng Pangulo, na siyang tanging ahensiya ng gobyerno na magtatakda ng mga patakaran at magsisilbing tagapag-ugnay, tagamonitor, at tagasuri ng mga aktibidad ng pamahalaan kaugnay ng climate change” at “aktibasyon ng mga local government units (LGUs) bilang mga ahensya ng pamahaaln na magiging pangunahing tagapagpatupad ng mga planong hakbang kaugnay ng climate change.”
  • 52.
    Tugon ng Pilipinassa Climate Change • Ang pagbibigay-diin sa gampanin ng mga LGU ay mahalaga sapagkat ito rin ang mga pangunahing yunit ng pamahalaan na agad makatutugon sa mga pangangailangan ng mga mamamayan sa panahon ng kalamidad na dulot o pinalalala ng climate change.
  • 53.
    Tugon ng Pilipinassa Climate Change • Bahagi ng tungkulin ng Climate Change Commission ang pagbuo ng National Climate Change Action Plan (NCCAP) na sumasaklaw sa pitong prayoridad na nakaangkla sa mga pangunahing kahinaan ng bansa:
  • 54.
  • 55.
    2. Kasapatan ngsuplay ng tubig
  • 56.
  • 57.
  • 58.
  • 59.
  • 60.
    7. Paglinang sakaalaman at kapasidad
  • 61.
    Anong nalaman moukol sa natalakay na aralin o isyung panlipunan?
  • 62.
  • 63.
  • 64.
    Pangkat 1 •Abelido, Marielle •Aldueza,William Castro •De Villa, Joshua –Lider ng Pangkat •De Torres, Hazel Ann •Vino, Kim Jordan