Uploaded byssuser7b7c5d
PPTX, PDF985 views

Grade 6 Aral Pan Week 7.pptx

Ang dokumento ay naglalahad ng mga natatanging Pilipino na lumaban para sa kalayaan, kabilang sina Dr. José Rizal, Marcelo H. Del Pilar, Graciano Lopez Jaena, at Andres Bonifacio. Itinatampok dito ang kanilang mga ambag at kontribusyon sa mga kilusang rebolusyonaryo, ang kanilang mga pangunahing ideya at paninindigan laban sa kolonyalismo, at ang mga hakbang na kanilang ginawa upang makamit ang kalayaan ng Pilipinas mula sa mga dayuhan. Ang mga bayaning ito ay naging simbolo ng pagmamahal sa bayan at ang kanilang mga sakripisyo ay nagbigay inspirasyon sa mga sumunod na henerasyon.

Embed presentation

Downloaded 20 times
Ang mga Natatanging Pilipino at ang Kanilang Kontribusyon para sa Kalayaan ARALING PANLIPUNAN QUARTER 1 – MODULE 7
Mga Natatanging Pilipino na Lumaban sa Kalayaan Ayon sa kasaysayan ng Pilipinas, mahabang panahon tayong napamahalaan ng mga mananakop na dayuhan bago nakamit ang ganap na kalayaan. Subalit hindi kailanman pumayag ang mga Pilipinong malupig ang ating bansa. Ipinamalas ng mga bayaning Pilipino ang pagmamahal sa kalayaan sa pamamagitan ng pakikipaglaban sa mga mananakop nang buong tapang at may talino. Ang pagpupunyagi at pagbubuwis ng buhay ng mga bayani ay mababakas sa ating kasaysayan.
MELC (Pinakamahalagang Kasanayan sa Pagkatuto) • Nabibigyang halaga ang mga kontribusyon ng mga natatanging Pilipinong nakipaglaban para sa kalayaan K to 12 BEC CG: AP6PMK-Ih-11 Inaasahan sa pagtatapos ng aralin ay malilinang ang sumusunod na kasanayan: 1. maisa-isa ang mga ambag ng mga natatanging Pilipino sa La Liga Filipina, Katipunan, at sa Himagsikan 1896; 2. malaman ang buhay ng mga natatanging Pilipino bago pa man sila lumaban para sa bayan; 3. makilala sina Jose P. Rizal, Marcelo H. del Pilar, Graciano Lopez Jaena, Andres Bonifacio, Emilio Jacinto, Apolinario Mabini, Melchora Aquino, at Emilio Aguinaldo; at 4. mabigyang halaga ang mga kontribusyon ng mga natatanging Pilipino na lumaban sa kalayaan.
DR. JOSE P. RIZAL • na may buong pangalang José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda • isinilang sa Calamba, Laguna noong Hunyo 19, 1861 • Pambansang Bayani ng Pilipinas na lumaban sa mga Kastila sa pamamagitan ng kaniyang mga nobelang Noli Me Tangere at El Filibusterismo noong panahon ng pananakop ng Espanya sa bansa. • May angking pambihirang talino, siya ay hindi lamang isang manunulat ngunit isa ring magsasaka, manggagamot, siyentipiko, makata, imbentor, iskultor, inhinyero, kuwentista, lingguwista, at may kaalaman sa arkitektura, kartograpiya, ekonomiya, antropolohiya, iktolohiya, etnolohiya, agrikultura, musika (marunong siyang tumugtog ng plawta), sining sa pakikipaglaban (martial arts), at pag- eeskrima.
DR. JOSE P. RIZAL • Habang nasa Europa, naging bahagi si José Rizal ng Kilusang Propaganda, na kumukunekta sa ibang mga Pilipino na nagnanais ng reporma. Isinulat din niya ang kanyang unang nobela, ang Noli Me Tangere (Touch Me Not / The Social Cancer), isang aklat tungkol sa madilim na aspeto ng kolonyal na paghahari ng Espanya sa Pilipinas, partikular na pinagtuunan dito ang papel ng mga Katolikong prayle. Ang libro ay ipinagbawal sa Pilipinas, bagaman maraming kopya ang nakapasok sa bansa. Dahil sa nobelang ito, naging tudlaan siya ng pulisya dahilan upang ang kanyang pagbabalik sa Pilipinas noong 1887 ay mapaikli.
DR. JOSE P. RIZAL • Nagbalik si Rizal sa Europa at patuloy na nagsulat. Sa panahong ito ay inilabas niya ang kanyang sumunod na nobela, ang El Filibusterismo (Ang Paghahari ng Kasakiman) noong 1891. Naglathala din siya ng mga artikulo sa La Solidaridad, isang pahayagan na nakahanay sa layunin ng Propaganda. Sa mga reporma na itinaguyod ni Rizal ay hindi kasama ang kalayaan ng Pilipinas sa Espanya. Siya ay nanawagan para sa pantay na pagtrato sa mga Pilipino, sa paglilimita sa kapangyarihan ng mga Kastilang Espanyol at representasyon para sa Pilipinas sa korte ng Espanya.
• Nagbalik si Rizal sa Pilipinas noong 1892 dahil nararamdaman niya na kailangan siya ng bansa para sa pagbabago. Kahit na itinatag niya ang La Liga Filipina, suportado ni Rizal ang di-marahas na aksiyon. Ngunit hindi ito sapat dahil naniniwala ang mga Espanyol na isa siyang malaking banta dahilan upang ipinatapon siya sa Dapitan, sa isla ng Mindanao. • Noong 1895, hiniling ni Rizal na magpunta sa Cuba bilang isang hukbong doktor. Ang kanyang kahilingan ay naaprubahan, ngunit noong Agosto 1896, ang Katipunan, isang nasyonalistang lipunang Pilipino na itinatag ni Andres Bonifacio, ay nagrebolusyon. Bagaman wala siyang kaugnayan sa grupo, at hindi niya aprubado ang marahas na pamamaraan, si Rizal ay inaresto at ikinulong.
• Matapos ang isang paglilitis, si Rizal ay nahatulan ng sedisyon at sinentensiyahan ng kamatayan sa pamamagitan ng firing squad. Isinagawa ang pampublikong pagpatay kay Rizal sa Maynila noong Disyembre 30, 1896, noong siya ay 35 taong gulang. Ang kanyang kamatayan ay nagbunsod ng higit pang mga pagsalungat sa mga panuntunan ng Espanya at naging hakbang upang makamit ng Pilipinas ang kalayaan mula sa mga Espanyol noong 1898.
MARCELO H. DEL PILAR • isang propagandista at satiristang rebolusyonaryong Pilipino. • Sinikap niyang itaguyod ang makabayang sentimyento ng mga ilustradong Pilipino, o burgesya, laban sa imperyalismong Espanyol. • ipinanganak sa Kupang, Bulacan, noong Agosto 30, 1850, sa may pinag-aralang mga magulang. • Nag-aral siya sa Colegio de San José at sa bandang huli sa Unibersidad ng Santo Tomas, kung saan natapos niya ang kanyang kursong abogasiya noong 1880.
MARCELO H. DEL PILAR • Sa kagustuhang makamit ang katarungan laban sa mga pang- aabuso ng mga pari, inatake ni Del Pilar ang pagkapanatiko at pagkukunwari at ipinagtanggol sa korte ang mga mahihirap na biktima ng diskriminasyon dahil sa kanilang lahi. Ipinangaral niya ang ebanghelyo ng trabaho, paggalang sa sarili, at dignidad sa kapwa tao. Dahil kanyang pagkadalubhasa sa Tagalog, ang kanyang katutubong wika ay nagawa niyang pukawin ang kamalayan ng masa para sa pagkakaisa at matagal na paglaban sa mga malulupit na Espanyol.
MARCELO H. DEL PILAR • Noong 1882 itinatag ni Del Pilar ang pahayagan ng Diariong Tagalog upang ipalaganap ang mga demokratikong liberal na ideya sa mga magsasaka at magbubukid. Noong 1888, ipinagtanggol niya ang mga kasulatan ni José Rizal sa pamamagitan ng pagbibigay ng polyeto laban sa pag-atake ng isang pari, na nagpapakita ng kanyang matalas na pag-iisip at malupit na panlilibak sa mga kahangalan ng mga pari.
MARCELO H. DEL PILAR • Noong 1888, tumakas mula sa pag-uusig ng mga pari si Del Pilar at pumunta sa Espanya. Noong Disyembre 1889, pinalitan niya si Graciano Lopez Jaena bilang editor ng La Solidaridad, isang pahayagan ng mga repormistang Pilipino sa Madrid. Itinaguyod niya ang mga layunin ng pahayagan sa pamamagitan ng pakikipag-ugnay sa mga liberal na Espanyol na pumapanig sa kapakanan ng mga Pilipino.
MARCELO H. DEL PILAR • Sa ilalim ni Del Pilar, ang mga layunin ng pahayagan ay pinalawak upang isama ang pagtanggal ng mga prayle at ang sekularisasyon ng mga parokya; aktibong pagsali ng mga Pilipino sa mga gawain ng pamahalaan; kalayaan sa pagsasalita, ng pamamahayag, at ng pagpupulong; mas malawak na kalayaan sa lipunan at pampulitika; pagkakapantay-pantay sa harap ng batas; asimilasyon; at representasyon sa Espanyol Cortes, o Parlyamento.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Isang tinitingalang na propagandista si Graciano Lopez Jaena lalong kilala sa tawag na "Prinsipe ng mga Orador." Ipinanganak siya sa Jaro, Iloilo noong Disyembre 18, 1856. Mga magulang niya sina Placido Lopez at Maria Jacob. • Unang nag-aral si Graciano sa Colegio Provincial ng Jaro. Batang- bata pa lang ay kinakitaan na siya ng katalinuhan at kabibuhan ng kaniyang gurong si Padre Francisco Jayme. Tinapos niya ang antas sekundarya sa Seminario de San Vicente Ferrer. Sa nasabing paaralan, tinanghal siya bilang “Pinakamahusay na Estudyante sa Teolohiya”.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Inakala ng mga magulang ni Graciano na pagpapari ang papasukin niyang kurso. Nagkamali sila sapagkat inspirado siyang maging doktor. Sa kakulangan ng salaping itutustos napilitan siyang mag-aprentis sa San Juan De Dios Hospital. Sa pagtulung-tulong sa mga doktor, natutuhan niya ang panggagamot sa mga simpleng karamdaman. Sa pagbabalik niya sa lalawigan, kahit bawal ay nanggamot siya ng iba't ibang sakit ng mga kababayan.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Sa panggagamot at pakikisalamuha sa mga maralitang kababayan, napuna niyang marami palang kawalang katarungan ang ipinaparusa ng mga Kastila. Sa maraming pisikal na karamdamang dinaranas ng mga kababayan, napag-alaman niyang dobleng hirap pala ang dinadala ng mga taong nakapaligid sa kaniya. • Dito na nagsimulang magkomentaryo ang propagandista. Lagi niyang ipinaliliwanag sa bawat pasyente ang kawalang katarungan ng mga Kastila.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Noong 1874 ay pinag-usapan ng marami si Graciano nang isulat niya ang komentaryong "Fray Botod" at "La Hija del Fraile" na naglalarawan sa masasamang pag-uugali ng mga paring Espanyol. Ang nasabing mga artikulo ang dahilan kung bakit hinanap siya ng mga awtoridad upang ipakulong. Upang iligaw ang mga militar, kaagad siyang lumabas ng Pilipinas at nagpunta sa Espanya. • Sa Madrid ay naging pangunahing kritiko si Graciano. Nagsulat siya ng mga opinyon laban sa pamahalaang Kastila na nagpapalakad sa Pilipinas at sa mga prayleng Kastila na humahawak sa Simbahang Katoliko sa bansa.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Ang pagiging mamamahayag ay ginamit ni Graciano upang mapalawak ang galaw ng propaganda. Pebrero 15, 1889 nang ilathala niya ang La Solidaridad. Naging layunin ng nasabing diyaryong kumalaban sa paninikil, gumawa ng reporma sa lipunan at politika, tumanggap ng mga liberal at progresibong kaisipan, magpakalat ng mga demokratikong pananaw at lumaban upang maipanalo ang hustisya at progreso. • Humigit kumulang sa isang libong talumpati ang nabigkas ng "Prinsipe ng mga Orador" sa Europa. Siyam lamang sa mga ito ang napasama sa koleksiyong Discursos Y Artkulos Varios.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Upang madagdagan ang pondo ng mga propagandista, pinayuhan ni Jose Rizal ang Orador na magbalik sa Pilipinas noong 1890. • Ang pakikipagpulong ni Graciano sa mga kasapi ng La Junta de la Propaganda ay natiktikan ng mga Kastila kaya agad siyang sumakay sa Bapor San Juan papuntang Hongkong. • Sa pagbabalik ng Orador sa Barcelona ay dinanas niya ang isang libo at isang karalitaan. Buong pagpapakasakit niya itong hinarap alang-alang sa ikapagtatagumpay ng kalayaan.
GRACIANO LOPEZ JAENA • Sa pagbabalik ng Orador sa Barcelona ay dinanas niya ang isang libo at isang karalitaan. Buong pagpapakasakit niya itong hinarap alang-alang sa ikapagtatagumpay ng kalayaan. • Sa malayong lugar ng Europa nanghina ang pangangatawan niya. Ikinamatay ni Graciano ang sakit na tuberkulosis noong Enero 20, 1896.
ANDRES BONIFACIO Si Andres Bonifacio ay ipinanganak noong Nobyembre 30, 1863 sa Tondo, Lungsod ng Maynila. Ang kanyang mga magulang ay sina Santiago Bonifacio at Catalina de Castro. Siya ay isang Pilipinong rebolusyonaryo at bayani na nagtatag ng Kataastaasan Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan (KKK) o Katipunan, isang lihim na lipunan na nakatuon sa pakikipaglaban sa mga Espanyol na sumakop sa Pilipinas. Siya ang isa sa mga unang nagkaroon ng malinaw na pananaw sa kung ano ang dapat na Pilipinong bansa. Siya ay kinikilalang “Ama ng Himagsikan at Rebolusyong Pilipino “ at kilala sa tawag na Supremo.
ANDRES BONIFACIO • Si Bonifacio ay hindi ipinanganak na mahirap. Ang kanyang ina ay half- Spanish at may sarili siyang tagaturo. Ngunit hindi naging madali sa kanya ang buhay nang pumanaw ang kanyang mga magulang noong labing apat na taong gulang siya dahilan upang matigil siya sa kanyang pag- aaral. Sa kabila ng kanyang kakulangan sa pormal na edukasyon, tinuruan niya ang kanyang sarili na magbasa at magsulat sa wikang Espanyol at Tagalog, na naging dahilan upang makakuha siya ng trabaho bilang clerk-messenger sa isang kompanyang Aleman.
ANDRES BONIFACIO • Sinasabing interesado si Bonifacio sa klasikong kanluraning rasyonalismo at mahilig magbasa ng mga gawa nina Victor Hugo, Jose Rizal, at Eugene Sue. Siya ay nagkaroon ng isang malalim na interes sa pagbabasa ng mga libro sa French Revolution at ang mga buhay ng mga presidente ng Estados Unidos dahilan upang makakuha siya ng isang mahusay na pag- unawa sa mga socio-historical na proseso. Ang kanyang hangarin na mabago ang kalagayan ng kanyang mga kababayan sa ilalim ng kolonyalismo ang nagbigay daan sa pagsali niya sa La Liga Filipina. Ang La Liga Filipina ay itinatag ni Jose Rizal noong Hulyo 3, 1982 sa layuning pagkaisahin ang mga Pilipino upang makapagsimula ng reporma, maayos na edukasyon, kooperasyon, at pagbuo sa bansa.
ANDRES BONIFACIO • Apat na araw pagkatapos ng pagkatatatag ng Liga, noong Hulyo 7, 1892, itinuloy ni Andres Bonifacio ang pakikibaka at nabuo ang Kataastaasan Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan (KKK) o Katipunan sa bahay ni Deodato Arellano sa Calle Azcarraga, Maynila. Ito ay sa kabila ng pagdakip at pagpapaalis ng nga Espanyol kay Jose Rizal isang araw ang nakararaan. Sa isang maliiit na kuwartong naiilawan lamang ng isang lampara isinagawa ang sandugo kung saan ang mga kasapi ay pumirma mula sa dugo ng kanilang mga bisig na sumisimbolo sa kapanganakan ng Katipunan
ANDRES BONIFACIO • Ang sandugo ay isang pangako rin ng pag-ibig at kapatiran sa bawat kababayan. Naniniwala ang mga Katipunero na makakamit lamang ang tunay na kaginhawaan at kalayaan kung ang mga tao ay may mabuting kalooban para sa bawat isa. Dahil dito, ang Katipunan ay hindi lamang isang organisasyong may layuning patalsikin ang imperyong Espanyol, ngunit nais nito ang tunay na pagkakaisa sa isip at puso ng mga Tagalog sa ilalim ng isang Inang Bayan na naghahanap ng maliwanag at tuwid na landas.
ANDRES BONIFACIO • Natuklasan ng mga Espanyol ang Katipunan noong Agosto 19, 1896. Nakatakas si Bonifacio at marami pang mga Katipunero sa Manila mula sa paghahanap ng mga Espanyol at humantong ang kanilang pagtakas patungo sa isang baryo sa Caloocan, Balintawak. Armado lamang ng bolo, sibat, paltik, at ilang mga lumang Remington rifle, nagpulong ang mga Katipunero noong Agosto 24, 1896. Ang pulong ay isang magandang simula at dinaluhan ng 500-1,000 katao. Ang kabanatang ito ng rebolusyon ay tinatawag ngayong “Ang Sigaw sa Balintawak” at kilala rin sa tawag na “Ang Sigaw ng Pugad Lawin”.
ANDRES BONIFACIO • Sa kalagitnaan ng pulong, bumulusok sa gulo ang debate sa pagitan ng Katipunerong salungat at doon sa pabor sa pag-aalsa. Sa gitna ng kanyang galit dahil sa nangyayaring kaguluhan sa pagitan ng kanyang mga tao ay binigkas ni Bonifacio ang mga katagang ito: "Kalayaan o kaalipinan? Kabuhayan o kamatayan? Mga Kapatid: Halina't ating kalabanin ang mga baril at kanyon upang kamtin ang sariling Kalayaan ". Pagkatapos nito’y pinunit ni Bonifacio ang kanyang cedula at sumigaw ng “Mabuhay ang Katipunan!”. Ang pagsuway na ito sa mga Kastila ay naging isa sa mga pinakamainam sa araw sa kasaysayan ng Pilipinas.
ANDRES BONIFACIO • Noong Agosto 30, 1896, pinamunuan ni Andres Bonifacio at Emilio Jacinto ang pagsalakay sa El Polvorin sa San Juan na siyang imbakan ng pulbura at istasyon ng tubig. Bagamat ang lugar na ito ay maiging binabantayan ng mga armado at bihasang kawal ng Espanyol, nagawa itong makuha ng mga Katipunero. Higit sa 150 na mga Katipunero ang nasawi sa laban, ngunit ang balita ng kanilang tagumpay ay umalingawngaw sa buong archipelago. Ang bayan ng San Juan del Monte ay naging isang pambansang simbolo ng pagkakaisa, kalayaan at isang banal na lugar ng lakas ng loob ng mga Pilipino.
EMILIO JACINTO • Si Emilio Jacinto ay isang Heneral ng Pilipinas sa panahon ng Rebolusyong Pilipino. Isa siya sa mga pinakamataas na opisyal ng Rebolusyong Pilipino at isa sa pinakamataas na opisyal ng rebolusyonaryong lipunan ng Kataastaasan, Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan o mas kilala sa tawag na Katipunan. Siya ay inihalal na Kalihim ng Estado para sa Haring Bayang Katagalugan, isang rebolusyonaryong gobyerno na itinatag noong sumiklab ang mga labanan.
EMILIO JACINTO • Kilala siya sa mga aklat-aralin sa kasaysayan ng Pilipinas bilang Utak ng Katipunan habang ang ilan ay nakikipaglaban na dapat siyang makilala bilang "Utak ng Rebolusyon" (isang pamagat na ibinigay kay Apolinario Mabini). Si Jacinto ay nasa Sigaw ng Balintawak kasama si Andres Bonifacio, ang Kataas-taasang Pangulo ng Katipunan, at iba pang mga miyembro nito na nagpahiwatig ng pagsisimula ng rebolusyon laban sa kolonyal na pamahalaan ng Espanya sa mga isla.
EMILIO JACINTO • Ipinanganak sa Maynila noong Disyembre 15, 1875. Si Jacinto ay mahusay sa parehong Espanyol at Tagalog. Nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran, at sa kalaunan ay lumipat sa Unibersidad ng Santo Tomas upang mag-aral ng abogasiya. Si Manuel Quezon, Sergio Osmeña at Juan Sumulong ay kanyang mga kamag-aral. Hindi siya nakapagtapos ng kolehiyo at, sa edad na 19, sumali sa lihim na lipunan na tinatawag na Katipunan. Naging tagapayo siya sa mga usaping pampiskalya at kalihim ni Andrés Bonifacio. Sa kalaunan ay kinilala siya bilang Utak ng Katipunan. Siya at si Bonifacio ay nakipagkaibigan rin kay Apolinario Mabini nang sinubukan nilang ipagpatuloy ang La Liga Filipina ni Jose Rizal.
EMILIO JACINTO • Sumulat din si Jacinto para sa pahayagang Katipunan na tinatawag na Kalayaan. Nagsulat siya sa pahayagan sa ilalim ng pangalan na 'Dimasilaw', at ginamit ang alyas 'Pingkian' sa Katipunan. Si Jacinto ang may- akda rin ng Kartilya ng Katipunan. Matapos ang pagpapapatay kay Bonifacio, pinilit ni Jacinto ang pakikibaka ng Katipunan. Tulad ni Heneral Mariano Álvarez, tumanggi siyang sumali sa mga puwersa ni Heneral Emilio Aguinaldo, ang pinuno ng pangkat ng Magdalo ng Katipunan. Si Jacinto ay nanirahan sa Laguna at sumali rin sa milisya na nakikipaglaban sa mga Espanyol. Si Jacinto ay namatay sa sakit na malaria sa Magdalena, Laguna, sa edad na 23. Ang kanyang labi ay inilibing sa Santa Cruz, Laguna, at inilipat sa Manila North Cemetery ilang taon na ang lumipas.
EMILIO JACINTO • Noong dekada 1970, ang mga labi ni Jacinto ay inilipat at inihimlay sa Himlayang Pilipino Memorial Park sa Quezon City. Sa dambana ay makikita ang isang tansong iskultura ng isang palabang Jacinto na nakasakay sa isang kabayo sa panahon ng kanyang pagiging isang rebolusyonaryo. Ang isa pang rebulto ni Jacinto ay matatagpuan sa Mehan Garden. Ang wangis ni Jacinto ay ginamit upang maitampok sa lumang 20 pisong papel na ginamit mula 1949 hanggang 1969, at sa lumang 20 sentimos na barya.
Apolinario Mabini • Si Apolinario Mabini ay kilala bilang “Dakilang Paralitiko” at “Utak ng Rebolusyon”, Siya ay ipinanganak noong Hulyo 23, 1864 sa Talaga, Tanauan, Batangas. Siya ay pangalawa sa walong anak nina Inocencio Mabini at Dionisia Maranan. Apolinario Mabini
Apolinario Mabini • Noong siya ay bata pa, nagpakita na siya ng hindi pangkaraniwang talino at pagkahilig sa pag-aaral. Sa Maynila noong 1881, nakamit niya ang isang partial scholarship na nagbigay-daan upang makapag-aral siya sa Kolehiyo ng San Juan de Letran. Natapos niya ang kanyang Batsilyer sa Sining noong 1887. Nag-aral din siya ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas mula 1888 hanggang 1894.
Apolinario Mabini • Noong 1893, isa siya sa mga bumuhay ng La Liga Filipina na siyang nagbibigay- suporta sa Kilusang Pang-reporma. Noong taong 1896 naman, nagkaroon siya ng matinding sakit na nagdulot sa kanya na maging paralitiko habambuhay. Hinuli siya ng mga gwardiya sibil noong 10 Oktubre 1896, dahil sa pagkakaroon niya ng koneksiyon sa mga repormista. Sumailalim siya sa house arrest sa ospital ng San Juan de Dios at nang kinalaunan ay pinalaya na rin. Nang bumalik sa Pilipinas si Emilio Aguinaldo noong 19 Mayo 1898, pinasundo niya si Mabini sa Laguna at matapos ang kanilang pagpupulong noong 12 Hunyo 1898, si Mabini ay naging punong tagapayo ni Aguinaldo.
Apolinario Mabini • Isa sa mga pinakamahalagang rekomendasyon ni Mabini ay ang pag-aalis ng Diktadurya ng pamahalaan ni Aguinaldo at ang pagpapalit nito sa isang rebolusyonaryong pamahalaan. Nagsilbi rin siya sa kabinete ni Aguinaldo bilang Pangulo ng Konseho ng nga Kalihim at bilang Kalihim ng Ugnayang Panlabas. Isa pa sa mga importanteng dokumento na kanyang nagawa ay ang Programa Constitucional de la Republica Filipina, isang konstitusyon na kanyang iminungkahi para sa Republika ng Pilipinas. Ang introduksiyon sa balangkas ng konstitusyong ito ay ang El Verdadero Decalogo, na isinulat upang gisingin ang makabayang diwa ng mga Pilipino.
Apolinario Mabini • Nang sumiklab ang giyera sa pagitan ng mga Pilipino at Amerikano, tumakas si Mabini papuntang Nueva Ecija at nadakip ng mga Amerikano sa Cuyapo noong 10 Disyembre 1898. Nanatiling bilanggo si Mabini hanggang 23 Setyembre 1900. Nanirahan siya sa isang maliit na dampa sa Nagtahan, Maynila, at kumikita sa pamamagitan ng pagsusulat sa mga lokal na pahayagan. Ang artikulo niyang El Simil de Alejandro ay nagdulot sa kanyang muling pagkadakip at pagkatapon sa Guam kasama ang iba pang mga Pilipino. Habang nasa Guam, naisulat niya ang La Revolucion Filipina. Namatay si Mabini noong 13 Mayo 1903, sa gulang na 39 dahil sa kolera.
MELCHORA AQUINO • Si Melchora Aquino ay rebolusyonaryong Pilipino na kilala bilang "Tandang Sora" dahil sa kanyang edad. Siya ay kilala rin bilang "Ina ng Katipunan", "Ina ng Himagsikan" at "Ina ng Balintawak" para sa kanyang mga kontribusyon.
MELCHORA AQUINO • Ipinanganak si Aquino noong Enero 6, 1812 sa Balintawak. Si Aquino, anak na babae ng isang mag-asawang magsasaka, sina Juan at Valentina Aquino, ay hindi kailanman pumasok sa paaralan. Gayunpaman, sa maagang edad, siya ay likas na matalino at may angking galing bilang isang mang-aawit kung saan nagtatanghal siya sa mga lokal na okasyon gayundin sa Misa para sa kanyang Simbahan. Siya rin ay madalas na mapili para sa papel ni Reyna Elena sa panahon ng "Santacruzan", isang mapang-ayos na palabas na nagpapaalala sa paghahanap ni Empress Helen ng Krus ni Kristo, ipinagdiriwang sa Pilipinas tuwing buwan ng Mayo.
MELCHORA AQUINO • Nang maglaon, pinakasalan niya si Fulgencio Ramos, cabeza de barrio (punong barangay), at nagkaroon ng anim na anak. Namatay si Ramos noong pitong taong gulang ang bunso nilang anak at naiwan siyang mag- isang nagtaguyod para sa kanilang mga anak. Ipinagpatuloy ni Aquino ang kanyang buhay bilang isang hermana mayor na aktibo sa pagdiriwang ng mga pista, baptismo, at kasalan. Nagtrabaho siya nang husto upang mabigyan ng edukasyon ang kanyang mga anak.
MELCHORA AQUINO • Sa kanyang katutubong bayan, nagtayo si Tandang Sora ng isang tindahan, na naging kanlungan para sa mga may sakit at sugatan na mga rebolusyonaryo. Kinupkop, pinakain, binigyan ng medikal na atensiyon at pinapayohan ang mga rebolusyonaryo at ipinagdarasal. Ang mga lihim na pagpupulong ng Katipuneros (mga rebolusyonaryo) ay ginanap din sa kanyang bahay. Sa gayon ay nakuha niya ang mga bansag na "Babae ng Rebolusyon", "Ina ng Balintawak", "Ina ng Rebolusyong Pilipino", at Tandang Sora (ang Tandang ay nagmula sa salitang Tagalog na matandâ, na nangangahulugang matanda).
MELCHORA AQUINO • Siya at ang kanyang anak, si Juan Ramon, ay naroon sa Sigaw ng Balintawak at mga saksi sa pagpunit ng mga cedula. Nang malaman ng mga Espanyol ang tungkol sa kanyang mga gawain at ang kanyang kaalaman sa kinaroroonan ng Katipuneros, siya ay siniyasat ngunit tumanggi siyang ibunyag ang anumang impormasyon. Pagkatapos ay inaresto siya ng guardia civil at ipinatapon sa Guam, Marianas Islands, kung saan siya at isang babae na nagngangalang Segunda Puentes ay inilagay sa ilalim ng house arrest sa tirahan ng isang Don Justo Dungca.
MELCHORA AQUINO • Pagkaraang kontrolin ng Estados Unidos ang Pilipinas noong 1898, si Tandang Sora, tulad ng iba pang mga bihag, ay bumalik sa Pilipinas hanggang sa kanyang kamatayan noong Marso 2, 1919, sa edad na 107. Ang kanyang labi ay inilipat sa kanyang sariling likuran (na kilala ngayon bilang Himlayang Pilipino Memorial Park, Quezon City).
MELCHORA AQUINO Si Emilio Aguinaldo ay isang rebolusyonaryong Filipino, politiko, at isang lider ng militar na kinikilala bilang opisyal na unang Pangulo ng Pilipinas (1899-1901) at unang presidente ng isang konstitusyunal na republika sa Asya. Pinamunuan niya ang puwersa ng Pilipinas sa unang laban sa Espanya noong mga huling taon ng Rebolusyong Pilipino (1896-1898), at pagkatapos ay sa Digmaang Espanyol- Amerikano (1898), at sa wakas ay laban sa Estados Unidos sa panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano (1899-1901). Siya ay nahuli sa Palanan, Isabela ng puwersang Amerikano noong Marso 23, 1901, dahilan upang magtapos ang kanyang pagkapangulo. Emilio Aguinaldo
Emilio Aguinaldo • Noong 1935, tumakbo si Aguinaldo sa pagkapangulo ng Philippine Commonwealth subalit siya ay natalo ni Manuel Quezon. Matapos sumalakay ang mga Hapones sa Pilipinas noong 1941, nakipagtulungan siya sa mga bagong pinuno at umapila pa sa radyo para sa pagsuko ng mga puwersa ng Amerikano at Pilipino sa Bataan. Siya ay naaresto bilang isang tagatulong ng mga Hapones matapos ang mga Amerikano ay bumalik ngunit sa kalaunan ay napalaya sa isang pangkalahatang amnestiya.
Emilio Aguinaldo • Si Emilio Aguinaldo ay ipinanganak noong Marso 22, 1869 sa Cavite el Viejo (kilala ngayon sa tawag na Kawit, Cavite). Ang mga magulang niya na sina Carlos Jamir Aguinaldo at Trinidad Famy Aguinaldo ay mag-asawang mestizo Tagalog-Tsino at may kaya sa buhay. Ang kanyang ama ay ang inatasang gobernadorcillo ng komunidad (munisipal na gobernador) sa administrasyon ng Espanyol kolonyal. Nag- aral si Aguinaldo sa Colegio de San Juan de Letran ngunit hindi niya nagawang tapusin ito dahil sa pagsiklab ng kolera noong 1882. Si Emilio ay naging "Cabeza de Barangay" ng Binakayan, isang punong baryo ng Cavite el Viejo noong siya ay 17 taong gulang lamang upang maiwasan ang pagiging sapilitang kawal.
Emilio Aguinaldo • Noong 1895 ipinatupad ang Maura Law para sa bagong tatag na lokal na pamahalaan. Sa edad na 25, si Aguinaldo ay naging unang "gobernadorcillo capitan municipal" (Municipal Gobernador- Captain) ng Cavite el Viejo habang nasa business trip sa Mindoro.
Emilio Aguinaldo • Noong Enero 1, 1896, pinakasalan niya si Hilaria del Rosario (1877-1921), ito ay ang kanyang ikatlong asawa. Sila ay may limang anak: sina Carmen Aguinaldo-Melencio, Emilio "Jun" R. Aguinaldo Jr, Maria Aguinaldo-Poblete, Cristina Aguinaldo-Linggo, at Miguel Aguinaldo. Si Hilaria ay namatay sa sakit na ketong noong Marso 6, 1921 sa edad na 44. Siyam na taon ang nakalipas, noong Hulyo 14, 1930, pinakasalan ni Aguinaldo si Maria Agoncillo sa Barasoain Church. Namatay si Maria Agoncillo noong Mayo 29, 1963, isang taon bago si Aguinaldo mismo ay namayapa rin noong Pebrero 6, 1964.
Gawain 1 Panuto: Itambal ang mga katawagan sa hanay A sa mga bayaning Pilipino sa hanay B. Isulat ang sagot sa sagutang papel. Natatanging Pilipino na Lumaban sa Kalayaan Hanay A Hanay B 1. Utak ng Katipunan A. Jose Rizal 2. Ama ng Himagsikan at Rebolusyong Pilipino B. Marcelo H. del Pilar 3. Prinsipe ng mga Orador C. Graciano Lopez Jaena 4. Dakilang Paralitiko D. Andres Bonifacio 5. May-akda ng Noli Me Tangere E. Emilio Jacinto at El Filibusterismo F. Apolinario Mabini
Gawain 2 Panuto: Tukuyin ang inilalarawan sa bawat bilang. Piliin ang tamang sagot sa kahon at isulat sa inyong sagutang papel.
Gawain 3 Panuto: Nasa loob ng kahon ang pangalan ng mga bayaning nakipaglaban tungo sa kalayaan. Kulungin ito ng guhit. Maaaring patayo, pahiga, o dayagonal.
Tayahin Panuto: Piliin ang tamang sagot sa bawat pahayag at isulat sa sagutang papel. 1. Ang dahilan ng pag-aalsa ng mga Pilipino laban sa mga Español? A. Ang labis na pang-aapi at pagmamalabis ng mga Español. B. Ang hindi pantay na pagtingin ng mga Español sa mga Pilipino. C. Ang likas na pagnanais o mithiin ng mga Pilipino na maging malaya. D. Lahat ng nabanggit 2. Si Marcelo H. del Pilar na kilala sa tawag na Plaridel ay nakipaglaban din sa mga Español upang makamit natin ang kalayaan Paano niya ito isinagawa? A. sa pamamagitan ng pamamahayag B. sa pamamagitan ng armadong pakikipaglaban C. sa pamamagitan ng pagsasadula sa buhay ng mga Español D. sa pamamagitan ng pakikipagdayalogo sa mga Español 3. Sina Dr. Jose Rizal, Marcelo H. del Pilar at Graciano Lopez-Jaena ay ilan lamang sa mga bayaning Pilipinong nagbuwis ng buhay para sa kalayaan ng ating bansa sa kamay ng mga Español. Ano ang kilusang binuo ng mga nabanggit? A. KKK C. Kilusang Propaganda B. Batas Militar D. La Liga Filipina
Tayahin Panuto: Piliin ang tamang sagot sa bawat pahayag at isulat sa sagutang papel. 4. Hindi sumang-ayon sa layunin ng Katipunan? A. Andres Bonifacio C. Jose Rizal B. Emilio Jacinto D. Ladislao Diwa 5. Ang tinaguriang ina ng mga Katipunero at kilala sa tawag na Tandang Sora. A. Josefa Llanes Escoda C. Marcela Agoncillo B. Gabriela Silang D. Melchora Aquino 6. Ang petsa kung kailan lihim na nagtagpo sa isang bahay sa Azcarraga sina Andres Bonifacio, Valentin Diaz, Teodoro Plata at iba pa upang itatag ang Katipunan. A. Hunyo 7, 1892 C. Hulyo 7, 1892 B. Hulyo 7, 1890 D. Hulyo 17, 1892 7. Ginamit niya ang alyas na “Pingkian” sa Katipunan at siya rin ang may-akda ng Kartilya ng Katipunan. A. Andres Bonifacio C. Emilio Jacinto B. Apolinario Mabini D. Emilio Aguinaldo
Tayahin Panuto: Piliin ang tamang sagot sa bawat pahayag at isulat sa sagutang papel. 8. Isang rebolusyonaryong Filipino, politico at isang lider ng military na kinikilala bilang opisyal na unang Pangulo ng Pilipinas. A. Emilio Aguinaldo C. Graciano Lopez Jaena B. Emilio Jacinto D. Marcelo H. del Pilar 9. Ang bayaning Pilipino na muling dinakip at ipinatapon sa Guam kasama ang iba pang mga Pilipino dahil sa kanyang artikulong, “El Simil de Alejandro” ? A. Apolinario Mabini C. Graciano Lopez Jaena B. Emilio Jacinto D. Marcelo H. del Pilar 10. Ang dahilan ng kilusang KKK? A. Limitado ang edukasyon. B. Walang reporma na ipinatupad ang mga Español. C. Kawalan ng hustisya at kalupitan ng mga guwardiya sibil. D. Lahat ng nabanggit

More Related Content

DOCX
ANG MGA KILALANG PROPAGANDISTA AT ANG MGA KABABAIHANG LUMABAN SA REBOLUSYON
byNancy Oliverio
 
PPTX
Emilio aguinaldo
byTon Denila
 
PPTX
Katipunan
byLeth Marco
 
PPTX
AP5 Q4 Aralin 6 Ang mga Pandaigdigang Pangyayari at Malayang Kaisipan (2).pptx
byJesuvCristianClete
 
PPTX
ARALING PANLIPUNAN Yunit II Aralin 14 Pagsulong at Pag unlad ng Kultura
byEDITHA HONRADEZ
 
PPTX
Pagbubuo ng Pilipinas Bilang Isang Bansa.pptx
byRosalieGallosMartill
 
PPT
Modyul 3: Mga Repormista at ang kanilang adhikain
byARF Feliciano
 
PPTX
Aralin 3 ang pagbabago sa pananampalataya
byCHIKATH26
 
ANG MGA KILALANG PROPAGANDISTA AT ANG MGA KABABAIHANG LUMABAN SA REBOLUSYON
byNancy Oliverio
 
Emilio aguinaldo
byTon Denila
 
Katipunan
byLeth Marco
 
AP5 Q4 Aralin 6 Ang mga Pandaigdigang Pangyayari at Malayang Kaisipan (2).pptx
byJesuvCristianClete
 
ARALING PANLIPUNAN Yunit II Aralin 14 Pagsulong at Pag unlad ng Kultura
byEDITHA HONRADEZ
 
Pagbubuo ng Pilipinas Bilang Isang Bansa.pptx
byRosalieGallosMartill
 
Modyul 3: Mga Repormista at ang kanilang adhikain
byARF Feliciano
 
Aralin 3 ang pagbabago sa pananampalataya
byCHIKATH26
 

What's hot

PPTX
Q4 lesson 32 benigno simeon c. aquino iii
byRivera Arnel
 
PPTX
MGA SALITANG NAGLALARAWAN.pptx
byROSEANNIGOT
 
PPT
Andres bonifacio
byDale Robert B. Caoili
 
PPTX
215868842-Pilipinas-Noong-Panahon-Ni-Rizal.pptx
byjaywarven1
 
PPTX
Propagandamovement
byberdeventecinco
 
PPTX
Carillo
bychako_manabat
 
PPTX
Ang kilusang propagandista MARIANO PONCE
byEstella Ramos
 
PPTX
Modyul 15 batas militar
byRhonalyn Bongato
 
PPTX
Ap batas militar
byCielo Rodriguez
 
PPTX
Ang katipunan
bybachendorff
 
PDF
AP6_q1_mod3_mga mahahalagang kaganapan sa panahon ng himagsikang pilipino_v2.pdf
byrochellelittaua
 
PPTX
Mga Pangulo ng Pilipinas
byPrincess Sarah
 
PPTX
History of melchora aquino(araling .pptx
byKathleenManglaas
 
PPTX
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
byLheza Mogar
 
PPTX
ANG MGA PROPAGANDISTA 6
byMailyn Viodor
 
PPTX
Aralin 17 mga batayang batas tungo sa pagsasarili
byAlice Bernardo
 
PPTX
Araling Panlipunan 5_Cadiz Constitution ng 1812.pptx
byJOHNNYFREDLIMBAWAN
 
PDF
Pagkakakilanlang Kultural ng Pilipinas
byLorelynSantonia
 
PPTX
ANG ISYU NG SEKULARISASYON, ANG PAG-AALSA SA CAVITE, AT ANG PAGGAROTE SA GOMB...
byLuvyankaPolistico
 
DOCX
Ang Kilusang Propaganda
byMavict Obar
 
Q4 lesson 32 benigno simeon c. aquino iii
byRivera Arnel
 
MGA SALITANG NAGLALARAWAN.pptx
byROSEANNIGOT
 
Andres bonifacio
byDale Robert B. Caoili
 
215868842-Pilipinas-Noong-Panahon-Ni-Rizal.pptx
byjaywarven1
 
Propagandamovement
byberdeventecinco
 
Carillo
bychako_manabat
 
Ang kilusang propagandista MARIANO PONCE
byEstella Ramos
 
Modyul 15 batas militar
byRhonalyn Bongato
 
Ap batas militar
byCielo Rodriguez
 
Ang katipunan
bybachendorff
 
AP6_q1_mod3_mga mahahalagang kaganapan sa panahon ng himagsikang pilipino_v2.pdf
byrochellelittaua
 
Mga Pangulo ng Pilipinas
byPrincess Sarah
 
History of melchora aquino(araling .pptx
byKathleenManglaas
 
Kabanata 7: Kaunlaran sa Ilalim ng Espanya
byLheza Mogar
 
ANG MGA PROPAGANDISTA 6
byMailyn Viodor
 
Aralin 17 mga batayang batas tungo sa pagsasarili
byAlice Bernardo
 
Araling Panlipunan 5_Cadiz Constitution ng 1812.pptx
byJOHNNYFREDLIMBAWAN
 
Pagkakakilanlang Kultural ng Pilipinas
byLorelynSantonia
 
ANG ISYU NG SEKULARISASYON, ANG PAG-AALSA SA CAVITE, AT ANG PAGGAROTE SA GOMB...
byLuvyankaPolistico
 
Ang Kilusang Propaganda
byMavict Obar
 

Similar to Grade 6 Aral Pan Week 7.pptx

PPTX
propagandista.pptxdffdsdfghjlk,jmrnstyjuk
byJhayGregorio1
 
PPTX
El Filibusterismo.pptx
byananesequiel
 
PPTX
Kilusang Propaganda QUARTER 1 WEEK 1 PRESENTATION FOR GRADE 6 FIRST GRADING
byRobloxofficial
 
PPTX
Modyul-4.pptx- panitikan sa panahon ng propaganda
byjielodurango
 
PDF
Filipino-Group 5
byChristine Crisostomo II
 
PPTX
Kasaysayan-ng-wikang-Pambansa-sa-panahon-ng-rebolusyong.pptx
bytuazonlyka56
 
PPTX
Ang Layunin at Resulta ng Pagkakatatag n
byyusukerommel
 
PPTX
Ang Layunin at Resulta ng Pagkakatatag ng Kilusang.pptx
byyusukerommel
 
PPTX
Pagbabagong diwa 101
byemeraimah dima-arig
 
PPTX
ANG KILUSANG PROPAGANDA araling panlipunan.pptx
byvicobal1
 
PPTX
AP Module 1 Lesson 2 by mam cherrie .pptx
byDepartment of Education
 
PPTX
Aralin 11 - Ang Pamahalaang Militar ng mga Amerikano (2).pptx
byCARLOSRyanCholo
 
PPTX
Rizcour 7 Brussels Madrid Ghent HK.pptx
byErika785041
 
PPTX
Ang kontribusyon ng mga nakipaglaban para sa kalayaan.pptx
byjuliuscezarlapitan
 
PPTX
1talambuhaynidr-220907090537-b76272a4 (1).pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
TALAMBUHAY NI DR JOSE RIZAL (Kaniyang mga pinagdaanan)
bygamorajamaicalapacup
 
PPTX
PANAHON-NG-PAG-GISING-NG-DAMDAMIN (2).pptx
byHidinKasan
 
PPTX
2. Kilusang Propaganda sa panahon ng .pptx
byagtarapmicahjoy
 
PDF
panitikan-sa-panahon-ng-himagsikan_compress.pdf
bylaycallanto2004
 
PPTX
Q1 Week 8 Kontribusyon ng Natatanging Pilipino.pptx
byRafaelaVillanueva
 
propagandista.pptxdffdsdfghjlk,jmrnstyjuk
byJhayGregorio1
 
El Filibusterismo.pptx
byananesequiel
 
Kilusang Propaganda QUARTER 1 WEEK 1 PRESENTATION FOR GRADE 6 FIRST GRADING
byRobloxofficial
 
Modyul-4.pptx- panitikan sa panahon ng propaganda
byjielodurango
 
Filipino-Group 5
byChristine Crisostomo II
 
Kasaysayan-ng-wikang-Pambansa-sa-panahon-ng-rebolusyong.pptx
bytuazonlyka56
 
Ang Layunin at Resulta ng Pagkakatatag n
byyusukerommel
 
Ang Layunin at Resulta ng Pagkakatatag ng Kilusang.pptx
byyusukerommel
 
Pagbabagong diwa 101
byemeraimah dima-arig
 
ANG KILUSANG PROPAGANDA araling panlipunan.pptx
byvicobal1
 
AP Module 1 Lesson 2 by mam cherrie .pptx
byDepartment of Education
 
Aralin 11 - Ang Pamahalaang Militar ng mga Amerikano (2).pptx
byCARLOSRyanCholo
 
Rizcour 7 Brussels Madrid Ghent HK.pptx
byErika785041
 
Ang kontribusyon ng mga nakipaglaban para sa kalayaan.pptx
byjuliuscezarlapitan
 
1talambuhaynidr-220907090537-b76272a4 (1).pptx
byPamDelaCruz2
 
TALAMBUHAY NI DR JOSE RIZAL (Kaniyang mga pinagdaanan)
bygamorajamaicalapacup
 
PANAHON-NG-PAG-GISING-NG-DAMDAMIN (2).pptx
byHidinKasan
 
2. Kilusang Propaganda sa panahon ng .pptx
byagtarapmicahjoy
 
panitikan-sa-panahon-ng-himagsikan_compress.pdf
bylaycallanto2004
 
Q1 Week 8 Kontribusyon ng Natatanging Pilipino.pptx
byRafaelaVillanueva
 

Recently uploaded

PPTX
Q44444444444-G6666666665-EPP-WEEK 1.pptx
byAlfredCyrusRedulfin1
 
PPTX
Paglinang ng positibong disposisyon bilang mamamayan.pptx
byAnchoRheyseanG
 
PPTX
paggalang sa dignidad at sekswalidad.pptx
byMarivicBulao
 
PPTX
GMRC SUBJECT IN GRADE ONE Q4 WEEK 4.pptx
byLadylynBuellaBragais
 
PPTX
MGA PAGSUBOK SA PAMILYA Values Education 8.pptx
byAnnaMae39
 
PPTX
Brown and Beige Aesthetic Modern Group Project Presentation (1).pptx
byRolitaDelaCruz
 
PPTX
Good Moral and Right Character PPT W3Q4 day 3.pptx
byNancyCabalquinto1
 
PPTX
Global Financial Crisis Araling Panlipunan 8
bytkctt2tpn6
 
PPTX
Filipino 7 Ikaapat na markahan ikaapat na linggo ibong adarna
byRheaSomolloBolatin
 
PPTX
Ang Pilipinas sa Panahon ng Bagong Republika.pptx
byjaydabuu14
 
PPTX
FILIPINO FOURTH QUARTER WEEK THREE GRADE 6
byCRYSTALANNEPEREZ
 
PPTX
GMRC5_QUARTER 4 - WEEK 3 - DAY 1 TO 5 LESSON.PPTX
byvirginiagayo0
 
PPTX
Paggamit ng Kalayaan sa Mapanagutang Pagsunod sa mga.pptx
byMarivicBulao
 
PPTX
pagkakaibangkathangisipatdi-kathangisip-200622071825.pptx
byrickaldwincristobal1
 
PPTX
week 3 makabansa powerpoint presentation
byalyssamaeamemita
 
PPTX
El Filibusterismo — Buod Kabanata 6-12. Grade 10 Filipino
byvictorfregillana
 
PPTX
Q4_LE_Filipino 8_Lesson 2_Week 2 (1).doc
byRolitaDelaCruz
 
PPTX
sariling pagpapahalaga sa mga ambag ng mga ofw
byClarenceManuel5
 
PPTX
Filipino 7 Ikaapat na markahan ikatlong linggo ng ibong adarna
byRheaSomolloBolatin
 
PPTX
Mga Tagumpay ng ASEAN: AFTA (Asean Free Trade Area) Agreement at SEANWFZ (So...
byArianeJoyPetes
 
Q44444444444-G6666666665-EPP-WEEK 1.pptx
byAlfredCyrusRedulfin1
 
Paglinang ng positibong disposisyon bilang mamamayan.pptx
byAnchoRheyseanG
 
paggalang sa dignidad at sekswalidad.pptx
byMarivicBulao
 
GMRC SUBJECT IN GRADE ONE Q4 WEEK 4.pptx
byLadylynBuellaBragais
 
MGA PAGSUBOK SA PAMILYA Values Education 8.pptx
byAnnaMae39
 
Brown and Beige Aesthetic Modern Group Project Presentation (1).pptx
byRolitaDelaCruz
 
Good Moral and Right Character PPT W3Q4 day 3.pptx
byNancyCabalquinto1
 
Global Financial Crisis Araling Panlipunan 8
bytkctt2tpn6
 
Filipino 7 Ikaapat na markahan ikaapat na linggo ibong adarna
byRheaSomolloBolatin
 
Ang Pilipinas sa Panahon ng Bagong Republika.pptx
byjaydabuu14
 
FILIPINO FOURTH QUARTER WEEK THREE GRADE 6
byCRYSTALANNEPEREZ
 
GMRC5_QUARTER 4 - WEEK 3 - DAY 1 TO 5 LESSON.PPTX
byvirginiagayo0
 
Paggamit ng Kalayaan sa Mapanagutang Pagsunod sa mga.pptx
byMarivicBulao
 
pagkakaibangkathangisipatdi-kathangisip-200622071825.pptx
byrickaldwincristobal1
 
week 3 makabansa powerpoint presentation
byalyssamaeamemita
 
El Filibusterismo — Buod Kabanata 6-12. Grade 10 Filipino
byvictorfregillana
 
Q4_LE_Filipino 8_Lesson 2_Week 2 (1).doc
byRolitaDelaCruz
 
sariling pagpapahalaga sa mga ambag ng mga ofw
byClarenceManuel5
 
Filipino 7 Ikaapat na markahan ikatlong linggo ng ibong adarna
byRheaSomolloBolatin
 
Mga Tagumpay ng ASEAN: AFTA (Asean Free Trade Area) Agreement at SEANWFZ (So...
byArianeJoyPetes
 

Grade 6 Aral Pan Week 7.pptx

  • 1.
    Ang mga NatatangingPilipino at ang Kanilang Kontribusyon para sa Kalayaan ARALING PANLIPUNAN QUARTER 1 – MODULE 7
  • 2.
    Mga Natatanging Pilipinona Lumaban sa Kalayaan Ayon sa kasaysayan ng Pilipinas, mahabang panahon tayong napamahalaan ng mga mananakop na dayuhan bago nakamit ang ganap na kalayaan. Subalit hindi kailanman pumayag ang mga Pilipinong malupig ang ating bansa. Ipinamalas ng mga bayaning Pilipino ang pagmamahal sa kalayaan sa pamamagitan ng pakikipaglaban sa mga mananakop nang buong tapang at may talino. Ang pagpupunyagi at pagbubuwis ng buhay ng mga bayani ay mababakas sa ating kasaysayan.
  • 3.
    MELC (Pinakamahalagang Kasanayan saPagkatuto) • Nabibigyang halaga ang mga kontribusyon ng mga natatanging Pilipinong nakipaglaban para sa kalayaan K to 12 BEC CG: AP6PMK-Ih-11 Inaasahan sa pagtatapos ng aralin ay malilinang ang sumusunod na kasanayan: 1. maisa-isa ang mga ambag ng mga natatanging Pilipino sa La Liga Filipina, Katipunan, at sa Himagsikan 1896; 2. malaman ang buhay ng mga natatanging Pilipino bago pa man sila lumaban para sa bayan; 3. makilala sina Jose P. Rizal, Marcelo H. del Pilar, Graciano Lopez Jaena, Andres Bonifacio, Emilio Jacinto, Apolinario Mabini, Melchora Aquino, at Emilio Aguinaldo; at 4. mabigyang halaga ang mga kontribusyon ng mga natatanging Pilipino na lumaban sa kalayaan.
  • 4.
    DR. JOSE P.RIZAL • na may buong pangalang José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda • isinilang sa Calamba, Laguna noong Hunyo 19, 1861 • Pambansang Bayani ng Pilipinas na lumaban sa mga Kastila sa pamamagitan ng kaniyang mga nobelang Noli Me Tangere at El Filibusterismo noong panahon ng pananakop ng Espanya sa bansa. • May angking pambihirang talino, siya ay hindi lamang isang manunulat ngunit isa ring magsasaka, manggagamot, siyentipiko, makata, imbentor, iskultor, inhinyero, kuwentista, lingguwista, at may kaalaman sa arkitektura, kartograpiya, ekonomiya, antropolohiya, iktolohiya, etnolohiya, agrikultura, musika (marunong siyang tumugtog ng plawta), sining sa pakikipaglaban (martial arts), at pag- eeskrima.
  • 5.
    DR. JOSE P.RIZAL • Habang nasa Europa, naging bahagi si José Rizal ng Kilusang Propaganda, na kumukunekta sa ibang mga Pilipino na nagnanais ng reporma. Isinulat din niya ang kanyang unang nobela, ang Noli Me Tangere (Touch Me Not / The Social Cancer), isang aklat tungkol sa madilim na aspeto ng kolonyal na paghahari ng Espanya sa Pilipinas, partikular na pinagtuunan dito ang papel ng mga Katolikong prayle. Ang libro ay ipinagbawal sa Pilipinas, bagaman maraming kopya ang nakapasok sa bansa. Dahil sa nobelang ito, naging tudlaan siya ng pulisya dahilan upang ang kanyang pagbabalik sa Pilipinas noong 1887 ay mapaikli.
  • 6.
    DR. JOSE P.RIZAL • Nagbalik si Rizal sa Europa at patuloy na nagsulat. Sa panahong ito ay inilabas niya ang kanyang sumunod na nobela, ang El Filibusterismo (Ang Paghahari ng Kasakiman) noong 1891. Naglathala din siya ng mga artikulo sa La Solidaridad, isang pahayagan na nakahanay sa layunin ng Propaganda. Sa mga reporma na itinaguyod ni Rizal ay hindi kasama ang kalayaan ng Pilipinas sa Espanya. Siya ay nanawagan para sa pantay na pagtrato sa mga Pilipino, sa paglilimita sa kapangyarihan ng mga Kastilang Espanyol at representasyon para sa Pilipinas sa korte ng Espanya.
  • 7.
    • Nagbalik siRizal sa Pilipinas noong 1892 dahil nararamdaman niya na kailangan siya ng bansa para sa pagbabago. Kahit na itinatag niya ang La Liga Filipina, suportado ni Rizal ang di-marahas na aksiyon. Ngunit hindi ito sapat dahil naniniwala ang mga Espanyol na isa siyang malaking banta dahilan upang ipinatapon siya sa Dapitan, sa isla ng Mindanao. • Noong 1895, hiniling ni Rizal na magpunta sa Cuba bilang isang hukbong doktor. Ang kanyang kahilingan ay naaprubahan, ngunit noong Agosto 1896, ang Katipunan, isang nasyonalistang lipunang Pilipino na itinatag ni Andres Bonifacio, ay nagrebolusyon. Bagaman wala siyang kaugnayan sa grupo, at hindi niya aprubado ang marahas na pamamaraan, si Rizal ay inaresto at ikinulong.
  • 8.
    • Matapos angisang paglilitis, si Rizal ay nahatulan ng sedisyon at sinentensiyahan ng kamatayan sa pamamagitan ng firing squad. Isinagawa ang pampublikong pagpatay kay Rizal sa Maynila noong Disyembre 30, 1896, noong siya ay 35 taong gulang. Ang kanyang kamatayan ay nagbunsod ng higit pang mga pagsalungat sa mga panuntunan ng Espanya at naging hakbang upang makamit ng Pilipinas ang kalayaan mula sa mga Espanyol noong 1898.
  • 9.
    MARCELO H. DEL PILAR •isang propagandista at satiristang rebolusyonaryong Pilipino. • Sinikap niyang itaguyod ang makabayang sentimyento ng mga ilustradong Pilipino, o burgesya, laban sa imperyalismong Espanyol. • ipinanganak sa Kupang, Bulacan, noong Agosto 30, 1850, sa may pinag-aralang mga magulang. • Nag-aral siya sa Colegio de San José at sa bandang huli sa Unibersidad ng Santo Tomas, kung saan natapos niya ang kanyang kursong abogasiya noong 1880.
  • 10.
    MARCELO H. DELPILAR • Sa kagustuhang makamit ang katarungan laban sa mga pang- aabuso ng mga pari, inatake ni Del Pilar ang pagkapanatiko at pagkukunwari at ipinagtanggol sa korte ang mga mahihirap na biktima ng diskriminasyon dahil sa kanilang lahi. Ipinangaral niya ang ebanghelyo ng trabaho, paggalang sa sarili, at dignidad sa kapwa tao. Dahil kanyang pagkadalubhasa sa Tagalog, ang kanyang katutubong wika ay nagawa niyang pukawin ang kamalayan ng masa para sa pagkakaisa at matagal na paglaban sa mga malulupit na Espanyol.
  • 11.
    MARCELO H. DELPILAR • Noong 1882 itinatag ni Del Pilar ang pahayagan ng Diariong Tagalog upang ipalaganap ang mga demokratikong liberal na ideya sa mga magsasaka at magbubukid. Noong 1888, ipinagtanggol niya ang mga kasulatan ni José Rizal sa pamamagitan ng pagbibigay ng polyeto laban sa pag-atake ng isang pari, na nagpapakita ng kanyang matalas na pag-iisip at malupit na panlilibak sa mga kahangalan ng mga pari.
  • 12.
    MARCELO H. DELPILAR • Noong 1888, tumakas mula sa pag-uusig ng mga pari si Del Pilar at pumunta sa Espanya. Noong Disyembre 1889, pinalitan niya si Graciano Lopez Jaena bilang editor ng La Solidaridad, isang pahayagan ng mga repormistang Pilipino sa Madrid. Itinaguyod niya ang mga layunin ng pahayagan sa pamamagitan ng pakikipag-ugnay sa mga liberal na Espanyol na pumapanig sa kapakanan ng mga Pilipino.
  • 13.
    MARCELO H. DELPILAR • Sa ilalim ni Del Pilar, ang mga layunin ng pahayagan ay pinalawak upang isama ang pagtanggal ng mga prayle at ang sekularisasyon ng mga parokya; aktibong pagsali ng mga Pilipino sa mga gawain ng pamahalaan; kalayaan sa pagsasalita, ng pamamahayag, at ng pagpupulong; mas malawak na kalayaan sa lipunan at pampulitika; pagkakapantay-pantay sa harap ng batas; asimilasyon; at representasyon sa Espanyol Cortes, o Parlyamento.
  • 14.
    GRACIANO LOPEZ JAENA • Isangtinitingalang na propagandista si Graciano Lopez Jaena lalong kilala sa tawag na "Prinsipe ng mga Orador." Ipinanganak siya sa Jaro, Iloilo noong Disyembre 18, 1856. Mga magulang niya sina Placido Lopez at Maria Jacob. • Unang nag-aral si Graciano sa Colegio Provincial ng Jaro. Batang- bata pa lang ay kinakitaan na siya ng katalinuhan at kabibuhan ng kaniyang gurong si Padre Francisco Jayme. Tinapos niya ang antas sekundarya sa Seminario de San Vicente Ferrer. Sa nasabing paaralan, tinanghal siya bilang “Pinakamahusay na Estudyante sa Teolohiya”.
  • 15.
    GRACIANO LOPEZ JAENA •Inakala ng mga magulang ni Graciano na pagpapari ang papasukin niyang kurso. Nagkamali sila sapagkat inspirado siyang maging doktor. Sa kakulangan ng salaping itutustos napilitan siyang mag-aprentis sa San Juan De Dios Hospital. Sa pagtulung-tulong sa mga doktor, natutuhan niya ang panggagamot sa mga simpleng karamdaman. Sa pagbabalik niya sa lalawigan, kahit bawal ay nanggamot siya ng iba't ibang sakit ng mga kababayan.
  • 16.
    GRACIANO LOPEZ JAENA •Sa panggagamot at pakikisalamuha sa mga maralitang kababayan, napuna niyang marami palang kawalang katarungan ang ipinaparusa ng mga Kastila. Sa maraming pisikal na karamdamang dinaranas ng mga kababayan, napag-alaman niyang dobleng hirap pala ang dinadala ng mga taong nakapaligid sa kaniya. • Dito na nagsimulang magkomentaryo ang propagandista. Lagi niyang ipinaliliwanag sa bawat pasyente ang kawalang katarungan ng mga Kastila.
  • 17.
    GRACIANO LOPEZ JAENA •Noong 1874 ay pinag-usapan ng marami si Graciano nang isulat niya ang komentaryong "Fray Botod" at "La Hija del Fraile" na naglalarawan sa masasamang pag-uugali ng mga paring Espanyol. Ang nasabing mga artikulo ang dahilan kung bakit hinanap siya ng mga awtoridad upang ipakulong. Upang iligaw ang mga militar, kaagad siyang lumabas ng Pilipinas at nagpunta sa Espanya. • Sa Madrid ay naging pangunahing kritiko si Graciano. Nagsulat siya ng mga opinyon laban sa pamahalaang Kastila na nagpapalakad sa Pilipinas at sa mga prayleng Kastila na humahawak sa Simbahang Katoliko sa bansa.
  • 18.
    GRACIANO LOPEZ JAENA •Ang pagiging mamamahayag ay ginamit ni Graciano upang mapalawak ang galaw ng propaganda. Pebrero 15, 1889 nang ilathala niya ang La Solidaridad. Naging layunin ng nasabing diyaryong kumalaban sa paninikil, gumawa ng reporma sa lipunan at politika, tumanggap ng mga liberal at progresibong kaisipan, magpakalat ng mga demokratikong pananaw at lumaban upang maipanalo ang hustisya at progreso. • Humigit kumulang sa isang libong talumpati ang nabigkas ng "Prinsipe ng mga Orador" sa Europa. Siyam lamang sa mga ito ang napasama sa koleksiyong Discursos Y Artkulos Varios.
  • 19.
    GRACIANO LOPEZ JAENA •Upang madagdagan ang pondo ng mga propagandista, pinayuhan ni Jose Rizal ang Orador na magbalik sa Pilipinas noong 1890. • Ang pakikipagpulong ni Graciano sa mga kasapi ng La Junta de la Propaganda ay natiktikan ng mga Kastila kaya agad siyang sumakay sa Bapor San Juan papuntang Hongkong. • Sa pagbabalik ng Orador sa Barcelona ay dinanas niya ang isang libo at isang karalitaan. Buong pagpapakasakit niya itong hinarap alang-alang sa ikapagtatagumpay ng kalayaan.
  • 20.
    GRACIANO LOPEZ JAENA •Sa pagbabalik ng Orador sa Barcelona ay dinanas niya ang isang libo at isang karalitaan. Buong pagpapakasakit niya itong hinarap alang-alang sa ikapagtatagumpay ng kalayaan. • Sa malayong lugar ng Europa nanghina ang pangangatawan niya. Ikinamatay ni Graciano ang sakit na tuberkulosis noong Enero 20, 1896.
  • 21.
    ANDRES BONIFACIO Si Andres Bonifacioay ipinanganak noong Nobyembre 30, 1863 sa Tondo, Lungsod ng Maynila. Ang kanyang mga magulang ay sina Santiago Bonifacio at Catalina de Castro. Siya ay isang Pilipinong rebolusyonaryo at bayani na nagtatag ng Kataastaasan Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan (KKK) o Katipunan, isang lihim na lipunan na nakatuon sa pakikipaglaban sa mga Espanyol na sumakop sa Pilipinas. Siya ang isa sa mga unang nagkaroon ng malinaw na pananaw sa kung ano ang dapat na Pilipinong bansa. Siya ay kinikilalang “Ama ng Himagsikan at Rebolusyong Pilipino “ at kilala sa tawag na Supremo.
  • 22.
    ANDRES BONIFACIO • SiBonifacio ay hindi ipinanganak na mahirap. Ang kanyang ina ay half- Spanish at may sarili siyang tagaturo. Ngunit hindi naging madali sa kanya ang buhay nang pumanaw ang kanyang mga magulang noong labing apat na taong gulang siya dahilan upang matigil siya sa kanyang pag- aaral. Sa kabila ng kanyang kakulangan sa pormal na edukasyon, tinuruan niya ang kanyang sarili na magbasa at magsulat sa wikang Espanyol at Tagalog, na naging dahilan upang makakuha siya ng trabaho bilang clerk-messenger sa isang kompanyang Aleman.
  • 23.
    ANDRES BONIFACIO • Sinasabinginteresado si Bonifacio sa klasikong kanluraning rasyonalismo at mahilig magbasa ng mga gawa nina Victor Hugo, Jose Rizal, at Eugene Sue. Siya ay nagkaroon ng isang malalim na interes sa pagbabasa ng mga libro sa French Revolution at ang mga buhay ng mga presidente ng Estados Unidos dahilan upang makakuha siya ng isang mahusay na pag- unawa sa mga socio-historical na proseso. Ang kanyang hangarin na mabago ang kalagayan ng kanyang mga kababayan sa ilalim ng kolonyalismo ang nagbigay daan sa pagsali niya sa La Liga Filipina. Ang La Liga Filipina ay itinatag ni Jose Rizal noong Hulyo 3, 1982 sa layuning pagkaisahin ang mga Pilipino upang makapagsimula ng reporma, maayos na edukasyon, kooperasyon, at pagbuo sa bansa.
  • 24.
    ANDRES BONIFACIO • Apatna araw pagkatapos ng pagkatatatag ng Liga, noong Hulyo 7, 1892, itinuloy ni Andres Bonifacio ang pakikibaka at nabuo ang Kataastaasan Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan (KKK) o Katipunan sa bahay ni Deodato Arellano sa Calle Azcarraga, Maynila. Ito ay sa kabila ng pagdakip at pagpapaalis ng nga Espanyol kay Jose Rizal isang araw ang nakararaan. Sa isang maliiit na kuwartong naiilawan lamang ng isang lampara isinagawa ang sandugo kung saan ang mga kasapi ay pumirma mula sa dugo ng kanilang mga bisig na sumisimbolo sa kapanganakan ng Katipunan
  • 25.
    ANDRES BONIFACIO • Angsandugo ay isang pangako rin ng pag-ibig at kapatiran sa bawat kababayan. Naniniwala ang mga Katipunero na makakamit lamang ang tunay na kaginhawaan at kalayaan kung ang mga tao ay may mabuting kalooban para sa bawat isa. Dahil dito, ang Katipunan ay hindi lamang isang organisasyong may layuning patalsikin ang imperyong Espanyol, ngunit nais nito ang tunay na pagkakaisa sa isip at puso ng mga Tagalog sa ilalim ng isang Inang Bayan na naghahanap ng maliwanag at tuwid na landas.
  • 26.
    ANDRES BONIFACIO • Natuklasanng mga Espanyol ang Katipunan noong Agosto 19, 1896. Nakatakas si Bonifacio at marami pang mga Katipunero sa Manila mula sa paghahanap ng mga Espanyol at humantong ang kanilang pagtakas patungo sa isang baryo sa Caloocan, Balintawak. Armado lamang ng bolo, sibat, paltik, at ilang mga lumang Remington rifle, nagpulong ang mga Katipunero noong Agosto 24, 1896. Ang pulong ay isang magandang simula at dinaluhan ng 500-1,000 katao. Ang kabanatang ito ng rebolusyon ay tinatawag ngayong “Ang Sigaw sa Balintawak” at kilala rin sa tawag na “Ang Sigaw ng Pugad Lawin”.
  • 27.
    ANDRES BONIFACIO • Sakalagitnaan ng pulong, bumulusok sa gulo ang debate sa pagitan ng Katipunerong salungat at doon sa pabor sa pag-aalsa. Sa gitna ng kanyang galit dahil sa nangyayaring kaguluhan sa pagitan ng kanyang mga tao ay binigkas ni Bonifacio ang mga katagang ito: "Kalayaan o kaalipinan? Kabuhayan o kamatayan? Mga Kapatid: Halina't ating kalabanin ang mga baril at kanyon upang kamtin ang sariling Kalayaan ". Pagkatapos nito’y pinunit ni Bonifacio ang kanyang cedula at sumigaw ng “Mabuhay ang Katipunan!”. Ang pagsuway na ito sa mga Kastila ay naging isa sa mga pinakamainam sa araw sa kasaysayan ng Pilipinas.
  • 28.
    ANDRES BONIFACIO • NoongAgosto 30, 1896, pinamunuan ni Andres Bonifacio at Emilio Jacinto ang pagsalakay sa El Polvorin sa San Juan na siyang imbakan ng pulbura at istasyon ng tubig. Bagamat ang lugar na ito ay maiging binabantayan ng mga armado at bihasang kawal ng Espanyol, nagawa itong makuha ng mga Katipunero. Higit sa 150 na mga Katipunero ang nasawi sa laban, ngunit ang balita ng kanilang tagumpay ay umalingawngaw sa buong archipelago. Ang bayan ng San Juan del Monte ay naging isang pambansang simbolo ng pagkakaisa, kalayaan at isang banal na lugar ng lakas ng loob ng mga Pilipino.
  • 29.
    EMILIO JACINTO • SiEmilio Jacinto ay isang Heneral ng Pilipinas sa panahon ng Rebolusyong Pilipino. Isa siya sa mga pinakamataas na opisyal ng Rebolusyong Pilipino at isa sa pinakamataas na opisyal ng rebolusyonaryong lipunan ng Kataastaasan, Kagalanggalangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan o mas kilala sa tawag na Katipunan. Siya ay inihalal na Kalihim ng Estado para sa Haring Bayang Katagalugan, isang rebolusyonaryong gobyerno na itinatag noong sumiklab ang mga labanan.
  • 30.
    EMILIO JACINTO • Kilalasiya sa mga aklat-aralin sa kasaysayan ng Pilipinas bilang Utak ng Katipunan habang ang ilan ay nakikipaglaban na dapat siyang makilala bilang "Utak ng Rebolusyon" (isang pamagat na ibinigay kay Apolinario Mabini). Si Jacinto ay nasa Sigaw ng Balintawak kasama si Andres Bonifacio, ang Kataas-taasang Pangulo ng Katipunan, at iba pang mga miyembro nito na nagpahiwatig ng pagsisimula ng rebolusyon laban sa kolonyal na pamahalaan ng Espanya sa mga isla.
  • 31.
    EMILIO JACINTO • Ipinanganaksa Maynila noong Disyembre 15, 1875. Si Jacinto ay mahusay sa parehong Espanyol at Tagalog. Nag-aral siya sa Colegio de San Juan de Letran, at sa kalaunan ay lumipat sa Unibersidad ng Santo Tomas upang mag-aral ng abogasiya. Si Manuel Quezon, Sergio Osmeña at Juan Sumulong ay kanyang mga kamag-aral. Hindi siya nakapagtapos ng kolehiyo at, sa edad na 19, sumali sa lihim na lipunan na tinatawag na Katipunan. Naging tagapayo siya sa mga usaping pampiskalya at kalihim ni Andrés Bonifacio. Sa kalaunan ay kinilala siya bilang Utak ng Katipunan. Siya at si Bonifacio ay nakipagkaibigan rin kay Apolinario Mabini nang sinubukan nilang ipagpatuloy ang La Liga Filipina ni Jose Rizal.
  • 32.
    EMILIO JACINTO • Sumulatdin si Jacinto para sa pahayagang Katipunan na tinatawag na Kalayaan. Nagsulat siya sa pahayagan sa ilalim ng pangalan na 'Dimasilaw', at ginamit ang alyas 'Pingkian' sa Katipunan. Si Jacinto ang may- akda rin ng Kartilya ng Katipunan. Matapos ang pagpapapatay kay Bonifacio, pinilit ni Jacinto ang pakikibaka ng Katipunan. Tulad ni Heneral Mariano Álvarez, tumanggi siyang sumali sa mga puwersa ni Heneral Emilio Aguinaldo, ang pinuno ng pangkat ng Magdalo ng Katipunan. Si Jacinto ay nanirahan sa Laguna at sumali rin sa milisya na nakikipaglaban sa mga Espanyol. Si Jacinto ay namatay sa sakit na malaria sa Magdalena, Laguna, sa edad na 23. Ang kanyang labi ay inilibing sa Santa Cruz, Laguna, at inilipat sa Manila North Cemetery ilang taon na ang lumipas.
  • 33.
    EMILIO JACINTO • Noongdekada 1970, ang mga labi ni Jacinto ay inilipat at inihimlay sa Himlayang Pilipino Memorial Park sa Quezon City. Sa dambana ay makikita ang isang tansong iskultura ng isang palabang Jacinto na nakasakay sa isang kabayo sa panahon ng kanyang pagiging isang rebolusyonaryo. Ang isa pang rebulto ni Jacinto ay matatagpuan sa Mehan Garden. Ang wangis ni Jacinto ay ginamit upang maitampok sa lumang 20 pisong papel na ginamit mula 1949 hanggang 1969, at sa lumang 20 sentimos na barya.
  • 34.
    Apolinario Mabini • Si Apolinario Mabiniay kilala bilang “Dakilang Paralitiko” at “Utak ng Rebolusyon”, Siya ay ipinanganak noong Hulyo 23, 1864 sa Talaga, Tanauan, Batangas. Siya ay pangalawa sa walong anak nina Inocencio Mabini at Dionisia Maranan. Apolinario Mabini
  • 35.
    Apolinario Mabini • Noongsiya ay bata pa, nagpakita na siya ng hindi pangkaraniwang talino at pagkahilig sa pag-aaral. Sa Maynila noong 1881, nakamit niya ang isang partial scholarship na nagbigay-daan upang makapag-aral siya sa Kolehiyo ng San Juan de Letran. Natapos niya ang kanyang Batsilyer sa Sining noong 1887. Nag-aral din siya ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas mula 1888 hanggang 1894.
  • 36.
    Apolinario Mabini • Noong1893, isa siya sa mga bumuhay ng La Liga Filipina na siyang nagbibigay- suporta sa Kilusang Pang-reporma. Noong taong 1896 naman, nagkaroon siya ng matinding sakit na nagdulot sa kanya na maging paralitiko habambuhay. Hinuli siya ng mga gwardiya sibil noong 10 Oktubre 1896, dahil sa pagkakaroon niya ng koneksiyon sa mga repormista. Sumailalim siya sa house arrest sa ospital ng San Juan de Dios at nang kinalaunan ay pinalaya na rin. Nang bumalik sa Pilipinas si Emilio Aguinaldo noong 19 Mayo 1898, pinasundo niya si Mabini sa Laguna at matapos ang kanilang pagpupulong noong 12 Hunyo 1898, si Mabini ay naging punong tagapayo ni Aguinaldo.
  • 37.
    Apolinario Mabini • Isasa mga pinakamahalagang rekomendasyon ni Mabini ay ang pag-aalis ng Diktadurya ng pamahalaan ni Aguinaldo at ang pagpapalit nito sa isang rebolusyonaryong pamahalaan. Nagsilbi rin siya sa kabinete ni Aguinaldo bilang Pangulo ng Konseho ng nga Kalihim at bilang Kalihim ng Ugnayang Panlabas. Isa pa sa mga importanteng dokumento na kanyang nagawa ay ang Programa Constitucional de la Republica Filipina, isang konstitusyon na kanyang iminungkahi para sa Republika ng Pilipinas. Ang introduksiyon sa balangkas ng konstitusyong ito ay ang El Verdadero Decalogo, na isinulat upang gisingin ang makabayang diwa ng mga Pilipino.
  • 38.
    Apolinario Mabini • Nangsumiklab ang giyera sa pagitan ng mga Pilipino at Amerikano, tumakas si Mabini papuntang Nueva Ecija at nadakip ng mga Amerikano sa Cuyapo noong 10 Disyembre 1898. Nanatiling bilanggo si Mabini hanggang 23 Setyembre 1900. Nanirahan siya sa isang maliit na dampa sa Nagtahan, Maynila, at kumikita sa pamamagitan ng pagsusulat sa mga lokal na pahayagan. Ang artikulo niyang El Simil de Alejandro ay nagdulot sa kanyang muling pagkadakip at pagkatapon sa Guam kasama ang iba pang mga Pilipino. Habang nasa Guam, naisulat niya ang La Revolucion Filipina. Namatay si Mabini noong 13 Mayo 1903, sa gulang na 39 dahil sa kolera.
  • 39.
    MELCHORA AQUINO • Si MelchoraAquino ay rebolusyonaryong Pilipino na kilala bilang "Tandang Sora" dahil sa kanyang edad. Siya ay kilala rin bilang "Ina ng Katipunan", "Ina ng Himagsikan" at "Ina ng Balintawak" para sa kanyang mga kontribusyon.
  • 40.
    MELCHORA AQUINO • Ipinanganaksi Aquino noong Enero 6, 1812 sa Balintawak. Si Aquino, anak na babae ng isang mag-asawang magsasaka, sina Juan at Valentina Aquino, ay hindi kailanman pumasok sa paaralan. Gayunpaman, sa maagang edad, siya ay likas na matalino at may angking galing bilang isang mang-aawit kung saan nagtatanghal siya sa mga lokal na okasyon gayundin sa Misa para sa kanyang Simbahan. Siya rin ay madalas na mapili para sa papel ni Reyna Elena sa panahon ng "Santacruzan", isang mapang-ayos na palabas na nagpapaalala sa paghahanap ni Empress Helen ng Krus ni Kristo, ipinagdiriwang sa Pilipinas tuwing buwan ng Mayo.
  • 41.
    MELCHORA AQUINO • Nangmaglaon, pinakasalan niya si Fulgencio Ramos, cabeza de barrio (punong barangay), at nagkaroon ng anim na anak. Namatay si Ramos noong pitong taong gulang ang bunso nilang anak at naiwan siyang mag- isang nagtaguyod para sa kanilang mga anak. Ipinagpatuloy ni Aquino ang kanyang buhay bilang isang hermana mayor na aktibo sa pagdiriwang ng mga pista, baptismo, at kasalan. Nagtrabaho siya nang husto upang mabigyan ng edukasyon ang kanyang mga anak.
  • 42.
    MELCHORA AQUINO • Sakanyang katutubong bayan, nagtayo si Tandang Sora ng isang tindahan, na naging kanlungan para sa mga may sakit at sugatan na mga rebolusyonaryo. Kinupkop, pinakain, binigyan ng medikal na atensiyon at pinapayohan ang mga rebolusyonaryo at ipinagdarasal. Ang mga lihim na pagpupulong ng Katipuneros (mga rebolusyonaryo) ay ginanap din sa kanyang bahay. Sa gayon ay nakuha niya ang mga bansag na "Babae ng Rebolusyon", "Ina ng Balintawak", "Ina ng Rebolusyong Pilipino", at Tandang Sora (ang Tandang ay nagmula sa salitang Tagalog na matandâ, na nangangahulugang matanda).
  • 43.
    MELCHORA AQUINO • Siyaat ang kanyang anak, si Juan Ramon, ay naroon sa Sigaw ng Balintawak at mga saksi sa pagpunit ng mga cedula. Nang malaman ng mga Espanyol ang tungkol sa kanyang mga gawain at ang kanyang kaalaman sa kinaroroonan ng Katipuneros, siya ay siniyasat ngunit tumanggi siyang ibunyag ang anumang impormasyon. Pagkatapos ay inaresto siya ng guardia civil at ipinatapon sa Guam, Marianas Islands, kung saan siya at isang babae na nagngangalang Segunda Puentes ay inilagay sa ilalim ng house arrest sa tirahan ng isang Don Justo Dungca.
  • 44.
    MELCHORA AQUINO • Pagkaraangkontrolin ng Estados Unidos ang Pilipinas noong 1898, si Tandang Sora, tulad ng iba pang mga bihag, ay bumalik sa Pilipinas hanggang sa kanyang kamatayan noong Marso 2, 1919, sa edad na 107. Ang kanyang labi ay inilipat sa kanyang sariling likuran (na kilala ngayon bilang Himlayang Pilipino Memorial Park, Quezon City).
  • 45.
    MELCHORA AQUINO Si Emilio Aguinaldoay isang rebolusyonaryong Filipino, politiko, at isang lider ng militar na kinikilala bilang opisyal na unang Pangulo ng Pilipinas (1899-1901) at unang presidente ng isang konstitusyunal na republika sa Asya. Pinamunuan niya ang puwersa ng Pilipinas sa unang laban sa Espanya noong mga huling taon ng Rebolusyong Pilipino (1896-1898), at pagkatapos ay sa Digmaang Espanyol- Amerikano (1898), at sa wakas ay laban sa Estados Unidos sa panahon ng Digmaang Pilipino-Amerikano (1899-1901). Siya ay nahuli sa Palanan, Isabela ng puwersang Amerikano noong Marso 23, 1901, dahilan upang magtapos ang kanyang pagkapangulo. Emilio Aguinaldo
  • 46.
    Emilio Aguinaldo • Noong1935, tumakbo si Aguinaldo sa pagkapangulo ng Philippine Commonwealth subalit siya ay natalo ni Manuel Quezon. Matapos sumalakay ang mga Hapones sa Pilipinas noong 1941, nakipagtulungan siya sa mga bagong pinuno at umapila pa sa radyo para sa pagsuko ng mga puwersa ng Amerikano at Pilipino sa Bataan. Siya ay naaresto bilang isang tagatulong ng mga Hapones matapos ang mga Amerikano ay bumalik ngunit sa kalaunan ay napalaya sa isang pangkalahatang amnestiya.
  • 47.
    Emilio Aguinaldo • SiEmilio Aguinaldo ay ipinanganak noong Marso 22, 1869 sa Cavite el Viejo (kilala ngayon sa tawag na Kawit, Cavite). Ang mga magulang niya na sina Carlos Jamir Aguinaldo at Trinidad Famy Aguinaldo ay mag-asawang mestizo Tagalog-Tsino at may kaya sa buhay. Ang kanyang ama ay ang inatasang gobernadorcillo ng komunidad (munisipal na gobernador) sa administrasyon ng Espanyol kolonyal. Nag- aral si Aguinaldo sa Colegio de San Juan de Letran ngunit hindi niya nagawang tapusin ito dahil sa pagsiklab ng kolera noong 1882. Si Emilio ay naging "Cabeza de Barangay" ng Binakayan, isang punong baryo ng Cavite el Viejo noong siya ay 17 taong gulang lamang upang maiwasan ang pagiging sapilitang kawal.
  • 48.
    Emilio Aguinaldo • Noong1895 ipinatupad ang Maura Law para sa bagong tatag na lokal na pamahalaan. Sa edad na 25, si Aguinaldo ay naging unang "gobernadorcillo capitan municipal" (Municipal Gobernador- Captain) ng Cavite el Viejo habang nasa business trip sa Mindoro.
  • 49.
    Emilio Aguinaldo • NoongEnero 1, 1896, pinakasalan niya si Hilaria del Rosario (1877-1921), ito ay ang kanyang ikatlong asawa. Sila ay may limang anak: sina Carmen Aguinaldo-Melencio, Emilio "Jun" R. Aguinaldo Jr, Maria Aguinaldo-Poblete, Cristina Aguinaldo-Linggo, at Miguel Aguinaldo. Si Hilaria ay namatay sa sakit na ketong noong Marso 6, 1921 sa edad na 44. Siyam na taon ang nakalipas, noong Hulyo 14, 1930, pinakasalan ni Aguinaldo si Maria Agoncillo sa Barasoain Church. Namatay si Maria Agoncillo noong Mayo 29, 1963, isang taon bago si Aguinaldo mismo ay namayapa rin noong Pebrero 6, 1964.
  • 50.
    Gawain 1 Panuto: Itambalang mga katawagan sa hanay A sa mga bayaning Pilipino sa hanay B. Isulat ang sagot sa sagutang papel. Natatanging Pilipino na Lumaban sa Kalayaan Hanay A Hanay B 1. Utak ng Katipunan A. Jose Rizal 2. Ama ng Himagsikan at Rebolusyong Pilipino B. Marcelo H. del Pilar 3. Prinsipe ng mga Orador C. Graciano Lopez Jaena 4. Dakilang Paralitiko D. Andres Bonifacio 5. May-akda ng Noli Me Tangere E. Emilio Jacinto at El Filibusterismo F. Apolinario Mabini
  • 51.
    Gawain 2 Panuto: Tukuyinang inilalarawan sa bawat bilang. Piliin ang tamang sagot sa kahon at isulat sa inyong sagutang papel.
  • 52.
    Gawain 3 Panuto: Nasaloob ng kahon ang pangalan ng mga bayaning nakipaglaban tungo sa kalayaan. Kulungin ito ng guhit. Maaaring patayo, pahiga, o dayagonal.
  • 53.
    Tayahin Panuto: Piliin angtamang sagot sa bawat pahayag at isulat sa sagutang papel. 1. Ang dahilan ng pag-aalsa ng mga Pilipino laban sa mga Español? A. Ang labis na pang-aapi at pagmamalabis ng mga Español. B. Ang hindi pantay na pagtingin ng mga Español sa mga Pilipino. C. Ang likas na pagnanais o mithiin ng mga Pilipino na maging malaya. D. Lahat ng nabanggit 2. Si Marcelo H. del Pilar na kilala sa tawag na Plaridel ay nakipaglaban din sa mga Español upang makamit natin ang kalayaan Paano niya ito isinagawa? A. sa pamamagitan ng pamamahayag B. sa pamamagitan ng armadong pakikipaglaban C. sa pamamagitan ng pagsasadula sa buhay ng mga Español D. sa pamamagitan ng pakikipagdayalogo sa mga Español 3. Sina Dr. Jose Rizal, Marcelo H. del Pilar at Graciano Lopez-Jaena ay ilan lamang sa mga bayaning Pilipinong nagbuwis ng buhay para sa kalayaan ng ating bansa sa kamay ng mga Español. Ano ang kilusang binuo ng mga nabanggit? A. KKK C. Kilusang Propaganda B. Batas Militar D. La Liga Filipina
  • 54.
    Tayahin Panuto: Piliin angtamang sagot sa bawat pahayag at isulat sa sagutang papel. 4. Hindi sumang-ayon sa layunin ng Katipunan? A. Andres Bonifacio C. Jose Rizal B. Emilio Jacinto D. Ladislao Diwa 5. Ang tinaguriang ina ng mga Katipunero at kilala sa tawag na Tandang Sora. A. Josefa Llanes Escoda C. Marcela Agoncillo B. Gabriela Silang D. Melchora Aquino 6. Ang petsa kung kailan lihim na nagtagpo sa isang bahay sa Azcarraga sina Andres Bonifacio, Valentin Diaz, Teodoro Plata at iba pa upang itatag ang Katipunan. A. Hunyo 7, 1892 C. Hulyo 7, 1892 B. Hulyo 7, 1890 D. Hulyo 17, 1892 7. Ginamit niya ang alyas na “Pingkian” sa Katipunan at siya rin ang may-akda ng Kartilya ng Katipunan. A. Andres Bonifacio C. Emilio Jacinto B. Apolinario Mabini D. Emilio Aguinaldo
  • 55.
    Tayahin Panuto: Piliin angtamang sagot sa bawat pahayag at isulat sa sagutang papel. 8. Isang rebolusyonaryong Filipino, politico at isang lider ng military na kinikilala bilang opisyal na unang Pangulo ng Pilipinas. A. Emilio Aguinaldo C. Graciano Lopez Jaena B. Emilio Jacinto D. Marcelo H. del Pilar 9. Ang bayaning Pilipino na muling dinakip at ipinatapon sa Guam kasama ang iba pang mga Pilipino dahil sa kanyang artikulong, “El Simil de Alejandro” ? A. Apolinario Mabini C. Graciano Lopez Jaena B. Emilio Jacinto D. Marcelo H. del Pilar 10. Ang dahilan ng kilusang KKK? A. Limitado ang edukasyon. B. Walang reporma na ipinatupad ang mga Español. C. Kawalan ng hustisya at kalupitan ng mga guwardiya sibil. D. Lahat ng nabanggit