1. Ba ğırova Mənzər Bakı Kompüter Kolleci Bakı - 2011

2. Dərsin planı: Motivasiya; Alman riyaziyyatçısı Karl Veyerştras; Veyerştras teoremi; Funksiyanın [a;b] parçasında ƏBQ və ƏKQ-nin tapılması alqoritmi; Optimallaşdırma məsələlərinə nümunələr; Optimallaşdırma məsələlərinin həll sxemi; Məsələlər; Test tapşırıqları; Ev tapşırığı; R efleksiya fəaliyyəti.

3. Motivasiya : Şagirdlər qruplara bölünür və onlara “Qutu ” məsələsini həll etmək tapşırılır. Qruplara tərəfi 15 sm olan kvadrat formada kağız parçaları paylanır. Bu kağızlardan həcmi ən böyük olan üstü açıq qutu (düzgün prizma) düzəltmək lazımdır. -Qutunun həcminin ən böyük olması üçün oturacağın tərəfi necə olmalıdır? - sualı ortaya çıxır.

4. Karl Veyerştras parçada kəsilməz funksiyanın əsas xassələrini araşdırmış və isbat etmişdir. “ Qəlbən şair olmadan əsil riyaziyyatçı olmaq mümkün deyil” Veyerştras riyazi analizin əsaslarını qoymuş, öz tədqiqatları ilə riyaziyyatı əhəmiyyətli dərəcədə zənginləşdirmişdir. Karl Veyerştras 1815-1897 ( alman riyaziyyatçısı )

5. Veyerştras teoremi: y 0 x a b y 0 x a b y 0 x a b y 0 x a b y 0 x a b y 0 x a b

6. Funksiyanın [a;b ] parçasında ƏBQ və ƏKQ-nin tapılması alqoritmi: 1. Funksiyanın [a;b] parçasının uc nöqtələrindəki qiymətləri hesablanır; 2. Funksiyanın ( a;b) aralığında olan bütün böhran nöqtələri tapılır və bu nöqtələrdə funksiyanın qiymətləri hesablanır; 3.Tapılımış qiymətlər müqayisə olunur və onlardan ən böyüyü və ən kiçiyi götürülür. b a ƏBQ ƏKQ

7. Düzbucaqlı paralelepiped formasında olan otağın ölçüləri necə olmalıdır ki, tikinti ucuz başa gəlsin? Optimallaşdırma məsələlərinə nümunələr ( optimum - “ən yaxşı” ) Dairə daxiılinə şəkilmiş bərabəryanlı üçbucaqlardan sahəsi ən böyük olanını tapin . Pəncərənin ölçüləri necə olmalıdır ki, onun sahəsi ən böyük olsun ? . Qutunun həcminin ən böyük olması üçün oturacağın tərəfi necə olmalıdır? Özü ilə kvadratının cəmi ən kiçik olan ədədi tapın.

8. Optimallaşdırma məsələlərini aşağıdakı sxem üzrə həll etmək olar : riyazi model üzrə hesablamalar aparılır ; məsələnin riyazi modeli qurulur ; məsələdə qoyulan suala cavab verilir .

9. Tərəfi a olan kvadrat şəklində kağız parçasından üstü açıq bir qutu hazırlamaq lazımdır. Qutunun həcminin ən böyük olması üçün oturacağın tərəfi necə olmalıdır? Pəncərənin ölçüləri necə olmalıdır ki, onun sahəsi ən böyük olsun? (çərçivənin perimetri verilmişdir) “ Pəncərə” məsələsini n şərti: “ Qutu” məsələsinin şərti: Məsələnin həlli Məsələnin həlli

10. Qutunun həcmi: Hesablamalar: Cavab : Qutunun həcminin ən böyük olması üçün onun oturacağı olmalıdır, bu halda qutunun həcmi olacaq. x a a-x 2

11. R 2R H P əncərənin sahəsi: P əncərənin perimetri: buradan onda Cavab: pəncərənin ölçüləri olmalıdır: və

12. Test tapşırıqları: 2 ) 12 ədədini mənfi olmayan elə iki toplananın cəmi şəklində göstərin ki, bu ədədlərin kvadratları cəmi ən kiçk olsun. 1 ) funksiyanın [-4;0] parçasında ən böyük qiymətini tapı n. 3) Çevrə daxilinə çəkilmiş bütün düzbucaqlılardan sahəsi ən böyük olanının tərəfləri nisbətini tapın. A)-1 A) 2 və 10 A)1:2 B)0 C)1 D)2 E)3 B) 4 və 4 C) 6 və 6 D) 5 və 7 E) 3 və 9 B)1:3 C)1:10 D)1:1 E)1:5

13. Doğru deyil

14. Doğrudur

15. Ev tapşırığı: Misal № 236-246 (dərslik) Testlər səhifə 51 -57 (sinif testi )

16. R efleksiya fəaliyyəti: B u dərsdə hansı yeni biliklər qazandı n iz? Bu bilikləri lazım gəldikdə istifadə edə bilərsinizmi? Dərsdə iştirak etməyən sinif yoldaşınıza mövzunu başa sala bilərsinizmi?