1. © 2009 Coert Visser www.noam.nu Oplossingsgericht werken

2. Korte inventarisatie 1. Wat weet je al over oplossingsgericht werken? 2. Waaraan zou je morgen merken dat vandaag nuttig voor je was? 3. Wat kun je doen om vandaag zo nuttig mogelijk te maken voor jezelf en je collega’s? Schrijf je antwoorden op de post it briefjes en hang ze op de flip-overvellen © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

3. Presentatie achteraf nalezen? www.m-cc.nl/FCE.htm © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

4. Even voorstellen…. Geboren in Groningen, Gymnasium ß, Rijksuniversiteit Groningen: Arbeids- & Organisatiepsychologie, nevenrichting Klinische Psychologie Werkervaring: (Philips), SHL Psychotechniek, Pricewaterhouse-Coopers, Trainings- en adviesbureau Oplossingsgericht Veranderen (eigen bureau), medeoprichter NOAM Websites: www.oplossingsgerichtmanagement.nl (blog) / www.noam.nu (nieuwsbrief) / e.a. Werkervaring: adviseren, leidinggeven, trainen, coachen, lesgeven, schrijven, onderzoeken, hoofdredacteur managementsite.net Coert Visser (1963): getrouwd, 2 kinderen, wonend te Driebergen (Ut) © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

5. Sprankelend moment Vorm tweetallen. Vertel elkaar over een voldoening schenkend moment op uw werk, de afgelopen periode (een sprankelend moment). Degene die luistert naar het verhaal moedigt aan en vraagt nieuwsgierig door tot hij/zij de situatie voor zich ziet. © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

6. Daarvoor moet je wel superman zijn (1) Paul is een jongetje dat zijn juf vaak ergerde door elke keer als hij de klas uitliep met zijn hand langs alle lichtknopjes te lopen en ze allemaal in te drukken. De leerkracht meldde dat de gedragskenmerken haar sterk deden denken aan PDD NOS. Juf had er al meerdere keren wat van gezegd: “Doe het niet, hou er mee op”, enzovoorts. Het hielp niet. Paultje bleef het gewoon doen. Onderwijsadviseur Jan Kuipers werd gevraagd eens te praten met Paul. © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

7. Just take what you’ve got, no matter how incomplete and inconsistent and even incoherent it appears. You’ve got what you’ve got. Steve de Shazer (1940-2005), co-inventor of the solution-focused approach

8. Work with what comes back to you. Insoo Kim Berg (1934-2007), co-inventor of the solution-focused approach

9. Daarvoor moet je wel superman zijn (2) Jan : Paul, heb jij misschien al een idee hoe je de klas uit kunt lopen zonder de lichtknopjes in te drukken? Paul : ( denkt even na en zegt dan ) Daarvoor moet je wel superman zijn! Jan : ( glimlachend ) Oh ja, kan superman dat wel? Wil jij eens voordoen hoe hij dat doet? Paul : Dat kan ik niet, dan moet ik superman bij me hebben! Jan : ( peinzend ) Aha, ik begrijp het … ( nieuwsgierig ) En heb jij superman ook? Paul : ( enthousiast ) Ja! Zal ik hem even halen? Jan : Doe maar, ja Paul rent klas uit en is een minuut later terug Jan :Zeg Paul, wat zag ik nou? Jij liep daarnet de klas uit zonder de lichtknopjes in te drukken…. Hoe kreeg je dàt voor elkaar? Paul glimlacht van oor tot oor en houdt triomfantelijk een kleine sleutelhanger met een supermanpoppetje eraan in de lucht. Aan het einde van het gesprekje liep Paul naar buiten. Langzaam liep hij langs de lichtknopjes. Toen hij er vlak naast stond keek hij naar Jan en hij hield zijn supermanpoppetje in de lucht. met een trotse blik liep hij verder zonder op de knopjes te drukken. © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

10. Wat is oplossingsgericht werken? Mensen activeren in de richting van de gewenste situatie door hen te helpen een brug te bouwen tussen succes in het verleden en succes in de toekomst. © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

11. Géén wondermiddel … Het leidt nooit tot een perfecte, probleemloze situatie Niet iedereen hoeft het te gebruiken Niemand hoeft het altijd te gebruiken Het is nooit de enige effectieve aanpak Soms is het vrijwel zeker niet de beste aanpak: Medische urgentie Technische defecten Beproefde standaardaanpakken Noodsituaties, gevaar, crises © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

12. Ontwikkelingen in de psychotherapie Centrale vraag: wat is met jou aan de hand en hoe komt dat? Overtuigingen: oorzaak ligt diep in de persoon en diep in het verleden, patiënt verzet zich – onbewust- tegen behandeling 1. De beginjaren van de psychotherapie (ca. 1900 – 1950) 2. Een vereenvoudiging: de jaren 50/60/70 Centrale vraag: wat houdt het probleem hier en nu in stand? Overtuiging: oorzaak van het probleem ligt in het huidige gedrag 3. Opkomst oplossingsgerichte model (vanaf ca. 1980) Centrale vraag: wat hoop je te bereiken? Overtuiging: probleemanalyse en diagnose kunnen worden overgeslagen, neem de kortste weg naar het doel… Gebaseerd op Walter en Peller (2000) © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

13. Voorbeeldinterventies Schaalvragen De wondervraag Eerdere successenvraag (uitzonderingenvraag) Platformvraag Kleine stap vooruit De continueringsvraag Wat gaat beter vraag Observatietaken Erkennen Normaliseren Reframen © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

14. Oplossingsgerichte houding Houding van niet-weten Leiden van achteren De yes-set Zichtbaar o.a. door: Eerst aansluiten dan pas doorschakelen Samenvatten in de woorden van de cliënt Stilte? Wacht tot de ander weer begint © 2009 Coert Visser / www.noam.nu

15. Van de probleemdimensie naar de succesdimensie Begin probleem De gevreesde toekomst Begin gewenste situatie De gewenste toestand Wat is het volgende stapje? Hoe is het al gelukt om te komen van 0 naar waar je nu staat? Bewerking van het Albert model van Mark McKergow De huidige situatie Wat wil je in plaats van het probleem? Wanneer is er al eens een hoger punt op de schaal bereikt? Hoe is dat bruikbaar? © 2009 Coert Visser / www.noam.nu