Σχεδιαστική Σκέψη: Θεωρία - Εφαρμογή στην τάξη Διάχυση προγράμματος Erasmus+

1. Discover the 7Cs:
Learning for Life (and Work)
in the 21st century
Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Erasmus+ KA122
"Εκπαιδεύοντας τους αυριανούς πολίτες
σε ένα αειφόρο σχολείο
με έμφαση στο περιβάλλον
και στην απόκτηση δεξιοτήτων"

2. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ
ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ
Creativity and Critical thinking

3. Σχεδιαστική Σκέψη
Design Thinking

4. Σχεδιαστική Σκέψη (Design Thinking)
Η σχεδιαστική σκέψη είναι μια δημιουργική, ανθρωποκεντρική
προσέγγιση επίλυσης προβλημάτων.
Βασίζεται
στην κατανόηση των αναγκών του ανθρώπου
 στη συνεργασία
 στον πειραματισμό
 στη συνεχή βελτίωση.

5. Η χρησιμότητα της σχεδιαστικής σκέψης
στην εκπαίδευση
Μάθηση μέσω της εξερεύνησης
Οι μαθητές:
ανακαλύπτουν τη γνώση μέσα από την εξερεύνηση
 συμβάλλουν στον ορισμό των προβλημάτων
εντοπίζουν και αναπτύσσουν πιθανούς τρόπους επίλυσης
καθορίζουν τρόπους αξιολόγησης της δουλειάς τους
αναπτύσσουν ενσυναίσθηση σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας
σχεδιασμού.

6. ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Δημιουργικότητα Καινοτομία Επίλυση προβλήματος Κριτική σκέψη Ενσυναίσθηση

7. Το Μοντέλο των 5 Βημάτων της Σχεδιαστικής Σκέψης
7
Κατανόηση /
Ενσυναίσθηση
Empathize
Ορισμός του
προβλήματος
Define
Δημιουργία
ιδεών
Ideate
Δημιουργία
πρωτοτύπων
Prototype
Δοκιμή
Test

8. 1. ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ (Empathize)
Κατανόηση σε βάθος του προβλήματος μέσα από την οπτική των ανθρώπων που
επηρεάζονται.
2. ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (Define)
Καθορισμός του προβλήματος με ακρίβεια.
3. ΙΔΕΟΚΑΤΑΙΓΙΔΑ (Ideate)
Διατύπωση πολλών πιθανών λύσεων, χωρίς περιορισμούς (καταιγισμός ιδεών).
4. ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ (Prototype)
Σχεδίαση μιας πρώτης εκδοχής της λύσης του προβλήματος.
5. ΔΟΚΙΜΗ (Test)
Δοκιμή της λύσης – Ανατροφοδότηση από τις άλλες ομάδες.

9. Η σχεδιαστική
σκέψη δεν είναι
μια γραμμική
διαδικασία.
Ο μαθητής
μπορεί να
επανέρχεται στα
διάφορα στάδια.

10. Έννοιες - Κλειδιά
για τη
Σχεδιαστική Σκέψη

11. Ενσυναίσθηση
Πρέπει να γνωρίζουμε
τις ανάγκες του χρήστη:
τι λέει;
τι σκέφτεται;
τι κάνει;
τι αισθάνεται;

12. Ενσυναίσθηση
Χάρτης ενσυναίσθησης:
 ανάπτυξη ενσυναίσθησης
 σύνθεση των παρατηρήσεων
από τη φάση της έρευνας
 εξεύρεση πληροφοριών
σχετικά με τις ανάγκες των
χρηστών.

13. ELEVATOR PITCH
σύντομη, περιεκτική και πειστική
παρουσίαση μιας ιδέας ή προϊόντος,
διάρκεια συνομιλίας 30-60’’
(διάρκεια συνομιλίας σε ένα ασανσέρ)
στόχος η πρόκληση του
ενδιαφέροντος του συνομιλητή να
μάθει περισσότερα.

14. Αξιοποίηση του elevator pitch στην εκπαίδευση
 Ανάπτυξη επικοινωνιακών
δεξιοτήτων
 Καλλιέργεια κριτικής σκέψης
 Διαθεματική μάθηση
 Προετοιμασία για την
επαγγελματική ζωή

15. Αποκλίνουσα – Συγκλίνουσα Σκέψη
Η αποκλίνουσα ή δημιουργική σκέψη
είναι η διαδικασία δημιουργίας πολλών
πιθανών λύσεων και δυνατοτήτων,
γνωστή ως brainstorming.
Η συγκλίνουσα ή κριτική σκέψη
περιλαμβάνει την αξιολόγηση αυτών των
λύσεων και την επιλογή της κατάλληλης.

16. Πίεση Χρόνου
Βασικός στόχος:
 να συμπυκνωθεί η
δΙαδΙκασία
 να είναι γρήγορος ο
κύκλος σχεδΙασμού
 να ακολουθήσει η
τελειοποίηση

17. Hackathon: μια μέθοδος ψηφιακής
καινοτομίας για τους νέους

18. hack + marathon
δημιουργική, γρήγορη και
πειραματική επίλυση
προβλημάτων με
προγραμματισμό
+
μεγάλη σε διάρκεια και
ένταση προσπάθεια.
Τα γνήσια hackathons σχετίζονται
με έργα ανάπτυξης λογισμικού,
τα οποία δημιουργούνται μετά
από εντατική συνεργασία.
Τα hackathons
διαρκούν τυπικά 24-36
ώρες.
Οι συμμετέχοντες
δουλεύουν σε μικρές
ομάδες για την
ανάπτυξη καινοτόμων
λύσεων σε μία ή
περισσότερες
προκαθορισμένες
προκλήσεις.
Ο όρος "παιδαγωγικό hackathon" αναφέρεται
σε διαγωνισμούς καινοτομίας που συνδυάζουν
την εκπαίδευση με την τεχνολογία,
προωθώντας τη δημιουργικότητα, τη
συνεργασία και την επίλυση προβλημάτων από
μαθητές και νέους.

19. Παραδείγματα παιδαγωγικών Hackathons στην Ελλάδα
1. EU CodeWeek Hackathon 2025
Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Ελληνικό EU CodeWeek Hackathon 2025
Νέοι 14-19 ετών
Πρωτοποριακές ψηφιακές λύσεις για σύγχρονες προκλήσεις.
2. Green School Athens Hackathon 2025
Δήμος Αθηναίων
1ο Green School Athens Hackathon
Μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου
Καινοτόμες λύσεις για το περιβάλλον, την ανακύκλωση και την ενέργεια.
3. ActJust Erasmus+ Hackathon για την Κλιματική Δικαιοσύνη
Χ.Α.Ν.Θ. σε συνεργασία με την ActionAid Hellas
ActJust Erasmus+
Εθνικό Hackathon για την κλιματική δικαιοσύνη.
4. STEAMDIVE Hackathon στο Ηράκλειο
Πρόγραμμα STEAMDIVE - DIVERSITY in STEAM
2ο Hackathon με θέμα “Mirror of Diversity”
11ο ΓΕΛ Ηρακλείου
Εφαρμογές για την κατανόηση της διαφορετικότητας και της κοινωνικής ποικιλομορφίας.

20. Σχεδιαστική Σκέψη και Hackathon
Παιδαγωγικά Οφέλη
Συνεργασία
Ισότητα στη
συμμετοχή
Ευελιξία και
προσαρμοστικότητα
Άμιλλα
Κριτική σκέψη
Δημιουργική επίλυση
προβλημάτων
Ενσυναίσθηση
Γνώση
Βιωματική μάθηση

21. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
MINI HACKATHON - εργαστήριο

22. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ – mini hackathon
1.
Ποιο είναι το πρόβλημα;
Ποιοι το αντιμετωπίζουν;
Ποιες είναι οι ανάγκες τους;
2.
Δημιουργία προϊόντων ή
υπηρεσιών που
εξυπηρετούν τις ανάγκες
τους
3.
Παρουσίαση των προϊόντων ή
των υπηρεσίων στις άλλες
ομάδες
4.
Ανατροφοδότηση από τις
άλλες ομάδες
5.
Βελτίωση των
προϊόντων/υπηρεσιών με βάση
την ανατροφοδότηση
22
6.
Τελική παρουσίαση
7.
Αυτοαξιολόγηση - Αναστοχασμός των ομάδων για τη δράση

23. Πριν ξεκινήσουμε:
Θέτουμε τους
κανόνες
συνεργασίας
Ποιοι είναι οι 3 χρυσοί
κανόνες για την ομάδα
σας στη συνεργασία;
Επιλέγουμε ρόλο
στην ομάδα
•Ποιες δεξιότητες έχετε;
•Τι ρόλο μπορείτε να
πάρετε (συντονιστής,
γραμματέας, εκπρόσωπος
κτλ);
Σκεφτόμαστε τις
ανάγκες του χρήστη
Χάρτης Ενσυναίσθησης
• Τι λένε;
• Τι βλέπουν;
• Πώς αισθάνονται;
• Τι σκέφτονται;

24. Επιλέγουμε ένα πρόβλημα
γΙα το οποίο
θέλουμε να βρούμελύση
Ομάδα 4- 5

25. 1ο στάδιο
Ποιο είναι το πρόβλημα;
Ποιοι το αντιμετωπίζουν;
Ποιες είναι οι ανάγκες τους;
Επιλογή προβλήματος προς επίλυση.

26. Σκεφτόμαστε ατομΙκά (5΄)
Συζητάμε ανά δύο (5΄)
Συζητάμε με την ομάδα (5΄)
Ανακοίνωση στην ολομέλεια (2΄)

27. Δημιουργούμε προϊόντα/υπηρεσίες με βάση τις
ανθρώπινες ανάγκες.
Οπτικοποιούμε το προϊόν/υπηρεσία
(εικόνες, τουβλάκια, εννοιολογικός χάρτης κτλ).
40΄
2ο στάδιο

28. Παρουσιάζουμε το προϊόν/υπηρεσία στην
ολομέλεια (ποιο είναι; πόσο θα κοστίσει;
πώς λύνει το πρόβλημα;)
2΄
3ο στάδιο

29. Εφαρμογή σχεδιαστικής σκέψης στο Europass Teacher Academy
Έργο ομάδας
Πρόβλημα: αδιαφορία
μαθητών για το σχολείο
Χρήστες: Μαθητές/τριες
Λύση: Run for the badge
Εκπαιδευτική ψηφιακή
πλατφόρμα που επιβραβεύει
την ατομική και ομαδική
συμμετοχή των μαθητών στα
μαθήματα και στις
δραστηριότητες της σχολικής
κοινότητας.

30. Ανατροφοδότηση από τις άλλες ομάδες
2΄
Θετικό σχόλιο για το προϊόν/υπηρεσία
Ερωτήσεις σχετικά με δυσκολίες στην εφαρμογή
Προτάσεις για βελτίωση
 Πρόκληση
4ο στάδιο

31. 10΄
Βελτίωση των προϊόντων/υπηρεσιών με βάση την
ανατροφοδότηση και τις ανθρώπινες ανάγκες.
ΟρΙστΙκοποίηση των προϊόντων /υπηρεσιών και οπτικοποίηση
της λύσης.
5ο στάδιο

32. .
Ποιο είναι το πρόβλημα;
Ποιοι το αντιμετωπίζουν;
Ποιο είναι το προϊόν /υπηρεσία;
Πώς λειτουργεί;
2΄
6ο στάδιο – Τελική Παρουσίαση

33. Εφαρμογή σχεδιαστικής σκέψης στο Europass Teacher Academy
Παρουσίαση ομαδικών έργων

34. Αυτοαξιόλογηση της ομάδας
 Πόσο ακολουθήσατε τους κανόνες;
 Πόσο συνεισφέρατε στην ομαδική εργασία;
 Πόσο καλά συνέβαλε ο καθένας στον ρόλο του;
 Τι θα μπορούσατε να κάνετε καλύτερα;

35. Αναστοχασμός
Πώς αισθάνεσαι;
ΤΙ σου άρεσε/ τΙ δεν σουάρεσε;
Τι μπορεί να γίνει καλύτερα;

36. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ

38. ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ
ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
Τα μπλε στυλό
Έλλειψη πρασίνου
Therapists
Μόλυνση του αέρα
Αστραπή
Στάθμευση
Τα ποντικάκια
Μόλυνση του αέρα
Οι γραφίστες
Πεζοδρόμια
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Το καφέ της Χαράς
Δρόμοι
Στο Παρά πέντε
Σκουπίδια
Ομάδα Δράσης
Ηχορύπανση
Αστέρια
Δρόμοι

41. ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Έλλειψη πρασίνου (πάρκα,
δέντρα)
ΛΥΣΗ: Δράσεις με σύνθημα:
ΑΣ ΒΑΛΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΜΑΣ
•Δημιουργία ομάδων δεντροφύτευσης.
•Πάγκοι πληροφοριών σε κεντρικά σημεία
της περιοχής με ειδικούς.
•Οργάνωση ανθοεκθέσεων.
•Ενημέρωση σε σχολεία της περιοχής.
•Επιστολή στον Δήμαρχο.

42. ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Ρύπανση της ατμόσφαιρας
ΛΥΣΗ: Αξιοποίηση των κοινωνικών
δικτύων για ενημέρωση των πολιτών
σχετικά με το πρόβλημα της ρύπανσης
στην περιοχή.
Διαδηλώσεις με κεντρικό σύνθημα:
ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΜΑΖΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ
ΑΛΛΑΓΗ!
ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Ρύπανση της ατμόσφαιρας
ΛΥΣΗ: Δημιουργία αφίσας που θα
αναρτηθεί σε διάφορα σημεία της
περιοχής με σύνθημα:
ΖΗΤΑΜΕ ΚΑΘΑΡΟ ΑΕΡΑ

43. ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Πεζοδρόμια
ΛΥΣΗ: Φωτογράφηση
κατεστραμμένων και κατειλημμένων
πεζοδρομίων
Εκστρατεία Ενημέρωσης σε
Δήμο – Πολίτες – Σχολεία με
σύνθημα: ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ
ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ
ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Δρόμοι
ΛΥΣΗ: Καταγραφή προβλημάτων
στους δρόμους της περιοχής
(σήμανση, λακούβες, φωτισμός).
Αναφορά στον Δήμο.
Δράσεις Ενημέρωσης
Διαδηλώσεις.

44. ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Σκουπίδια
ΛΥΣΗ: Δημιουργία σύγχρονων κάδων
ανακύκλωσης.
Ο Έξυπνος Κάδος:
•Συλλέγει πλαστικά και γυάλινα μπουκάλια.
•Λειτουργεί με τη Green Card.
•Επιβραβεύει τους χρήστες με πόντους και
χρήματα.
ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Ηχορύπανση
ΛΥΣΗ: Η Ομάδα Δράσης καλεί τους
πολίτες σε εκδήλωση για ενημέρωση
στην πλατεία του Δήμου με αφίσες που
έχουν το λογότυπό της και το σύνθημα :
Λιγότερος Θόρυβος – Ήρεμη Ζωή

45. ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Δρόμοι
ΛΥΣΗ: Καταγραφή προβλημάτων στους
δρόμους της περιοχής.
Αναφορά στον Δήμο.
Δράσεις Ενημέρωσης με σύνθημα:
ΕΝΑΣ ΔΡΟΜΟΣ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ
ΠΡΟΒΛΗΜΑ: Στάθμευση
ΛΥΣΗ: Δημιουργία Δημοτικού Χώρου
Στάθμευσης σε μεγάλη έκταση του
Δήμου.
Θέσεις ΑμεΑ.
Δωρεάν χρήση με την κάρτα του Δημότη.

46. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι μου άρεσε:
Συνεργασία
Επίλυση κοινού προβλήματος
Η ιδέα του project – επίλυση
αυθεντικού προβλήματος
Ομαδικότητα
Δημιουργία
Ευχάριστο κλίμα
Τι δεν μου άρεσε:
Έλλειψη χρόνου
Έλλειψη ψηφιακών
μέσων
Διαφωνίες στην ομάδα
Τι θα μπορούσε να
γίνει καλύτερα:
Κατάλληλα
διαμορφωμένος χώρος
Πρόσβαση σε ψηφιακά
μέσα

47.  Πηγή: Europass Teacher Academy (φορέας επιμόρφωσης Erasmus)
 Εισηγήτριες: Λιθαρή Αριστέα, Μαραγκόζη Ειρήνη, Τακαβάκογλου Ζωή
 Η παρουσίαση δημιουργήθηκε στα πλαίσια της διάχυσης των αποτελεσμάτων
από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ERASMUS+ KA122
Δημιουργός παρουσίασης: Ζωή Τακαβάκογλου
Ευχαριστούμε για την προσοχή σας!