ENERGIA ETA INDARRAK

Indarrak eta mugimendua * Indarren eraginez objektuak mugitzen hasi eta gelditu egiten dira. * Gure oina eta baloia bereizten direnean, ez diogu indarrik egiten baloiari baina aurrera jarraituko du zerbaitek geldiarazi arte.Esate baterako, atera iristen denean, atezainak indarra egin behar du eskuez, baloia geldiarazteko. * Lurrak indar bat egiten dio baloiari eta horren ondorioz, geldituz joaten da etengabe. Indar hori murruskadura-indarra da. balaztak * Gurpilei esker, marruskadura-indarra txikiagoa da. Eta bizikletaren kasuan, balaztei esker, bizikletaren gurpila geratu egiten da, marruskadura-indar handia egiten baitiote gurpilari.

Nola eragiten dute indarrek Bi objektu elkar ukitzean agertzen dira indarrak (erraketa eta pilota) * Iman batek burdinazko objektu bat urrutitik mugitzea egin dezake. Imanek egiten dituzten indarrak erakarpen-indarrak dira.(Iman batek burdinazko objektu bati egiten dion indarra). Beste batzuetan, imanek aldaratze-indar rak eragiten dituzte (Bi iman polo beretik aurrez aurre jartzean getatzen da) Aldaratze-indarra

Grabitate-indarra Ohituta gaude ikusten objektu bat askatzen dugunean beti “beherantz” erortzen dela. Baina egia esan, gauzak ez dira “beherantz” erortzen, Lurraren zentroaren norabidean baizik. Grabitate-indar rari esker gertatzen da hori; objektuak Lurrerantz erakartzen dituen indarrari esker, alegia. Antipodetan, gure aurkako puntukoak, ez dira espaziora joaten gu zutik gaudenean.

Zer da energia? Pilek energia dute Haizeak ere badu energia. Zuhaitzak bota eta kometak hegaldarazten ditu. Gasak energia du. Irakitean, ura berotu, eta ur-lurrun bihurtzen da.

Energia motak Zenbait energia mota daude: Energia mekanikoa :Higitzen ari diren gorputzek dute (haizeak) Energia kimikoa :Erregaietan pilatzen da. ( gasolina, ikatza) Bero-energia : Bero gisa igortzen den energia (berogailua) Energia elektrikoa :Tresna elektrikoek erabiltzen dutena (xurgagailuak, sakelako telefonoak…) Tximistek ere badute. Energia nuklearra : Zenbait substantziak dute. (uranio eta plutonio) Argi-energia : Argiak duena.

Energia-eraldaketak Energia mota bat beste mota bateko energia bihur daiteke: Auto batean, gasolinaren energia kimikoa autoak mugitzerakoan duen energia mekanikoa bihurtzen da. Bonbilla baten energia elektrikoa argi-energia bihurtzen da. Txigorgailu batean, energia elektrikoa bero-energia bihurtzen da. Haizagailu batean, energia elektrikoa hegalen energia mekaniko bihurtzen da, hegalak mugitzean. energia kimikoa argi-energia energia kimikoa energia mekanikoa energia elektrikoa energia mekanikoa

Energia iturriak Egunero energia mota asko erabiltzen ditugu, energia-iturri etatik lortuta. Energia-iturri berriztagarriak . Agortzen ez direnak (Eguzkiaren argia eta haizea) Edo berrizta daitezkeenak (egurra) Energia-iturri berriztaezinak . Erabili ahala agortzen direnak ( petrolioa)

Erregai fosilak Erregai fosil deritzegu ikatz ari, petrolio ari eta gas natural ari. Hobi izeneko lekuetatik ateratzen dira. Petroliotik zenbait erregai lortzen dira: gasolina, gasolioa eta butanoa. Gainera, plastikoak eta beste zenbait produktu egiteko ere erabiltzen da petrolioa. Gas naturala eta ikatza erregai gisa erabiltzen dira zuzenean. Erabilera nagusia energia elektrikoa lortzea da.

Energia elektrikoa Energia elektrikoa zentral elektriko etan ekoizten da: Zentral termiko etan erregaiak erabiltzen dira. Zentral hidroelektriko etan urak erortzean duen energia mekanikoa erabiltzen da. Eguzki-zentral etan Eguzkiaren argi-energia erabiltzen da. Zentral eoliko etan haizearen energia mekanikoa erabiltzen da. Zentral nuklear retan, uranioren energia nuklearra erabiltzen da.

Energiaren kontsumo arduratsua * Energiaren kontsumoak bi arazo larri dakartza: - Kutsadura . Erregaiak erretzean karbono dioxidoa sortzen da, atmosferara doa eta lurraren tenperatura igoarazten du. - Erregai fosilak agortzea . Erregai horiek berriztagarriak ez direnez, denbora pasatu ahala agortu egingo dira. Arrantza egiten Txinan Trafikoa Buenos Aires-en

ENERGIA ITURRIAK BERRIZTAGARRIAK BERRIZTAEZINAK Erregai fosilak Uranio Eguzki-energia Haizea Uraren mugimendua Egurra Ikatza Gas naturala Petrolioa

ENERGIA ETA INDARRAK

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to ENERGIA ETA INDARRAK

ENERGIA ETA INDARRAK