Download to read offline
elementi 15 grupe PSE.pptx
- 1.
- 2. • U 15.grupi hemijskih elemenata,zvanoj još i azotna grupa hemijskih elemenata nalaze se: • azot,fosfor,arsen,antimon,bizmut,ununpetijum Azot(nitrogen,dušik) i fosfor su nemetali,a arsen i antimon su metaloidi -svi su čvrstom agregatnom stanju osim azota koji je u gasovitom -stabilnu elekronsku konfiguraciju elementi 15. grupe najčešće ostvaruju stvaranjem spojeva sa kovalentnom vezom(veza ismeđu nemetala) Koeficijent elektronegativnosti se smanjuje od azota (3,0) prema bizmutu (1,9),što se isto doađa i sa enegijom ionizacije Elektronska konfiguracija zadnje ljuske: ns²np³
- 3. AZOT -simbol N,atomski broj7 -jedini u prirodi koji se pojavljuje u gasovitom stanju(u zraku,78%) kao dvoatomna stabilna molekula -osnovni sastav bjelančevina -na niskim temperaturama se kondenzira u bezboju tekućinu -laboratorijiski se azot dobiva zagrijavanjem vodenog rastvora amonij nitrata koji se na povišenoj temperaturi razlaže na elementarni azot i vodu -koristi se za eksplozive i punjenje avionskih guma -azot je bezbojan i bez mirisa,lakši je od zraka
- 4. FOSFOR -simbol P, atomskibroj 15 -najčešće se javlja u spojevima -biogeni element -javlja se u tri alotropske modifikacije: 1.Bijeli fosfor-na sobnoj temperaturi je sličan vosku,na zraku oksidira,a u tami svjetluca,netopljiv u vodi,vrlo reaktivan,reagira sa kisikom,otrovan... 2.Crveni fosfor-nasgaje zagrijavanje bijelog,na zraku ne svjetluca,neotrovan,slabo reaktivan,zapaljiv pri trenju 3.Crni fosfor-sličan grafitu,nastaje zagrijabanjem bijelog fosfora -elementarni fosfor se dobiva zagrijavanjem smjesefosforita,pjeska i uglja u električnoj peći
- 5. ARSEN -simbol As,atomski broj33 -legira sa bakrom i olovom,važan za industriju kože i krzna i farmaciju,a najviše poljoprivredu za zaštitu biljaka, njegovi spojevi su otrovni -alutropske modifikacije 1.Sivi-posjeduje metalni sjaj,čelično sive boje,mekan i krt,provodi el. struju,reagira sa zrakom,legira sa većinom metala... 2.Žuti-mekan,ne provodi struju,djelovanjem svjetlosti prelazi u sivi arsen 3.Crni-nastaje sublimacijom arsena bez zraka,zagrijavanajem na 360°C prelazi u sivi arsen
- 6. ANTIMON -simbol Sb,atomski broj51 -građen od ljuskastih grubih kristala,lako se pretvara u prah ne reagira sa vodom,slabo provodi struju i toplotu,otrovan -industrijki se dobiva taljenjem smjese u plenim pećima i direktnom redukcijom nastalih sulfida željezom pri čemu se sumpor veže na željezo -alotropske modifikacije: žuti i crn antimon -korsiti se i kao legirajući element
- 7. BIZMUT -krhak,srebreno-bijel metal iakone pokazuje svojstba metala,rastaljen provodi električnu struju,koristi se kao dodatak čeliku,bronzi i almuniju
- 8. 1.Koji su toelementi 15. grupe i u kojem su agregatnom stanju? 2.Opiši azot! 3.Nabroj alotropske modifikacije fosfora! 4.Koji od ovih 5 elemenata je biogeni? 5.Koji se elementi smatraju kao legirajući?
- 9.