EBOLUZIOAREN FROGAK
1. FROGA TAXONOMIKOAK
2. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK
3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK
4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
5. FROGA ANATOMIKOAK
6. AZIDO NUKLEIKOETAN OINARRITUATAKO FROGAK
1.FROGA TAXONOMIKOAK
Panthera leo Panthera onca Panthera tigris
Espezieen arteko antzekotasunean oinarritzean da: adibidez, lehoi, jaguarra
eta tigrea, genero berean sailkatzen dira antzeko ezaugarri asko dituztelako
Eboluzioaren froga dira, antzekotasun horiek, arbaso komun batetik
datozela adierazten duelako.
1.FROGA TAXONOMIKOAK
Tarteko formak aurkitzean ere oinarritzen da:
Adibidez, ORNITORRINKOA : hegazti (mokoa du, obiparoa da) eta ugaztunen (ilea du,
esneaz elikatzen dira jaio berriak) ezaugarriak ditu
Eboluzioaren froga garrantzitsua da, ez liratekeelako horrelako bitarteko izakiak
aurkituko espezie bakoitza berez sortu izan balitz .
2. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK
Zenbat eta urrunago egon bi eskualde, orduan eta desberdinagoak dira bata eta
besteko flora eta fauna.
Espezieak kreazioz bereiz sortu izan balira, ez luke zertan gertatu
elkarrengandik gertu dauden espezieak urrun daudenak baino
antzekoagoak izan
3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK
Erregistro fosilari erreparatuz, ikusten da denboran aurrera egin ahala,
organismoen egitura gero eta konplexuagoa eta espezie-dibertsitatea gero eta
handiagoa dela.
Espezieak kreazioz sortu izan balira posible izango zen aro geologiko
antzinakoetan gerokoetan baino espezie-dibertsitate handiagoa izatea eta
espezie horiek egituraren aldetik konplexuagoak izatea.
3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK
Fosiletan ere tarteko ezaugarriak dituzten izakiak aurkitzen dira
3.FROGA PALEONTOLOGIKOAK
Archeopterix litographica (Informazioa Euskaraz)
INFORMAZIO GEHIAGO (ERDERAZ)
3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK
ZALDIEN EBOLUZIOA ERREGISTRO FOSILEAN OINARRITUZ:
3.FROGA PALEONTOLOGIKOAK
ZALDIEN EBOLUZIOA ERREGISTRO FOSILEAN OINARRITUZ:
4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
GIZAKIA OILOA DORDOKA ARRABIOA ARRAINA
Aztertu arreta handiz hurrengo espezieen garapen enbrionarioa
4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
Hasieran enbrioiak oso antzekoak dira bere artean:
4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
Antzekotasun hauek
adierazten dute
ahaidetasunen bat dagoela
espezieen artean. Gero eta
antzekotasun handiagoa izan
ahaidetasuna handiagoa
izango da.
Garapen enbrionarioan,
eboluzioa errepikatuko balitz
bezala gertatzen da. Gure
enbrioia arrainenaren antzekoa
da. Gure arbasoen artean
arrainak daude.
GIZAKIA ARRAINA
5. FROGA MORFOLOGIKOAK:
ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA
Gaur egungo izaki bizidun ezberdinen edo fosilen organoen
konparaketan oinarritzen da. ANATOMIA KONPARATUAREN bidez
espezie ezberdinen organoen arteko aldea ikusten da.
5. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK
Aztertu animalia hauen aurreko gorputz adarrak: ORGANO HOMOLOGOAK
DIRA
ZALDIA
BALEA
HEGAZTIA
IZURDEA
SAGUZARRA
GIZAKIA Denak ezberdinak dira baina
“antzeko antolakuntza “
dute . Antzekotasun honek
esan nahi du arbaso komun
bat dutela. Ezberdintasunak
ingurunera sortu diren
moldaeren ondorioak dira
(hegan, ibili, igeri,..)
5. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK
GIZAKIA KATUA BALEA SAGUZARRA
ORGANO HOMOLOGOAK: Jatorri berdina duten organoak dira (eboluzio eta
enbriologiaren ikuspuntutik) eta barne egitura berdina dute.
5. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO ANALOGOAK
HEGAZTIEN HEGALA TXIMELETA: INTSEKTUEN HEGALAK
Jatorri enbriologiko eta barne-egitura ezberdina duten organoak dira
baina funtzio bera burutzen dutenak.
Funtzio bera betetzeko egokia den antzeko formak aukeratzen dituzte
bizidunek: EBOLUZIO KONBERGENTEA DERITZO
5. FROGA MORFOLOGIKOAK:
AZTARNA-ORGANOAK
Zetazeoek (baleak,izurdeak) atzeko gorputz-adarren aztarnak mantentzen
dituzte. Lurretik uretara pasatzean, galdu egin zituzten atzeko hankak
baina aztarnak mantentzen dituzte. Lurretik uretara eboluzionatu zutela
adierazten du.
6. AZIDO NUKLEIKOETAN OINARRITUTAKO FROGAK
(Froga biokimikoak)
ADN zatiak (amankomuneko sekuentziak)
GIZAKIA
TXINPANZEA
GORILA
ORANGUTANA
GIBOIA

Eboluzioaren frogak

  • 1.
    EBOLUZIOAREN FROGAK 1. FROGATAXONOMIKOAK 2. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK 3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK 4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK 5. FROGA ANATOMIKOAK 6. AZIDO NUKLEIKOETAN OINARRITUATAKO FROGAK
  • 2.
    1.FROGA TAXONOMIKOAK Panthera leoPanthera onca Panthera tigris Espezieen arteko antzekotasunean oinarritzean da: adibidez, lehoi, jaguarra eta tigrea, genero berean sailkatzen dira antzeko ezaugarri asko dituztelako Eboluzioaren froga dira, antzekotasun horiek, arbaso komun batetik datozela adierazten duelako.
  • 3.
    1.FROGA TAXONOMIKOAK Tarteko formakaurkitzean ere oinarritzen da: Adibidez, ORNITORRINKOA : hegazti (mokoa du, obiparoa da) eta ugaztunen (ilea du, esneaz elikatzen dira jaio berriak) ezaugarriak ditu Eboluzioaren froga garrantzitsua da, ez liratekeelako horrelako bitarteko izakiak aurkituko espezie bakoitza berez sortu izan balitz .
  • 4.
    2. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK Zenbateta urrunago egon bi eskualde, orduan eta desberdinagoak dira bata eta besteko flora eta fauna. Espezieak kreazioz bereiz sortu izan balira, ez luke zertan gertatu elkarrengandik gertu dauden espezieak urrun daudenak baino antzekoagoak izan
  • 5.
    3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK Erregistrofosilari erreparatuz, ikusten da denboran aurrera egin ahala, organismoen egitura gero eta konplexuagoa eta espezie-dibertsitatea gero eta handiagoa dela. Espezieak kreazioz sortu izan balira posible izango zen aro geologiko antzinakoetan gerokoetan baino espezie-dibertsitate handiagoa izatea eta espezie horiek egituraren aldetik konplexuagoak izatea.
  • 6.
    3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK Fosiletanere tarteko ezaugarriak dituzten izakiak aurkitzen dira
  • 7.
    3.FROGA PALEONTOLOGIKOAK Archeopterix litographica(Informazioa Euskaraz) INFORMAZIO GEHIAGO (ERDERAZ)
  • 8.
    3. FROGA PALEONTOLOGIKOAK ZALDIENEBOLUZIOA ERREGISTRO FOSILEAN OINARRITUZ:
  • 9.
    3.FROGA PALEONTOLOGIKOAK ZALDIEN EBOLUZIOAERREGISTRO FOSILEAN OINARRITUZ:
  • 10.
    4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK GIZAKIAOILOA DORDOKA ARRABIOA ARRAINA Aztertu arreta handiz hurrengo espezieen garapen enbrionarioa
  • 11.
    4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK Hasieranenbrioiak oso antzekoak dira bere artean:
  • 12.
    4. FROGA ENBRIOLOGIKOAK Antzekotasunhauek adierazten dute ahaidetasunen bat dagoela espezieen artean. Gero eta antzekotasun handiagoa izan ahaidetasuna handiagoa izango da. Garapen enbrionarioan, eboluzioa errepikatuko balitz bezala gertatzen da. Gure enbrioia arrainenaren antzekoa da. Gure arbasoen artean arrainak daude. GIZAKIA ARRAINA
  • 13.
    5. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIAKONPARATUAREN FROGA Gaur egungo izaki bizidun ezberdinen edo fosilen organoen konparaketan oinarritzen da. ANATOMIA KONPARATUAREN bidez espezie ezberdinen organoen arteko aldea ikusten da.
  • 14.
    5. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK Aztertu animalia hauen aurreko gorputz adarrak: ORGANO HOMOLOGOAK DIRA ZALDIA BALEA HEGAZTIA IZURDEA SAGUZARRA GIZAKIA Denak ezberdinak dira baina “antzeko antolakuntza “ dute . Antzekotasun honek esan nahi du arbaso komun bat dutela. Ezberdintasunak ingurunera sortu diren moldaeren ondorioak dira (hegan, ibili, igeri,..)
  • 15.
    5. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUARENFROGA: ORGANO HOMOLOGOAK GIZAKIA KATUA BALEA SAGUZARRA ORGANO HOMOLOGOAK: Jatorri berdina duten organoak dira (eboluzio eta enbriologiaren ikuspuntutik) eta barne egitura berdina dute.
  • 16.
    5. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA: ORGANO ANALOGOAK HEGAZTIEN HEGALA TXIMELETA: INTSEKTUEN HEGALAK Jatorri enbriologiko eta barne-egitura ezberdina duten organoak dira baina funtzio bera burutzen dutenak. Funtzio bera betetzeko egokia den antzeko formak aukeratzen dituzte bizidunek: EBOLUZIO KONBERGENTEA DERITZO
  • 17.
    5. FROGA MORFOLOGIKOAK: AZTARNA-ORGANOAK Zetazeoek(baleak,izurdeak) atzeko gorputz-adarren aztarnak mantentzen dituzte. Lurretik uretara pasatzean, galdu egin zituzten atzeko hankak baina aztarnak mantentzen dituzte. Lurretik uretara eboluzionatu zutela adierazten du.
  • 18.
    6. AZIDO NUKLEIKOETANOINARRITUTAKO FROGAK (Froga biokimikoak) ADN zatiak (amankomuneko sekuentziak) GIZAKIA TXINPANZEA GORILA ORANGUTANA GIBOIA