REDIren ESPERIMENTUAK
                   REDI (1626-1697)
 FRASKO IREKIAK       FRASKO ITXIAK         FRASKO ITXIAK




INTSEKTUEN ARRAK      EZ DIRA INTSEKTUEN ARRAK AGERTZEN
AGERTZEN DIRA
PASTEURen ESPERIMENTUA
             Luis Pasteur (1822-1895)
                                          Hautsa eta bakteriak
                                          ukondoan metatzen dira
                                                                             Muturra irekia




                                                      Denbora luze


Elikagai- Matrazearen Elikagai-likidoa                               Likidoak irauten du
likidoa   lepoa tolestua                                             kutsatu gabe
                         esterilizatu irakin araziz
                                                                     urteetan zehar
PASTEURen ESPERIMENTUAK




                      MIKROORGANISMOAK
 MATRAZEA OKERTZEN
                      AGERTZEN DIRA LIKIDOAN
 BADA HAUTSAK
 LIKIDOA UKITU ARTE
EBOLUZIOAREN FROGAK
1. FROGA MORFOLOGIKOAK

2. FROGA PALEONTOLOGIKOAK

3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK

4. FROGA BIOKIMIKOAK

5. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK

6. ETXEKOTZEAREN FROGAK

7. SISTEMATIKAREN FROGAK
1. FROGA MORFOLOGIKOAK:
ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA
 Gaur egungo izaki bizidun ezberdinen edo fosilen organoen
 konparaketan oinarritzen da. ANATOMIA KONPARATUAREN bidez
 espezie ezberdinen organoen arteko aldea ikusten da.
1. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK

Aztertu animalia hauen aurreko gorputz adarrak: ORGANO HOMOLOGOAK
DIRA




                         HEGAZTIA
                                                          SAGUZARRA
                                            IZURDEA
           BALEA
                     GIZAKIA                    Denak ezberdinak dira baina
  ZALDIA                                        “antzeko antolakuntza “
                                                dute . Antzekotasun honek
                                                esan nahi du arbaso komun
                                                bat dutela. Ezberdintasunak
                                                ingurunera sortu diren
                                                moldaeren ondorioak dira
                                                (hegan, ibili, igeri,..)
1. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK
ORGANO HOMOLOGOAK: Jatorri berdina duten organoak dira (eboluzio eta
enbriologiaren ikuspuntutik) eta barne egitura berdina dute.




GIZAKIA               KATUA             BALEA            SAGUZARRA
                    ANATOMIA KONPARATUA FROGAK (Pelikula)
1. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK

 ORGANO HOMOLOGOAK EBOLUZIO DIBERGENTEAREN ONDORIOAK DIRA: arbaso
 komun batetik eraldatzen joan dira ingurune berrietara moldatzeko.

                    EBOLUZIO DIBERGENTEA
1.FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA
  KONPARATUREN FROGA: ORGANO ANALOGOAK

ORGANO ANALOGOAK: Jatorri ezberdina duten organoak dira ( eboluzio eta
enbriologia ikuspuntutik) baina antzekoak dira eta funtzio bera burutzen
dute.
                         Saguzarren hegoak            Oso ezberdinak dira
                                eta                   baina funtzio bera dute
                              intsektuen hegoak       (hegan egitea)



            ORGANO ANALOGOAK
1. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIA
KONPARATUAREN FROGA: ORGANO ANALOGOAK
Organo analogoek adierazten dute eboluzio konbergentea ematen
dela: errepikatzen dira arrakastatsuak izan diren formak.

              EBOLUZIOA KONBERGENTEA
1. FROGA MORFOLOGIKOAK:
       AZTARNA-ORGANOAK




Zetazeoek (baleak,izurdeak) atzeko gorputza adarren aztarnak
mantentzen dituzte. Lurretik uretara pasatzean galdu egin zituzten atzeko
hankak baina aztarnak mantentzen dituzte. Lurretik uretara
eboluzionatu zutela adierazten du.
2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK
Archeopterix litographica




Narrasti eta hegaztien arteko aitzindaria: bien tarteko ezaugarriak
dituenak
2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK




      Archeopterix litographica (Informazioa Euskaraz)
      INFORMAZIO GEHIAGO (ERDERAZ)
2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK




     ZALDIEN EBOLUZIOA
2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK
3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
Aztertu arreta handiz hurrengo espezieen garapen enbrionarioa


GIZAKIA   OILOA      DORDOKA     ARRABIOA   ARRAINA
3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
Hasieran enbrioiak oso antzekoak dira bere artean:
3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK
                          Antzekotasun hauek
                          adierazten dute
GIZAKIA        ARRAINA    ahaidetasunen bat dagoela
                          espezieen artean. Gero eta
                          antzekotasun handiagoa izan
                          ahaidetasuna handiagoa
                          izango da.

                         Garapen enbrionarioan
                         eboluzioa errepikatuko balitz
                         bezala gertatzen da. Gure
                         enbrioia arrainenaren antzekoa
                         da. Gure arbasoen artean
                         arrainak daude.
4. FROGA BIOKIMIKOAK
                       ADN zatiak (amankomuneko sekuentziak)


GIZAKIA
TXINPANZEA
GORILA
ORANGUTANA
GIBOIA




             Froga biokimikoak (Pelikula)
5. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK
   Camelidoen eboluzioa ezberdina izan zen banaketa geografiko
   ezberdinaren arabera, habitat ezberdinetara moldatuz.




                                                           ASIA ETA
                                                           AFRIKAN




 HEGOAMERIKAN
6. ETXEKOTZEAREN FROGA




Gizakiak hautespen artifiziala eginez lortu ditu barietate
ezberdinak espezie askotan, bai animaliak, bai landareak.
7. SISTEMATIKAREN FROGAK




                    DARWINEN
                    ZUHAITZA
7. SISTEMATIKAREN FROGAK

Eboluzioa

  • 1.
    REDIren ESPERIMENTUAK REDI (1626-1697) FRASKO IREKIAK FRASKO ITXIAK FRASKO ITXIAK INTSEKTUEN ARRAK EZ DIRA INTSEKTUEN ARRAK AGERTZEN AGERTZEN DIRA
  • 2.
    PASTEURen ESPERIMENTUA Luis Pasteur (1822-1895) Hautsa eta bakteriak ukondoan metatzen dira Muturra irekia Denbora luze Elikagai- Matrazearen Elikagai-likidoa Likidoak irauten du likidoa lepoa tolestua kutsatu gabe esterilizatu irakin araziz urteetan zehar
  • 3.
    PASTEURen ESPERIMENTUAK MIKROORGANISMOAK MATRAZEA OKERTZEN AGERTZEN DIRA LIKIDOAN BADA HAUTSAK LIKIDOA UKITU ARTE
  • 4.
    EBOLUZIOAREN FROGAK 1. FROGAMORFOLOGIKOAK 2. FROGA PALEONTOLOGIKOAK 3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK 4. FROGA BIOKIMIKOAK 5. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK 6. ETXEKOTZEAREN FROGAK 7. SISTEMATIKAREN FROGAK
  • 5.
    1. FROGA MORFOLOGIKOAK: ANATOMIAKONPARATUAREN FROGA Gaur egungo izaki bizidun ezberdinen edo fosilen organoen konparaketan oinarritzen da. ANATOMIA KONPARATUAREN bidez espezie ezberdinen organoen arteko aldea ikusten da.
  • 6.
    1. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK Aztertu animalia hauen aurreko gorputz adarrak: ORGANO HOMOLOGOAK DIRA HEGAZTIA SAGUZARRA IZURDEA BALEA GIZAKIA Denak ezberdinak dira baina ZALDIA “antzeko antolakuntza “ dute . Antzekotasun honek esan nahi du arbaso komun bat dutela. Ezberdintasunak ingurunera sortu diren moldaeren ondorioak dira (hegan, ibili, igeri,..)
  • 7.
    1. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUARENFROGA: ORGANO HOMOLOGOAK ORGANO HOMOLOGOAK: Jatorri berdina duten organoak dira (eboluzio eta enbriologiaren ikuspuntutik) eta barne egitura berdina dute. GIZAKIA KATUA BALEA SAGUZARRA ANATOMIA KONPARATUA FROGAK (Pelikula)
  • 8.
    1. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA: ORGANO HOMOLOGOAK ORGANO HOMOLOGOAK EBOLUZIO DIBERGENTEAREN ONDORIOAK DIRA: arbaso komun batetik eraldatzen joan dira ingurune berrietara moldatzeko. EBOLUZIO DIBERGENTEA
  • 9.
    1.FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUREN FROGA: ORGANO ANALOGOAK ORGANO ANALOGOAK: Jatorri ezberdina duten organoak dira ( eboluzio eta enbriologia ikuspuntutik) baina antzekoak dira eta funtzio bera burutzen dute. Saguzarren hegoak Oso ezberdinak dira eta baina funtzio bera dute intsektuen hegoak (hegan egitea) ORGANO ANALOGOAK
  • 10.
    1. FROGA MORFOLOGIKOAK:ANATOMIA KONPARATUAREN FROGA: ORGANO ANALOGOAK Organo analogoek adierazten dute eboluzio konbergentea ematen dela: errepikatzen dira arrakastatsuak izan diren formak. EBOLUZIOA KONBERGENTEA
  • 11.
    1. FROGA MORFOLOGIKOAK: AZTARNA-ORGANOAK Zetazeoek (baleak,izurdeak) atzeko gorputza adarren aztarnak mantentzen dituzte. Lurretik uretara pasatzean galdu egin zituzten atzeko hankak baina aztarnak mantentzen dituzte. Lurretik uretara eboluzionatu zutela adierazten du.
  • 12.
    2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK Archeopterix litographica Narrastieta hegaztien arteko aitzindaria: bien tarteko ezaugarriak dituenak
  • 13.
    2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK Archeopterix litographica (Informazioa Euskaraz) INFORMAZIO GEHIAGO (ERDERAZ)
  • 14.
    2.FROGA PALEONTOLOGIKOAK ZALDIEN EBOLUZIOA
  • 15.
  • 16.
    3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK Aztertuarreta handiz hurrengo espezieen garapen enbrionarioa GIZAKIA OILOA DORDOKA ARRABIOA ARRAINA
  • 17.
    3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK Hasieranenbrioiak oso antzekoak dira bere artean:
  • 18.
    3. FROGA ENBRIOLOGIKOAK Antzekotasun hauek adierazten dute GIZAKIA ARRAINA ahaidetasunen bat dagoela espezieen artean. Gero eta antzekotasun handiagoa izan ahaidetasuna handiagoa izango da. Garapen enbrionarioan eboluzioa errepikatuko balitz bezala gertatzen da. Gure enbrioia arrainenaren antzekoa da. Gure arbasoen artean arrainak daude.
  • 19.
    4. FROGA BIOKIMIKOAK ADN zatiak (amankomuneko sekuentziak) GIZAKIA TXINPANZEA GORILA ORANGUTANA GIBOIA Froga biokimikoak (Pelikula)
  • 20.
    5. FROGA BIOGEOGRAFIKOAK Camelidoen eboluzioa ezberdina izan zen banaketa geografiko ezberdinaren arabera, habitat ezberdinetara moldatuz. ASIA ETA AFRIKAN HEGOAMERIKAN
  • 21.
    6. ETXEKOTZEAREN FROGA Gizakiakhautespen artifiziala eginez lortu ditu barietate ezberdinak espezie askotan, bai animaliak, bai landareak.
  • 22.
    7. SISTEMATIKAREN FROGAK DARWINEN ZUHAITZA
  • 23.