1. De Gouden eeuw in de Nederlanden

2. De politieke achtergronden Luther en Calvijn hadden een aantal principiële bezwaren die hoorden bij het katholieke geloof 1517: de 95 stellingen op de kerk in Wittenberg

3. Één van de grote bezwaren Aflatenhandel - Luther werd de wegbereider voor de hervorming groot voordeel voor hem was de boekdrukkunst!

4. Antwerpen was Europees handels- centrum Gewesten waren erg verschillend, ondanks dat er één vorst was: Karel V Karel V wilde een echte eenheids- staat en was streng tegen calvinisme

5. Gevolg beleid: tussen 1523-1566 meer dan 1300 mensen ter dood veroordeeld

6. Leiders van De Nederlanden

7. 1566: Beeldenstorm als aanloop tot de 80-jarige oorlog (1568-1648)

8. Tijdens die opstand: Een nieu Geusen Lieden Boecx- ken (1570)

9. Het ‘Wilhelmus’ is een lied tégen de Spaan- se overheersing Waaruit ook ons ‘Wilhelmus’

10. Het Wilhelmus Een Nieu Christelick Liedt W ilhelmus van Nassouwe Ben ick van Duytschen bloet, Den Vaderlant getrouwe Blyf ick tot in den doot: Een Prince van Oraengien Ben ick vrij onverveert, Den Coninck van Hispaengien Heb ick altijt gheeert.

11. Sociaal-economische achtergronden 1585: De val van Antwerpen Prent, 1613

12. Amsterdam werd na 1585 nieuw cen- trum van de macht De economische bloei was enorm, onder ander ook door de handel via de

13. In de groeiende stad werd ook veel gebouwd. Belangrijke architecten zijn Hendrik de Keyser en Jacob van Campen

14. Welk gebouw is dit en wie is de architect?

15. Een lofdicht voor Amsterdam

16. De gegoede burgerij regeerde de Republiek Kunst werd door en voor burgers Tijd voor luxe en vermaak (nieuwe schilderkunst en literatuur)

17. De Gouden eeuw in de Nederlanden In de schilderkunst: Jan Steen, Rembrandt, Frans Hals en Johannes Vermeer Vermeer, Het meisje met de parel

18. Jan Steen, De burgemeester en zijn vrouw

19. In de literatuur: Christiaan Huygens, P.C. Hooft, Bredero en Joost van den Vondel

20. Een lofdicht op de zeevaart (Vondel)

21. Andere volkeren...

22. Voor de opleiding van de grote schrijvers waren nog steeds de rederijkers van grote invloed. D´Egelantier (Bredero, Hooft, Coster), Het Wit Lavendel (Vondel) Jan Steen, De rederijkers 1664

23. De Renaissance vanuit Italië Algemeen idee: wedergeboorte van de klassieke oudheid Architectuur: Vitruvius als bron en klassieke gebouwen

24. Brunelleschi, Iglesia de san Lorenzo Florence

25. In de schilderkunst werden voornamelijk thema´s uit de klassieke oudheid overgenomen.

26. Amor vincit omnia

27. Rafaël, School van Athene ca. 1510

28. In de literatuur kwam hernieuwde aandacht voor klassieke genres als de komedie en de tragedie. Nieuwe genres: emblematiek en het sonnet.

29. Het humanisme Tijdens de heroriëntatie op klassieke kunst, ook op klassieke denken Zelfontplooiing centraal

30. Grote ontwikkelingen op het gebied van de natuur. Copernicus, Galileo e.a. ontdekten de zon als middelpunt van ons heelal

31. Hoe van Italië naar Nederland? De ideeën uit de Renaissance verspreidden zich langzaam over de rest van Europa: eerst Spanje, dan Frankrijk, Engeland, Nederland en Duitsland. De boekdrukkunst en post of nieuwsberichten waren belangrijk voor verspreiding

32. De literatuur in De Nederlanden Lyriek. Vaak over de liefde, waarbij onderscheid werd gemaakt tussen platonische en zinnelijke liefde. Beroemd werk is Het Antwerps liedboek (1544)

33. Het sonnet. 14 dichtregels met vast rijmschema. Gebaseerd op Petrarca (1304-1374), die veel over zijn geliefde Laura dichtte

34. Sonnet van Petrarca DIE OGEN Die ogen gloedvol door mij beschreven, die armen, handen, voeten en gezicht, waardoor ik vaak innerlijk werd ontwricht en met geen mensen kon samenleven; Krulharen met filigraan geweven, die zoete glimlach op mij gericht, in een verloren paradijs gezwicht, waar elk goed gevoel werd prijsgegeven.

35. Zo leef ik, vol woede en levenswee, zonder haar uitstraling die ik aanbad, nu mijn schip leksloeg op de levenszee. Ga weg, liefdeslied, uit mijn gedachten, nu de gave verdween die ik bezat; Van nu af aan bral ik jammerklachten.

36. Toneel. Werd vooral in steden gespeeld, was o.i.v. stadsbestuur, opiniërend Functie was tweeledig: Utile dulci ( lering en vermaak) Twee genres: klucht/blijspel (komedie) en tragedie

37. Imitatio, translatio, aemulatio. Vaste structuur volgens Aristoteles: Eenheid van tijd Eenheid van plaats Eenheid van handeling

38. Nil volentibus arduum ( niets is onmogelijk voor hen die willen) – 1669 Start Frans classicisme (stroming binnen Nederlandse toneelschrijving)

39. Drie toneelwetten NVA Aristotelische eenheden Waarschijnlijkheid Theorie over ‘hartstochten’ ge ï nspireerd op Descartes en Spinoza: o.a. vrees, medelijden, jaloezie, spijt, haat en eerzucht.

40. Emblematiek. Drieledig: motto, pictura en onderschrift.