Dawniej nazywano to propagandą biblioteczną…NOW i NEW marketingu internetowego bibliotekdr Bożena JaskowskaBiblioteka Uniwersytetu RzeszowskiegoKonferencja „Uwierz w promocję” Łódź, wrzesień 2011 r.
AgendaCo to jest marketing internetowy?Dlaczego biblioteki potrzebują promować się w sieci?Podstawowe formy obecności biblioteki w sieci dziśSocial media marketingUserGenerated MarketingMarketing wirusowyWideoBlogi i mikroblogiMobile marketingMobile marketing – promocja jutra?
Propaganda biblioteczna	Ogół poczynań biblioteki mających na celu zwiększenie jej roli i wpływu w społeczeństwie, przede wszystkim w zakresie upowszechniania czytelnictwa, popularyzacji wiedzy i pozyskiwania jak najszerszych kręgów czytelników
fot. Burke
świat się jednak zmienia…
Pokolenie kciuka i interfejsuDzisiejsi uczniowie nie są ludźmi, dla których nasz system edukacyjny został stworzony (Marc Prensky, 2001)gry komputerowe, internet, poczta elektroniczna, instant messaging, telefony komórkowe z mnóstwem aplikacji i królującym SMS-em – to świat oczywisty dla osób urodzonych od drugiej połowy XX w.
Cyfrowi tubylcy fot. CristobalCoboRomaní
Cyfrowi tubylcyCyfryzacja
Sieciowość
Deinstytucjonalizacja
Otwartość
Refleksyjność
Wizualność
(De)indywidualizacja Cyfrowi imigranci
Cyfrowi imigranciJęzyk nowych mediów ZAWSZE będzie dla nas drugim językiemZdobędziemy umiejętności i kompetencje, ale nigdy takiej biegłości jak cyfrowi tubylcyMusimy zrozumieć sposoby konsumowania nowych mediów i funkcjonowania w świecie on-line przez cyfrowych tubylcówLub chociaż próbować rozumieć…
Cyfrowi tubylcy a bibliotekiChcą szybciej uzyskać niezbędną informację i pomoc w biblioteceLepiej czują się w otwartych przestrzeniach open space, potrzebują miejsc do pracy grupowejŻyją społecznościowo, oczekują komunikacji takiej w jakiej na co dzień uczestniczą
Jak promować bibliotekę wśród cyfrowych tubylców?
nowe media
emocje fot. David W Cerny
zaangażowanie
uczestnictwofot. Irishfit.com
pomysł
Marketing internetowy bibliotekiCEL:Promocja usług bibliotecznych w sieciStworzenie wokół internetowej przestrzeni bibliotecznej zaangażowanej społecznościKomunikowanie się z użytkownikami w miejscach gdzie przebywająZapewnienie witrynie bibliotecznej wysokiej pozycji wyświetlania w naturalnych wynikach wyszukiwawczych
Marketing internetowy bibliotekiNOW and NEWSocial media marketingProfil biblioteki w serwisach społecznościowychMarketing wirusowyUsergenerated marketingWideoBlogi i mikroblogiMarketing w wyszukiwarkachMobile marketing
Bibliotekarzu! Pamiętaj!Staraj się zrozumieć sens nowych mediówZdefiniuj grupę odbiorców do której przekaz marketingowy jest kierowanyNie reklamuj, ale komunikuj, podpowiadaj, zachęcaj, promujBądź prawdziwy, naturalny i wiarygodnyBądź kreatywny i miej poczucie humoruZaskakuj, zmieniaj – dziś świat biegnie szybciej
NOW
Social media marketing
Czy wiesz że…96% przedstawicieli „pokolenia Millenium” korzysta z serwisów społecznościowych?Korzystanie z serwisów społecznościowych to najpopularniejsza forma spędzania czasu w sieci?W Stanach Zjednoczonych 1 małżeństwo na 8 zawarte zostało dzięki social media?Gdyby Facebook był krajem byłby trzeci pod względem wielkości na świecie?
Biblioteczny przepis na FacebookaProfil Biblioteki jako STRONA (nie osoba prywatna)Personalizacja adresu i wyglądu fanpageAktywność! (ale bez spamu)Wydarzenia AplikacjeZespół redaktorów i plan wydawniczy Uwaga na Regulamin!
Grzechy główne social media marketinguSporadyczna obecność i nieaktualizowany profilNieadekwatne do sytuacji, zbyt opieszałe, oficjalne i sztuczne zachowanie – brak zrozumienia mediów społecznościowychŁamanie regulaminu
nie wystarczy…
Fan fanowi nie równyPołowa (51%) fanów rzadko lub nigdy odwiedza strony, które wcześniej polubiło55% osób polubiło daną firmę po czym zablokowało posty przez nią publikowanePonad 70% internautów staje się bardziej uważnych w zakresie „lubienia” profili firmowych
Whopper Sacrifice
Defriending i unfollowingzaprzestanie śledzenia wpisów innych osób w mikroblogachnaturalne zachowanie ludzkie wynikające z zabezpieczania się przed utrzymywaniem kontaktów z większą liczbą niż 150 osób (tzw. liczba Dunbara)co to oznacza? należy przede wszystkim postawić na wyzwalanie zaangażowania wśród swoich fanów i na budowanie trwałych relacji
fot. twentyquestionsMarketing wirusowy
Marketing wirusowyCel: zainicjowanie sytuacji, w której klienci dobrowolnie przesyłać będą między sobą i wymieniać informacje dotyczące firmy, produktu lub usługEfekt: lawinowe rozprzestrzenianie się i oddziaływanie komunikatu
Przykład – DoveEvolution
Marketing wirusowy to również sloganyNo to frugo!Prawie robi różnicęZ pewną taką nieśmiałościąA świstak siedzi…Za wszystko inne zapłacisz kartą mastercardJa moją Mariolkę zapoznałem w bibliotece…
Biblioteczne wirusy?
Czyż mało mamy inspiracji? propozycje z forum EbibBibliotekarki robią to w ciszyBibliotekarki czytają i nie przerywająBibliotekarki robią to między regałamiBibliotekarki pokażą Ci najlepsze pozycje w kataloguz życia (każdej) biblioteki...Poproszę o „Wymię róży”Czy jest „Moralność Pani Dupalińskiej”?Zaraz będę zwracaćChciałbym sobie przedłużyć
UserGenerated Marketing
UGM tj. marketing tworzony przez użytkownikówwykorzystywanie umiejętności i potencjału klientów w tworzeniu przekazów promocyjnychspot reklamowy firmy SONY stworzony przez 18-letnią Tyson Ibelespot reklamowy chipsów Doritos
UGM po polsku – przykład mBankdo konkursu zgłoszono 267 filmów i 639 plakatów; oddano ponad 154 000 głosów i 7 000 komentarzy; serwis internetowy mFestiwal.pl odwiedziło ponad 120 tys. internautów, którzy wygenerowali ponad 1.8 miliona odsłon
UGC w bibliotece? Edward Velmietti „Wall of thebooks”, Ann Arbor Public Library
W jak wideo
Czy wiesz że…YouTube to druga pod względem ruchu i wyszukiwań wyszukiwarka na świecie Aby obejrzeć wszystkie materiały w YouTube należałoby żyć blisko 500 latW ciągu 2 minut w serwisie YouTube umieszczanych jest ponad 100 godzin materiałów wideo
Kanał biblioteki w YouTubeFilmy promocyjne (spoty reklamowe)Reportaże z imprez czytelniczychPrzewodniki po biblioteceWywiadyScreencasty
Przykłady polskie
Brakuje pomysłów i inspiracji?
Blogi i mikroblogifot. Rich Cruz
Biblioteczny blogSystematycznie prowadzony dziennik wydarzeń z życia instytucji (1 osoba lub zespół redakcyjny)Mniej sformalizowany od witryny wwwFunkcje: informacyjna, edukacyjna, promocyjna, wizerunkowa Bo Google lubi blogi
Dlaczego warto blogować?promowanie usług i placówkiinformowanie o usługachedukowanie użytkownikówobustronna komunikacja z czytelnikamizjednywanie e-społecznościpozyskiwanie nowych użytkownikówprzełamywanie lęku przed bibliotekąbudowanie korzystnego wizerunkuwalka ze stereotypemdobra lokata w Google
MikroblogiMikroblog to platforma komunikacji umożliwiająca wysyłanie krótkich wiadomości (np. 140-znakowych)#hasło przedmiotowe wpisu (tj. tag)konkretny @odbiorca wiadomościwpisy wykonywać można z komputera oraz oczywiście telefonów komórkowych i innych urządzeń podłączonych do internetu
MikroblogosferaTwitterBlipFlakerPingerLibrary of Congress – 271 tys. followersNew York Public Library  – 151 tys. followersLady Gaga – 13,5 mlnBarackObama – 10 mln
Dlaczego warto ćwierkać?Obserwacja postaw i opinii użytkownikówPodejmowanie dialogu z użytkownikamiPersonifikacjaSzybka reakcja w sytuacjach kryzysowychAle stale trzeba być na posterunku (jak w innych mediach społecznościowych)
NEW
Mobile marketing	promocja biblioteki i jej usług z wykorzystaniem usług, narzędzi i urządzeń mobilnych (telefonów komórkowych, smartfonów, tabletów)
mobilnyOPACmobilna witrynageolokalizacjaask a librarianm-płatnościaugmented realitymobilna społecznośćQR kodygrywalizacjaSMSmobilne zasobywirtualne wycieczki i instrukcje aplikacje
Co można?GeolokalizacjaWirtualne wycieczkiGrywalizacjaQR kodySMS-yfot. http://www.latest-techtips.com
GeolokalizacjaSerwisy geolokalizacyjne istnieją na granicy świata wirtualnego i rzeczywistego Dzięki wykorzystaniu funkcji GPS w telefonie komórkowym pozwalają użytkownikom „meldować się” w konkretnych miejscach a firmom i instytucjom dają możliwość tworzenia programów lojalnościowych dla osób które robią to najczęściej
Wirtualne wycieczki
GrywalizacjaGrywalizacja to dodanie tzw. mechaniki gier (wyzwanie, punkty, poziomy, tabele wyników, adrenalina i zabawa, nagrody itp.) do aspektów życia, które do tej pory z graniem nie miały wiele wspólnegowyrzucanie śmieci, wchodzenie po schodach, robienie zakupówwypożyczanie książek? zbierając punkty np. poprzez geolokalizacyjne „meldowanie” się i przechodząc na wyższe poziomy rywalizuje się o zwycięstwo przydatne narzędzia: np. SCVNGR.com
fot. Jonathan Blanc, NYPL
fot. AllisonMeier
Kody QRQuickResponse czyli szybka odpowiedź Dane zakodowane mogą być nie tylko w postaci horyzontalnej, ale również wertykalnej tj. dwuwymiarowoKodowanie wizytówek, odnośników do zasobów internetowych, filmów, zniżek i rabatów, formularzy
Jak korzystać z fotokodu?najpierw należy w telefonie komórkowym zainstalować bezpłatną aplikację do zczytywania QR kodóww zależności od systemu operacyjnego, na którym pracuje nasz telefon zainstalować specjalne aplikacje np. UpCode(Symbian), Qreader(iOS), QR Droid (Android)następnie skierować "obiektyw" telefonu na QR kod i aplikacja automatycznie zeskanuje fotokod i przeniesie pod wskazany adres
QR kody w biblioteceKodujemy:linki do mobilnej witryny
podstawowe informacje teleadresowe i godziny otwarcia
informacje bibliograficzne w katalogu OPAC
linki do audioprzewodników
formularze np. do rezerwacji sali
linki do innych zasobów sieciowych (materiały wideo, profile społecznościowe – lubię to!)

Dawniej nazywano to propagandą biblioteczną... NOW i NEW marketingu internetowego bibliotek

  • 1.
    Dawniej nazywano topropagandą biblioteczną…NOW i NEW marketingu internetowego bibliotekdr Bożena JaskowskaBiblioteka Uniwersytetu RzeszowskiegoKonferencja „Uwierz w promocję” Łódź, wrzesień 2011 r.
  • 2.
    AgendaCo to jestmarketing internetowy?Dlaczego biblioteki potrzebują promować się w sieci?Podstawowe formy obecności biblioteki w sieci dziśSocial media marketingUserGenerated MarketingMarketing wirusowyWideoBlogi i mikroblogiMobile marketingMobile marketing – promocja jutra?
  • 3.
    Propaganda biblioteczna Ogół poczynańbiblioteki mających na celu zwiększenie jej roli i wpływu w społeczeństwie, przede wszystkim w zakresie upowszechniania czytelnictwa, popularyzacji wiedzy i pozyskiwania jak najszerszych kręgów czytelników
  • 4.
  • 5.
  • 6.
    Pokolenie kciuka iinterfejsuDzisiejsi uczniowie nie są ludźmi, dla których nasz system edukacyjny został stworzony (Marc Prensky, 2001)gry komputerowe, internet, poczta elektroniczna, instant messaging, telefony komórkowe z mnóstwem aplikacji i królującym SMS-em – to świat oczywisty dla osób urodzonych od drugiej połowy XX w.
  • 7.
    Cyfrowi tubylcy fot.CristobalCoboRomaní
  • 8.
  • 9.
  • 10.
  • 11.
  • 12.
  • 13.
  • 14.
  • 15.
    Cyfrowi imigranciJęzyk nowychmediów ZAWSZE będzie dla nas drugim językiemZdobędziemy umiejętności i kompetencje, ale nigdy takiej biegłości jak cyfrowi tubylcyMusimy zrozumieć sposoby konsumowania nowych mediów i funkcjonowania w świecie on-line przez cyfrowych tubylcówLub chociaż próbować rozumieć…
  • 16.
    Cyfrowi tubylcy abibliotekiChcą szybciej uzyskać niezbędną informację i pomoc w biblioteceLepiej czują się w otwartych przestrzeniach open space, potrzebują miejsc do pracy grupowejŻyją społecznościowo, oczekują komunikacji takiej w jakiej na co dzień uczestniczą
  • 17.
    Jak promować bibliotekęwśród cyfrowych tubylców?
  • 18.
  • 19.
  • 20.
  • 21.
  • 22.
  • 23.
    Marketing internetowy bibliotekiCEL:Promocjausług bibliotecznych w sieciStworzenie wokół internetowej przestrzeni bibliotecznej zaangażowanej społecznościKomunikowanie się z użytkownikami w miejscach gdzie przebywająZapewnienie witrynie bibliotecznej wysokiej pozycji wyświetlania w naturalnych wynikach wyszukiwawczych
  • 24.
    Marketing internetowy bibliotekiNOWand NEWSocial media marketingProfil biblioteki w serwisach społecznościowychMarketing wirusowyUsergenerated marketingWideoBlogi i mikroblogiMarketing w wyszukiwarkachMobile marketing
  • 25.
    Bibliotekarzu! Pamiętaj!Staraj sięzrozumieć sens nowych mediówZdefiniuj grupę odbiorców do której przekaz marketingowy jest kierowanyNie reklamuj, ale komunikuj, podpowiadaj, zachęcaj, promujBądź prawdziwy, naturalny i wiarygodnyBądź kreatywny i miej poczucie humoruZaskakuj, zmieniaj – dziś świat biegnie szybciej
  • 26.
  • 27.
  • 28.
    Czy wiesz że…96%przedstawicieli „pokolenia Millenium” korzysta z serwisów społecznościowych?Korzystanie z serwisów społecznościowych to najpopularniejsza forma spędzania czasu w sieci?W Stanach Zjednoczonych 1 małżeństwo na 8 zawarte zostało dzięki social media?Gdyby Facebook był krajem byłby trzeci pod względem wielkości na świecie?
  • 29.
    Biblioteczny przepis naFacebookaProfil Biblioteki jako STRONA (nie osoba prywatna)Personalizacja adresu i wyglądu fanpageAktywność! (ale bez spamu)Wydarzenia AplikacjeZespół redaktorów i plan wydawniczy Uwaga na Regulamin!
  • 32.
    Grzechy główne socialmedia marketinguSporadyczna obecność i nieaktualizowany profilNieadekwatne do sytuacji, zbyt opieszałe, oficjalne i sztuczne zachowanie – brak zrozumienia mediów społecznościowychŁamanie regulaminu
  • 33.
  • 34.
    Fan fanowi nierównyPołowa (51%) fanów rzadko lub nigdy odwiedza strony, które wcześniej polubiło55% osób polubiło daną firmę po czym zablokowało posty przez nią publikowanePonad 70% internautów staje się bardziej uważnych w zakresie „lubienia” profili firmowych
  • 35.
  • 36.
    Defriending i unfollowingzaprzestanieśledzenia wpisów innych osób w mikroblogachnaturalne zachowanie ludzkie wynikające z zabezpieczania się przed utrzymywaniem kontaktów z większą liczbą niż 150 osób (tzw. liczba Dunbara)co to oznacza? należy przede wszystkim postawić na wyzwalanie zaangażowania wśród swoich fanów i na budowanie trwałych relacji
  • 37.
  • 38.
    Marketing wirusowyCel: zainicjowaniesytuacji, w której klienci dobrowolnie przesyłać będą między sobą i wymieniać informacje dotyczące firmy, produktu lub usługEfekt: lawinowe rozprzestrzenianie się i oddziaływanie komunikatu
  • 39.
  • 40.
    Marketing wirusowy torównież sloganyNo to frugo!Prawie robi różnicęZ pewną taką nieśmiałościąA świstak siedzi…Za wszystko inne zapłacisz kartą mastercardJa moją Mariolkę zapoznałem w bibliotece…
  • 41.
  • 42.
    Czyż mało mamyinspiracji? propozycje z forum EbibBibliotekarki robią to w ciszyBibliotekarki czytają i nie przerywająBibliotekarki robią to między regałamiBibliotekarki pokażą Ci najlepsze pozycje w kataloguz życia (każdej) biblioteki...Poproszę o „Wymię róży”Czy jest „Moralność Pani Dupalińskiej”?Zaraz będę zwracaćChciałbym sobie przedłużyć
  • 43.
  • 44.
    UGM tj. marketingtworzony przez użytkownikówwykorzystywanie umiejętności i potencjału klientów w tworzeniu przekazów promocyjnychspot reklamowy firmy SONY stworzony przez 18-letnią Tyson Ibelespot reklamowy chipsów Doritos
  • 45.
    UGM po polsku– przykład mBankdo konkursu zgłoszono 267 filmów i 639 plakatów; oddano ponad 154 000 głosów i 7 000 komentarzy; serwis internetowy mFestiwal.pl odwiedziło ponad 120 tys. internautów, którzy wygenerowali ponad 1.8 miliona odsłon
  • 46.
    UGC w bibliotece?Edward Velmietti „Wall of thebooks”, Ann Arbor Public Library
  • 47.
  • 48.
    Czy wiesz że…YouTubeto druga pod względem ruchu i wyszukiwań wyszukiwarka na świecie Aby obejrzeć wszystkie materiały w YouTube należałoby żyć blisko 500 latW ciągu 2 minut w serwisie YouTube umieszczanych jest ponad 100 godzin materiałów wideo
  • 49.
    Kanał biblioteki wYouTubeFilmy promocyjne (spoty reklamowe)Reportaże z imprez czytelniczychPrzewodniki po biblioteceWywiadyScreencasty
  • 50.
  • 51.
  • 52.
  • 53.
    Biblioteczny blogSystematycznie prowadzonydziennik wydarzeń z życia instytucji (1 osoba lub zespół redakcyjny)Mniej sformalizowany od witryny wwwFunkcje: informacyjna, edukacyjna, promocyjna, wizerunkowa Bo Google lubi blogi
  • 56.
    Dlaczego warto blogować?promowanieusług i placówkiinformowanie o usługachedukowanie użytkownikówobustronna komunikacja z czytelnikamizjednywanie e-społecznościpozyskiwanie nowych użytkownikówprzełamywanie lęku przed bibliotekąbudowanie korzystnego wizerunkuwalka ze stereotypemdobra lokata w Google
  • 57.
    MikroblogiMikroblog to platformakomunikacji umożliwiająca wysyłanie krótkich wiadomości (np. 140-znakowych)#hasło przedmiotowe wpisu (tj. tag)konkretny @odbiorca wiadomościwpisy wykonywać można z komputera oraz oczywiście telefonów komórkowych i innych urządzeń podłączonych do internetu
  • 58.
    MikroblogosferaTwitterBlipFlakerPingerLibrary of Congress– 271 tys. followersNew York Public Library – 151 tys. followersLady Gaga – 13,5 mlnBarackObama – 10 mln
  • 59.
    Dlaczego warto ćwierkać?Obserwacjapostaw i opinii użytkownikówPodejmowanie dialogu z użytkownikamiPersonifikacjaSzybka reakcja w sytuacjach kryzysowychAle stale trzeba być na posterunku (jak w innych mediach społecznościowych)
  • 60.
  • 61.
    Mobile marketing promocja bibliotekii jej usług z wykorzystaniem usług, narzędzi i urządzeń mobilnych (telefonów komórkowych, smartfonów, tabletów)
  • 62.
    mobilnyOPACmobilna witrynageolokalizacjaask alibrarianm-płatnościaugmented realitymobilna społecznośćQR kodygrywalizacjaSMSmobilne zasobywirtualne wycieczki i instrukcje aplikacje
  • 63.
    Co można?GeolokalizacjaWirtualne wycieczkiGrywalizacjaQRkodySMS-yfot. http://www.latest-techtips.com
  • 64.
    GeolokalizacjaSerwisy geolokalizacyjne istniejąna granicy świata wirtualnego i rzeczywistego Dzięki wykorzystaniu funkcji GPS w telefonie komórkowym pozwalają użytkownikom „meldować się” w konkretnych miejscach a firmom i instytucjom dają możliwość tworzenia programów lojalnościowych dla osób które robią to najczęściej
  • 66.
  • 67.
    GrywalizacjaGrywalizacja to dodanietzw. mechaniki gier (wyzwanie, punkty, poziomy, tabele wyników, adrenalina i zabawa, nagrody itp.) do aspektów życia, które do tej pory z graniem nie miały wiele wspólnegowyrzucanie śmieci, wchodzenie po schodach, robienie zakupówwypożyczanie książek? zbierając punkty np. poprzez geolokalizacyjne „meldowanie” się i przechodząc na wyższe poziomy rywalizuje się o zwycięstwo przydatne narzędzia: np. SCVNGR.com
  • 69.
  • 70.
  • 72.
    Kody QRQuickResponse czyliszybka odpowiedź Dane zakodowane mogą być nie tylko w postaci horyzontalnej, ale również wertykalnej tj. dwuwymiarowoKodowanie wizytówek, odnośników do zasobów internetowych, filmów, zniżek i rabatów, formularzy
  • 73.
    Jak korzystać zfotokodu?najpierw należy w telefonie komórkowym zainstalować bezpłatną aplikację do zczytywania QR kodóww zależności od systemu operacyjnego, na którym pracuje nasz telefon zainstalować specjalne aplikacje np. UpCode(Symbian), Qreader(iOS), QR Droid (Android)następnie skierować "obiektyw" telefonu na QR kod i aplikacja automatycznie zeskanuje fotokod i przeniesie pod wskazany adres
  • 74.
    QR kody wbiblioteceKodujemy:linki do mobilnej witryny
  • 75.
  • 76.
  • 77.
  • 78.
    formularze np. dorezerwacji sali
  • 79.
    linki do innychzasobów sieciowych (materiały wideo, profile społecznościowe – lubię to!)
  • 80.
    SMS w biblioteceUsługiinformacyjne w czasie (prawie) rzeczywistym – SMS-owa odpowiedź bibliotekarza na konkretne zapytania użytkownika wysłane drogą SMSRSS-y wysyłane SMS-emIntegracja SMS z katalogiem OPAC automatyczne alertyzarządzanie kontem czytelniczym za pośrednictwem dedykowanych komend wysyłanych SMSWysyłanie „paczek” SMS-ów do dużej liczby użytkownikówinformacje organizacyjne, zaproszenia na imprezy
  • 81.
  • 82.
    Marketing internetowy wbiblioteceTips & Tricks
  • 83.
    Zrozum istotę iinteraktywność sieci – to nie jest tablica ogłoszeń!Wpisz działania promocyjne w internecie w strategię marketingową biblioteki, zastanów się nad celami oraz grupą odbiorców do których te działania są skierowane, planuj
  • 84.
    Monitoruj swoje działaniai wykorzystuj wyniki analiz w rozwijaniu dalszej aktywnościBądź aktywny, nie bój się działań niestandardowych, wykorzystuj swą pomysłowość i kreatywność oraz angażuj użytkownikówPamiętaj o marketingu w wyszukiwarkach (SEO)
  • 85.
    Ucz się odnajlepszych – podpatruj jak w sieci promują się inne biblioteki (oraz firmy)W mediach społecznościowych rozmawiaj, inicjuj i prowadź dialog, bądź szczery, otwarty, a także przygotowany na krytykę. Zamieszczaj ciekawe treści. Nie spamuj!
  • 86.
    Jeśli nie maszzaplecza informatycznego, a nawet jak je masz - wykorzystuj bezpłatne aplikacje oraz programy na otwartych licencjachObserwuj trendy, nie bój się eksperymentować i sprawdzać, które formy działań i jakie serwisy pomogą osiągnąć założone cele
  • 87.
  • 88.
    Dziękuję za uwagęBożenaJaskowskabjasko@univ.rzeszow.plhttp://jaskowska.plŁódź, wrzesień 2011