EPP/
AGRICULTURE
5
Mga Pamamaraan at
Pagiingat sa Paggawa
ng Abonong
Organiko
BALIK-ARAL
Mahalagang
maihanda ang lupa
bago pagtaniman. Sa
paghahalaman dapat
ay may sapat na
sustansya ang lupang
ating pagtataniman
upang lumaking
malusog ang ating
mga halaman.
Maaari tayong gumawa ng
abonong organiko upang lubos
na gumanda ang ating mga
pananim. Ito ay malaking tulong
sa atin upang tayo ay makatipid
at mapapakinabangan pa natin
ang mga basurang nabubulok
tulad ng mga balat ng gulay at
prutas, mga damo at dahon at
dumi ng hayop.
Ang mga nabubulok na basura
tulad ng mga balat ng prutas at
gulay, mga tuyong dahon at
mga tirang pagkain ay maaring
pang gamitin sa mas
kapakipakinabang na paraan.
Kaya nararapat na magkaroon
tayo ng kaalaman sa
paggawang organikong pataba
sa pamamagitan ng paggawa
ng compost.
TUKLASIN
Basahin at unawain ang ating tula.
Sagutin ang mga katungan sa ibaba.
Kabutihang Dulot ng Organikong
Pataba Organikong pataba ay
mainam, Makabubuti sa paglago ng
halaman, Ito’y matatagpuan sa ating
kapaligiran; Hindi na kailangan ng
kabayaran. Sa paggawa materyales
ay ihanda, Siguraduhing kagamita’y
hindi sira’ Matutulis na kagamita’y
gamitin ng tama Upang hindi
masugatan sa paggawa.
Mga nabubulok na dumi ng
hayop at halaman Ilagay ng
tama at maayos sa sisidlan,
Gwantes at face mask ay
kailangan Bilang pag-iingat sa
kalusugan. Iligpit ang
kasangkapan pagkatapos
gamitin. Lugar at katawan ay
linisin pagkatapos ng gawain
Mga pamantayan ay laging
sundin Upang maging maayos
ang gawain.
Mga tanong:
1. Ano ang pamagat ng
tula?
2. Saan matatagpuan
ang mga organikong
pataba?
3. Ano-ano ang mga
bagay na dapat nating
ilagay sa isang sisidlan?
4. Ano ang ating
kailangan bilang pag-
iingat sa ating
kalusugan?
5. Bilang mag-aaral
ginagawa mo ba ang
mga pamamaraan na
dapat sundin. Bakit?
Suriin
Kung walang sapat na lugar upang
gumawa ng hukay, maaari pa ring
magkaroon ng sariling pataba sa
pamamagitan ng basket
composting.
Basket composting ito ay ang
pinagsama-samang mga tuyong
dahon at damo, balat ng gulay at
prutas at mga dumi ng hayop na
binubulok sa isang sisidlan na may
kasamang lupa kung walang
bakanteng lote na maaaring
paglagyan.
Mga Kagamitan sa Paggawa
ng Basket Composting
Yero kahoy
apog Abo
kawayan
damo/sanga/dahon
Lupa
dahon ng saging
balat ng prutas/gulay
tubig
Pagtalakay
sa Aralin
Paraan ng Paggawa ng
Basket Composting
Maghanda ng isang
sisidlan na may sapat
na laki at haba. Ito
ay maaaring yari sa
kahoy o yero na may
isang metro ang
lalim.
2. Magtipon ng mga nabubulok
na basura tulad ng mga balat ng
gulay at prutas, tuyo at bagong
lagas na dahon at damo, dumi
ng hayop, abo at apog.
Pagpatungpatungin ang mga ito
sa inihandang sisidlan hanggang
sa mapuno at lagyan ito ng lupa.
Tiyaking pantay ang
pagkakalagay ng mga basura.
3. Lagyan ng
pasingawang
kawayan at diligan
ito araw-araw upang
maging mabilis ang
pagkakabulok.
4. Takpan din ng ilang
piraso ng dahon ng
saging o kahit na
anong uri ng
pantakip upang hindi
langawin at
pamahayan ng
anumang uri ng
peste.
5. Haluin ding mabuti
ang natipong mga
basura at pagkalipas
ng dalawang buwan o
higit pa ay maaari
nang gamiting pataba.
Mahalagang sundin ang tamang
proseso at maging maingat sa
paggawa ng organikong abono.
Kung tama at maayos ang proseso,
magiging maganda at ligtas mula
sa mga organismong makasasama
sa mga halamang gulay ng
produkto. Kung hindi naman husto
ang pagkakabulok ang mga
organikong materyal, ang abono ay
may malilikhang asido na
mapanganib sa mga ugat ng
halaman. Maaapektuhan ang
paglaki at pagtubo ng pananim
kapag nangyari ito.
Pagyamanin
Panuto I: Iguhit sa patlang ang
STAR kung ang pahayag ay
tama at BUWAN kung hindi.
Isulat ang sagot sa sagutang
papel.
_______1. Ang basket
composting ay isang uri ng
pataba mula sa mga tuyong
damo o dahon na ginagawa
kung walang masyadong
malawak na ispasyo.
_______2. Dapat
sundin ang
tamang proseso
at maging
maingat sa
paggawa ng
organikong
abono.
_______3. Ang mga
dahon at damo, balat
ng prutas at gulay, at
dumi ng hayop ay ilan
lamang sa mga
halimbawa ng
nabubulok na basura.
_______4. Ang
paggawa ng
basket
composting ay
maaaring yari sa
kahoy o yero.
_______5. Maglagay
ng pasingawang
kawayan at diligan
ito araw-araw
upang maging
mabilis ang
pagkakabulok
_______6. Haluing
mabuti ang
natipong mga
basura at
pagkalipas ng
limang araw o
sampung araw ay
maari nang
gamiting pataba.
_______7. Ang
balat ng kendi,
mga papel at
plastic ay
maaaring isama
sa hanay ng mga
nabubulok
_______8. Sa
paghahalaman,
kailangan ang
abono upang
maging mataba at
malago ang ating
mga pananim.
______9. Ang
paggawa ng
organikong abono
ay malaking tulong
upang tayo ay
makatipid.
______10. Ang
abonong organiko
ay hindi
nakakatulong sa
paglago at paglaki
ng ating mga
pananim.
Panuto II: Gamit ang
graphic organizer itala
sa loob ng bilog ang
mahalagang
kagamitan/sangkap sa
paggawa ng abonong
organiko (basket
composting). Isulat ang
sagot sa sagutang
papel.
Isaisip
Ang lupang taniman ay dapat
magtaglay ng mga sustansiyang
kailangan ng pananim. Ang
paglalagay ng abonong organiko o
pataba ay malaking tulong para sa
ating mga pananim. Ang basket
composting ay isang uri ng pataba
mula sa mga tuyong damo at dahon,
mga balat ng mga prutas at gulay, at
dumi ng hayop na binubulok sa isang
lalagyan na maaaring yari sa yero o
kahoy, Ito ay ginagawa kung walang
masyadong malawak na ispasyo.
Napakahalaga ding sundin
natin ang tamang proseso at
maging maingat tayo sa
paggawa ng organikong
abono. Kung tayo ay susunod
sa tamang proseso ng maayos,
magiging maganda at ligtas
ang ating tanim na halaman.
Kung hindi magiging maayos
ang pagkakabulok nito, ito ay
magiging lubhang
mapanganib sa ating
halamang gulay maging sa
paglaki at pagtubo nito.
Isagawa
Panuto A: Bilugan ang
mga salita na may
kinalaman sa aralin.
Hanapin ang mga
kagamitan,
pamamaraan at pag-
iingat sa paggawa ng
abonong organiko.
Isulat ang sagot sa
sagutang papel.
Tayahin
Panuto I. Pagsunud sunurin ang mga hakbang
sa pamamaraan ng paggawa ng organikong
abono. Ilagay ang numerong 1-5 sa
nakalaang espasyo.
________ 1. Lagyan ng pasingawang kawayan
at diligan ito araw- araw upang maging
mabilis ang pagkabulok.
________ 2. Takpan din ng ilang piraso ng
dahon ng saging o kahit na anong uri ng
pantakip upang hindi langawin at
pamahayan ng anumang uri ng peste.
________ 3. Haluin ding mabuti ang natipong
mga basura at pagkalipas ng dalawang
buwan o higit pa ay maari nang gamiting
pataba.
_______ 4. Maghanda ng isang
sisidlan na may sapat na laki at
haba.Ito at maaaring yari sa
kahoy o yero na may isang metro
ang lalim
_______ 5. Mag tipon ng mga
nabubulok na basura tulad ng
mga balat ng gulay, prutas,
dahon, dumi ng hayop at iba pa.
Pagpatungpatungin ang mga ito
sa inihandang sisidlan hanggang
sa mapuno at lagyan ito ng lupa.
Tiyaking pantay ang
pagkakalagay ng basura.
Panuto II: Isulat ang salitang HEPHEP kung
tama ang pahayag at HOORAY kung mali ang
pahayag sa bawat bilang. Isulat ang sagot sa
sagutang papel.
________ 1. Ang abono ay may malilikhang
asido na mapanganib sa mga ugat ng
halaman.
________ 2. Ang paghuhukay ng balon ay
tinatawag na basket composting.
________ 3. Huwag takpan at hayaang
langawin at pamahayan ng anumang uri ng
peste.
________4. Walang magandang maidudulot o
pakinabang ang paggawa ng abonong
organiko ________ 5. Tiyakin pantay ang
pagkakalagay ng basura sa loob ng kahoy o
yero.

COT-DLL-MATCH-PP-GRADE-5-W1-EPP-AGRO-5-Mga-Pamamaraan-at-Pagiingat-sa-Paggawa-ng-Abonong-Organiko.pptx

  • 1.
    EPP/ AGRICULTURE 5 Mga Pamamaraan at Pagiingatsa Paggawa ng Abonong Organiko
  • 2.
  • 3.
    Mahalagang maihanda ang lupa bagopagtaniman. Sa paghahalaman dapat ay may sapat na sustansya ang lupang ating pagtataniman upang lumaking malusog ang ating mga halaman.
  • 4.
    Maaari tayong gumawang abonong organiko upang lubos na gumanda ang ating mga pananim. Ito ay malaking tulong sa atin upang tayo ay makatipid at mapapakinabangan pa natin ang mga basurang nabubulok tulad ng mga balat ng gulay at prutas, mga damo at dahon at dumi ng hayop.
  • 5.
    Ang mga nabubulokna basura tulad ng mga balat ng prutas at gulay, mga tuyong dahon at mga tirang pagkain ay maaring pang gamitin sa mas kapakipakinabang na paraan. Kaya nararapat na magkaroon tayo ng kaalaman sa paggawang organikong pataba sa pamamagitan ng paggawa ng compost.
  • 6.
  • 7.
    Basahin at unawainang ating tula. Sagutin ang mga katungan sa ibaba. Kabutihang Dulot ng Organikong Pataba Organikong pataba ay mainam, Makabubuti sa paglago ng halaman, Ito’y matatagpuan sa ating kapaligiran; Hindi na kailangan ng kabayaran. Sa paggawa materyales ay ihanda, Siguraduhing kagamita’y hindi sira’ Matutulis na kagamita’y gamitin ng tama Upang hindi masugatan sa paggawa.
  • 8.
    Mga nabubulok nadumi ng hayop at halaman Ilagay ng tama at maayos sa sisidlan, Gwantes at face mask ay kailangan Bilang pag-iingat sa kalusugan. Iligpit ang kasangkapan pagkatapos gamitin. Lugar at katawan ay linisin pagkatapos ng gawain Mga pamantayan ay laging sundin Upang maging maayos ang gawain.
  • 9.
    Mga tanong: 1. Anoang pamagat ng tula? 2. Saan matatagpuan ang mga organikong pataba? 3. Ano-ano ang mga bagay na dapat nating ilagay sa isang sisidlan?
  • 10.
    4. Ano angating kailangan bilang pag- iingat sa ating kalusugan? 5. Bilang mag-aaral ginagawa mo ba ang mga pamamaraan na dapat sundin. Bakit?
  • 11.
  • 12.
    Kung walang sapatna lugar upang gumawa ng hukay, maaari pa ring magkaroon ng sariling pataba sa pamamagitan ng basket composting. Basket composting ito ay ang pinagsama-samang mga tuyong dahon at damo, balat ng gulay at prutas at mga dumi ng hayop na binubulok sa isang sisidlan na may kasamang lupa kung walang bakanteng lote na maaaring paglagyan.
  • 14.
    Mga Kagamitan saPaggawa ng Basket Composting Yero kahoy apog Abo kawayan damo/sanga/dahon Lupa dahon ng saging balat ng prutas/gulay tubig
  • 15.
  • 16.
    Paraan ng Paggawang Basket Composting Maghanda ng isang sisidlan na may sapat na laki at haba. Ito ay maaaring yari sa kahoy o yero na may isang metro ang lalim.
  • 18.
    2. Magtipon ngmga nabubulok na basura tulad ng mga balat ng gulay at prutas, tuyo at bagong lagas na dahon at damo, dumi ng hayop, abo at apog. Pagpatungpatungin ang mga ito sa inihandang sisidlan hanggang sa mapuno at lagyan ito ng lupa. Tiyaking pantay ang pagkakalagay ng mga basura.
  • 20.
    3. Lagyan ng pasingawang kawayanat diligan ito araw-araw upang maging mabilis ang pagkakabulok.
  • 22.
    4. Takpan dinng ilang piraso ng dahon ng saging o kahit na anong uri ng pantakip upang hindi langawin at pamahayan ng anumang uri ng peste.
  • 24.
    5. Haluin dingmabuti ang natipong mga basura at pagkalipas ng dalawang buwan o higit pa ay maaari nang gamiting pataba.
  • 26.
    Mahalagang sundin angtamang proseso at maging maingat sa paggawa ng organikong abono. Kung tama at maayos ang proseso, magiging maganda at ligtas mula sa mga organismong makasasama sa mga halamang gulay ng produkto. Kung hindi naman husto ang pagkakabulok ang mga organikong materyal, ang abono ay may malilikhang asido na mapanganib sa mga ugat ng halaman. Maaapektuhan ang paglaki at pagtubo ng pananim kapag nangyari ito.
  • 27.
  • 28.
    Panuto I: Iguhitsa patlang ang STAR kung ang pahayag ay tama at BUWAN kung hindi. Isulat ang sagot sa sagutang papel. _______1. Ang basket composting ay isang uri ng pataba mula sa mga tuyong damo o dahon na ginagawa kung walang masyadong malawak na ispasyo.
  • 29.
    _______2. Dapat sundin ang tamangproseso at maging maingat sa paggawa ng organikong abono.
  • 30.
    _______3. Ang mga dahonat damo, balat ng prutas at gulay, at dumi ng hayop ay ilan lamang sa mga halimbawa ng nabubulok na basura.
  • 31.
    _______4. Ang paggawa ng basket compostingay maaaring yari sa kahoy o yero.
  • 32.
    _______5. Maglagay ng pasingawang kawayanat diligan ito araw-araw upang maging mabilis ang pagkakabulok
  • 33.
    _______6. Haluing mabuti ang natipongmga basura at pagkalipas ng limang araw o sampung araw ay maari nang gamiting pataba.
  • 34.
    _______7. Ang balat ngkendi, mga papel at plastic ay maaaring isama sa hanay ng mga nabubulok
  • 35.
    _______8. Sa paghahalaman, kailangan ang abonoupang maging mataba at malago ang ating mga pananim.
  • 36.
    ______9. Ang paggawa ng organikongabono ay malaking tulong upang tayo ay makatipid.
  • 37.
    ______10. Ang abonong organiko ayhindi nakakatulong sa paglago at paglaki ng ating mga pananim.
  • 38.
    Panuto II: Gamitang graphic organizer itala sa loob ng bilog ang mahalagang kagamitan/sangkap sa paggawa ng abonong organiko (basket composting). Isulat ang sagot sa sagutang papel.
  • 40.
  • 41.
    Ang lupang tanimanay dapat magtaglay ng mga sustansiyang kailangan ng pananim. Ang paglalagay ng abonong organiko o pataba ay malaking tulong para sa ating mga pananim. Ang basket composting ay isang uri ng pataba mula sa mga tuyong damo at dahon, mga balat ng mga prutas at gulay, at dumi ng hayop na binubulok sa isang lalagyan na maaaring yari sa yero o kahoy, Ito ay ginagawa kung walang masyadong malawak na ispasyo.
  • 42.
    Napakahalaga ding sundin natinang tamang proseso at maging maingat tayo sa paggawa ng organikong abono. Kung tayo ay susunod sa tamang proseso ng maayos, magiging maganda at ligtas ang ating tanim na halaman. Kung hindi magiging maayos ang pagkakabulok nito, ito ay magiging lubhang mapanganib sa ating halamang gulay maging sa paglaki at pagtubo nito.
  • 43.
  • 44.
    Panuto A: Biluganang mga salita na may kinalaman sa aralin. Hanapin ang mga kagamitan, pamamaraan at pag- iingat sa paggawa ng abonong organiko. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
  • 46.
  • 47.
    Panuto I. Pagsunudsunurin ang mga hakbang sa pamamaraan ng paggawa ng organikong abono. Ilagay ang numerong 1-5 sa nakalaang espasyo. ________ 1. Lagyan ng pasingawang kawayan at diligan ito araw- araw upang maging mabilis ang pagkabulok. ________ 2. Takpan din ng ilang piraso ng dahon ng saging o kahit na anong uri ng pantakip upang hindi langawin at pamahayan ng anumang uri ng peste. ________ 3. Haluin ding mabuti ang natipong mga basura at pagkalipas ng dalawang buwan o higit pa ay maari nang gamiting pataba.
  • 48.
    _______ 4. Maghandang isang sisidlan na may sapat na laki at haba.Ito at maaaring yari sa kahoy o yero na may isang metro ang lalim _______ 5. Mag tipon ng mga nabubulok na basura tulad ng mga balat ng gulay, prutas, dahon, dumi ng hayop at iba pa. Pagpatungpatungin ang mga ito sa inihandang sisidlan hanggang sa mapuno at lagyan ito ng lupa. Tiyaking pantay ang pagkakalagay ng basura.
  • 49.
    Panuto II: Isulatang salitang HEPHEP kung tama ang pahayag at HOORAY kung mali ang pahayag sa bawat bilang. Isulat ang sagot sa sagutang papel. ________ 1. Ang abono ay may malilikhang asido na mapanganib sa mga ugat ng halaman. ________ 2. Ang paghuhukay ng balon ay tinatawag na basket composting. ________ 3. Huwag takpan at hayaang langawin at pamahayan ng anumang uri ng peste. ________4. Walang magandang maidudulot o pakinabang ang paggawa ng abonong organiko ________ 5. Tiyakin pantay ang pagkakalagay ng basura sa loob ng kahoy o yero.