Chiglel2013

1. 1
Засгийн газрын 2013 оны “Журам батлах тухай”
322 дугаар тогтоолын 8 дугаар хавсралт
МОНГОЛ УЛСЫН ЭДИЙН ЗАСАГ, НИЙГМИЙГ 2013 ОНД ХӨГЖҮҮЛЭХ
ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛИЙН ХЭРЭГЖИЛТИЙН МЭДЭЭ
Д/д
Урт болон
дунд
хугацаан
ы
хөтөлбөр,
бодлогын
баримт
бичиг
Зорилт, арга
хэмжээ
Шалгуур
үзүүлэлт
2013 онд
хүрэх түвшин,
үр дүн
Хөрөнгийн
эх үүсвэр
/тэрбум
төгрөг/
Хэрэгжилт
1 2 3 4 5 6 7
ДӨРӨВ. ХҮНД ӨГӨӨЖТЭЙ НИЙГМИЙН БОДЛОГО
Зорилт-13. Бага, дунд боловсролын агуулга, стандарт, хөтөлбөр, сурах бичиг, орчин, хүний нөөцийн чадавхийг олон улсын
жишигт нийцүүлэн үе шаттайгаар хөгжүүлж, өрсөлдөх чадвартай болгоно.
13.1
ҮХЦБ-ын
4.4.2
Бага, дунд
боловсрол
ын
стандарт,
сургалтын
хөтөлбөрий
г
Кембрижий
н олон
улсын
Кембрижийн
хөтөлбөрт
нийцүүлэн
шинэчлэх
хөтөлбөр
1-12 дугаар
ангийн зарим
хичээлийн
хөтөлбөр
1.5
Улсын
төсөв
2013-2017 онд хэрэгжүүлэх боловсролын чанарын
шинэчлэлийн хүрээнд “Бага, дунд боловсролын
шинэчлэлийн зураглал”, “Бага, дунд боловсролын
чанарын шинэчлэлийн үзэл баримтлал”-ыг Боловсрол,
шинжлэх ухааны сайдын А/155 тоот тушаалаар батлан
хэрэгжилтийг хангаж байна. Мөн бага, дунд
боловсролын үндэсний стандарт, хөтөлбөрийг
шинэчлэн боловсруулах, турших ажлыг удирдлага,
зохион байгуулалтаар хангах менежментийн баг
Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2013 оны А/180
100%
Багш бэлтгэх
ажлын явц
40 хүртэл
хувь
1.5
Улсын
төсөв

2. 2
стандарт,
хөтөлбөртэ
й
уялдуулах,
багш
бэлтгэх,
сурах
бичгийг
шинэчлэх;
Сурах бичгийг
шинэчлэх анги
6,11 дүгээр
ангийн бүх
сурах бичиг
2.0
Улсын
төсөв
тоот тушаалаар байгуулагдан ажиллаж байна.
Боловсролын салбарын чанарын шинэчлэл
хэрэгжүүлж эхэлсэнтэй холбогдуулан Кембрижийн
ерөнхий боловсролын хөтөлбөрийг Үндэсний
стандарт, хөтөлбөртэй уялдуулах хэрэгцээ шаардлага
бий болсон. Энэ ажлын хүрээнд 1-5 дугаар ангийн
хичээлийн хөтөлбөрийг шинэчлэн 2013-2014 оны
хичээлийн жилд үндэсний лаборатори 40 сургуульд
туршиж байна. Олон улсын хөтөлбөртэй уялдуулан I-
V ангийн байгаль шинжлэл, математик, VI- X ангийн
физик, хими, биологи, математик, V-X ангийн англи
хэлний хичээлийн сургалтын хөтөлбөрийг шинэчлэн,
сурах бичиг, гарын авлага боловсруулах ажил хийгдэж
31 сургуульд туршиж байна.
Туршилтад хамрагдаж буй сургуулиудын 2000 гаруй
багш, сургалтын менежерүүдийг сургалтад
хамруулж, Үндэсний стандарт, хөтөлбөрийг
хэрэгжүүлэх арга зүйгээр хангав. XI ангийн физик,
хими, биологи, математик, англи хэлний сургалтын
хөтөлбөр турших 31 сургуулийн 330 багшийн
сургалтад хамрууллаа. Энэ нь Үндэсний стандарт,
хөтөлбөр туршиж байгаа сургуулиудын нийт багш
нарын 43 хувийг эзэлж байна.
“Сурах бичгийн жагсаалт батлах тухай” А/63 дугаар
тушаалаар баталсан VI дугаар ангийн 12 нэрийн, XI
дүгээр ангийн 12 нэрийн бүх сурах бичгийг 12 жилийн
тогтолцооны сургалтын хөтөлбөрийн дагуу шинээр
зохион, 2013 оны 9 дүгээр сарын 1-нээс өмнө улсын
хэмжээнд хэвлэн нийлүүлж ерөнхий боловсролын
сургуулийн сургалтанд ашиглаж эхэлсэн.
13,2
ҮХЦБ-ын
4.4
Багш нарын
мэргэжлийг
дээшлүүлэх
, түүнд
Мэргэжил
дээшлүүлэх
сургалтад
хамрагдах
2.0 мянга 0.8
Улсын
төсөв
2013 онд Багш нарын мэргэжил дээшлүүлэх
институтээс зохион байгуулсан үндсэн болон бусад
сургалтаар сургууль, цэцэрлэгийн 24700 багш,
удирдах ажилтны мэргэжил дээшлүүлээд байна. Мөн
100%

3. 3
зайны
сургалтыг
ашиглах
боломжийг
бүрдүүлэх;
багшийн тоо 2013 онд нийтдээ 33511 багш, ажилтны дунд сургалт,
хэлэлцүүлэг зохиосон нь хүүхэд нэг бүрийг хөгжүүлэх
арга зүй, технологийн талаарх тэдний санаа бодлыг
багшийн мэргэжил дээшлүүлэх бодлогод тусган
практикт хэрэгжих эхлэлүүд тавигдсан.
Түүнчлэн Азийн хөгжлийн банкны “Дээд
боловсролын шинэчлэл” төслийн хүрээнд судалгааны
их сургууль, засаглал, санхүүжилт, удирдлага,
хөтөлбөрийн магадлан итгэмжлэл, инженерийн
хөтөлбөрийн туршлага судлах зэрэг чиглэлээр нийт
20 мэргэжилтэн (үүнээс их, дээд сургуулийн 9
профессор) багш нар АНУ-д сургалтад хамрагдсан
байна.
Их, дээд сургуулиуд өөрсдийн зардлаар 100 гаруй
багшийг гадаадад мэргэжил дээшлүүлэх сургалтанд
хамруулах арга хэмжээ авсан байна.
Инженер технологи, хөдөө аж ахуй, багш, анагаах
ухаан, санхүү, эдийн засаг, хууль, байгаль орчин,
аялал жуулчлалын мэргэжилтэн бэлтгэдэг их, дээд
сургуулийн нийт 1050 багшийг англи хэлний
вакумжуулсан 21 хоногийн сургалтад хамруулсан
байна. Уг ажлыг “Голден бридж” /Golden Bridge/
компанитай хамтран зохион байгуулсан бөгөөд тус
төвөөс www.mspecific.english.mn вэб сайтыг нээж,
инженер, технологи, хөдөө аж ахуй, багш, эрүүл мэнд,
анагаах ухаан, байгаль орчин, аялал жуулчлал,
санхүү, эдийн засаг, хууль, эрх зүй гэсэн 7
мэргэжлийн чиглэлээр онлайн сургалт явуулж,
үндсэнд нь дуусаад байна.
Онлайн сургалтын үзэл баримтлал, онлайн сургалт
зохион байгуулах ажлын төлөвлөгөөг тус тус баталж,
цахим сургалтын арга зүйч, мэргэжилтнүүдийг moodle
Онлайн
сургалтын
нөхцөл
бүрдүүлэх
ажлын явц
100 хувь
1.0
Улсын
төсөв
Шинээр нээж
ажиллуулах
цахим хуудас,
порталын тоо
1 портал
цахим хуудас

4. 4
цахим сургалтын системийн сургалтад хамрууллаа.
2013 онд шинээр нээгдэн ажилласан цахим хуудас:
1. www.itpd.edu.mn– Багшийн мэргэжил
дээшлүүлэх институтын цахим хаяг
2. www.hicheeliin-sudalgaa.mn – “Багшлахуйн арга
зүйн хөгжлийг түгээн дэлгэрүүлэх тогтолцоог
бэхжүүлэх төсөл”-ийн цахим хуудас
3. www.etd.edu.mn– Боловсролын технологийн
үндэсний сангийн цахим хуудас
4. www.aviyas.mn– “Авьяас хөтөлбөр”-ийн цахим
хуудас
5. www.nom-hutulbur.mn– “Ном хөтөлбөр”-ийн цахим
хуудас
6. www.laptop.gov.mn– “Хүүхэд бүр компьютер
төсөл”-ийн цахим хуудас
7. www.facebook.com/itpdMongolia - Багшийн
мэргэжил дээшлүүлэх институтын фэйсбүүк
хуудас
8. www.twitter.com/itpdMongolia- - Багшийн мэргэжил
дээшлүүлэх институтын твитер хуудас
2013 онд Боловсролын шинэчлэл төслийн 48,7 сая
төгрөгийн санхүүжилтээр “Багшийн хөгжил портал”
сайтыг нээж, Багшийн мэргэжил дээшлүүлэх
институтийн цахим сургалтын албанд хүлээлгэн
өглөө.
13.3
“Багш
бэлтгэх,
мэргэжи
л
дээшлүү
лэх
үндэсний
хөтөлбөр
”
/цаашид
Кембрижий
н ерөнхий
боловсрол
ын
хөтөлбөрөө
р монгол,
англи
хэлээр
хичээллэдэ
г
Монгол, англи
хэлээр
хичээллэх
сургуулийн
тоо
7
5.8
Улсын
төсөв
2013-2014 оны хичээлийн жилд олон улсын
хөтөлбөрийн сургалттай 3 сургуулийн 6-12 дугаар
ангид 620 сурагч суралцаж байна. Эдгээр сургуулийн
сургалт нь англи, монгол хэлээр явагдаж байна.
Боловсролын салбарын чанарын шинэчлэл
хэрэгжүүлж эхэлсэнтэй холбогдуулан Кембрижийн
ерөнхий боловсролын хөтөлбөрийг Үндэсний
стандарт, хөтөлбөртэй уялдуулах хэрэгцээ шаардлага
бий болсон. Энэ ажлын хүрээнд 1-5 дугаар ангийн
хичээлийн хөтөлбөрийг 2013-2014 оны хичээлийн
100%

5. 5
“ББМДҮ
Х” гэх/-
ийн
3.9.2,
3.11.2,
3.12.3
сургуулиуд
ыг бий
болгох;
жилд үндэсний лаборатори 40 сургуульд туршиж
байна. I-V ангийн байгаль шинжлэл, математик, VI- X
ангийн физик, хими, биологи, математик, V-X ангийн
англи хэлний хичээлүүдээр сурах бичиг, гарын авлага
боловсруулах ажил хийгдэж 31 сургуульд туршиж
байна.
13.4
ББМДҮХ
-ийн
3.9.2,
3.11.2,
3.12.3
Сургуулийн
өмнөх
насны
болон
ерөнхий
боловсрол
ын
сургуулийн
хүүхдүүдий
н сурах
орчинг
сайжруулах
;
Шинээр барих
болон
өргөтгөх
сургууль,
цэцэрлэг,
дотуур байрны
тоо
15 сургууль
40 цэцэрлэг
10 дотуур
байр
59.0
Улсын
төсөв
2013 оны улсын төсвийг барилгаар ангилбал 28276
суудалтай сургуулийн 64 барилга, 7680 ортой
цэцэрлэгийн 73 барилга, 3610 ортой дотуур байрны 33
барилга, спорт заалны 29 барилга, их дээд сургуулийн
8 барилга, орон нутгийн Боловсролын газрын 2
барилга, шинжлэх ухааны байгууллагын 9, бусад
төрлийн 8 барилга нийт 226 барилга угсралтын ажил
гүйцэтгэхээр байсан. Гэвч Улс орны эдийн засгийн
байдлаас болж 2013 оны төсөвт тодотгол хийж
боловсрол, шинжлэх ухааны салбараас 113 барилга
байгууламж, төсөл арга хэмжээний 72,6 тэрбум
төгрөгийн хөрөнгө хураагдснаар барилга угсралт
эхэлсэн 156 барилга байгууламжийн ажил
гүйцэтгэлээ.
Нийт барилга угсралтын ажлын явц 70 хувьтай
үүнээс 2013 онд багтаан нийтдээ 82 цэцэрлэг,
сургууль, дотуур байр, спорт заалны барилгыг
ашиглалтад хүлээлгэж өглөө. Үүнд: 28 сургууль, 30
цэцэрлэг, 11 дотуур байр, 13 спортзаалыг 106819.5
төгрөгөөр хөрөнгөөр ашиглалт орууллаа.
Үүний үр дүнд ерөнхий боловсролын сургуулийн
суудлын тоо 13188-аар, цэцэрлэгийн орны 2900-аар,
дотуур байрны орны тоо 1105-аар, ерөнхий
боловсролын спорт заалны тоо 13-аар тус тус
нэмэгдсэн байна.
2013 онд 85 сурууль, 66 цэцэрлэг, 18 дотуур байр, 6
спорт заалны барилгыг засварлаж, 14 тэрбум төгрөг
100%
Эрүүл ахуй,
ариун цэврийн
норм,
нормативын
хангалт
20 хүртэл
хувь
10.6
Улсын
төсөв

6. 6
зарцууллаа.
“Жайка” олон улсын байгууллагын хөрөнгөөр 640
хүүхдийн суудалтай сургуулийн 2 барилга баригдаж
ашиглалтад хүлээн авсан байна.
“Боловсролыг дэмжих олон улсын түншлэл”-ийн
буцалтгүй тусламжын хөрөнгөөр нийт 1700 хүүхдийн
хүчин чадал бүхий 17 цэцэрлэгийн барилгыг 7,4 сая
ам долларын өртөгөөр барьж эхлүүллээ.
2013-2014 онд ашиглалтад орох сургууль,
цэцэрлэгийн эрүүл ахуй, ариун цэврийн норм,
нормативыг хангуулах үүднээс холбогдох, хууль
тогтоомж, стандартыг мөрдүүлэн ажиллалаа.
Цэцэрлэг, сургууль, дотуур байрны ундны ус болон
ариун цэврийн байгууламжийн энгийн нийтлэг
шаардлагын төслийг боловсруулж, Нийслэлийн
Налайх дүүргийн 4 сургууль, 4 цэцэрлэгт тус
шаардлагын шалгуур үзүүлэлтийн мониторинг хийлээ.
НҮБ-ын Хүүхдийн сантай энэ чиглэлээр хамтран
ажиллахаар боллоо.
Говь-Алтай, Баянхонгор, Өмнөговь, Хөвсгөл, Налайх
дүүргийн нийт 20 сургууль, 20 цэцэрлэгийн бие засах
газар, ундны усан хангамжийг НҮБ-ын хамтарсан
төсөл, НҮБ-ын Хүүхдийн сангийн Усны төсөл, Улаан
загалмай нийгэмлэгтэй хамтран эрүүл ахуй, ариун
цэврийн шаардлагад нийцүүлэн байгуулах ажлыг
гүйцэтгэж байна.
Азийн хөгжлийн банкны "Санхүүгийн хямралын үед
нийгмийн эмзэг бүлгийн иргэдэд боловсролын
үйлчилгээг хүргэх төсөл"-ийн санхүүжилтээр
“Нийслэлийн гэр хорооллын сургуулийн бохирын
системийг боловсон 00 болгох” төсөл 30%-тай
хэрэгжиж байгаа. Энэ төслийн хүрээнд нийт 21

7. 7
сургуулийн хашаанд септик /3-5 жилд 1 удаа бохирыг
нь соруулах бохирын ѐмкост/ суулгах, 4 сургуулийг
төвийн шугамтай холбох ажил хийлээ. Гэрээт ажлыг
гүйцэтгэхэд нийт дүн нь 890.000.000 (найман зуун
ерөн сая) төгрөг зарцууллаа.
13.5
ҮХЦБ-ын
4.4.1,
4.4.2
Сурагчдыг
зам
тээврийн
осол, гэмт
халдлагаас
хамгаалах,
аюулгүй
байдлыг нь
хангахын
тулд төрийн
өмчит
зарим
сургуульд
автобусны
үйлчилгээг
бий болгож,
турших;
Автобусны
үйлчилгээтэй
болох
сургуулийн
тоо
20
1.4
Улсын
төсөв
2012-2013 оны хичээлийн жилд нийслэлийн 5 дүүргийн
төрийн болон төрийн бус өмчийн ерөнхий боловсролын
31 сургуулийн 2996 сурагчдыг нэгдсэн журмаар 97
автобусаар тээвэрлүүлэх ажлыг зохион байгууллаа.
2013-2014 оны хичээлийн жилд нийслэлийн хэмжээнд
дунд оврын 10 автобусыг 5 дүүргийн төрийн өмчийн 10
сургуульд олгохоор худалдан авалтыг зохион
байгууллаа. Эдгээр 10 автобусыг нийт 900 сая
төгрөгөөр худалдан авсан байна.
100%

8. 8
13.6
ҮХЦБ-ын
4.4.1
Ерөнхий
боловсрол
ын
сургуульд
эрүүл ахуй,
аюулгүй
байдлын
баталгааг
хангасан
хяналтын
тогтолцоо
бүхий
үдийн
хоолны
үйлчилгээг
бий болгох;
Улаанбаатар
хотод шинээр
барих хүнсний
үйлдвэр
1
6.0
Улсын
төсөв
Засгийн газрын 2010 оны 198 дугаар тогтоолоор
батлагдсан концессын зүйлийн жагсаалтад хүнсний
комбинатыг барих-өмчлөх-ашиглах хэлбэрээр
байгуулахаар тусгагдсан. Уг хоол, хүнсний
комбинатын төслийн уралдаант шалгаруулалтыг
зохион байгуулах ажлын хэсгийг шинэчлэн байгуулсан
бөгөөд 2013 оны төлөвлөлтөд ороогүй шалтгаанаар
тодорхойгүй хугацаагаар хойшлогдоод байна.
Ерөнхий боловсролын сургуулийн “Үдийн цай”
хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн өнөөгийн байдлыг
тодорхойлох судалгааг “Үдийн хоол хөтөлбөр
хэрэгжүүлэх нэгж”-тэй хамтран асуумжийн аргаар авч
дүгнэлт гаргалаа. Судалгаанд төрийн болон төрийн
бус өмчийн нийт 699 сургууль хамрагдсан бөгөөд
судалгааны үр дүнд улсын хэмжээнд зориулалтын гал
тогоотой 350, зориулалтын бус гал тогоотой 259, огт
гал тогоо байхгүй 40 сургууль байгаа нь тогтоогдлоо.
“Үдийн цай” хөтөлбөрийн хүрээнд орон нутгийн 121
сургууль, нийслэлийн 94 сургууль улсын хэмжээнд 215
сургуулийн гал тогоог компани, иргэн түрээслэн
ажиллуулж байна.
Энэхүү судалгааны үр дүнд үндэслэн үдийн цайны
үйлчилгээнд тавигдах шаардлагын төслийг
боловсруулан хэлэлцүүлэх шатандаа байна.
2013-2014 оны хичээлийн жилд шинээр ашиглалтанд
орох ерөнхий боловсролын сургуулиудад 474.4 сая
төгрөгийн гал тогооны тоног төхөөрөмж худалдан авч
түгээхэд бэлэн болоод байна. Мөн энэ онд шинээр
ашиглалтанд орж байгаа дотуур байрны гал тогооны
тоног төхөөрөмж худалдан авах 350,8 сая төгрөгийн
гэрээ, байгуулж тоног төхөөрөмжийн ханган
100%
Хөдөөгийн
сургуулийн
гал тогооны
тоног
төхөөрөмжийн
шинэчлэлт
100 хувь
4.0
Улсын
төсөв

9. 9
нийлүүлэлт хийгдэж байна.
2013 онд шинээр ашиглалт орох сургууль, дотуур
байрны гал тогоонд тоног төхөөрөмж нийлүүлэх ажил
төлөвлөсний дагуу 100 хувь хийгдлээ.
Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдыг халуун
хоолоор хангах нэгдсэн системийг үе шаттайгаар
нэвтрүүлж нийгмийн эрүүл мэндийн тулгамдсан
асуудлыг шийдвэрлэх зорилготойгоор Боловсрол,
шинжлэх ухааны яам болон Солонгосын "WITH" Төрийн
бус байгууллага хооронд 2006 онд "Сургуулийн үдийн
хоол"-ны гурван загвар (нийслэл, аймаг, сум) сургууль
байгуулах хэлэлцээр хийж Нийслэлийн 58-р сургууль,
Архангай аймгийн Хүмүүн цогцолбор 2-р сургууль,
Булган аймгийн Дашинчилэн сумын сургуульд
“Сургуулийн үдийн хоол”-ны төслийг амжилттай
хэрэгжүүлж байна. Сумын сургуулийн төвшинд
туршигдсан “Үдийн хоол” төслийн үр дүнг танилцуулах
арга хэмжээ Булган аймгийн Дашинчилэн сумын
ерөнхий боловсролын сургуульд 2013 оны 12 сарын 4-
ний өдөр болж 70,1 сая төгрөгийн 43 нэр төрлийн тоног
төхөөрөмжийг тухайн сургуульд хүлээлгэн өглөө.
13.7
ҮХЦБ-ын
4.4.1
4.4.2
Хөгжлийн
бэрхшээлтэ
й хүүхэд
боловсрол
ын
үйлчилгээн
д
хамрагдах
Хөгжлийн
бэрхшээлтэй
хүүхэд
суралцах
нөхцөлийг
бүрдүүлэх
сургуулийн
тоо
20
0.4
Улсын
2013 онд 28 сургууль, 30 цэцэрлэг ашиглалтад
оруулж, 85 сургууль, 66 цэцэрлэгийн барилгад их
засварын ажил хийгдсэн байна. Засвар орсон болон
баригдаж буй барилгуудад Иргэний барилгын
төлөвлөлтөд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний
шаардлагыг тооцсон орон зай, орчны стандарт MNS
6055:2009-ийн дагуу орц, налуу зам, шат, ариун
цэврийн өрөө зэргийг төлөвлөн хөгжлийн
100%

10. 10
боломжийг
нэмэгдүүлэ
х;
Цэцэрлэгийн
тоо
10
төсөв бэрхшээлтэй хүүхэд боловсролын үйлчилгээнд
хамрагдах нөхцөлийг бүрдүүлж байна.
2012-2013 оны хичээлийн жилд 1253 хөгжлийн
бэрхшээлтэй хүүхэд сургуулийн өмнөх боловсролд
хамрагдсан нь нийт хүүхдийн 7 хувийг эзэлж байна.
Мөн хичээлийн жилд нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн
29-р сургуулийн дэргэд хөгжлийн бэрхшээлтэй
хүүхдэд зориулагдсан 100 ортой /№186-р/ цэцэрлэгийг
ашиглалтад хүлээн авсан. Харааны болон сонсголын
бэрхшээлтэй хүүхэд суралцдаг сургуулиудад 39,7 сая
төгрөгийн тоног төхөөрөмж худалдан авч нийлүүлээд
байна. 2013-2014 оны хичээлийн жилд төрийн
болон төрийн бус өмчийн 30 их, дээд сургуулиудын
судалгааны дүнгээс харахад 231 хөгжлийн
бэрхшээлтэй оюутан суралцаж байна.
Нийслэлийн ерөнхий боловсролын хөгжлийн
бэрхшээлтэй хүүхэд суралцдаг тусгай сургууль болон
бусад сургуульд 700,0 сая төгрөгийн автобус худалдан
авахаар гэрээ байгуулаад байна.
Автобусны
үйлчилгээтэй
болох тусгай
сургуулийн
тоо
5
0.7
Улсын
төсөв
13.8
ҮХЦБ-ын
4.4, 4.4.2
Мэдээлэл
харилцаа
холбооны
технологийг
сургалтад
ашиглах
суурь
нөхцөлийг
бүрдүүлэх;
Нэг
компьютерт
ногдох
сурагчдын тоо
19
3.0
Улсын
төсөв
Монгол Улс, БНХАУ-ын Засгийн газар хооронд
байгуулсан “Шинэ зууны боловсрол” төслийн хүрээнд
ерөнхий боловсролын сургуулиудад тоног төхөөрөмж
нийлүүлэх “ЗТИ” корпорацтай байгуулсан гэрээг хүчин
төгөлдөр болгуулахаар Эдийн засгийн хөгжлийн
яаманд хүргүүлсэн болно. Тус гэрээгээр “ЗТИ”
корпорацтай нийт 50,328,579.0 ам долларын өртгийн
бараа, ажил, үйлчилгээг 45.673.586 ам доллараар
гэрээлсэн. Уг төслийн хүрээнд 25000 багшид зөөврийн
лаптоп, 11340 зөөврийн лаборатор компьютер, 630
сургуульд ухаалаг самбар бүхий иж бүрэн хэрэгсэл
олгогдох бөгөөд бүх ерөнхий боловсролын сургуулиуд
өндөр хурдны шилэн кабель бүхий сүлжээ, мөн
интернэтэд бүрэн холбогдох боломж бүрдэнэ. 2012
90%
Интернэтэд
холбогдох
сургуулийн
тоо
120

11. 11
оны статистикийн үзүүлэлтээр нэг компьютерт 14,5
хүүхэд ногдож байна. 2013 оны статистик мэдээ
хараахан гарах болоогүй байна.
Зорилт-14. Сургалтын орчныг олон улсын стандартад нийцүүлэхийг зорьж, дээд болон мэргэжлийн боловсролын чанар, үр
ашгийг дээшлүүлж, боловсролын үйлчилгээнд тэгш хамрагдах боломжийг бүрдүүлнэ.
14.1
“Боловс
рол”
үндэсний
хөтөлбөр
Гадаадын
өндөр
хөгжилтэй
орнуудаас
нарийн
мэргэжлийн
судлаач
багш урьж
ажиллуулах
ыг дэмжих;
Дэлхийн нэр
хүндтэй
сургуулиас
урьж ирүүлэх
багшийн тоо
10
2.0
Улсын
төсөв
Австралийн Austraining байгууллагатай гэрээ
байгуулан, англи хэл, дүрслэх урлаг, бизнес
судлалын хичээлээр 2013-2014 оны хичээлийн жилд
лаборатори сургуулийн багш нарыг чадавхижуулах
зорилгоор 3 багшийг ажиллуулж байна. Мөн Америк
төвтэй Англи хэлний институттэй хамтран ажиллах
гэрээний дагуу 2012-2013 оны хичээлийн жилд 10
багшийг хос хэлний сургуулиудад ажиллуулж байна.
ЭМШУИС-ийн сургалтанд “Пренаталь оношлогоо”-ны
олон улсын технологийг нэвтрүүлэх чиглэлээр
Австри Улсын Инсбрукын Анагаах ухааны их
сургуулийн профессор багш Matthias Scheier-ийг
урьж авчрахад Боловсрол, шинжлэх ухааны яам
санхүүгийн дэмжлэг үзүүлж ажиллалаа. Нийт урьж
ирүүлсэн багшийн тоо -14.
2013-2014 оны хичээлийн жилд цэцэрлэг, дунд
сургуульд 336 багш, их дээд сургуульд 168 багш,
эрдэмтэн, судлаачид Хятад, Солонгос, Орос,
Америк, Япон, Англи зэрэг улсаас манай орны
боловсролын салбарт ажиллаж байна
100%
14.2
Засгийн
газрын
2010 оны
149
Их
сургуулийг
хотхон
хэлбэрээр
Барилга
байгууламжий
н ажлын явц
40 хүртэл
хувь
200.0
Улсын
Энэ зорилтын хүрээнд хотхоныг мэргэжлийн
боловсон хүчнээр хангах, хотхоны хөгжлийн ерөнхий
төлөвлөгөө, ТЭЗҮ боловсруулах, батлуулах үйл явцыг
хууль тогтоомжийн дагуу дахин эхлүүлэх зэргээр
50%

12. 12
дүгээр
тогтоол
хөгжүүлэх
ажлыг
эрчимжүүлэ
х;
төсөв,
Гадаад эх
үүсвэр
ажлыг эрчимжүүлэх дор дурьдсан арга хэмжээнүүдийг
авч ажиллалаа.
1. 2013 оны 08 дугаар сарын 21-ны өдөр Монгол
Улсын Боловсрол, Шинжлэх Ухааны Сайд
Л.Гантөмөр, Барилга, Хот Байгуулалтын яамны сайд
Ц.Баярсайхан, Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд
Улаанбаатар хотын захирагч Э.Бат-Үүл нар Багануур
дахь их сургуулиудын хотхоны "Хөгжлийн ерөнхий
төлөвлөгөө" боловсруулах зургийн даалгаварт гарын
үсэг зуран баталсан. 2013 оны 10 сард тус дүүргийн
Засаг даргын Тамгын газарт ерөнхий төлөвлөгөөний
танилцуулга үзэсгэлэн гаргаж, олон нийтээр
хэлэлцүүлэх ажлыг зохион байгуулсан.
2.Их сургуулиудын хотхоны хөгжлийн ерөнхий
төлөвлөгөөний техник, эдийн засгийн үзүүлэлтийг
боловсруулж, магадлалын ерөнхий дүгнэлт хийгдсэн.
Одоо ерөнхий төлөвлөгөөнд магадлал хийх
хөндлөнгийн 13 экспертийг Барилга, хот байгуулалтын
сайдын тушаалаар томилоод байна. Энэ ажлыг хууль
тогтоомжийн дагуу дахин боловсруулах зайлшгүй
шаардлагатай болсон тул 2013 онд барилга
байгууламжийн ажлын явц эхлүүлэх эрхзүйн болон
эдийн засгийн нөхцөл бүрэн хангагдаагүй болно.
3.Эдийн Засгийн хөгжлийн сайд, Боловсрол,
шинжлэх ухааны сайдын 2012 оны 12 дугаар сарын
10-ны өдрийн 23/А/165 дугаар хамтарсан тушаалаар
Их сургуулиудын хотхон байгуулахад Төр-хувийн
хэвшлийн түншлэлийн хэлбэр ашиглах талаар санал
боловсруулах чиг үүрэг бүхий ажлын хэсгийг
байгуулсан.
4. Их сургуулиудын хотхоны Ашиглалтын өмнөх
захиргааны бүтэц зохион байгуулалтыг шинэчлэн,
мэргэжлийн боловсон хүчнийг томилон ажиллуулж
байна. Мөн хотхоны захиргаан статусыг тодорхой
болгох, ажлын явцын талаар Засгийн газрын
хуралдаанд асуудал танилцуулахаар бэлтгэж байна.
Дээрх арга хэмжээний үр дүнд хотхоны хөгжлийн

13. 13
ерөнхий төлөвлөгөөний техник, эдийн засгийн
үзүүлэлтийг боловсруулж, магадлалын ерөнхий
дүгнэлт хийгдснээр ажлын явц эрчимжлээ.
14.3
Боловср
олын
тухай
хуулийн
42.4;
43.2.1;
Төрийн
өмчийн их,
дээд
сургуульд
төрөөс
үзүүлэх
дэмжлэг,
хөрөнгө
оруулалтыг
нэмэгдүүлэ
х;
Засварлах
дотуур байрны
тоо
13
1.5
Улсын
төсөв
Улсын төсвийн хөрөнгөөр 2013 онд их, дээд
сургуулийн 8 барилгын ажлыг 25120.0 сая төгрөгийн
санхүүжилтээр гүйцэтгэж байгаа бөгөөд Архангай
аймгийн Багшийн коллежийн хичээлийн байр, Дархан-
Уул аймгийн ЭМШУИС-ийн өргөтгөл барилгыг улсын
комисст хүлээлгэн өглөө. ЭМШУИСургуулийн II байр,
Хөгжим бүжгийн коллежийн хичээлийн байрны
өргөтгөл, МУИС-ийн №3, №5 оюутны байрны засвар,
ШУТИС-ийн Инкубатор төвийн барилгын засварыг
гүйцэтгэж, нийслэлийн Баянзүрх дүүрэгт 1,0 тэрбум
төгрөгийн өртгөөр 1000 оюутны байрны А блокийг
шинээр ашиглалтад оруулж, 30 гаруй их дээд
сургуулийн 920 оюутныг хүлээн авах ажил хийгдлээ.
Улсын төсвийн их, дээд сургуулийг дэмжих хөрөнгө
оруулалтаар 2013 онд Монгол Улсын их сургуульд 3
лаборатори /Ерөнхий физикийн лаборатори,
микроорганизмын биотехнологийн лаборатори,
хурдас судлалын лаборатори/-ийг 368 сая төгрөгөөр,
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны их сургуулийн
нэгдсэн лабораторид гүн хөлдөөгчийг 13 сая
төгрөгөөр, Соѐл урлагийн их сургуульд киноны
лабораторийг 200 сая төгрөгөөр, ХААИС-ийн харъяа
Дархан-Уул аймаг дахь хөдөө аж ахуйн сургуульд
нарны цацрагийн автомат станцыг 26 орчим сая
төгрөгөөр нийлүүлсэн. Мөн Монгол-Германы
технологийн дээд сургуулийг шинээр байгуулахад
Монгол Улсын талаас санхүүжүүлэх хөрөнгө
оруулалтын хүрээнд лингфоны кабинет болон физик,
химийн лабораторийг 161 сая төгрөгөөр нийлүүлсэн
бөгөөд сургалтад ашиглагдаж байна. “Боловсролын
салбарын шинэчлэл” төслийн хүрээнд Ховд их
100%
Шинээр барих
хичээлийн
болон дотуур
байрны тоо
1 хичээлийн
байр,
1 дотуур
байр
3.0
Улсын
төсөв

14. 14
сургуулийн Баян-Өлгий аймаг дахь салбар сургуульд
компьютерийн лаборатори, Дорнод дэд сургуульд
компьютерийн 2 лаборатори, лингфоны кабинет
шинээр, шинээр байгуулсан байна.
Зорилт-16. Шинжлэх ухааны салбарт инновацийн үйл ажиллагааны эрх зүйн орчинг бүрдүүлж, тэргүүлэх чиглэл, цөм
технологийн судалгаа боловсруулалтыг хөгжүүлэн, оюуны өмчийн эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгоно.
16.1
ҮХЦБ-ын
стратеги
йн
зорилт 1,
Шинжлэх
ухаан,
технолог
ийг 2007-
2021 онд
хөгжүүлэ
х мастер
төлөвлөг
өө
Тэргүүлэх
чиглэл, цөм
технологийн
судалгаа
боловсруулалтад
зарцуулах
хөрөнгийн
хэмжээг
нэмэгдүүлэх;
Эрдэм
шинжилг
ээний
нийт
зардалд
тэргүүлэ
х чиглэл,
цөм
технолог
ийн
судалгаа
ны
зардлын
эзлэх
хувь
50-аас
доошгүй
-
Улсын нийгэм, эдийн засгийн салбарт
инновацийн бүтээгдэхүүнийг нэмэгдүүлэх, технологийн
туршилт, үйлдвэрлэлийн цогц үйл ажиллагааг дэмжих
зорилгоор технологийн туршилт, үйлдвэрлэлийн цогц
үйл ажиллагаанд чиглэгдсэн цөм технологийн 9
төслийг 2013 онд үргэлжлүүлэн, 1 төслийг шинээр
эхлүүлэн хэрэгжүүлсэн. Эдгээр 10 төслийн үр дүнд
олон улсын төвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн судалгаа,
боловсруулалтын ажлууд хийгдэж, улмаар ойрын
ирээдүйд улс орны эдийн засаг, нийгмийн тодорхой
салбарт инновацийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг
нэмэгдүүлэхэд томоохон дэвшил гарах болно.
Салбарын яамдын захиалгаар хэрэгжүүлж буй
шинжлэх ухааны төслүүдийг шинжлэх ухаан,
технологийн тэргүүлэх чиглэл, цөм технологитой
уялдуулан сонгон шалгаруулдаг бөгөөд 2013 оны
байдлаар 61 төсөл хэрэгжиж байна. Мөн эрдэмтэн
судлаачдын боловсруулсан технологи,
бүтээгдэхүүнийг эрэлтэд нийцүүлэн бодит хэрэглээ
болгох зорилготой судлаачийн инновацийн 12 төслийг
2013 оноос хэрэгжүүлж эхэлсэн.
Шинжлэх ухаан технологийн санд төсөвлөгдсөн
эрдэм шинжилгээний зардлаас 5,794 тэрбум
төгрөгийг тэргүүлэх чиглэл, цөм технологийн
чиглэлийн судалгааны ажилд зарцуулсан ба энэ нь
салбарын хэмжээнд олгогдож буй нийт эрдэм
шинжилгээний зардлын 63%-ийг эзэлж байна.
100%
Хэрэгжүү
лэх
төслийн
тоо
10-аас
доошгүй
5.0
Улсын
төсөв

15. 15
16.2
ҮХЦБ-ын
стратеги
йн
зорилт 1
Тэргүүлэх
чиглэл, цөм
технологийн
Үндэсний
судалгааны
төвүүдийг
байгуулах, эрдэм
шинжилгээний
байгууллагуудын
лабораторийн
тоног
төхөөрөмжийг
шинэчлэх;
Шинээр
байгуула
х
үндэсний
судалгаа
ны
төвийн
тоо
6
6.0
Улсын
төсөв
Үндэсний хэмжээний судалгааны төвүүдийг байгуулах
ажилд улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтад хөрөнгө
тусгагдаагүй тул хэрэгжүүлэх боломжгүй байна.
Шинжлэх ухааны салбарт 1 тэрбум 850 сая
төгрөгийн бараа тоног төхөөрөмж худалдан авахаар
төлөвлөснөөс шинжлэх ухааны салбарт ШУА-ийн
Биологийн хүрээлэнгийн дундын ашиглалтын
судалгааны лаборатори, Хөдөө аж ахуйн их
сургуулийн харъяа Ургамал газар тариалангийн эрдэм
шинжилгээний хүрээлэнгийн Хөрс агрохимийн дундын
ашиглалтын судалгааны лаборатори, мөн тус
сургуулийн Мал аж ахуйн эрдэм шинжилгээний
хүрээлэнгийн Гистологийн дундын ашиглалтын
судалгааны лаборатори, Армоно корпорацийн
Гистологийн дундын ашиглалтын лаборатори, Мал аж
ахуйн эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн дундын
ашиглалтын нэгдсэн судалгааны лабораторид нийт
374,1 сая төгрөгийн тоног төхөөрөмж худалдан авах
гэрээ байгуулсан байна. 2 лабораторийн 297.3 сая
төгрөгийн гэрээ байгуулагдсан ч 2013 оны 12 дугаар
сарын 30-ны байдлаар санхүүжилт хийгдээгүй байна.
Мөн МУИС, Дорнод дээд сургууь, ХААИС-ийн харъяа
Дархан-Уул аймаг дахь салбар сургууль, Монгол-
Германы хамтарсан технологийн дээд сургуулийн
сургалт, судалгааны тоног төхөөрөмж худалдан
авахад зориулан 726.6 сая төгрөгийн санхжүүжилт
хийгдсэн байна.
100%
Тоног
төхөөрө
мжийг нь
шинэчлэ
х
лаборат
орийн
тоо
10-аас
доошгүй
3.0
Улсын
төсөв

16. 16
16.3
ҮХЦБ-ын
стратеги
йн
зорилт 2
Шинжлэх ухааны
бүтээл, шинэ
технологийг
үнэлж, биет бус
хөрөнгөд бүртгэх
ажлыг зохион
байгуулах;
Оюуны
өмчийн
эрхээр
хамгаал
агдсан
биет бус
хөрөнгий
н тоо
30-аас
доошгүй
0.5
Улсын
төсөв
2013 оны төсөвт энэ чиглэлээр хөрөнгө тусгагдаж
батлагдаагүй тул оюуны бүтээлийг үнэлэх, бүртгэх
ажлын зохицуулалт хангагдаагүй.
Оюуны бүтээлийг үнэлэх, биет бус хөрөнгөд тооцох,
бүртгэх журмыг Санхүүгийн зохицуулах хороон дээр
байгуулагдсан ажлын хэсэг боловсруулж байна.
Журам батлагдсаны дараа “биет бус хөрөнгийн
үнэлгээний үндэсний төв”-тэй хамтарч ажиллахаар
санал солилцож байна.
Энэ зорилтын хүрээнд Боловсрол, шинжлэх ухааны
яам, Оюуны өмчийн газраас хамтран эрдэмтэд, бизнес
эрхлэгчдэд зориулан “Эрдэм шинжилгээ, туршилт,
зохион бүтээх ажилд патентын мэдээллийг ашиглах нь”
сэдэвт сургалтыг 2013 оны 4 дүгээр сарын 15-17-ны
өдрүүдэд зохион байгууллаа. Энэхүү сургалтад эрдэм
шинжилгээний байгууллага, их сургуулиудын 50 гаруй
багш, эрдэмтэн судлаачид хамрагдав.
30%
16.4 ҮХЦБ-ын
стратеги
йн
зорилт 2
Эрдэм
шинжилгээний
байгууллагуудын
дэргэд
Технологи
дамжуулах төв,
Технологийн
инкубатор
байгуулах;
Шинээр
байгуула
х
Технолог
и
дамжуул
ах төв,
Технолог
ийн
инкубато
рын тоо
6-аас
доошгүй
0.8
Улсын
төсөв
Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтад энэ зорилт, арга
хэмжээнд чиглэсэн хөрөнгө тусгагдаагүй тул дотоод
нөөц бололцоо, гадаад харилцаанд тулгуурлан эрдэм
шинжилгээний байгууллагуудын дэргэд инновацийн
элементүүдийг байгуулах ажлыг зохион байгуулсан.
Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль, Монгол
улсын их сургууль дэргэдээ инкубатор байгуулан
ажиллаж байна.
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Солонгос Улс хооронд
байгуулсан шинжлэх ухаан, технологийн хамтран
ажиллах гэрээний хүрээнд Солонгосын Шинжлэх
100%

17. 17
ухаан, технологийн хүрээлэн (KIST)-гээс МУИС-д
лабораторийн шинжилгээ судалгаанд зориулж тусгай
шинжилгээний хуучин багаж, тоног төхөөрөмжүүд
буцалтгүй тусламжаар ирүүлсэн. Эдгээр багаж, тоног
төхөөрөмжөөр МУИС-ийн бүрэлдэхүүн сургууль
хоорондын дундын ашиглалтын лаборатори шинээр
байгуулсан.
Шинжлэх ухааны технологийн их сургуулийн
Инкубатор төвийн барилгын 69.0сая төгрөгийн өртөг
бүхий засварыг гүйцэтгэлээ.
БНХАУ-ын Шинжлэх ухаан технологийн яамны
буцалтгүй тусламжаар 2 сая ам.долларын хөрөнгө
оруулалттай хамтарсан судалгааны лаборатори
байгуулахаар тохиролцож, санал солилцох шатандаа
явж байна.
Их сургууль, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудын
дэргэдэх технологи дамжуулах нэгж, инкубаторуудын
үйл ажилагааг идэвхижүүлэн, судалгаа
боловсруулалтын ажлын үр дүнг үйлдвэрлэл,
үйлчилгээнд нэвтрүүлэх зорилгоор инновацийн
төслүүд хэрэгжүүлсэн. Төслийн хүрээнд судалгааны
лаборатори, инкубаторын чадавхи дээшилсэн.
16.5
ҮХЦБ-ын
стратеги
йн
зорилт 2
Эрдэмтдийн
оюуны бүтээлийг
эдийн засгийн
эргэлтэд оруулах
болон гадаадын
дэвшилтэт
технологийг
нутагшуулахад
чиглэсэн
инновацийн
төслийг
санхүүжүүлэх;
Үйлдвэр
лэлд
нэвтэрсэ
н техник,
технолог
ийн тоо
30-аас
доошгүй
2.5
Улсын
төсөв
Шинэ технологи, бүтээгдэхүүнийг эрэлтэд нийцүүлэн
бодит хэрэглээ болгох зорилготой инновацийн 25
төсөл 2013 онд дууссан ба эдгээр төслүүдийн хүрээнд
39 технологи боловсруулагдан, үйлдвэр, үйлчилгээнд
нэвтрэхэд бэлэн болсон байна.
100%
Зорилт-17. Эрүүл мэндийн салбарын хөгжлийг эрчимжүүлж, хүн амд ээлтэй, тэгш, хүртээмжтэй, чанартай эмнэлгийн
тусламж, үйлчилгээг хүргэнэ.

18. 18
ДҮН:
Биелэлт /%/ Дүн
Биелэлтийн хувь 0 10 30 50 70 90 100
Арга хэмжээний тоо-17 * * 1 1 * 1 14 92.3 %
Жич: Шинэчлэлийн Засгийн газрын бүтцийн дагуу Соѐл, спорт, аялал жуулчлалын яам, Хөдөлмөрийн яамны чиг үүрэгт хамаарах
соѐл, урлаг, мэргэжлийн боловсролын талаарх зорилт арга хэмжээний хэрэгжилтийг тусгаагүй болно.
БОЛОВСРОЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ЯАМ
17.3
Эрүүл
мэндийн
салбары
н хүний
нөөцийг
2010-
2014 онд
хөгжүүлэ
х
бодлого
Эмнэлгийн
мэргэжилтнийг
бэлтгэх үйл
ажиллагааг
эрүүл мэндийн
салбарын хүний
нөөцийн
хэрэгцээтэй
уялдуулах;
Сувилагч
ийн
мэргэжл
ээр
элсэгчди
йн
өсөлтийн
хувь
5-аас
доошгүй
-
Боловсрол, шинжлэх ухааны сайдын 2013 оны А/38
дугаар тушаалаар 2013-2014 оны хичээлийн жилд
Эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны их сургуулийн
сувилагчийн бакалаврын ангид 60 , Дархан-Уул аймаг
дахь салбар сургуульд 80 , Говь-Алтай аймаг дахь
салбар сургуульд 75, Дорноговь аймаг дахь салбар
сургуульд 90, Улаанбаатар их сургуульд 120, Ач дээд
сургуульд 30, “Оточ манрамба” дээд сургуульд 100,
“Этүгэн” дээд сургуульд 180, “Энэрэл” коллежид 140
элсүүлэхээр хяналтын тоог тогтоосон болно.
Хяналтын тоог боловсруулахдаа Эрүүл мэндийн
яамны саналыг авч, эрүүл мэндийн салбарын хүний
нөөцийг хөгжүүлэх бодлоготой уялдууллаа. Энэ
хичээлийн жилд нийт 875 оюутан суралцаж байгаа нь
өмнөх онтой харьцуулахад 33 хувиар илүү байна.
100%