Muzik tradisional caklempong berasal dari Minangkabau, Indonesia, dan dibawa ke Negeri Sembilan oleh masyarakat Minangkabau pada abad ke-19. Alat muzik ini terdiri daripada pelbagai jenis seperti idiofon, membranofon, dan aerofon, dengan gereteh sebagai melodi utama. Fungsi muzik caklempong termasuk mengiringi upacara rasmi, perkahwinan, dan melambangkan budaya serta kepercayaan masyarakat.

1. MUZIK TRADISIONAL
CAKLEMPONG

2. SEJARAH DAN LATARBELAKANG
 Muzik caklempong berasal dari Minangkabau, Sumatera Barat,
Indonesia.
 Perpindahan masyarakat Minangkabau ke Negeri Sembilan pada
sekitar abad ke-19 dahulu turut membawa kesenian Minangkabau.
 Ada juga pendapat yang menyatakan caklempong berasal dari Asia
Tenggara yang mempunyai kaitan dengan agama Hindu yang
menyebarkannya ke seluruh kepulauan Nusantara termasuklah
Sumatera Barat.
 Dalam kepercayaan mitos, alat muzik caklempong ini datangnya dari
kayangan. Kemungkinan mitos ini timbul bagi tujuan memuliakan alat
muzik caklempong jika dibandingkan dengan alat muzik lain.

3. CIRI-CIRI
 Permainan caklempong menggunakan notasi dan simbol seperti
notasi dan simbol-simbol tanda rehat muzik Barat
 Ensembel muzik caklempong lazimnya dipersembahkan dalam tiga
posisi yang utama.
 Muzik caklempong mempunyai tekstur homofoni.Ensembel
caklempong mengandungi lebih daripada dua lapisan suara dan
mempunyai muzik iringan.

4. ALAT-ALAT MUZIK CAKLEMPONG
 Alat-alat cak lempong boleh dispesifikasikan seperti berikut:
i. Idiofon - Gereteh, Sauwa, Tingkah, Canang
ii. Membranofon - Gendang anak, Gendang Ibu
iii. Aerofon - Serunai, bangsi, salong

5. GERETEH
 Gereteh terdiri daripada 15 Bonang yang disusun dalam nada C Major
satu oktaf, termasuk 7 not pilihan di dalam dua baris selari (Baris 1
mempunyai 8 Bonang dan baris 2 mempunyai 7 Bonang).
 Gereteh merupakan melodi utama. Terdapat dua set Gereteh di dalam
satu set lengkap caklempong.

6. TINGKAH / SAUA
 Tingkah terdiri daripada lapan biji bonang yang bermula dari not E, F, G, A, Bb, B,
C dan D.
 Saua juga mempunyai lapan biji bonang dan berbentuk seperti Tingkah cuma
yang membezakan antara keduanya ialah cara ia dimainkan.
 Saua diketuk mengikut corak irama Ostinato dan bergerak mengikut kod melodi.
 Corak irama Ostinato yang sesuai hendaklah terlebih dahulu diajarkan kepada
pemain Saua.
 Notasi Caklempong Tingkah dan Saua tidak disediakan, sebaliknya hanya kod blok
sahaja disediakan.
 Notasi untuk Saua bermula dari not E rendah.

7. BANGSI DAN SERUNAI
 Bangsi berbentuk seperti rekorder bersaiz 25-30 cm, notasi buluh dan
mempunyai 7 lubang untuk menghasilkan 7 skala ton menyamai
Gereteh. Bangsi boleh ditiup dengan kuat tanpa menaikkan tonnya.
 Serunai juga diperbuat daripada buluh tetapi jauh lebih kecil daripada
bangsi. Serunai berukuran lebih kurang 14 sentimeter dan hanya
mempunyai 4 lubang. Serunai menghasilkan skala pentatonic
menyamai 5 ton terawal Gereteh iaitu C, D, E, F dan G.

8. GENDANG IBU DAN GENDANG ANAK
 Gendang atau tambor biasanya diperbuat daripada kayu nangka.
 Kulit yang digunakan pula ialah daripada kulit lembu atau kulit kerbau.
 Gendang lembu mempunyai getaran yang rendah (bass).
 Kedua-dua gendang ibu dan gendang anak mempunyai dua
permukaan berkulit yang dipalu dengan tangan. Peranan Gendang
Ibu ialah mengawal tempo dengan cara pukulan melalu.

9. FUNGSI ALAT MUZIK TRADISIONAL
CAKLEMPONG
 Fungsi muzik tradisional pada asasnya digunakan untuk mengiringi
pekerjaan, ritual perubatan, kehidupan, upacara rasmi, keagamaan,
tarian dan mewakili sanubari.
 Fungsi ini termasuklah permainan muzik caklempong. Muzik
tradisional pada asasnya mempunyai tujuan untuk berhibur.
 Muzik caklempong juga berperanan sebagai muzik untuk pesta,
perkahwinan, majlis-majlis rasmi dan upacara yang melibatkan
pegawai-pegawai kanan sesebuah negeri.

10. FUNGSI KHUSUS ALAT-ALAT
CAKLEMPONG
 Gereteh -Memainkan melodi, kaunter melodi, ostinato, dan kord
 Sauwa -Memainkan ostinato berirama/bes
 Tingkah - Memainkan harmoni, irama, sering menuruti rentak
gendang ibu untuk mengukuhkan rentak lagu
 Gendang ibu - Memainkan rentak lagu, mengawal tempo
 Gendang anak - Memainkan paluan meningkah (sinkopasi),
penyeri rentak
 Serunai, bangsi,salong - Memainkan melodi lagu

11. CONTOH SKOR LAGU ENSEMBEL
CAKLEMPONG
 Tajuk Lagu : SOGO
 Lagu : Nadzar Abu Samah
 Gubahan : Nadzar Abu Samah

23. SEKIAN & TERIMA KASIH
disediakan oleh,
Noumi Augustine