báo cáo thực tập kế toán

1
lêi nãi ®Çu
Trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt
n-íc kÕ to¸n lµ mét c«ng viÖc quan träng phôc vô cho
viÖc h¹ch to¸n vµ qu¶n lý kinh tÕ, nã cßn cã vai trß
tÝch cùc ®èi víi viÖc qu¶n lý tµi s¶n vµ ®iÒu hµnh çc
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp.
Tµi s¶n cè ®Þnh (TSC§) lµ mét trong nh÷ng bé phËn
c¬ b¶n t¹o nªn c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho nÒn kinh tÕ
quèc d©n, ®ång thêi lµ bé phËn quan träng quyÕt ®Þnh sù
sèng cßn cña doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh. §èi víi doanh nghiÖp TSC§ lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt
®Ó gi¶m c-êng ®é lao ®éng vµ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng.
Nã thÓ hiÖn c¬ së vËt chÊt kü thuËt, tr×nh ®é c«ng
nghÖ, n¨ng lùc vµ thÕ m¹nh cña doanh nghiÖp trong viÖc
ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh. Trong nÒn kinh tÕ thÞ
tr-êng hiÖn nay nhÊt lµ khi khoa häc kü thuËt trë thµnh
lùc l-îng s¶n xuÊt trùc tiÕp th× TSC§ lµ yÕu tè quan
träng ®Ó t¹o nªn søc m¹nh c¹nh tranh cho çc doanh
nghiÖp.
§èi víi ngµnh Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i, kÕ to¸n tµi
s¶n cè ®Þnh lµ mét kh©u quan träng trong toµn bé khèi
l-îng kÕ to¸n. Nã cung cÊp toµn bé nguån sè liÖu ®¸ng
tin cËy vÒ t×nh h×nh tµi s¶n cè ®Þnh hiÖn cã cña c«ng
ty vµ t×nh h×nh t¨ng gi¶m TSC§.... Tõ ®ã t¨ng c-êng
biÖn ph¸p kiÓm tra, qu¶n lý chÆt chÏ çc TSC§ cña c«ng
ty. ChÝnh v× vËy, tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ lu«n lµ
sù quan t©m cña çc doanh nghiÖp Th-¬ng M¹i còng nh-
çc nhµ qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ n-íc. Víi xu thÕ ngµy
cµng ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn cña nÒn kinh tÕ thÞ
tr-êng ë n-íc ta th× çc quan niÖm vÒ TSC§ vµ çch h¹ch
to¸n chóng tr-íc ®©y kh«ng cßn phï hîp n÷a cÇn ph¶i söa
®æi, bæ sung, c¶i tiÕn vµ hoµn thiÖn kÞp thêi c¶ vÒ mÆt
lý luËn vµ thùc tiÔn ®Ó phôc vô yªu cÇu qu¶n lý doanh
nghiÖp.

2
Trong qu¸ tr×nh häc tËp ë tr-êng vµ thêi gian thùc
tËp, t×m hiÓu, nghiªn cøu t¹i C«ng ty cæ phÇn Du LÞch
vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ . Cïng víi sù h-íng dÉn nhiÖt
t×nh cña çc thÇy c« gi¸o vµ çc çn bé nh©n viªn phßng
tµi chÝnh kÕ to¸n em ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi “Tæ chøc
h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh víi nh÷ng vÊn ®Ò vÒ qu¶n lý
vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh t¹i C«ng
ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸” víi mong
muèn gãp mét phÇn c«ng søc nhá bÐ cña m×nh vµo c«ng
cuéc c¶i tiÕn vµ hoµn thiÖn bé m¸y kÕ to¸n cña c«ng ty.
KÕt cÊu cña chuyªn ®Ò ngoµi lêi më ®Çu vµ kÕt luËn
gåm cã 3 phÇn chÝnh sau:
PhÇn I: Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n TSC§ t¹i çc doanh
nghiÖp
PhÇn II: Thùc tr¹ng kÕ to¸n TSC§ t¹i C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
PhÇn III: Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n
TSC§ t¹i C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam
¸

3
PhÇn I
lý luËn chung vÒ ho¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh
t¹i çc doanh nghiÖp
I. Kh¸i qu¸t chung vÒ TSC§
1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña TSC§
1.1. Kh¸i niÖm vÒ TSC§
Theo quan ®iÓm cña nhiÒu nhµ kinh tÕ häc ®Òu kh¼ng
®Þnh tiªu thøc nhËn biÕt TSC§ trong mäi qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt vµ viÖc xÕp lo¹i tµi s¶n nµo lµ TSC§ dùa vµo 2 chØ
tiªu ®ã lµ:
- Tµi s¶n cã gi¸ trÞ lín
- Tµi s¶n cã thêi gian sö dông l©u dµi
Hai chØ tiªu nµy do çc c¬ quan Nhµ n-íc cã thÈm
quyÒn quy ®Þnh vµ nã phô thuéc vµo tõng quèc gia kh¸c
nhau. Tuy nhiªn, sù quy ®Þnh kh¸c nhau ®ã th-êng chØ vÒ
mÆt gi¸ trÞ, cßn vÒ thêi gian sö dông th× t-¬ng ®èi
gièng nhau. §Æc biÖt lµ çc quy ®Þnh nµy kh«ng ph¶i lµ
bÊt biÕn, mµ nã cã thÓ thay ®æi ®Ó phï hîp víi gi¸ trÞ
thÞ tr-êng vµ çc yÕu tè kh¸c.
VÝ dô nh- theo quyÕt ®Þnh sè 507/TC ngµy 22/7/1986
quy ®Þnh TSC§ ph¶i lµ nh÷ng t- liÖu lao ®éng cã gi¸ trÞ
trªn 100 ngµn ®ång vµ thêi gian sö dông lín h¬n 1 n¨m.
HiÖn nay, c¨n cø vµo tr×nh ®é qu¶n lý vµ thùc tÕ nÒn
kinh tÕ n-íc ta, Bé tµi chÝnh ®· quy ®Þnh cô thÓ 2 chØ
tiªu trªn qua quyÕt ®Þnh 166/1999/Q§-BTC ra ngµy
30/12/1999. §ã lµ:
- Cã thêi gian sö dông tõ 1 n¨m trë lªn
- Cã gi¸ trÞ tõ 5.000.000 ®ång trë lªn.
Nh÷ng t- liÖu lao ®éng nµo kh«ng tho¶ m·n hai chØ
tiªu trªn th× ®-îc gäi lµ c«ng cô lao ®éng nhá. ViÖc Bé

4
tµi chÝnh quy ®Þnh gi¸ trÞ ®Ó x¸c ®Þnh tµi s¶n nµo lµ
TSC§ lµ mét quyÕt ®Þnh phï hîp, t¹o ®iÒu kiÖn dÔ dµng
h¬n cho qu¶n lý vµ sö dông TSC§, ®ång thêi ®Èy nhanh
viÖc ®æi míi trang thiÕt bÞ, c«ng cô dông cô cho ho¹t
®éng s¶n xuÊt kinh doanh.
1.2. §Æc ®iÓm cña TSC§
Mét ®Æc ®iÓm quan träng cña TSC§ lµ khi tham gia
vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nã bÞ hao mßn dÇn vµ
gi¸ trÞ hao mßn ®ã ®-îc dÞch chuyÓn vµo chi phÝ s¶n
xuÊt kinh doanh trong kú. Kh¸c víi c«ng cô lao ®éng
nhá, TSC§ tham gia nhiÒu kú kinh doanh, nh-ng vÉn gi÷
nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu cho ®Õn lóc h- háng.
Tuy nhiªn, ta cÇn l-u ý mét ®iÓm quan träng ®ã lµ,
chØ cã nh÷ng tµi s¶n vËt chÊt ®-îc sö dông trong qu¸
tr×nh s¶n xuÊt hoÆc l-u th«ng hµng ho¸ dÞch vô tho¶ m·n
2 tiªu chuÈn trªn, míi ®-îc gäi lµ TSC§. §iÓm nµy gióp
ta ph©n biÖt gi÷a TSC§ vµ hµng ho¸. VÝ dô m¸y vi tÝnh
sÏ lµ hµng ho¸ hay thay v× thuéc lo¹i TSC§ v¨n phßng,
nÕu doanh nghiÖp mua m¸y ®ã ®Ó b¸n. Nh-ng nÕu doanh
nghiÖp ®ã sö dông m¸y vi tÝnh cho ho¹t ®éng cña doanh
nghiÖp th× m¸y vi tÝnh ®ã lµ TSC§.
Tµi s¶n cè ®Þnh còng ph©n biÖt víi ®Çu t- dµi h¹n,
cho dï c¶ hai lo¹i nµy ®Òu ®-îc duy tr× qu¸ mét kú kÕ
to¸n. Nh-ng ®Çu t- dµi h¹n kh«ng ph¶i ®-îc dïng cho
ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh cña doanh nghiÖp. VÝ dô nh-
®Êt ®ai ®-îc duy tr× ®Ó më réng s¶n xuÊt trong t-¬ng
lai, ®-îc xÕp vµo lo¹i ®Çu t- dµi h¹n. Ng-îc l¹i ®Êt
®ai mµ trªn ®ã x©y dùng nhµ x-ëng cña doanh nghiÖp th×
nã l¹i lµ TSC§.
2. Ph©n lo¹i TSC§
Do TSC§ trong doanh nghiÖp cã nhiÒu lo¹i víi nhiÒu
h×nh th¸i biÓu hiÖn, tÝnh chÊt ®Çu t-, c«ng dông vµ

5
t×nh h×nh sö dông kh¸c nhau... nªn ®Ó thuËn lîi cho
viÖc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n TSC§, cÇn s¾p xÕp TSC§ vµo
tõng nhãm theo tõng ®Æc tr-ng nhÊt ®Þnh. Sù s¾p xÕp nµy
t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc khai th¸c tèi ®a c«ng
dông cña TSC§ vµ phôc vô tèt cho c«ng t¸c thèng kª
TSC§.
Tµi s¶n cè ®Þnh cã thÓ ®-îc ph©n theo nhiÒu tiªu
thøc kh¸c nhau, nh- theo h×nh th¸i biÓu hiÖn, theo
nguån h×nh thµnh, theo c«ng dông vµ t×nh h×nh sö
dông.... mçi mét çch ph©n lo¹i sÏ ®¸p øng ®-îc nh÷ng
nhu cÇu qu¶n lý nhÊt ®Þnh cô thÓ:
2.1. Theo h×nh th¸i biÓu hiÖn
Tµi s¶n cè ®Þnh ®-îc ph©n thµnh TSC§ v« h×nh vµ
TSC§ h÷u h×nh.
* Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh: Lµ nh÷ng t- liÖu lao
®éng chñ yÕu cã h×nh th¸i vËt chÊt, cã gi¸ trÞ lín vµ
thêi gian sö dông l©u dµi, tham gia vµo nhiÒu chu kú
kinh doanh nh-ng vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban
®Çu. Thuéc vÒ lo¹i nµy gåm cã:
- Nhµ cöa vËt kiÕn tróc: Bao gåm çc c«ng tr×nh x©y
dùng c¬ b¶n nh- nhµ cöa, vËt kiÕn tróc, cÇu cèng...
phôc vô cho SXKD.
- M¸y mãc thiÕt bÞ: Bao gåm çc lo¹i m¸y mãc thiÕt
bÞ dïng trong s¶n xuÊt kinh doanh.
- ThiÕt bÞ ph-¬ng tiÖn vËn t¶i truyÒn dÉn: Lµ çc
ph-¬ng tiÖn dïng ®Ó vËn chuyÓn nh- çc lo¹i ®Çu m¸y,
®-êng èng vµ çc ph-¬ng tiÖn kh¸c (« t«, m¸y kÐo, xe
t¶i...)
- ThiÕt bÞ dông cô dïng cho qu¶n lý: gåm çc thiÕt
bÞ dông cô phôc vô cho qu¶n lý nh- dông cô ®o l-êng,
m¸y tÝnh, m¸y ®iÒu hoµ.

6
- C©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc cho s¶n phÈm: Gåm
çc lo¹i c©y l©u n¨m (cµphª, chÌ, cao su...) sóc vËt
lµm viÖc (voi, bß, ngùa cµy kÐo...) vµ sóc vËt nu«i ®Ó
lÊy s¶n phÈm (bß s÷a, sóc vËt sinh s¶n...).
- Tµi s¶n cè ®Þnh phóc lîi: Gåm tÊt c¶ TSC§ sö dông
cho nhu cÇu phó lîi c«ng céng (Nhµ ¨n, nhµ nghØ, nhµ
v¨n ho¸, s©n bãng, thiÕt bÞ thÓ thao...)
- Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh kh¸c: Bao gåm nh÷ng TSC§
mµ ch-a ®-îc quy ®Þnh ph¶n ¸nh vµo çc lo¹i nãi trªn
(t¸c phÈm nghÖ thuËt, s¸ch chuyªn m«n kü thuËt...).
* Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh: Lµ nh÷ng TSC§ kh«ng cã
h×nh th¸i vËt chÊt, thÓ hiÖn mét l-îng gi¸ trÞ ®· ®-îc
®Çu t- cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn nhiÒu chu kú kinh
doanh cña doanh nghiÖp. Thuéc vÒ TSC§ v« h×nh gåm cã:
- Chi phÝ thµnh lËp, chuÈn bÞ s¶n xuÊt: Bao gåm çc
chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc thµnh lËp, chuÈn bÞ s¶n
xuÊt, chi phÝ khai hoang, nh- chi cho c«ng t¸c nghiªn
cøu, th¨m dß, lËp dù ¸n ®Çu t-, chi phÝ vÒ huy ®éng vèn
ban ®Çu, chi phÝ ®i l¹i, héi häp, qu¶ng ço, khai
tr-¬ng...
- B»ng ph¸t minh s¸ng chÕ: Lµ çc chi phÝ mµ doanh
nghiÖp ph¶i bá ra ®Ó mua l¹i çc b¶n quyÒn t¸c gi¶,
b»ng s¸ng chÕ, hoÆc tr¶ cho çc c«ng tr×nh nghiªn cøu,
s¶n xuÊt thö, ®-îc nhµ n-íc cÊp b»ng ph¸t minh s¸ng
chÕ.
- Chi phÝ nghiªn cøu ph¸t triÓn: Lµ çc kho¶n chi
phÝ cho viÖc nghiªn cøu, ph¸t triÓn doanh nghiÖp do ®¬n
vÞ ®Çu t- hoÆc thuª ngoµi.
- Lîi thÕ th-¬ng m¹i: Lµ çc kho¶n chi phÝ vÒ lîi
thÕ th-¬ng m¹i do doanh nghiÖp ph¶i tr¶ thªm ngoµi gi¸
trÞ thùc tÕ cña çc TSC§ h÷u h×nh, bëi sù thuËn lîi cña
vÞ trÝ th-¬ng m¹i, sù tÝn nhiÖm cña kh¸ch hµng hoÆc
danh tiÕng cña doanh nghiÖp.

7
- QuyÒn ®Æc nh-îng (hay quyÒn khai th¸c): Bao gåm
çc chi phÝ doanh nghiÖp ph¶i tr¶ ®Ó mua ®Æc quyÒn khai
th¸c çc nghiÖp vô quan träng hoÆc ®éc quyÒn s¶n xuÊt,
tiªu thô mét lo¹i s¶n phÈm theo çc hîp ®ång ®Æc nh-îng
®· ký kÕt víi Nhµ n-íc hay mét ®¬n vÞ nh-îng quyÒn cïng
víi çc chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc tiÕp nhËn ®Æc quyÒn
(Hoa hång, giao tiÕp, thñ tôc ph¸p lý...)
- QuyÒn thuª nhµ: Lµ chi phÝ ph¶i tr¶ cho ng-êi
thuª nhµ tr-íc ®ã ®Ó ®-îc thõa kÕ çc quyÒn lîi vÒ thuª
nhµ theo hîp ®ång hay theo luËt ®Þnh.
- Nh·n hiÖu: Bao gåm çc chi phÝ mµ doanh nghiÖp
ph¶i tr¶ ®Ó mua l¹i nh·n hiÖu hay tªn mét nh·n hiÖu nµo
®ã. Thêi gian cã Ých cña nh·n hiÖu th-¬ng m¹i kÐo dµi
suèt thêi gian nã tån t¹i, trõ khi cã dÊu hiÖu mÊt gi¸
(s¶n phÈm, hµng ho¸ mang nh·n hiÖu ®ã tiªu thô chËm,
doanh sè gi¶m...)
- QuyÒn sö dông ®Êt: Bao gåm toµn bé chi phÝ mµ
doanh nghiÖp bá ra cã liªn quan ®Õn viÖc giµnh quyÒn sö
dông ®Êt ®ai, mÆt n-íc trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt
®Þnh.
- B¶n quyÒn t¸c gi¶: Lµ tiÒn chi phÝ thï lao cho
t¸c gi¶ vµ ®-îc Nhµ n-íc c«ng nhËn cho t¸c gi¶ ®éc
quyÒn ph¸t hµnh vµ b¸n t¸c phÈm cña m×nh
ViÖc ph©n lo¹i TSC§ theo tiªu thøc nµy t¹o ®iÒu
kiÖn thuËn lîi cho ng-êi tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ sö dông
tµi kho¶n kÕ to¸n mét çch phï hîp vµ khai th¸c triÖt
®Ó tÝnh n¨ng kü thuËt cña TSC§.
2.2. Theo quyÒn së h÷u
Theo tiªu thøc nµy TSC§ ®-îc ph©n thµnh TSC§ tù cã
vµ TSC§ thuª ngoµi.
* TSC§ tù cã: Lµ nh÷ng TSC§ x©y dùng, mua s¾m hoÆc
chÕ t¹o b»ng nguån vèn cña doanh nghiÖp, do ng©n s¸ch

8
Nhµ n-íc cÊp, do ®i vay cña ng©n hµng, b»ng nguån vèn
tù bæ sung, nguån vèn liªn doanh...
* TSC§ ®i thuª l¹i ®-îc ph©n thµnh:
- TSC§ thuª ho¹t ®éng: Lµ nh÷ng TSC§ doanh nghiÖp
®i thuª cña c¸c ®¬n vÞ kh¸c ®Ó sö dông trong mét thêi
gian nhÊt ®Þnh theo hîp ®ång ký kÕt.
- TSC§ thuª tµi chÝnh: Lµ nh÷ng TSC§ doanh nghiÖp
thuª cña c«ng ty cho thuª tµi chÝnh, nÕu hîp ®ång thuª
tho¶ m·n Ýt nhÊt 1 trong 4 ®iÒu sau ®©y:
+ Khi kÕt thóc thêi h¹n cho thuª theo hîp ®ång, bªn
thuª ®-îc nhËn quyÒn sö h÷u tµi s¶n thuª hoÆc ®-îc tiÕp
tôc thuª theo sù tho¶ thuËn cña.
+ Khi kÕt thóc thêi h¹n thuª bªn thuª ®-îc quyÒn
lùa chän mua tµi s¶n thuª theo gi¸ danh nghÜa thÊp h¬n
gi¸ trÞ thùc tÕ cña tµi s¶n thuª t¹i thêi ®iÓm mua l¹i.
+ Thêi h¹n thuª mét tµi s¶n Ýt nhÊt ph¶i b»ng 60%
thêi gian cÇn thiÕt ®Ó khÊu hao tµi s¶n thuª.
+ Tæng sè tiÒn thuª tµi s¶n ph¶i tr¶ Ýt nhÊt ph¶i
t-¬ng ®-¬ng víi gi¸ trÞ tµi s¶n ®ã trªn thÞ tr-êng vµo
thêi ®iÓm ký hîp ®ång.
ViÖc ph©n lo¹i TSC§ theo tiªu thøc nµy ph¶n ¸nh
chÝnh x¸c tû träng TSC§ thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp
vµ tû träng TSC§ thuéc quyÒn qu¶n lý vµ sö dông cña
doanh nghiÖp ®Õn nh÷ng ®èi t-îng quan t©m. Bªn c¹nh ®ã
còng x¸c ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm cña doanh nghiÖp ®èi víi
tõng lo¹i TSC§.
2.3. Theo nguån h×nh thµnh
§øng trªn ph-¬ng diÖn nµy TSC§ ®-îc chia thµnh:
- TSC§ mua s¾m, x©y dùng b»ng nguån vèn ®-îc ng©n
s¸ch cÊp hay cÊp trªn cÊp.

9
- TSC§ mua s¾m, x©y dùng b»ng nguån vèn tù bæ sung
cña doanh nghiÖp (quü ph¸t triÓn s¶n xuÊt, quü phóc
lîi...).
- TSC§ nhËn gãp vèn liªn doanh.
Ph©n lo¹i TSC§ theo nguån h×nh thµnh, cung cÊp ®-îc
çc th«ng tin vÒ c¬ cÊu nguån vèn h×nh thµnh TSC§. Tõ
®ã cã ph-¬ng h-íng sö dông nguån vèn khÊu hao TSC§ mét
çch hiÖu qu¶ vµ hîp lý.
2.4. Theo c«ng dông vµ t×nh h×nh sö dông
§©y lµ mét h×nh thøc ph©n lo¹i rÊt h÷u Ých vµ tiÖn
lîi cho viÖc ph©n bæ khÊu hao vµo tµi kho¶n chi phÝ phï
hîp. Theo tiªu thøc nµy, TSC§ ®-îc ph©n thµnh:
- TSC§ dïng trong s¶n xuÊt kinh doanh : Lµ nh÷ng
TSC§ ®ang thùc tÕ sö dông, trong çc ho¹t ®éng s¶n xuÊt
kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nh÷ng tµi s¶n nµy b¾t buéc
ph¶i trÝch khÊu hao tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh
doanh .
- TSC§ dïng trong môc ®Ých phóc lîi, sù nghiÖp, an
ninh quèc phßng: Lµ nh÷ng TSC§ do doanh nghiÖp qu¶n lý
sö dông cho çc môc ®Ých phóc lîi, sù nghiÖp, an ninh
quèc phßng trong doanh nghiÖp.
- TSC§ chê xö lý: Bao gåm çc TSC§ kh«ng cÇn dïng,
ch-a cÇn dïng v× thõa so víi nhu cÇu sö dông hoÆc kh«ng
thÝch hîp víi sù ®æi míi quy tr×nh c«ng nghÖ, bÞ h-
háng chê thanh lý, TSC§ tranh chÊp chê gi¶i quyÕt,
nh÷ng TSC§ nµy cÇn xö lý nhanh chãng ®Ó thu håi vèn sö
dông cho viÖc ®Çu t- ®æi míi TSC§.
- TSC§ b¶o qu¶n, gi÷ hé nhµ n-íc: Bao gåm nh÷ng
TSC§ doanh nghiÖp b¶o qu¶n hé, gi÷ hé cho ®¬n vÞ kh¸c
hoÆc cÊt hé nhµ n-íc theo quy ®Þnh cña c¬ quan nhµ n-íc
cã thÈm quyÒn.

10
MÆc dï, TSC§ ®-îc chia thµnh tõng nhãm víi ®Æc
tr-ng kh¸c nhau, Nh-ng trong c«ng t¸c qu¶n lý, TSC§
ph¶i ®-îc theo dâi chi tiÕt cho tõng TSC§ cô thÓ vµ
riªng biÖt, gäi lµ ®èi t-îng ghi TSC§. §èi t-îng ghi
TSC§ lµ tõng ®¬n vÞ TS cã kÕt cÊu ®éc lËp hoÆc lµ mét
hÖ thèng gåm nhiÒu bé phËn tµi s¶n liªn kÕt víi nhau,
thùc hiÖn 1 hay 1 sè chøc n¨ng nhÊt ®Þnh. Trong sæ kÕ
to¸n mçi mét ®èi t-îng TSC§ ®-îc ®¸nh mét sè hiÖu nhÊt
®Þnh, gäi lµ sè hiÖu hay danh ®iÓm TSC§.
3. §¸nh gi¸ TSC§
ChØ tiªu hiÖn vËt cña TSC§ lµ c¬ së lËp kÕ ho¹ch
ph©n phèi, sö dông vµ ®Çu t- TSC§. Trong kÕ to¸n vµ
qu¶n lý tæng hîp TSC§ theo c¸c chØ tiªu tæng hîp ph¶i
sö dông chØ tiªu gi¸ trÞ cña TSC§, mµ muèn nghiªn cøu
mÆt gi¸ trÞ cña TSC§, ph¶i tiÕn hµnh ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c
tõng lo¹i TSC§ th«ng qua h×nh th¸i tiÒn tÖ.
§¸nh gi¸ TSC§ lµ 1 ho¹t ®éng thiÕt yÕu trong mèi
doanh nghiÖp th«ng qua ho¹t ®éng nµy, ng-êi ta x¸c ®Þnh
®-îc gi¸ trÞ ghi sæ cña TSC§. TSC§ ®-îc ®¸nh gi¸ lÇn
®Çu vµ cã thÓ ®-îc ®¸nh gi¸ l¹i trong qu¸ tr×nh sö dông
(doanh nghiÖp chØ ®¸nh gi¸ l¹i TS khi cã quyÕt ®Þnh cña
c¬ quan nhµ n-íc cã thÈm quyÒn hay dïng tµi s¶n ®Ó liªn
doanh, gãp vèn cæ phÇn, tiÕn hµnh thùc hiÖn cæ phÇn
ho¸, ®a d¹ng ho¸ h×nh thøc së h÷u doanh nghiÖp). Th«ng
qua ®¸nh gi¸ TSC§, sÏ cung cÊp th«ng tin tæng hîp vÒ
TSC§ vµ ®¸nh gi¸ quy m« cña doanh nghiÖp.
TSC§ ®-îc ®¸nh gi¸ theo nguyªn gi¸, gi¸ trÞ hao mßn
vµ gi¸ trÞ cßn l¹i.
* Nguyªn gi¸ TSC§.
Nguyªn gi¸ TSC§ lµ toµn bé chi phÝ thùc tÕ ®· chi
ra ®Ó cã TSC§ cho tíi khi ®-a TSC§ vµo ho¹t ®éng b×nh
th-êng. Nguyªn gi¸ TSC§ lµ c¨n cø cho viÖc tÝnh khÊu
hao TSC§, do ®ã nã cÇn ph¶i ®-îc x¸c ®Þnh dùa trªn s¬

11
së nguyªn t¾c gi¸ phÝ vµ nguyªn t¾c kh¸ch quan. Tøc lµ
nguyªn gi¸ TSC§ ®-îc h×nh thµnh trªn chi phÝ hîp lý hîp
lÖ vµ dùa trªn çc c¨n cø cã tÝnh kh¸ch quan, nh- ho¸
®¬n, gi¸ thÞ tr-êng cña TSC§...
ViÖc x¸c ®Þnh nguyªn gi¸ ®-îc x¸c ®Þnh cô thÓ cho
tõng lo¹i nh- sau:
* §èi víi TSC§ h÷u h×nh:
- Nguyªn gi¸ TSC§ lo¹i mua s¾m (kÓ c¶ mua míi vµ
cò) bao gåm gi¸ thùc tÕ ph¶i tr¶, l·i tiÒn vay ®Çu t-
cho TSC§ khi ch-a ®-a TSC§ vµo sö dông, çc chi phÝ vËn
chuyÓn, bèc dì, çc chi phÝ söa ch÷a, t©n trang tr-íc
khi ®-a TSC§ vµo sö dông, chi phÝ l¾p ®Æt, ch¹y thö,
thuÕ vµ lÖ phÝ tr-íc b¹ (nÕu cã)...
- Nguyªn gi¸ TSC§ lo¹i ®Çu t- x©y dùng (c¶ tù lµm
vµ thuª ngoµi): Lµ gi¸ quyÕt to¸n c«ng tr×nh x©y dùng
theo quy ®Þnh t¹i ®iÒu lÖ qu¶n lý ®Çu t- vµ x©y dùng
hiÖn hµnh, çc chi phÝ liªn quan vµ lÖ phÝ tr-íc b¹ (
nÕu cã).
- Nguyªn gi¸ TSC§ ®-îc cÊp, ®-îc ®iÒu chuyÓn ®Õn:
+ NÕu lµ ®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp: Nguyªn gi¸ bao
gåm gi¸ trÞ cßn l¹i trªn sæ ë ®¬n vÞ cÊp (hoÆc gi¸ trÞ
®¸nh gi¸ thùc tÕ cña Héi ®ång giao nhËn) vµ çc chi phÝ
t©n trang, chi phÝ söa ch÷a, vËn chuyÓn bèc dì, l¾p
®Æt, ch¹y thö mµ bªn nhËn tµi s¶n ph¶i chi tr¶ tr-íc
khi ®-a TSC§ vµo sö dông.
+ NÕu ®iÒu chuyÓn gi÷a çc ®¬n vÞ thµnh viªn h¹ch
to¸n phô thuéc: Nguyªn gi¸, gi¸ trÞ cßn l¹i lµ sè khÊu
hao luü kÕ ®-îc ghi theo sæ cña ®¬n vÞ cÊp. Çc phÝ tæn
míi tr-íc khi dïng ®-îc ph¶n ¸nh trùc tiÕp vµo chi phÝ
kinh doanh mµ kh«ng tÝnh vµo nguyªn gi¸ TSC§.
- Nguyªn gi¸ TSC§ lo¹i ®-îc cho, ®-îc biÕu tÆng,
nhËn gãp vèn liªn doanh, nhËn l¹i vèn gãp, do ph¸t hiÖn
thõa... Bao gåm gi¸ trÞ theo ®¸nh gi¸ thùc tÕ cña Héi

12
®ång giao nhËn cïng çc phÝ tæn míi tr-íc khi dïng (nÕu
cã).
* §èi víi TSC§ v« h×nh.
Nguyªn gi¸ cña TSC§ v« h×nh lµ çc chi phÝ thùc tÕ
ph¶i tr¶ khi thùc hiÖn nh- phÝ tæn thµnh lËp, chi phÝ
cho c«ng t¸c nghiªn cøu, ph¸t triÓn...
* §èi víi TSC§ thuª tµi chÝnh.
Nguyªn gi¸ TSC§ thuª tµi chÝnh ph¶n ¸nh ë ®¬n vÞ
thuª, nh- ®¬n vÞ chñ së h÷u tµi s¶n bao gåm: gi¸ mua
thùc tÕ, çc chi phÝ vËn chuyÓn bèc dì, çc chi phÝ söa
ch÷a, t©n trang tr-íc khi ®-a TSC§ vµo sö dông, chi phÝ
l¾p ®Æt ch¹y thö, thuÕ vµ lÖ phÝ tr-íc b¹ (nÕu cã)...
PhÇn chªnh lÖch gi÷a tiÒn thuª TSC§ ph¶i tr¶ cho
®¬n vÞ cho thuª vµ nguyªn gi¸ TSC§ ®ã ®-îc h¹ch to¸n
vµo chi phÝ kinh doanh phï hîp víi thêi h¹n cña hîp
®ång thuª TSC§ tµi chÝnh.
* Trong thêi gian sö dông, nguyªn gi¸ TSC§ cã thÓ
bÞ thay ®æi, khi ®ã ph¶i c¨n cø vµo thùc tr¹ng ®Ó ghi
t¨ng hay gi¶m nguyªn gi¸ TSC§. Nguyªn gi¸ TSC§ trong
doanh nghiÖp chØ thay ®æi trong çc tr-êng hîp sau:
- §¸nh gi¸ l¹i gi¸ trÞ TSC§
- N©ng cÊp TSC§
- Th¸o dì mét hay mét sè bé phËn cña TSC§
Khi thay ®æi nguyªn gi¸ TSC§ doanh nghiÖp ph¶i lËp
biªn b¶n ghi râ çc c¨n cø thay ®æi vµ x¸c ®Þnh l¹i çc
chØ tiªu nguyªn gi¸, gi¸ trÞ cßn l¹i trªn sæ kÕ to¸n sè
khÊu hao luü kÕ cña TSC§ vµ tiÕn hµnh h¹ch to¸n theo
çc quy ®Þnh hiÖn hµnh.
* Gi¸ trÞ cßn l¹i.
Gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ ®-îc x¸c ®Þnh b»ng nguyªn
gi¸ trõ ®i gi¸ trÞ hao mßn. §©y lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh
®óng tr¹ng th¸i kü thuËt cña TSC§, sè tiÒn cßn l¹i cÇn

13
tiÕp tôc thu håi d-íi h×nh thøc khÊu hao vµ lµ c¨n cø
®Ó lËp kÕ ho¹ch t¨ng c-êng ®æi míi TSC§.
Qua ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ ë trªn ta thÊy mçi lo¹i
gi¸ trÞ cã t¸c dông ph¶n ¸nh nhÊt ®Þnh, nh-ng vÉn cßn
cã nh÷ng h¹n chÕ, v× vËy kÕ to¸n TSC§ theo dâi c¶ 3
lo¹i, nguyªn gi¸, gi¸ trÞ ®· hao mßn vµ gi¸ trÞ cßn l¹i
®Ó phôc vô cho nhu cÇu qu¶n lý TSC§.
II. H¹ch to¸n biÕn ®éng tsc®
1. Vai trß vµ nhiÖm vô cña h¹ch to¸n TSC§.
H¹ch to¸n nãi chung vµ h¹ch to¸n TSC§ nãi riªng lµ
mét nhu cÇu kh¸ch quan cña b¶n th©n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
còng nh- cña x· héi. Ngµy nay khi mµ quy m« s¶n xuÊt
ngµy cµng lín, tr×nh ®é x· héi ho¸ vµ søc ph¸t triÓn
s¶n xuÊt ngµy cµng cao, th× h¹ch to¸n nãi chung vµ h¹ch
to¸n TSC§ nãi riªng kh«ng ngõng ®-îc t¨ng c-êng vµ hoµn
thiÖn. Nã ®· trë thµnh mét c«ng cô ®Ó l·nh ®¹o nÒn kinh
tÕ vµ phôc vô c¸c nhu cÇu cña con ng-êi.
Th«ng qua h¹ch to¸n TSC§ sÏ th-êng xuyªn trao ®æi,
n¾m ch¾c t×nh h×nh t¨ng gi¶m TSC§ vÒ sè l-îng vµ gi¸
trÞ, t×nh h×nh sö dông vµ hao mßn TSC§, tõ ®ã ®-a ra
ph-¬ng thøc qu¶n lý vµ sö dông hîp lý c«ng suÊt cña
TSC§, gãp phÇn ph¸t triÓn s¶n xuÊt, thu håi nhanh vèn
®Çu t- ®Ó t¸i s¶n xuÊt vµ t¹o søc c¹nh tranh cña doanh
nghiÖp trªn th-¬ng tr-êng,.
Víi vai trß to lín ®ã, ®ßi hái h¹ch to¸n TSC§ ph¶i
®¶m b¶o c¸c nghiÖp vô chñ yÕu sau:
- Ghi chÐp, ph¶n ¸nh tæng hîp chÝnh x¸c kÞp thêi sè
l-îng, gi¸ trÞ TSC§ hiÖn cã, t×nh tr¹ng t¨ng gi¶m vµ
hiÖn tr¹ng TSC§ trong ph¹m vi toµn doanh nghiÖp, còng
nh- t¹i tõng bé phËn sö dông TSC§. T¹o ®iÒu kiÖn cung
cÊp th«ng tin ®Ó kiÓm tra gi¸m s¸t th-êng xuyªn viÖc
gi÷ g×n b¶o qu¶n, b¶o d-ìng TSC§ vµ kÕ ho¹ch ®Çu t- ®æi
míi TSC§ trong tõng ®¬n vÞ.

14
-TÝnh to¸n vµ ph©n bæ chÝnh x¸c møc khÊu hao TSC§
vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo møc ®é hao mßn cña
tµi s¶n vÒ chÕ ®é quy ®Þnh.
- Tham gia lËp kÕ ho¹ch söa ch÷a vµ dù to¸n chi phÝ
söa ch÷a TSC§, gi¸m s¸t viÖc söa ch÷a TSC§ vÒ chi phÝ
vµ kÕt qu¶ cña c«ng viÖc söa ch÷a.
- TÝnh to¸n ph¶n ¸nh kÞp thêi, chÝnh x¸c t×nh h×nh
x©y dùng trang bÞ thªm, ®æi míi n©ng cÊp hoÆc th¸o dì
bít lµm t¨ng, gi¶m nguyªn gi¸ TSC§ còng nh- t×nh h×nh
thanh lý, nh-îng b¸n TSC§.
- H-íng dÉn, kiÓm tra çc ®¬n vÞ, çc bé phËn phô
thuéc trong doanh nghiÖp thùc hiÖn ®Çy ®ñ çc chÕ ®é
ghi chÐp ban ®Çu vÒ TSC§, më çc sæ, thÎ kÕ to¸n cÇn
thiÕt vµ h¹ch to¸n TSC§ ®óng chÕ ®é quy ®Þnh.
- Tham gia kiÓm tra ®¸nh gi¸ l¹i TSC§ theo quy ®Þnh
cña nhµ n-íc vµ yªu cÇu b¶o toµn vèn, tiÕn hµnh ph©n
tÝch t×nh tr¹ng bÞ huy ®éng, b¶o qu¶n sö dông TSC§ t¹i
®¬n vÞ.
2. Tµi kho¶n sö dông
Theo chÕ ®é hiÖn hµnh, viÖc h¹ch to¸n TSC§ ®-îc
theo dâi trªn çc tµi kho¶n chñ yÕu sau:
* TK 211 “Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh”: Tµi kho¶n nµy
dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hiÖn cã, t×nh h×nh biÕn ®éng
t¨ng gi¶m cña toµn bé TSC§ cña doanh nghiÖp theo nguyªn
gi¸.
Ph¶n ¸nh nguyªn
gi¸ TSC§
h÷u h×nh gi¶m
trong kú
Nî TK
211
CãD§K: Ph¶n ¸nh nguyªn
gi¸ TSC§ h÷u h×nh
t¨ng trong kú
DCK: Nguyªn gi¸
TSC§ h÷u h×nh
hiÖn cã

15
Tµi kho¶n 211 ®-îc chi tiÕt ®Õn c¸c tµi kho¶n cÊp
hai sau:
TK 2112: Nhµ cöa vËt kiÕn tróc
TK 2113: M¸y mãc thiÕt bÞ
TK 2114: Ph-¬ng tiÖn vËn t¶i truyÒn dÉn
TK 2115: ThiÕt bÞ dông cô qu¶n lý
TK 2116: C©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ cho
s¶n phÈm.
TK 2118: TSC§ h÷u h×nh kh¸c.
* TK 212 “Tµi s¶n cè ®Þnh thuª tµi chÝnh”: Tµi
kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hiÖn cã vµ t×nh h×nh
biÕn ®éng cña toµn bé TSC§ thuª tµi chÝnh cña doanh
nghiÖp
* Tµi kho¶n 213 “Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh”: Tµi
kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hiÖn cã, t×nh h×nh
biÕn ®éng cña toµn bé TSC§ v« h×nh cña doanh nghiÖp .
Tµi kho¶n 213 cã c¸c tµi kho¶n cÊp 2 nh- sau:
Nî TK
212
CãD§K: Ph¶n ¸nh nguyªn gi¸
TSC§ thuª tµi chÝnh t¨ng
trong kú
Ph¶n ¸nh nguyªn
gi¸ TSC§ thuª tµi
chÝnh gi¶m trong
kúDCK: Nguyªn gi¸
TSC§ thuª tµi chÝnh
hiÖn cã
Nî TK
213
CãD§K: Ph¶n ¸nh
nguyªn gi¸ TSC§ v«
h×nh t¨ng trong kú
Ph¶n ¸nh nguyªn
gi¸ TSC§ v« h×nh
gi¶m trong kú
DCK: Nguyªn gi¸
TSC§
v« h×nh hiÖn cã
t¹i DN

16
TK 2131: QuyÒn sö dông ®Êt
TK 2132: Chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp
TK 2133: B»ng ph¸t minh s¸ng chÕ
TK 2134: Chi phÝ nghiªn cøu ph¸t triÓn
TK 2138: TSC§ v« h×nh kh¸c
* Tµi kho¶n 214 “Hao mßn TSC§”: Tµi kho¶n nµy ph¶n
¸nh gi¸ trÞ hao mßn cña TSC§ trong qu¸ tr×nh sö dông do
trÝch khÊu hao vµ nh÷ng kho¶n t¨ng gi¶m hao mßn kh¸c
cña c¸c lo¹i TSC§ cña doanh nghiÖp.
Tµi kho¶n 214 cã 3 tµi kho¶n cÊp 2 nh- sau:
TK 2141: Hao mßn TSC§ h÷u h×nh
TK 2142: Hao mßn TSC§ ®i thuª
TK 2143: Hao mßn TSC§ v« h×nh
* Tµi kho¶n 411 “Nguån vèn kinh doanh”: §©y lµ tµi
kho¶n ph¶n ¸nh sè vèn kinh doanh hiÖn cã vµ t×nh h×nh
t¨ng gi¶m vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp.
Nî
TK 214
Cã
Ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hao
mßn TSC§ gi¶m do c¸c
lý do gi¶m TSC§
§DK: Ph¶n ¸nh gi¸ trÞ
hao mßn TSC§ t¨ng do
trÝch khÊu hao, do ®¸nh
gi¸ l¹i TSC§
DCK: Gi¸ trÞ hao mßn
cña TSC§ hiÖn cã t¹i
doanh nghiÖp
Nî
TK 411
CãVèn kinh doanh gi¶m
trong kú
D§K: Vèn kinh doanh t¨ng
trong kú
DCK: Vèn kinh doanh
hiÖn
cã cña doanh
nghiÖp

17
TK 411 ®-îc chi tiÕt theo tõng nguån h×nh thµnh
vèn. Trong ®ã cÇn theo dâi chi tiÕt cho tõng tæ chøc,
tõng ç nh©n tham gia gãp vèn.
Ngoµi çc TK nªu trªn, trong qu¸ tr×nh thanh to¸n
cßn sö dông mét sè tµi kho¶n kh¸c cã liªn quan nh- 111,
112, 142, 331, 335, 241 ... vµ mét sè tµi kho¶n ngoµi
b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n nh TK 001 “TSC§ thuª ngoµi” vµ TK
009 “Nguån vèn khÊu hao”.
3. H¹ch to¸n chi tiÕt TSC§
TSC§ trong doanh nghiÖp biÕn ®éng chñ yÕu nh»m ®¸p
øng nhu cÇu s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp. TSC§ trong
doanh nghiÖp biÕn ®éng do nhiÒu nguyªn nh©n, nh-ng
trong bÊt kú tr-êng hîp nµo ®Òu ph¶i cã chøng tõ hîp
lý, hîp lÖ chøng minh cho nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh
vµ hoµn thµnh hÖ thèng chøng tõ nµy gåm:
- Biªn b¶n giao nhËn TSC§ (MÉu sè 01 - TSC§): Biªn
b¶n nµy nh»m x¸c nhËn viÖc giao nhËn TSC§ sau khi hoµn
thµnh x©y dùng, mua s¾m ®-îc biÕu, tÆng, viÖn trî, gãp
vèn liªn doanh... §-a vµo sö dông t¹i ®¬n vÞ hoÆc tµi
s¶n cña ®¬n vÞ bµn giao cho ®¬n vÞ kh¸c theo lÖnh cña
cÊp trªn, theo hîp ®ång liªn doanh...
- Biªn b¶n ®¸nh gi¸ l¹i TSC§ (MÉu sè 05 - TSC§):
X¸c nhËn viÖc ®¸nh gi¸ l¹i TSC§ vµ lµm c¨n cø ®Ó ghi sæ
kÕ to¸n vµ çc tµi liÖu cã liªn quan sè chªnh lÖch
(t¨ng gi¶m) do ®¸nh gi¸ l¹i TSC§. Biªn b¶n nµy ®-îc lËp
thµnh 2 b¶n, mét b¶n l-u t¹i phßng kÕ to¸n, mét b¶n l-u
t¹i phßng hå s¬ kü thuËt cña TSC§.
- Biªn b¶n giao nhËn TSC§ söa ch÷a lín hoµn thµnh
(MÉu sè 04 - TSC§): §©y lµ biªn b¶n x¸c nhËn viÖc giao
nhËn TSC§ sau khi hoµn thµnh viÖc söa ch÷a lín gi÷a bªn
cã TSC§ söa ch-· vµ bªn thùc hiÖn viÖc söa ch÷a vµ lµ
c¨n cø ghi sæ kÕ to¸n vµ thanh to¸n chi phÝ söa ch÷a
lín TSC§. Biªn b¶n giao nhËn nµy lËp thµnh 2 b¶n hai

18
bªn giao nhËn cïng ký vµ mçi bªn gi÷ 1 b¶n, sau ®ã
chuyÓn cho kÕ to¸n tr-ëng cña ®¬n vÞ ký duyÖt vµ l-u
t¹i phßng kÕ to¸n.
- Biªn b¶n thanh lý TSC§ (MÉu sè 03 - TSC§): X¸c
nhËn viÖc thanh lý TSC§ vµ lµm c¨n cø ®Ó ghi gi¶m TSC§
trªn sæ kÕ to¸n. Biªn b¶n thanh lý ph¶i do Ban thanh lý
TSC§ lËp vµ cã ®Çy ®ñ ch÷ ký, ghi râ hä tªn cña tr-ëng
ban thanh lý, kÕ to¸n tr-ëng vµ thñ tr-ëng ®¬n vÞ.
Ngoµi çc chøng tõ trªn doanh nghiÖp cßn sö dông
thªm mét sè chøng tõ kh¸c nh-: ho¸ ®¬n, hîp ®ång liªn
doanh, quyÕt ®Þnh cÊp TSC§, çc chøng tõ thanh to¸n...
Bªn c¹nh viÖc sö dông chøng tõ ®Ó chøng minh cho nghiÖp
vô kinh tÕ ph¸t sinh, qu¶n lý TSC§ cßn dùa trªn c¬ së
çc hå s¬ gåm:
- Hå s¬ kü thuËt: Theo dâi çc chØ tiªu kü thuËt
cña TSC§, hå s¬ nµy do phßng kü thuËt qu¶n lý.
- Hå s¬ kinh tÕ gåm: Hîp ®ång kinh tÕ khi mua s¾m,
l¾p ®Æt, x©y dùng hoÆc hîp ®ång liªn doanh, quyÕt ®Þnh
cÊp TSC§, quyÕt ®Þnh giao nhËn vèn.
+ Ho¸ ®¬n GTGT, ho¸ ®¬n b¸n hµng.
+ Biªn b¶n nghiÖm thu vÒ kü thuËt cña TSC§.
+ Biªn b¶n giao nhËn TSC§.
+ Çc chøng tõ thanh to¸n kh¸c nÕu mua s¾m
TSC§.
* Çc b-íc tiÕn hµnh h¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ ®-îc
tãm t¾t nh- sau:
- §¸nh sè hiÖu cho TSC§.
- LËp thÎ TSC§ hoÆc vµo sæ chi tiÕt TSC§ theo
tõng ®èi t-îng TSC§.
ThÎ TSC§ ®-îc lËp dùa trªn c¬ së hå s¬ kÕ to¸n
TSC§. ThÎ nµy nh»m môc ®Ých theo dâi chi tiÕt tõng TSC§
cña doanh nghiÖp , t×nh h×nh thay ®æi nguyªn gi¸ vµ gi¸

19
trÞ hao mßn ®· trÝch hµng n¨m cña tõng TSC§. Cã thÓ vÝ
thÎ TSC§ nh- lµ 1 b¶n lý lÞch theo dâi toµn bé vßng ®êi
cña TSC§ tõ khi ®-îc h×nh thµnh ®-a vµo sö dông cho ®Õn
khi rêi chuyÓn khái doanh nghiÖp.
Ngoµi ra kÕ to¸n còng theo dâi TSC§ trªn sæ chi
tiÕt TSC§, mçi mét sæ hay mét sè trang sæ ®-îc më, theo
dâi mét lo¹i TSC§, sæ chi tiÕt nµy lµ c¨n cø ®Ó lËp
b¶ng tæng hîp chi tiÕt vµ ph¶i cung cÊp ®-îc çc th«ng
tin cho ng-êi qu¶n lý vÒ tªn, ®Æc ®iÓm, tû lÖ khÊu hao
1 n¨m, sè khÊu hao TSC§ tÝnh ®Õn thêi ®iÓm ghi gi¶m
TSC§, lý do gi¶m TSC§. Song song víi viÖc h¹ch to¸n chi
tiÕt TSC§, kÕ to¸n tiÕn hµnh h¹ch to¸n tæng hîp TSC§ ®Ó
®¶m b¶o tÝnh chÆt chÏ, chÝnh x¸c trong ho¹t ®éng qu¶n
lý TSC§ vµ tÝnh thèng nhÊt trong h¹ch to¸n.
4. H¹ch to¸n t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§
4.1. H¹ch to¸n t¨ng TSC§ h÷u h×nh
TSC§ h÷u h×nh cña doanh nghiÖp t¨ng do rÊt nhiÒu
nguyªn nh©n nh- t¨ng do mua s¾m, x©y dùng, cÊp ph¸t...
kÕ to¸n cÇn c¨n cø vµo tõng tr-êng hîp cô thÓ ®Ó ghi sæ
cho phï hîp. §èi víi çc doanh nghiÖp tÝnh thuÕ VAT
theo ph-¬ng ph¸p khÊu trõ, çc nghiÖp vô t¨ng TSC§ ®-îc
h¹ch to¸n nh- sau: (víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ VAT theo
ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp, çch h¹ch to¸n t-¬ng tù, chØ
kh¸c sè thuÕ VAT ®Çu vµo kh«ng t¸ch riªng mµ h¹ch to¸n
vµo nguyªn gi¸ TSC§).
a. T¨ng do mua ngoµi kh«ng qua l¾p ®Æt:
KÕ to¸n ph¶n ¸nh çc bót to¸n:
BT1: Ghi t¨ng nguyªn gi¸ TSC§
Nî TK 211: Nguyªn gi¸ TSC§
Nî TK 133 (1332): ThuÕ VAT ®-îc khÊu trõ
Cã TK 331: Tæng sè tiÒn ch-a tr¶ ng-êi b¸n.

20
Cã TK 341, 111, 112: Thanh to¸n ngay (kÓ c¶
phÝ tæn míi).
BT2: KÕt chuyÓn t¨ng nguån vèn t-¬ng øng (tr-êng hîp
®Çu t- b»ng vèn chñ së h÷u).
Nî TK 4141: NÕu dïng quü ®Çu t- ph¸t triÓn
Nî TK 4312: NÕu dïng quü phóc lîi ®Ó ®Çu t-
Nî TK 441: §Çu t- b»ng vèn XDCB
Cã TK 411: NÕu TSC§ dïng cho ho¹t ®éng kinh
doanh
Cã TK 4312: NÕu dïng cho ho¹t ®éng phóc lîi.
NÕu ®Çu t- b»ng nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n th× ghi:
Cã TK 009
Cßn nÕu ®Çu t- b»ng nguån vèn kinh doanh kh¸c th×
kh«ng ph¶i kÕt chuyÓn nguån vèn.
b. Tr-êng hîp mua s¾m ph¶i th«ng qua l¾p ®Æt trong
thêi gian dµi
KÕ to¸n ph¶i tiÕn hµnh tËp hîp chi phÝ mua s¾m, l¾p
®Æt theo tõng ®èi t-îng. Khi hoµn thµnh, bµn giao míi
ghi t¨ng nguyªn gi¸ TSC§ vµ kÕt chuyÓn nguån vèn.
- TËp hîp chi phÝ mua s¾m, l¾p ®Æt (gi¸ mua, chi
phÝ l¾p ®Æt, ch¹y thö vµ c¸c chi phÝ kh¸c tr-íc khi
dïng).
Nî TK 241 (2411): TËp hîp chi phÝ thùc tÕ
Cã TK liªn quan (331, 341, 111, 112...)
- Khi hoµn thµnh nghiÖm thu, ®-a vµo sö dông:
+Ghi t¨ng nguyªn gi¸ TSC§
Nî TK 221: (Chi tiÕt tõng lo¹i)
Cã TK 241 (2411)

21
+KÕt chuyÓn nguån vèn (®Çu t- b»ng vèn chñ së h÷u)
Nî TK 4141, 441, 4312
Cã TK 411 (hoÆc 4313)
c. Tr-êng hîp t¨ng do x©y dùng c¬ b¶n bµn giao
Chi phÝ ®Çu t- x©y dùng c¬ b¶n ®-îc tËp hîp riªng
trªn Tk 241 (2412), chi tiÕt theo tõng c«ng tr×nh. Khi
hoµn thµnh bµn giao ®-a vµo sö dông ph¶i ghi t¨ng
nguyªn gi¸ vµ kÕt chuyÓn nguån vèn gièng nh- t¨ng TSC§
do mua s¾m ph¶i qua l¾p ®Æt.
d. Tr-êng hîp t¨ng do nhËn vèn gãp liªn doanh
C¨n cø vµo gi¸ trÞ vèn gãp do 2 bªn tho¶ thuËn, kÕ
to¸n ghi t¨ng vèn gãp vµo nguyªn gi¸ TSC§.
Nî TK 211: Nguyªn gi¸
Cã TK 411(chi tiÕt vèn liªn doanh): Gi¸ trÞ
vèn gãp
e. Tr-êng hîp nhËn l¹i vèn gãp liªn doanh
C¨n cø vµo gi¸ trÞ cßn l¹i ®-îc x¸c ®Þnh t¹i thêi
®iÓm nhËn, kÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n sau:
BT1: Ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ nhËn vÒ
Nî TK 211: nguyªn gi¸ (theo gi¸ trÞ cßn l¹i)
Cã TK 128: NhËn l¹i vèn gãp liªn doanh ng¾n h¹n
Cã TK 222: NhËn l¹i vèn gãp liªn doanh dµi h¹n.
BT2: Chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ vèn gãp víi gi¸ trÞ
cßn l¹i (nÕu hÕt h¹n liªn doanh hoÆc rót hÕt vèn kh«ng
tham gia n÷a v× liªn doanh kh«ng hÊp dÉn...)
Nî TK liªn quan (111,112,152,1388...)
Cã TK 222, 128
g. Tr-êng hîp t¨ng do chuyÓn tõ c«ng cô, dông cô
thµnh TSC§
- NÕu CCDC cßn míi, ch-a sö dông

22
Nî TK 211: Nguyªn gi¸ (gi¸ thùc tÕ)
Cã TK: 153 (1531)
- NÕu CCDC ®· sö dông
Cã TK 2141: gi¸ trÞ ®· ph©n bæ
Cã TK 1421: gi¸ trÞ cßn l¹i
h. T¨ng do ®¸nh gi¸ TSC§
BT1: PhÇn chªnh lÖch t¨ng nguyªn gi¸
Nî TK 211
Cã TK 412
BT2: PhÇn chªnh lÖch t¨ng hao mßn (nÕu cã)
Nî TK 412
Cã TK 214
i. Tr-êng hîp ph¸t hiÖn thõa trong kiÓm kª
C¨n cø vµo nguyªn nh©n thõa cô thÓ ®Ó ghi sæ cho
phï hîp theo 1 trong c¸c tr-êng hîp ®· nªu (nÕu do ®Ó
ngoµi sæ s¸ch ch-a ghi sæ). NÕu TSC§ ®ã ®ang sö dông
cÇn trÝch bæ sung khÊu hao.
Nî c¸c TK liªn quan 627, 641, 642
Cã TK 214 (2141)
NÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®-îc chñ tµi s¶n th× b¸o cho c¬
quan chñ qu¶n cÊp trªn vµ c¬ quan tµi chÝnh cïng cÊp ®Ó
xö lý, trong thêi gian chê xö lý, kÕ to¸n ghi:
Cã TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn
Cã TK 3381: Gi¸ trÞ cßn l¹i
4.2. H¹ch to¸n gi¶m TSC§ h÷u h×nh
Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh cña doanh nghiÖp gi¶m do
nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, trong ®ã chñ yÕu do nh-îng

23
b¸n, thanh lý... Tuú theo tõng tr-êng hîp cô thÓ, kÕ
to¸n sÏ ph¶n ¸nh vµo sæ s¸ch cho phï hîp.
a. Nh-îng b¸n TSC§
Doanh nghiÖp ®-îc nh-îng b¸n çc TSC§ kh«ng cÇn
dïng hoÆc xÐt thÊy sö dông kh«ng cã hiÖu qu¶ hay l¹c
hËu vÒ mÆt kü thuËt ®Ó thu håi vèn sö dông cho môc ®Ých
kinh doanh cã hiÖu qu¶ h¬n. Doanh nghiÖp cÇn lµm ®ñ mäi
thñ tôc, chøng tõ ®Ó nh-îng b¸n. C¨n cø vµo t×nh h×nh
cô thÓ, kÕ to¸n ph¶n ¸nh çc bót to¸n sau:
BT1: Xãa sæ TSC§ nh-îng b¸n
Nî TK 214 (2141): Gi¸ trÞ hao mßn
Nî TK 821: Gi¸ trÞ cßn l¹i
Cã TK 221: Nguyªn gi¸
BT2: Doanh thu nh-îng b¸n TSC§
Nî TK liªn quan 111, 112, 131: Tæng gi¸ thanh to¸n
Cã TK 711: Doanh thu nh-îng b¸n
Cã TK 333 (3331): ThuÕ VAT ph¶i nép
NÕu doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph-¬ng ph¸p trùc
tiÕp th× phÇn ghi cã TK 711 lµ tæng gi¸ thanh to¸n (gåm
c¶ thuÕ VAT ph¶i nép)
BT3: Çc chi phÝ nh-îng b¸n kh¸c (söa ch÷a, t©n
trang, m«i giíi...)
Nî TK 821: TËp hîp chi phÝ nh-îng b¸n
Nî TK 133 (1331): ThuÕ VAT ®Çu vµo (nÕu cã)
Cã TK 331, 111, 112...
b. Thanh lý TSC§ h÷u h×nh
TSC§ thanh lý lµ nh÷ng TSC§ h- háng, kh«ng sö dông
®-îc mµ doanh nghiÖp xÐt thÊy kh«ng thÓ (hoÆc cã thÓ)
söa ch÷a ®Ó kh«i phôc ho¹t ®éng nh-ng kh«ng cã lîi vÒ
mÆt kinh tÕ hoÆc nh÷ng TSC§ l¹c hËu vÒ mÆt kü thuËt hay

24
kh«ng phï hîp víi yªu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh mµ kh«ng
thÓ nh-îng b¸n ®-îc. KÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n:
BT1: Xo¸ sæ TSC§
Nî TK 214
Nî TK 821
Cã TK 211
BT2: Sè thu håi vÒ thanh lý
Nî TK 111, 112: Thu håi b»ng tiÒn
Nî TK 152: Thu håi b»ng vËt liÖu nhËp kho
Nî TK 131, 138: Ph¶i thu ë ng-êi mua
Cã TK 333 (3331): ThuÕ VAT ph¶i nép
Cã TK 721: Thu nhËp vÒ thanh lý
BT3: TËp hîp chi phÝ thanh lý (tù lµm hay thuª
ngoµi)
Nî TK 821: Chi phÝ thanh lý
Nî TK 133
Cã TK cã liªn quan: 111, 112, 331, 334...
c. Gi¶m do chuyÓn thµnh CCDC nhá
Trong tr-êng hîp nµy, kÕ to¸n cÇn c¨n cø vµo gi¸
trÞ cßn l¹i cña TSC§ ®Ó ghi c¸c bót to¸n cho phï hîp.
Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn lòy kÕ
Nî TK 627 (6273): TÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung
Nî TK 641 (6413): TÝnh vµo chi phÝ b¸n hµng
Nî TK 642 (6423): TÝnh vµo chi phÝ qu¶n lý doanh
nghiÖp
Nî TK 142 (1421): Gi¸ trÞ cßn l¹i (nÕu lín)
Cã TK 211: Nguyªn gi¸ TSC§
- NÕu TSC§ cßn míi, ch-a sö dông, kÕ to¸n ghi
Nî TK 153 (1531): NÕu nhËp kho
Nî TK 142 (1421): NÕu ®em sö dông
d. Gi¶m do gãp vèn liªn doanh b»ng TSC§
Nh÷ng TSC§ göi ®i tham gia liªn doanh do kh«ng cßn
thuéc quyÒn sö dông vµ qu¶n lý cña doanh nghiÖp n÷a nªn

25
®-îc coi nh- khÊu hao hÕt gi¸ trÞ 1 lÇn, phÇn chªnh
lÖch gi÷a gi¸ trÞ vèn gãp víi gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§
gãp vèn sÏ vµo bªn Nî hoÆc Cã tµi kho¶n 412
Nî TK 222: Gãp vèn liªn doanh dµi h¹n
Nî TK 128: Gãp vèn liªn doanh ng¾n h¹n
Nî TK 214: Hao mßn TSC§
Nî (hoÆc cã) TK 412: PhÇn chªnh lÖch
e. Tr¶ l¹i TSC§ cho c¸c bªn tham gia liªn doanh
Khi tr¶ l¹i vèn gãp liªn doanh b»ng TSC§ ghi
BT1: Xãa sæ TSC§
Nî TK 411 (chi tiÕt vèn liªn doanh): Gi¸ trÞ cßn
l¹i
Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn
Nî (hoÆc cã) Tk 412: PhÇn chªnh lÖch (nÕu cã).
BT2: Thanh to¸n nèt sè vèn liªn doanh cßn l¹i
Nî TK 411 (chi tiÕt vèn liªn doanh)
Cã TK liªn quan 111, 112, 338: PhÇn chªnh lÖch
gi÷a gi¸ trÞ vèn gãp víi GTCL.
g. ThiÕu ph¸t hiÖn qua kiÓm kª
C¨n cø vµo biªn b¶n kiÓm kª vµ quyÕt ®Þnh xö lý cña
gi¸m ®èc doanh nghiÖp (hoÆc cÊp cã thÈm quyÒn) kÕ to¸n
ghi:
Nî TK 214: Gi¸ trÞ hao mßn
Nî TK 1388, 334: Gi¸ trÞ c¸ nh©n ph¶i båi th-êng
Nî TK 1381: Gi¸ trÞ thiÕu chê xö lý
Nî TK 411: Ghi gi¶m vèn
Nî TK 821: TÝnh vµo chi phÝ bÊt th-êng
4.4 H¹ch to¸n TSC§ ®i thuª vµ cho thuª
Mét thùc tÕ hiÖn nay lµ cã nhiÒu doanh nghiÖp kh«ng
cã ®ñ vèn ®Ó tiÕn hµnh mua s¾m TSC§ phôc vô cho nhu cÇu

26
s¶n xuÊt. Song bªn c¹nh ®ã, l¹i cã mét sè doanh nghiÖp
tån t¹i mét sè TSC§ ch-a cÇn dïng. HiÖn t-îng nµy ®·
lµm n¶y sinh quan hÖ thuª vµ cho thuª TSC§ gi÷a çc chñ
thÓ kinh doanh trong nÒn kinh tÕ nh»m thiÕt lËp ph-¬ng
¸n sö dông TSC§ mét çch hiÖu qu¶, gi¶i quyÕt nhu cÇu
vÒ vèn vµ t¹o thÕ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trªn
th-¬ng tr-êng.
Thuª TSC§ cã thÓ ®-îc thùc hiÖn d-íi h×nh thøc thuª
ho¹t ®éng hay thuª tµi chÝnh, ®iÒu nµy cßn phô thuéc
vµo nhu cÇu sö dông TSC§ trong çc doanh nghiÖp.
a. H¹ch to¸n TSC§ thuª ho¹t ®éng
* T¹i ®¬n vÞ ®i thuª: §¬n vÞ cã tr¸ch nhiÖm qu¶n lý
vµ sö dông TSC§ theo çc quy ®Þnh trong hîp ®ång thuª,
doanh nghiÖp kh«ng tÝnh khÊu hao ®èi víi nh÷ng TSC§
nµy, chi phÝ thuª TSC§ ®-îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ kinh
doanh trong kú.
- C¨n cø vµo hîp ®ång thuª TSC§ vµ çc chi phÝ kh¸c
cã liªn quan ®Õn viÖc thuª ngoµi (vËn chuyÓn, bèc
dì...) kÕ to¸n ghi:
+ Víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph-¬ng ph¸p
khÊu trõ:
Nî TK 627, 641,642: tiÒn thuª vµ çc chi phÝ kh¸c
cã liªn quan
Nî TK 133: ThuÕ GTGT ®-îc khÊu trõ
Cã TK 331: sè tiÒn thuª ph¶i tr¶
Cã TK 111, 112: çc chi phÝ kh¸c
+ Víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph-¬ng ph¸p
trùc tiÕp
Nî TK 627, 641, 642: tiÒn thuª gåm c¶ thuÕ GTGT vµ
çc chi phÝ kh¸c
Cã TK 331: sè tiÒn thuª ph¶i tr¶

27
Cã TK 111: çc chi phÝ kh¸c
- Khi tr¶ tiÒn cho ®¬n vÞ cho thuª, kÕ to¸n ghi
Nî TK 331 (hoÆc 3388)
Cã TK: 111, 112
Ngoµi ra, t¹i ®¬n vÞ ®i thuª cßn theo dâi tµi s¶n
cè ®Þnh thuª ho¹t ®éng trªn TK 001 “Tµi s¶n thuª
ngoµi”.
+ Khi ®i thuª ghi
Nî TK: 001
+ Khi tr¶ ghi
Cã TK: 001
* T¹i ®¬n vÞ cho thuª:
TSC§ cho thuª ho¹t ®éng vÉn thuéc së h÷u cña doanh
nghiÖp nªn hµng th¸ng vÉn ph¶i tÝnh khÊu hao.
- Çc chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc cho thuª nh- khÊu
hao TSC§, chi phÝ m«i giíi, giao dÞch, vËn chuyÓn... kÕ
to¸n ph¶n ¸nh nh- sau:
Nî TK 811: tËp hîp chi phÝ cho thuª
Cã TK 214: KhÊu hao TSC§ cho thuª
Cã TK 111, 112, 331: Çc chi phÝ kh¸c
- Çc kho¶n thu vÒ cho thuª, kÕ to¸n ghi
+ T¹i doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph-¬ng ph¸p
khÊu trõ
Nî TK 111, 112: tæng sè thu
Cã TK 711: sè thu vÒ cho thuª (kh«ng bao gåm
thuÕ GTGT)
Cã TK 3331: thuÕ GTGT ph¶i nép
+ T¹i doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph-¬ng ph¸p
trùc tiÕp

28
Nî TK: 111, 112
Cã TK 711: tæng thu bao gåm c¶ thuÕ GTGT
b. H¹ch to¸n TSC§ thuª tµi chÝnh
* §iÒu kiÖn vÒ giao dÞch thuª (cho thuª) tµi chÝnh
Theo quy ®Þnh t¹m thêi cña ViÖt nam mét giao dÞch
vÒ cho thuª TSC§ ph¶i tho¶ m·n mét trong 4 ®iÒu kiÖn
sau ®-îc coi lµ thuª dµi h¹n.
- Khi kÕt thóc hîp ®ång cho thuª, bªn thuª ®-îc
nhËn quyÒn së h÷u tµi s¶n thuª hoÆc ®-îc tiÕp tôc thuª
theo tho¶ thuËn.
- Khi kÕt thóc hîp ®ång cho thuª, bªn thuª ®-îc
quyÒn lùa chän mua tµi s¶n thuª theo gi¸ danh nghÜa
thÊp h¬n gi¸ trÞ thùc tÕ cña tµi s¶n thuª t¹i thêi gian
mua l¹i.
-Thêi h¹n cho thuª Ýt nhÊt ph¶i b»ng 60% thêi gian
cÇn thiÕt ®Ó khÊu hao tµi s¶n.
- Tæng sè tiÒn thuª tµi s¶n ph¶i tr¶ Ýt nhÊt ph¶i
t-¬ng ®-¬ng víi gi¸ cña tµi s¶n ®ã trªn thÞ tr-êng vµo
thêi ®iÓm ký hîp ®ång.
* T¹i ®¬n vÞ ®i thuª: §èi víi ®¬n vÞ ®i thuª tµi
chÝnh TSC§ vÒ dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh
th× khi nhËn TSC§ thuª tµi chÝnh kÕ to¸n c¨n cø vµo
ho¹t ®éng thuª tµi chÝnh vµ chøng tõ cã liªn quan ®Ó
ph¶n ¸nh c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n sau:
- Khi nhËn TSC§ thuª ngoµi, c¨n cø vµo chøng tõ
liªn quan (ho¸ ®¬n dÞch vô cho thuª tµi chÝnh, hîp ®ång
thuª tµi chÝnh...) ghi:
Nî TK 212: Nguyªn gi¸ TSC§ ë thêi ®iÓm thuª
Nî TK 142 (1421): Sè l·i cho thuª ph¶i tr¶

29
Cã TK 342: Tæng sè tiÒn thuª ph¶i
tr¶ (gi¸ ch-a cã thuÕ)
- §Þnh kú thanh to¸n tiÒn thuª theo hîp ®ång
Nî TK 342 (hoÆc TK 315): Sè tiÒn thuª ph¶i tr¶
Nî TK 133 (1332): ThuÕ VAT ®Çu vµo
Cã TK liªn quan (111, 112...): Tæng sè ®· thanh
to¸n
- Hµng kú trÝch khÊu hao TSC§ ®i thuª vµ kÕt chuyÓn
(trõ dÇn) l·i ph¶i tr¶ vµo chi phÝ kinh doanh:
Nî TK liªn quan (627, 641, 642)
Cã TK 214 (2142): Sè khÊu hao ph¶i trÝch
Cã TK 1421: Trõ dÇn l·i ph¶i tr¶ vµo chi phÝ
- Khi kÕt thóc hîp ®ång thuª:
+ NÕu tr¶ l¹i TSC§ cho bªn thuª:
Nî TK 1421: ChuyÓn gi¸ trÞ cßn l¹i ch-a khÊu hao
hÕt
Cã TK 212: Nguyªn gi¸ TSC§ ®i thuª
+ NÕu bªn ®i thuª ®-îc quyÒn së h÷u hoµn toµn:
BT 1: KÕt chuyÓn nguyªn gi¸ TSC§:
Nî TK 211, 213
BT 2: KÕt chuyÓn gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ:
Nî TK 214 (2142)
Cã TK 214 (2141, 2143): Gi¸ trÞ hao mßn
+ NÕu bªn ®i thuª ®-îc mua l¹i
Ngoµi hai bót to¸n ph¶n ¸nh theo nguyªn gi¸ vµ gi¸
trÞ hao mßn gièng nh- khi ®-îc giao quyÒn së h÷u hoµn

30
toµn, kÕ to¸n cßn ph¶n ¸nh sè tiÒn ph¶i tr¶ vÒ mua l¹i
hay chuyÓn quyÒn së h÷u (tÝnh vµo nguyªn gi¸ TSC§)
Nî TK 211, 213: Gi¸ trÞ tr¶ thªm
N¬. TK 133 (1332):
Cã TK: 111, 112, 342
* T¹i ®¬n vÞ cho thuª
VÒ thùc chÊt TSC§ cho thuª vÉn thuéc quyÒn së h÷u
cña bªn cho thuª, bëi vËy kÕ to¸n ph¶i më sæ chi tiÕt
theo dâi c¶ vÒ hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ cña TSC§ cho thuª.
Theo chÕ ®é quy ®Þnh, bªn cho thuª tµi chÝnh lµ ®èi
t-îng kh«ng chÞu thuÕ VAT ®èi víi dÞch vô cho thuª tµi
chÝnh. Sè thuÕ VAT ®Çu vµo khi mua TSC§ ®· nép sÏ ®-îc
bªn ®i thuª tr¶ dÇn trong thêi gian cho thuª theo
nguyªn t¾c ph©n bæ ®Òu cho thêi gian thuª.
- Khi giao TSC§ cho bªn ®i thuª
Nî TK 228: Gi¸ trÞ TSC§ cho thuª
Nî TK 214 (2141, 2143): GTHM (nÕu cã)
Cã TK 211, 213: nguyªn gi¸ TSC§ cho thuª
Cã TK 241: ChuyÓn gi¸ trÞ XDCB hoµn thµnh sang
cho thuª.
- §Þnh kú (th¸ng, quý, n¨m) theo hîp ®ång, ph¶n ¸nh
sè tiÒn thu vÒ cho thuª trong kú (c¶ vèn lÉn l·i).
Nî TK 111, 112, 1388...: Tæng sè thu
Cã TK 711: Thu vÒ cho thuª TSC§
Cã TK 3331 (33311): ThuÕ VAT ph¶i nép.
§ång thêi x¸c ®Þnh gi¸ trÞ TSC§ cho thuª ph¶i thu
håi trong qu¸ tr×nh ®Çu t- t-¬ng øng víi tõng kú.
Nî TK 811
Cã TK 228

31
- NÕu chuyÓn quyÒn së h÷u hoÆc b¸n cho bªn ®i thuª
tr-íc khi hÕt h¹n hoÆc khi hÕt h¹n cho thuª.
BT1: Ph¶n ¸nh sè thu vÒ chuyÓn nh-îng tµi s¶n
Nî TK 111, 112, 131,...
Cã TK 711
BT2: Ph¶n ¸nh sè vèn ®Çu t- cßn l¹i ch-a thu håi
Nî TK 811
Cã TK 228
- NÕu nhËn l¹i TSC§ khi hÕt h¹n cho thuª, c¨n cø
gi¸ trÞ ®-îc ®¸nh gi¸ l¹i (nÕu cã)
Nî TK 211, 213: Gi¸ trÞ ®¸nh gi¸ l¹i hoÆc GTCL
Nî TK 811 (hoÆc cã TK 711): PhÇn chªnh lÖch gi÷a
GTCL ch-a thu håi víi gi¸ trÞ ®-îc ®¸nh gi¸ l¹i.
Cã TK 228: GTCL ch-a thu håi.
5.3 H¹ch to¸n t¨ng gi¶m TSC§ v« h×nh
a. T¨ng TSC§ v« h×nh trong qu¸ tr×nh thµnh lËp
chuÈn bÞ kinh doanh. KÕ to¸n ph¶i tËp hîp toµn bé chi
phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh thµnh lËp doanh
nghiÖp
Nî TK 241 (2412): TËp hîp chi phÝ thùc tÕ
Cã TK liªn quan: 111, 112, 331...
KÕt thóc qu¸ tr×nh ®Çu t-, ghi t¨ng TSC§
Nî TK 213 (2132)
Cã TK 411
§ång thêi nÕu sö dông vèn chñ së h÷u, ghi
Nî TK liªn quan 414, 431, 441
Cã TK 411

32
b. T¨ng TSC§ v« h×nh do bá tiÒn mua b»ng ph¸t minh,
s¸ng chÕ, ®Æc nh-îng, quyÒn sö dông ®Êt
BT1: Ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ t¨ng thªm
Nî TK 213(2131, 2133, 2138...)
Nî TK 133
Cã TK liªn quan 111, 112,311,331...
BT2: KÕt chuyÓn nguån vèn chñ së h÷u
Nî TK liªn quan 414, 431, 441...
Cã TK 411
c. T¨ng TSC§ v« h×nh do ®Çu t- nghiªn cøu, ph¸t
triÓn nh»m phôc vô lîi Ých l©u dµi cña doanh nghiÖp
BT1: TËp hîp chi phÝ (chi tiÕt theo tõng dù ¸n)
Nî TK 241
Nî TK 133
Cã TK liªn quan 111, 112,331...
BT2: KÕt chuyÓn gi¸ trÞ ®Çu t-, nghiªn cøu khi kÕt
thóc qu¸ tr×nh nghiªn cøu.
Nî TK 2133: NÕu ®-îc c«ng nhËn ph¸t minh, s¸ng chÕ
Nî TK 2134: NÕu ®-îc coi lµ s¸ng kiÕn ¸p dông t¹i
doanh nghiÖp
Nî TK 627,631, 642, 1421: NÕu dù ¸n thÊt b¹i (ph©n
bæ dÇn hoÆc ph©n bæ mét lÇn).
Cã TK 241 (2412) kÕt chuyÓn chi phÝ
BT3: KÕt chuyÓn nguån vèn
Nî TK liªn quan: 414,431,441
Cã TK 411
d. T¨ng TSC§ v« h×nh do ph¶i chi phÝ vÒ lîi thÕ
th-¬ng m¹i

33
Khi chi vÒ lîi thÕ th-¬ng m¹i, cÇn x¸c ®Þnh chÝnh
x¸c sè tiÒn ph¶i bá ra bëi v× lîi thÕ th-¬ng m¹i th-êng
g¾n víi TSC§HH cô thÓ nh- nhµ cöa, nhµ m¸y, cöa hµng...
C¨n cø vµo çc chøng tõ liªn quan ghi:
BT1: Ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ t¨ng thªm
Nî TK 211: Nguyªn gi¸ TSC§HH
Nî TK 213 (2135): Nguyªn gi¸ TSC§VH
Cã çc TK liªn quan: 111, 112, 331...
BT2: KÕt chuyÓn nguån vèn:
Nî TK 414, 431, 441
Cã TK 411
e. T¨ng do nhËn vèn gãp, vèn cæ phÇn b»ng TSC§ v«
h×nh (ph¸t minh, s¸ng chÕ, nh·n hiÖu...)
Nî TK 213: Nguyªn gi¸ TSC§VH
Cã TK 411: Nguån vèn kinh doanh
f. Çc tr-êng hîp t¨ng kh¸c (nhËn l¹i vèn gãp liªn
doanh, ®-îc cÊp ph¸t, biÕu tÆng...)
Nî TK 213: Nguyªn gi¸ TSC§VH
Cã TK 222: Gãp vèn liªn doanh dµi h¹n
Cã TK 411: Nguån vèn kinh doanh
g. Gi¶m do nh-îng b¸n vµ gi¶m do çc tr-êng hîp
kh¸c (gãp vèn liªn doanh, tr¶ l¹i vèn gãp liªn
doanh...) ph¶n ¸nh t-¬ng tù nh- TSC§HH.
Ngoµi ra, khi trÝch khÊu hao, ph¶i xo¸ sæ TSC§.
Nî TK 214 (2143)
Cã TK 213

34
S¬ ®å h¹ch to¸n tæng qu¸t t¨ng TSC§ h÷u h×nh,
TSC§ v« h×nh do
mua s¾m, do XDCB bµn giao...
S¬ ®å h¹ch to¸n gi¶m TSC§ h÷u h×nh, TSC§ v« h×nh
TK211, 213
TK 111, 112,
341...
TK 111, 112,
341...
SD xxx
Nguyªn
gi¸
tµi
s¶n
cè
®Þnh
t¨ng
trong
kú
Thanh to¸n ngay (kÓ c¶ phÝ tæn
míi)
TK 1332
ThuÕ VAT ®-îc khÊu trõ
TK331
Tr¶ tiÒn cho
ng-êi b¸n
Ph¶i tr¶
ng-êi b¸n
TK 411
NhËn cÊp ph¸t, tÆng th-ëng liªn
doanh
TK 414, 431,
441...§Çu t- b»ng vèn chñ së
h÷u
C¸c tr-êng hîp t¨ng
kh¸c (nhËn l¹i
vèn gãp liªn doanh, ®¸nh
gi¸ t¨ng...)

35
do nh-îng b¸n thanh lý
5. H¹ch to¸n khÊu hao TSC§
5.1. B¶n chÊt cña khÊu hao TSC§
Tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng ph¶i lµ bÒn m·i víi thêi gian
mµ gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông cña nã bÞ gi¶m dÇn d-íi
t¸c ®éng cña nhiÒu nh©n tè. Sù gi¶m dÇn nµy lµ do hiÖn
t-îng hao mßn g©y nªn, bao gåm c¶ hao mßn v« h×nh vµ
hao mßn h÷u h×nh.
TK211,213
Nguyª
n gi¸
tµi
s¶n
cè
®Þnh
gi¶m
do
nh-în
g
b¸n,
thanh
lý
TK214
Gi¸ trÞ
hao mßn
TK821
Gi¸ trÞ
cßn l¹i
TK111,112,33
1… C¸c chi phÝ liªn
quan ®Õn
nh-îng b¸n,
thanh lý
TK721 TK111,112, 152,
131…
C¸c
kho¶n
thu liªn
quan ®Õn
nh-îng
b¸n,
thanh lý
TK33311
ThuÕ VAT
ph¶i
nép

36
Hao mßn h÷u h×nh lµ hao mßn TSC§ do qu¸ tr×nh sö
dông bÞ cä s¸t, bÞ ¨n mßn hay do ®iÒu kiÖn thiªn nhiªn
t¸c ®éng. Møc ®é hao mßn h÷u h×nh tû lÖ thuËn víi thêi
gian vµ c-êng ®é sö dông TSC§.
Hao mßn v« h×nh lµ sù hao mßn TSC§ do sù tiÕn bé
cña khoa häc kü thuËt. Nhê sù tiÕn bé cña khoa häc kü
thuËt mµ nhiÒu thÕ hÖ TSC§ míi víi tÝnh n¨ng -u viÖt
h¬n ra ®êi. Sù hiÖn diÖn cña nh÷ng thÕ hÖ hiÖn ®¹i nµy
lµm cho TSC§ bÞ gi¶m gi¸ trÞ.
Hao mßn TSC§ lµ ph¹m trï cã tÝnh trõu t-îng. V× vËy
nã cÇn ph¶i ®-îc thÓ hiÖn dùa trªn mét c¨n cø cô thÓ
nµo ®ã. Trªn thùc tÕ, ®Ó thu håi l¹i gi¸ trÞ hao mßn
cña TSC§ ng-êi ta tiÕn hµnh tÝnh khÊu hao b»ng c¸ch
chuyÓn phÇn gi¸ trÞ hao mßn nµy vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm
lµm ra. Nh- vËy, khÊu hao TSC§ chÝnh lµ sù biÓu hiÖn
b»ng tiÒn cña phÇn gi¸ trÞ tµi s¶n ®· hao mßn. KhÊu hao
TSC§ lµ mét ph¹m trï cã tÝnh chñ quan vµ tÝnh cô thÓ:
ViÖc tiÕn hµnh khÊu hao TSC§ lµ xuÊt ph¸t tõ hao
mßn thùc tÕ cña TSC§. Trong doanh nghiÖp, TSC§ ®-îc sö
dông th-êng xuyªn, liªn tôc kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Ó x¸c
®Þnh hao mßn trªn c¬ së kh¸ch quan. V× vËy hao mßn TSC§
®-îc tÝnh b»ng møc khÊu hao TSC§.
ViÖc tÝnh khÊu hao TSC§ cã ý nghÜa rÊt lín. Tr-íc
hÕt khÊu hao cho phÐp doanh nghiÖp ph¶n ¸nh ®-îc gi¸
trÞ thùc tÕ cña TSC§, ghi nhËn sù gi¶m gi¸ TSC§. MÆt
kh¸c khÊu hao lµ mét ph-¬ng tiÖn tµi trî gióp cho doanh
nghiÖp thu ®-îc bé phËn gi¸ trÞ ®· mÊt cña TSC§. TiÒn
tÝnh khÊu hao lµ yÕu tè chi phÝ cÊu thµnh nªn gi¸ thµnh
s¶n phÈm, do vËy tÝnh khÊu hao chÝnh x¸c sÏ gãp phÇn
cho viÖc x¸c ®Þnh gi¸ thµnh chÝnh x¸c h¬n. H¬n n÷a khÊu
hao lµ mét kho¶n chi phÝ hîp lý, hîp lÖ ®-îc tÝnh trõ
vµo lîi tøc chÞu thuÕ lµm cho thuÕ thu nhËp cña doanh

37
nghiÖp ph¶i nép cho Nhµ n-íc gi¶m ®i gãp phÇn c¶i thiÖn
t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp.
5.2. Çc ph-¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao
ViÖc lùa chän ph-¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao thÝch hîp
cho doanh nghiÖp cã ý nghÜa quan träng. Tr-íc hÕt nã
gãp phÇn b¶o toµn vèn cè ®Þnh, tr¸nh hao mßn v« h×nh
mét çch h÷u hiÖu vµ gãp phÇn x¸c ®Þnh gi¸ thµnh chÝnh
x¸c, tr¸nh ®-îc hiÖn t-îng l·i gi¶ lç thËt ®ang cßn tån
t¹i ë çc doanh nghiÖp.
Trªn thÕ giíi tån t¹i bèn ph-¬ng ph¸p khÊu hao c¬
b¶n, ®ã lµ ph-¬ng ph¸p khÊu hao ®-êng th¼ng, khÊu hao
theo s¶n l-îng, khÊu hao theo sè d- gi¶m dÇn vµ khÊu
hao theo tæng sè n¨m.
Çc ph-¬ng ph¸p khÊu hao nµy ph©n bæ çc sè tiÒn
kh¸c nhau vµo chi phÝ khÊu hao cho çc thêi kú kh¸c
nhau. Tuy vËy tæng sè tiÒn khÊu hao lµ b»ng nhau vµ
b»ng gi¸ trÞ ph¶i khÊu hao qua suèt ®êi tån t¹i cu¶
TSC§.
* Ph-¬ng ph¸p khÊu hao ®-êng th¼ng
Ph-¬ng ph¸p nµy cßn gäi lµ ph-¬ng ph¸p khÊu hao
theo thêi gian sö dông, hay ph-¬ng ph¸p tuyÕn tÝnh.
Theo ph-¬ng ph¸p nµy th× møc khÊu hao hµng n¨m lµ b»ng
nhau vµ ®-îc x¸c ®Þnh nh- sau:
NG
Tsd
Trong ®ã: MKH: møc khÊu hao hµng n¨m
Tsd: Thêi gian sö dông -íc tÝnh
NG: Nguyªn gi¸ TSC§
¦u ®iÓm næi bËt cña ph-¬ng ph¸p nµy lµ ®¬n gi¶n, dÔ
tÝnh. Møc khÊu hao ®-îc ph©n bæ vµo gi¸ thµnh nµy mét
çch ®Òu ®Æn lµm cho gi¸ thµnh æn ®Þnh. Tuy nhiªn
MKH =

38
ph-¬ng ph¸p nµy kh«ng ph¶n ¸nh ®óng gi¸ trÞ hao mßn tµi
s¶n trong khèi l-îng c«ng t¸c hoµn thµnh vµ sÏ kh«ng
thÝch hîp ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cã quy m« lín, cã
khèi l-îng TSC§ lín, chñng lo¹i phøc t¹p v× nÕu ¸p dông
ph-¬ng ph¸p nµy dÔ dÉn tíi khèi l-îng tÝnh to¸n nhiÒu,
g©y khã kh¨n cho c«ng t¸c qu¶n lý.
* Ph-¬ng ph¸p khÊu hao nhanh
§©y lµ ph-¬ng ph¸p ®-a l¹i sè khÊu hao rÊt lín
trong nh÷ng n¨m ®Çu cña thêi gian sö dông cña TSC§ vµ
cµng vÒ nh÷ng n¨m sau møc khÊu hao cµng gi¶m dÇn. Theo
ph-¬ng ph¸p nµy bao gåm: Ph-¬ng ph¸p khÊu hao theo sè
d- gi¶m dÇn vµ ph-¬ng ph¸p khÊu hao theo tæng sè n¨m.
- Ph-¬ng ph¸p khÊu hao theo sè d- gi¶m dÇn:
§©y lµ ph-¬ng ph¸p khÊu hao gia tèc nh-ng møc khÊu
hao hµng n¨m sÏ kh¸c nhau theo chiÒu h-íng gi¶m dÇn vµ
®-îc x¸c ®Þnh nh- sau:
Mk(t) = T kh G CL (t)
Trong ®ã: Mk(t) : Møc khÊu hao n¨m thø t
T kh : Tû lÖ khÊu hao
G CL (t) : Gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ n¨m thø
t
Tû lÖ khÊu hao nµy lu«n lín h¬n tû lÖ khÊu hao tÝnh
trong ph-¬ng ph¸p khÊu hao ®-êng th¼ng vµ th-êng ®-îc
x¸c ®Þnh nh- sau:
Tkh = Tû lÖ khÊu hao th-êng * TSC§
Tû lÖ khÊu hao
th-êng =
1
Thêi gian sö
dông
Ph-¬ng ph¸p nµy cã -u ®iÓm thu håi vèn nhanh, do ®ã
t¹o kh¶ n¨ng ®æi míi trang bÞ c«ng nghÖ cho doanh
*

39
nghiÖp. Nh-ng víi ph-¬ng ph¸p nµy, sè tiÒn khÊu hao luü
kÕ ®Õn n¨m cuèi cïng cña thêi gian sö dông TSC§ sÏ
kh«ng ®ñ bï ®¾p gi¸ trÞ ban ®Çu cña TSC§.
- Ph-¬ng ph¸p khÊu hao theo tæng sè n¨m
Theo ph-¬ng ph¸p nµy møc khÊu hao hµng n¨m ®-îc x¸c
®Þnh nh- sau:
MK(t) = TKH(t) * NG
Trong ®ã: MK(t) : Møc khÊu hao n¨m thø t
TKH(t) : Tû lÖ khÊu hao n¨m thø t
NG: Nguyªn gi¸ TSC§
Tû lÖ khÊu hao cña ph-¬ng ph¸p nµy kh«ng cè ®Þnh
hµng n¨m, sÏ thay ®æi theo chiÒu h-íng gi¶m dÇn vµ ®-îc
tÝnh:
TKH(t) =
Sè n¨m cßn l¹i kÓ tõ n¨m thø
t ®Õn hÕt thêi gian sö dông
cña TSC§
Tæng çc sè cña çc sè cã thø
tù tõ 1 ®Õn sè h¹ng b»ng thêi
gian sö dông cña TSC§
Ph-¬ng ph¸p nµy cã -u ®iÓm lµ cã kh¶ n¨ng thu håi
vèn nhanh, do cã thÓ phßng ngõa ®-îc hao mßn v« h×nh ë
møc tèi ®a, mÆt kh¸c nã kh¾c phôc ®-îc nh÷ng nh-îc ®iÓm
cña ph-¬ng ph¸p khÊu hao theo sè d- gi¶m dÇn. Tøc nã
®¶m b¶o ®-îc sè tiÒn khÊu hao lòy kÕ ®Õn n¨m cuèi cïng
cña thêi gian sö dông TSC§ sÏ bï ®¾p gi¸ trÞ ban ®Çu
cña TSC§.
Tuy nhiªn viÖc ¸p dông çc ph-¬ng ph¸p khÊu hao
nhanh ph¶i trong ®iÒu kiÖn doanh nghiÖp cã 1 gi¸ thµnh
cã thÓ chÞu ®ùng ®-îc.
* Ph-¬ng ph¸p khÊu hao theo s¶n l-îng.

40
Ph-¬ng ph¸p nµy møc khÊu hao mçi n¨m lµ thay ®æi
tuú thuéc vµo s¶n l-îng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra bëi tµi
s¶n ®ã. Nh-ng sè tiÒn khÊu hao ®-îc cè ®Þnh cho 1 ®¬n
vÞ s¶n phÈm ®Çu ra ®-îc t¹o bëi s¶n phÈm ®ã:
Møc khÊu hao tÝnh
cho mét ®¬n vÞ s¶n
phÈm
=
Nguyªn gi¸
TSC§
Tæng SP dù
kiÕn
Møc khÊu hao
TrÝch hµng n¨m =
Sè l-îng s¶n phÈm
Thùc hiÖn (n¨m) *
Møc khÊu hao
tÝnh cho 1
®¬n vÞ SP
Ph-¬ng ph¸p nµy cã -u ®iÓm: Møc khÊu hao trªn tõng
TSC§ ®-îc x¸c ®Þnh ®óng theo c«ng suÊt huy ®éng thùc tÕ
cña TSC§ ®ã.
5.3. Mét sè quy ®Þnh vÒ tÝnh khÊu hao TSC§ theo chÕ
®é hiÖn hµnh.
a. VÒ t¨ng møc khÊu hao.
Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh, çc doanh nghiÖp ®-îc phÐp
t¨ng møc khÊu hao c¬ b¶n (kh«ng qu¸ 20% møc tÝnh theo
quy ®Þnh vµ b¸o cho c¬ quan tµi chÝnh biÕt ®Ó theo dâi)
trong çc tr-êng hîp sau víi ®iÒu kiÖn kh«ng bÞ lç:
- Nh÷ng TSC§ cã tiÕn bé kü thuËt nhanh (Hao mßn v«
h×nh nhanh)
- TSC§ lµm viÖc víi chÕ ®é cao h¬n møc b×nh th-êng
- TSC§ ®Çu t- b»ng vèn vay hay çc h×nh thøc hîp
ph¸p kh¸c (thuª mua, liªn doanh...) mµ thêi gian tr¶ nî
hay thanh to¸n nhanh h¬n thêi gian khÊu hao theo quy
®Þnh.

41
NÕu møc trÝch t¨ng h¬n 20% so víi quy ®Þnh ph¶i
®-îc c¬ quan tµi chÝnh xem xÐt, quyÕt ®Þnh.
b. VÒ nh÷ng TSC§ ®· khÊu hao hÕt nh-ng vÉn cßn sö
dông
Víi nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh nµy doanh nghiÖp kh«ng
ph¶i trÝch khÊu hao c¬ b¶n nh-ng vÉn ph¶i qu¶n lý vµ sö
dông b×nh th-êng. Bªn c¹nh ®ã, toµn bé khÊu hao c¬ b¶n
cña TSC§ thuéc nguån vèn Ng©n s¸ch ®-îc ®Ó l¹i cho
doanh nghiÖp ®Çu t-, thay thÕ, ®æi míi TSC§. C¬ quan
qu¶n lý cÊp trªn cña doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh viÖc huy
®éng nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n trong ph¹m vi ngµnh m×nh
cho çc môc tiªu theo nguyªn t¾c cã vay, cã tr¶ víi l·i
suÊt hîp lý. (Th«ng qua kÕ ho¹ch ®Çu t- tõ nguån vèn
khÊu hao ®· ®-îc c¬ quan Nhµ n-íc vµ c¬ quan tµi chÝnh
xÐt duyÖt).
c. VÒ møc trÝch khÊu hao n¨m cuèi
Møc trÝch khÊu hao cho n¨m cuèi cïng cña thêi h¹n
sö dông TSC§ ®-îc x¸c ®Þnh lµ hiÖu sè gi÷a nguyªn gi¸
TSC§ vµ sè khÊu hao luü kÕ ®· thùc hiÖn cña TSC§ ®ã.
d. VÒ nh÷ng TSC§ kh«ng ph¶i trÝch khÊu hao
Nh÷ng TSC§ kh«ng tham gia vµo ho¹t ®éng kinh doanh
th× kh«ng ph¶i trÝch khÊu hao, bao gåm:
- TSC§ kh«ng cÇn dïng, ch-a cÇn dïng ®· cã quyÕt
®Þnh cña c¬ quan cã thÈm quyÒn cho phÐp doanh nghiÖp
®-îc ®-a vµo cÊt gi÷, b¶o qu¶n, ®iÒu ®éng... cho doanh
nghiÖp kh¸c.
- TSC§ thuéc dù tr÷ nhµ n-íc giao cho doanh nghiÖp
qu¶n lý hé, gi÷ hé...
- TSC§ phôc vô çc ho¹t ®éng phóc lîi trong doanh
nghiÖp nh- nhµ trÎ, c©u l¹c bé, nhµ truyÒn thèng, nhµ
¨n... TSC§ cña çc ®¬n vÞ sù nghiÖp, quèc phßng,an ninh
(trõ nh÷ng ®¬n vÞ h¹ch to¸n kinh tÕ) trong doanh

42
nghiÖp; nh÷ng TSC§ phôc vô nhu cÇu chung toµn x· héi,
kh«ng phôc vô cho ho¹t ®éng kinh doanh cña riªng doanh
nghiÖp nh- ®ª ®Ëp, cÇu cèng, ®-êng x¸, bÕn b·i... mµ
nhµ n-íc giao cho doanh nghiÖp qu¶n lý.
- TSC§ kh¸c kh«ng tham gia vµo qu¸ tr×nh kinh
doanh.
5.4 H¹ch to¸n khÊu hao TSC§
- §Þnh kú (th¸ng, quý...) tÝnh khÊu hao TSC§ vµ
ph©n bæ vµo chÝ phÝ s¶n xuÊt kinh doanh.
Nî TK 627 (6274): KH TSC§ sö dông PX, bé phËn SX.
Nî TK 641 (6414): KH TSC§ dïng cho b¸n hµng.
Nî TK 642 (6424): KH TSC§ dïng cho QLDN.
Cã TK 214: Tæng sè khÊu hao ph¶i trÝch.
§ång thêi, ghi nhËn sè khÊu hao c¬ b¶n ®· trÝch vµo
tµi kho¶n ngoµi b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n: Nî TK 009.
- Sè khÊu hao ph¶i nép cho ng©n s¸ch hoÆc cÊp trªn
(NÕu cã).
Nî TK 411: NÕu kh«ng ®-îc hoµn l¹i
Nî TK1368: NÕu ®-îc hoµn l¹i
Cã TK 336: Sè ph¶i nép cÊp trªn
§ång thêi ghi ®¬n vµo bªn cã TK 009
+ NÕu ®¬n vÞ kh¸c vay vèn khÊu hao
Nî TK 128, 228
Cã TK 111, 112.
§ång thêi ghi ®¬n vµo bªn cã TK 009.
- NhËn TSC§ ®· sö dông do ®iÒu chuyÓn trong néi bé
tæng c«ng ty
Nî TK 211
Cã TK 214
Cã TK 411

43
- Tr-êng hîp khÊu hao hÕt víi TSC§ v« h×nh (ghi
theo nguyªn gi¸).
Nî TK 214 (2143)
Cã TK213
- Tr-êng hîp TSC§ ch-a khÊu hao hÕt nh-ng ph¶i
nh-îng b¸n hoÆc thanh lý, phÇn gi¸ trÞ cßn l¹i ch-a thu
håi ph¶i ®-îc tÝnh vµo chi phÝ bÊt th-êng.
Nî TK 214 (2141, 2143): Gi¸ trÞ hao mßn
Cã TK liªn quan (211, 213): Nguyªn gi¸
Víi TSC§ ®i thuª tµi chÝnh , khi hÕt h¹n thuª ph¶i
tr¶ mµ ch-a trÝch ®ñ khÊu hao th× gi¸ trÞ cßn l¹i cña
TSC§ thuª ngoµi ph¶i tÝnh vµo chi phÝ chê ph©n bæ (NÕu
gi¸ trÞ cßn l¹i lín) hoÆc ph©n bæ hÕt vµo chi phÝ kinh
doanh trong kú (NÕu gi¸ trÞ cßn l¹i nhá):
Cã TK 212: Nguyªn gi¸ TSC§ thuª tµi chÝnh
- C¸c nghiÖp vô gi¶m TSC§ th× ®ång thêi víi viÖc
gi¶m nguyªn gi¸ TSC§ ph¶i ph¶n ¶nh gi¶m gi¸ bÞ hao mßn
cña TSC§.
6. H¹ch to¸n söa ch÷a TSC§
TSC§ ®-îc sö dông l©u dµi vµ ®-îc cÊu thµnh bëi
nhiÒu bé phËn, chi tiÕt kh¸c nhau. Khi tham gia vµo qu¸
tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, c¸c bé phËn chi tiÕt cÊu
thµnh TSC§ bÞ hao mßn h- háng. Do vËy, ®Ó kh«i phôc
n¨ng lùc ho¹t ®éng b×nh th-êng cña TSC§ vµ ®Ó ®¶m b¶o
an toµn trong lao ®éng s¶n xuÊt, cÇn thiÕt ph¶i tiÕn
hµnh söa ch÷a, thay thÕ nh÷ng chi tiÕt, bé phËn cña
TSC§ bÞ hao mßn, h- háng ¶nh h-ëng ®Õn ho¹t ®éng cña
TSC§. C«ng viÖc söa ch÷a cã thÓ do doanh nghiÖp tù lµm

44
hoÆc thuª ngoµi víi ph-¬ng thøc söa ch÷a th-êng xuyªn,
söa ch÷a lín hay söa ch÷a n©ng cÊp TSC§.
* Tr-êng hîp söa ch÷a th-êng xuyªn.
§©y lµ h×nh thøc söa ch÷a cã tÝnh chÊt b¶o qu¶n,
b¶o d-ìng th-êng xuyªn TSC§, kü thuËt söa ch÷a ®¬n
gi¶n, thêi gian söa ch÷a diÔn ra ng¾n vµ chi phÝ söa
ch÷a ph¸t sinh th-êng chiÕm tû träng nhá trong tæng chi
phÝ cña doanh nghiÖp. Do ®ã chi phÝ ph¸t sinh ®Õn ®©u
®-îc tËp hîp trùc tiÕp vµo chi phÝ kinh doanh ®Õn ®ã.
- NÕu viÖc s÷a ch÷a do doanh nghiÖp tù lµm, chi phÝ
s÷a ch÷a ®-îc tËp hîp nh- sau:
Nî çc TK liªn quan (627, 641, 642...)
Cã çc TK chi phÝ (111,112, 152, 214, 334,
338...)
- Tr-êng hîp thuª ngoµi:
Nî çc TK liªn quan (627, 641,642...)
Cã TK chi phÝ ( 111, 112, 331): Tæng sè tiÒn
ph¶i tr¶
* Tr-êng hîp söa ch÷a lín, mang tÝnh phôc håi hoÆc
n©ng cÊp.
- TËp hîp chi phÝ söa ch÷a
+ NÕu thuª ngoµi:
Khi hoµn thµnh c«ng tr×nh söa ch÷a, bµn giao, ph¶n
¸nh sè tiÒn ph¶i tr¶ theo hîp ®ång cho ng-êi nhËn thÇu
söa ch÷a lín:
Nî TK 133: ThuÕ VAT ®-îc khÊu trõ
Nî TK 214 (2143): Chi phÝ söa ch÷a thùc tÕ
Cã TK 331: Tæng sè tiÒn ph¶i tr¶ theo hîp ®ång

45
Tr-êng hîp øng tr-íc tiÒn c«ng hoÆc thanh to¸n cho
ng-êi nhËn thÇu söa ch÷a lín TSC§ :
Nî TK 331:
Cã TK liªn quan ( 111, 112, 311...)
+ NÕu do doanh nghiÖp tù lµm:
TËp hîp chi phÝ söa ch÷a thùc tÕ chi ra theo tõng
c«ng tr×nh;
Nî TK 241 (2413)
Cã c¸c TK chi phÝ (111, 112, 152, 214, 334,
338...)
- KÕt chuyÓn gi¸ thµnh c«ng tr×nh söa ch÷a khi hoµn
thµnh.
Tuú theo quy m«, tÝnh chÊt, thêi gian vµ môc ®Ých
söa ch÷a, sau khi c«ng viÖc söa ch÷a hoµn thµnh, TSC§
®-îc phôc håi n¨ng lùc ho¹t ®éng hay t¨ng n¨ng lùc vµ
kÐo dµi tuæi thä, kÕ to¸n sÏ kÕt chuyÓn toµn bé chi phÝ
söa ch÷a vµo c¸c tµi kho¶n thÝch hîp.
+ Tr-êng hîp söa ch÷a n©ng cÊp, kÐo dµi tuæi thä:
Nî TK 211: Nguyªn gi¸ (Gi¸ thµnh söa ch÷a thùc tÕ)
Cã TK 2413: Gi¸ thµnh thùc tÕ c«ng t¸c söa ch÷a
+ Tr-êng hîp söa ch÷a mang tÝnh phôc håi, tiÕn hµnh
theo kÕ ho¹ch: KÕt chuyÓn vµo chi phÝ ph¶i tr¶:
Nî TK 335: Gi¸ thµnh thùc tÕ c«ng t¸c söa ch÷a
+ Tr-êng hîp söa ch÷a mang tÝnh phôc håi, tiÕn hµnh
ngoµi kÕ ho¹ch: Gi¸ thµnh söa ch÷a ®-îc kÕt chuyÓn vµo
chi phÝ tr¶ tr-íc.
Nî TK 142 (1421): Gi¸ thµnh thùc tÕ c«ng t¸c söa
ch÷a

46
PhÇn II
Thùc tr¹ng tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh ë
c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸
I/ §Æc ®iÓm tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh vµ tæ chøc c«ng
t¸c kÕ to¸n ë c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng
nam ¸
1. Kh¸i qu¸t lÞch sö ph¸t triÓn cña c«ng ty.
ViÖc chuyÓn ®æi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ tõ kÕ ho¹ch
ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn vËn
®éng theo c¬ chÕ thÞ tr-êng d-íi sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ
n-íc t¹i §¹i héi §¶ng lÇn thø VI n¨m 1989 ®-îc coi nh-
lµ mét mèc son lÞch sö trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh
tÕ ë ViÖt nam. Hµng ho¸ ph¸t triÓn m¹nh, c¬ së h¹ tÇng
®-îc n©ng lªn râ rÖt. ViÖc giao l-u bu«n b¸n cña con
ng-êi trë nªn râ rµng h¬n.
Víi nhËn thøc cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc
lµ mét chñ tr-¬ng ®óng ®¾n cña §¶ng vµ Nhµ n-íc nh»m
duy tr× môc ®Ých huy ®éng vèn cña toµn x· héi ®Ó ®Çu t-
ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh, ®æi míi c«ng nghÖ, n©ng
cao søc c¹nh tranh. T¹o thªm viÖc lµm, thay ®æi c¬ cÊu
doanh nghiÖp Nhµ n-íc, ®ång thêi t¹o cho ng-êi lao ®éng
trong doanh nghiÖp cã cæ phÇn vµ nh÷ng ng-êi gãp vèn
®-îc lµm chñ theo sù gãp phÇn thay ®æi ph-¬ng thøc qu¶n
lý t¹o ®éng lùc thóc ®Èy doanh nghiÖp ho¹t ®éng cã hiÖu
qu¶, n©ng cao thu nhËp cho ng-êi lao ®éng.
Trong bèi c¶nh ®ã C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng
M¹i §«ng Nam ¸ ®-îc thµnh lËp ngµy 15/3/1999 theo quyÕt
®Þnh sè 237/1999/Q§- SKH§T cña Së KÕ ho¹ch §Çu T- thµnh
phè Hµ Néi.
- Trô së chÝnh: Sè 16 phè Trung Hoµ, CÇu GiÊy , Hµ
Néi.

47
- §iÖn tho¹i liªn hÖ: 04. 784284
- Ngµnh nghÒ kinh doanh: Kinh doanh l÷ hµnh, VËn
chuyÓn kh¸ch du lÞch, DÞch vô qu¶ng ço, th«ng tin du
lÞch.
- Tæng sè vèn ®iÒu lÖ: 3.064.800.000 ®ång ®-îc chia
lµm 30.648 cæ phÇn. C«ng ty b¾t ®Çu ®i vµo ho¹t ®éng
ngµy 1/4/1999.
2. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý
C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ lµ
®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp cã t- çch ph¸p nh©n ®-îc anh
NguyÔn Th¸i S¬n ®Çu t- vèn chñ yÕu víi tû lÖ 40% sè cßn
l¹i do çc cæ ®«ng ®ãng gãp, ho¹t ®éng theo luËt c«ng
ty vµ nguyªn t¾c tù chñ tµi chÝnh ®-îc quyÒn qu¶n lý
víi t- çch chñ së h÷u vµ c«ng ty tæ chøc qu¶n lý theo
1 cÊp. (HiÖn nay c«ng ty cã tæng sè 34 çn bé c«ng nh©n
viªn).
s¬ ®å tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty
cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸
§¹i héi cæ
®«ng
Ban kiÓm
so¸t
Héi ®ång
qu¶n trÞ
Chñ tÞch H§QT
kiªm gi¸m ®èc
®iÒu hµnh vµ çc
Phã gi¸m ®èc gióp
viÖc
Phßng
kÕ to¸n
tµi vô
Phßng
thÞ
tr-êng
Marketin
g
Phßng
vËn
chuyÓn
Phßng tæ
chøc
hµnh
chÝnh
Phßng
®iÒu
hµnh
vµ
h-íng
dÉn

48
* §¹i héi cæ ®«ng.
§¹i héi cæ ®«ng lµ c¬ quan quyÕt ®Þnh cao nhÊt cña
c«ng ty cæ phÇn quyÕt ®Þnh mäi vÊn ®Ò liªn quan ®Õn sù
tån t¹i vµ ho¹t ®éng cña c«ng ty nh- th«ng b¸o cña héi
®ång qu¶n trÞ vµ kiÓm so¸t viªn vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng
vµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty.
QuyÕt ®Þnh ph-¬ng h-íng vµ nhiÖm vô ph¸t triÓn cña
c«ng ty.
Th«ng qua ph-¬ng ¸n sö dông tµi s¶n, ph-¬ng ¸n ®Çu
t- ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh ®æi míi ph-¬ng tiÖn,
c«ng nghÖ c«ng ty.
BÇu hoÆc bæ sung thµnh viªn héi ®ång qu¶n trÞ hoÆc
kiÓm so¸t viªn khi khuyÕt thµnh viªn hoÆc hÕt nhiÖm kú.
B·i miÔn thµnh viªn héi ®ång qu¶n trÞ hoÆc kiÓm so¸t
viªn theo ®Ò nghÞ cña Héi ®ång qu¶n trÞ.
- QuyÕt ®Þnh sè lîi nhuËn trÝch lËp çc quü, bæ
sung vèn, lîi nhuËn chia cho çc cæ ®«ng, quyÕt ®Þnh
t¨ng, gi¶m vèn ®iÒu lÖ cña c«ng ty.
- QuyÕt ®Þnh gia h¹n ho¹t ®éng hay gi¶i thÓ c«ng ty
vµ çc vÊn ®Ò kh¸c.
* Héi ®ång qu¶n trÞ
Lµ bé phËn cao nhÊt trong c«ng ty gi÷a hai kú ®¹i
héi cæ ®«ng. Héi ®ång qu¶n trÞ cña c«ng ty gåm cã 5
ng-êi ®-îc §¹i héi cæ ®«ng bÇu chän theo thÓ thøc bá
phiÕu kÝn.
Héi ®ång ®· ph©n chøc n¨ng, nhiÖm vô cô thÓ cña
tõng thµnh viªn.
- Chñ tÞch héi ®ång qu¶n trÞ kiªm gi¸m ®èc ®iÒu
hµnh
Lµ ng-êi cã quyÒn cao nhÊt ®iÒu hµnh vµ chÞu tr¸ch
nhiÖm vÒ ho¹t ®éng cña c«ng ty theo ph¸p luËt, ®iÒu lÖ

49
vµ nghÞ quyÕt cña §¹i héi cæ ®«ng. B¶o toµn vµ ph¸t
triÓn vèn, thùc hiÖn theo ph-¬ng ¸n kinh doanh mµ ®·
®-îc héi ®ång qu¶n trÞ phª duyÖt vµ th«ng qua t¹i §¹i
héi cæ ®«ng. Tr×nh héi ®ång qu¶n trÞ çc b¸o ço vÒ
ho¹t ®éng tµi chÝnh, kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ toµn bé ho¹t ®éng kinh
doanh cña c«ng ty tr-íc §¹i héi cæ ®«ng. Tu©n thñ ®iÒu
lÖ cña c«ng ty trªn c¬ së chÊp hµnh ®óng ®¾n çc chñ
tr-¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng, ph¸p luËt cña Nhµ n-íc.
- Çc phã gi¸m ®èc gióp viÖc.
+ Phã gi¸m ®èc lµ ng-êi gióp gi¸m ®èc, chÞu tr¸ch
nhiÖm tr-íc gi¸m ®èc, tr-íc Nhµ n-íc vÒ nhiÖm vô cña
m×nh ®-îc ph©n c«ng. Phã gi¸m ®èc cã nhiÖm vô thay mÆt
gi¸m ®èc khi gi¸m ®èc ®i v¾ng hoÆc ®-îc gi¸m ®èc uû
quyÒn ®Ó gi¶i quyÕt vµ ®iÒu hµnh c«ng t¸c néi chÝnh, cã
tr¸ch nhiÖm th-êng xuyªn bµn b¹c víi gi¸m ®èc vÒ c«ng
t¸c tæ chøc, tµi chÝnh, s¶n xuÊt kinh doanh, t¹o ®iÒu
kiÖn cho gi¸m ®èc n¾m b¾t vµ ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch. TriÓn
khai çc c«ng viÖc ®· thèng nhÊt xuèng çc bé phËn
thuéc khèi m×nh phô tr¸ch kÞp thêi vµ th«ng tin nhanh
nh÷ng thuËn lîi, khã kh¨n trong viÖc ®iÒu hµnh ®Ó cïng
gi¸m ®èc rót kinh nghiÖm vµ ®Ò ra ph-¬ng h-íng chØ ®¹o
míi.
+ LËp kÕ ho¹ch tµi chÝnh hµng n¨m trªn c¬ së kÕ
ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh phô vµ dÞch vô. Phèi hîp víi
phßng kÕ ho¹ch ®Ó ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch phï hîp víi xu
thÕ cña thÞ tr-êng vµ çc chÕ ®é chÝnh s¸ch.
+ Qu¶n lý ch¾c çc lo¹i vèn, h¹ch to¸n thu chi tµi
chÝnh theo ®óng chÕ ®é Nhµ n-íc, ph©n tÝch ho¹t ®éng
kinh tÕ trong viÖc qu¶n lý vµ thùc hiÖn gi¸ thµnh s¶n
phÈm. Ph¸t hiÖn kÞp thêi nh÷ng tr-êng hîp tham «, l·ng
phÝ, gi¸m s¸t qu¶n lý toµn bé tµi s¶n cña c«ng ty. Thùc
hiÖn viÖc chi tr¶ l-¬ng cho çn bé c«ng nh©n viªn vµ
chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi ®óng chÝnh s¸ch.

50
+ Tham gia cho gi¸m ®èc chñ ®éng sö dông nguån vèn
®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh. §ång thêi kiÓm tra
t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh,
phô vµ dÞch vô, ng¨n chÆn viÖc l·i gi¶, lç thËt, nî nÇn
d©y d-a.
+ Më sæ s¸ch theo dâi tµi chÝnh, tµi s¶n vËt t-,
lËp hå s¬, chøng tõ ghi chÐp vµ h¹ch to¸n çc tµi kho¶n
kÕ to¸n. ChÊp hµnh nghiªm chØnh nghÜa vô thu nép ng©n
s¸ch, l-u tr÷ tµi liÖu, chøng tõ theo nguyªn t¾c, quy
®Þnh cña Nhµ n-íc.
+ Thanh to¸n gän viÖc thu chi kÞp thêi. Qu¶n lý
chÆt chÏ chÕ ®é thu quü tiÒn mÆt. Thùc hiÖn chÕ ®é b¸o
ço ph¶n ¸nh sè liÖu trung thùc, chÝnh x¸c nh»m phôc vô
gi¸m ®èc ®iÒu hµnh c«ng ty ph¸t triÓn.
* Phßng tæ chøc hµnh chÝnh.
Cã chøc n¨ng gióp viÖc gi¸m ®èc vµ ban l·nh ®¹o
c«ng ty thùc hiÖn tèt c«ng t¸c qu¶n lý vÒ nh©n sù:
tuyÓn dông, ®µo t¹o, xÕp l-¬ng, thi ®ua khen th-ëng, kû
luËt, b¶o vÖ néi bé, s¾p xÕp c«ng t¸c ®êi sèng, vÞ trÝ
lµm viÖc, quan hÖ ®èi chiÕu, ch¨m lo b¶o vÖ søc khoÎ
cho çn bé c«ng nh©n viªn. §¶m b¶o c«ng t¸c v¨n th-,
®¸nh m¸y, bÝ mËt tµi liÖu, hå s¬. B¶o vÖ tµi s¶n XHCN
vµ an ninh trËt tù an toµn x· héi trong c«ng ty vµ khu
vùc. Qu¶n lý lao ®éng, tiÒn l-¬ng, ®Þnh møc s¶n phÈm,
an toµn lao ®éng vµ BHXH theo chÕ ®é chÝnh s¸ch cña Nhµ
n-íc.
* Phßng kÕ to¸n tµi vô.
- Chøc n¨ng: Ph¶n ¸nh vµ gi¸m ®èc tÊt c¶ çc ho¹t
®éng kinh tÕ trong toµn c«ng ty . Phßng kÕ to¸n tµi
chÝnh lµ mét phßng gi÷ vÞ trÝ quan träng trong viÖc
®iÒu hµnh qu¶n lý kinh tÕ, th«ng tin kinh tÕ trong mäi
lÜnh vùc kinh doanh , vËn t¶i, xuÊt nhËp khÈu vµ çc

51
dÞch vô kh¸c. Phôc vô trùc tiÕp cho l·nh ®¹o c«ng ty
®iÒu hµnh chØ ®¹o s¶n xuÊt.
- NhiÖm vô: Tæ chøc s¾p xÕp hîp lý, khoa häc tËp
trung çc bé phËn kÕ ho¹ch thèng kª trong phßng ®Ó hoµn
thµnh xuÊt s¾c nhiÖm vô ®-îc giao vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n
tµi chÝnh.
+ Gióp ®ì gi¸m ®èc ®Ò ra kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh
doanh (nh- sè l-îng kh¸ch, doanh thu, lao ®éng, tiÒn
l-¬ng, thuÕ...)
+ Ghi chÐp ph¶n ¸nh sè liÖu hiÖn cã vÒ t×nh h×nh
vËn ®éng toµn bé tµi s¶n cña c«ng ty. Gi¸m s¸t viÖc sö
dông, b¶o qu¶n tµi s¶n cña c«ng ty, ®Æc biÖt lµ çc
ph-¬ng tiÖn vËn t¶i, m¸y mãc thiÕt bÞ, nhµ x-ëng.
+ Thèng kª hµng th¸ng, quý, ®Þnh kú cho ban l·nh
®¹o n¾m t×nh h×nh ®Ó ®Ò ra ph-¬ng h-íng ph¸t triÓn.
+ LËp kÕ ho¹ch vèn, sö dông vèn, biÖn ph¸p t¹o
nguån vèn phôc vô qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, dïng
c¬ chÕ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp t¸c ®éng l¹i qu¸
tr×nh s¶n xuÊt - kinh doanh, gióp ban gi¸m ®èc ®Ò ra
chñ tr-¬ng, biÖn ph¸p ®Ó cã l-îng kh¸ch ®«ng.
+ Theo dâi t×nh h×nh thÞ tr-êng, thu thËp th«ng
tin, b¸o ço vµ ®Ò xuÊt kÞp thêi víi l·nh ®¹o cña c«ng
ty.
+ Thùc hiÖn chÕ ®é b¸o ço ®Þnh kú, kÞp thêi ph¶n
¸nh nh÷ng thay ®æi ®Ó l·nh ®¹o cã biÖn ph¸p xö lý kÞp
thêi.
+ Ph¶n ¸nh chÝnh x¸c tæng hîp sè vèn hiÖn cã vµ çc
nguån h×nh thµnh, x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ sö dông ®ång vèn
®-a vµo s¶n xuÊt kinh doanh, quyÕt to¸n bãc t¸ch çc
nguån thu vµ tæng hîp chi phÝ cña tÊt c¶ çc lÜnh vùc
kinh doanh tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ, hiÖu qu¶ ®em l¹i
cho toµn c«ng ty.

52
+ Ph¸t hiÖn vµ ng¨n chÆn kÞp thêi nh÷ng hµnh vi vi
ph¹m ph¸p luËt, tham «, l·ng phÝ lµm thÊt tho¸t tµi
s¶n, vi ph¹m chÕ ®é kÕ to¸n tµi chÝnh.
+ Thùc hiÖn ®Çy ®ñ çc néi dung quy ®Þnh cña ph¸p
lÖnh kÕ to¸n thèng kª, chÕ ®é kÕ to¸n tµi chÝnh cña Nhµ
n-íc vµ trÝch nép ®Çy ®ñ ®èi víi nghÜa vô ng©n s¸ch Nhµ
n-íc.
* Phßng ®iÒu hµnh vµ h-íng dÉn.
- Bé phËn ®iÒu hµnh.
§-îc coi nh- bé phËn s¶n xuÊt cña c«ng ty, nã tiÕn
hµnh çc c«ng viÖc ®Ó ®¶m b¶o thùc hiÖn çc s¶n phÈm
cña c«ng ty. Bé phËn ®iÒu hµnh nh- cÇu nèi gi÷a c«ng ty
víi thÞ tr-êng cung cÊp dÞch vô du lÞch, nã cã nh÷ng
nhiÖm vô chñ yÕu sau:
+ LËp kÕ ho¹ch vµ triÓn khai çc c«ng viÖc liªn
quan ®Õn viÖc thùc hiÖn çc ch-¬ng tr×nh du lÞch nh-
®¨ng ký chç trong kh¸ch s¹n, visa, vËn chuyÓn... ký kÕt
çc hîp ®ång tÊt c¶ çc dÞch vô ph¸t sinh trong c¶ n-íc
tõ dÞch vô lín nhÊt ®Õn dÞch vô nhá nhÊt, ®¶m b¶o çc
yªu cÇu vÒ thêi gian vµ chÊt l-îng.
+ ThiÕt lËp vµ duy tr× mèi quan hÖ mËt thiÕt víi
çc c¬ quan h÷u quan (Ngo¹i giao, néi vô, h¶i quan). Ký
hîp ®ång víi çc nhµ cung cÊp hµng ho¸ vµ dÞch vô du
lÞch (kh¸ch s¹n, hµng kh«ng, ®-êng s¾t...). Lùa chän
çc nhµ cung cÊp cã nh÷ng s¶n phÈm ®¶m b¶o uy tÝn chÊt
l-îng.
+ X¸c nhËn hoÆc ®Æt chç cho çc ®oµn kh¸ch ®Õn ViÖt
Nam trong thêi gian cô thÓ theo nh÷ng ch-¬ng tr×nh cô
thÓ. X¸c nhËn ngµy h-íng dÉn viªn ph¶i ®i ®ãn kh¸ch vµ
thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh du lÞch. Lu«n theo dâi çc
ch-¬ng tr×nh du lÞch xem trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn cã
ph¸t sinh vÊn ®Ò g× ph¶i gi¶i quyÕt ngay hay kh«ng.
KiÓm tra xem çc dÞch vô ®Æt tr-íc cã ®¶m b¶o ®óng chÊt

53
l-îng, yªu cÇu trong ch-¬ng tr×nh hay kh«ng. Nhanh
chãng xö lý çc tr-êng hîp bÊt th-êng x¶y ra trong qu¸
tr×nh thùc hiÖn çc ch-¬ng tr×nh du lÞch. Phèi hîp víi
bé phËn kÕ to¸n thùc hiÖn çc ho¹t ®éng thanh to¸n víi
çc c«ng ty göi kh¸ch vµ çc nhµ cung cÊp du lÞch.
+ T×m hiÓu thÞ tr-êng du lÞch, x¸c ®Þnh nhu cÇu thÞ
tr-êng vÒ dÞch vô du lÞch.
+ Sau mçi chuyÕn du lÞch lµm b¸o ço vµ tæng kÕt
thu l¹i phiÕu nhËn xÐt cña kh¸ch vÒ tõng dÞch vô cô
thÓ, tõ ®ã kÕt hîp víi çc n¬i cung cÊp dÞch vô ®Ó ph¸t
huy -u ®iÓm, hoÆc kh¾c phôc nh-îc ®iÓm...
- Bé phËn h-íng dÉn.
Tr-ëng bé phËn h-íng dÉn cã tr¸ch nhiÖm x©y dùng
néi quy c«ng t¸c cña phßng, quy ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm cña
tõng h-íng dÉn viªn, bè trÝ vµ sö dông hîp lý çc h-íng
dÉn viªn tuú theo møc ®é phøc t¹p cña c«ng viÖc vµ kh¶
n¨ng cña tõng ng-êi nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông lao
®éng.
Çc h-íng dÉn viªn cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc, ®ãn tiÕp
phôc vô kh¸ch theo ®óng yªu cÇu cã trong ch-¬ng tr×nh
du lÞch. Hä lµ nh÷ng ng-êi tiÕp xóc trùc tiÕp víi kh¸ch
vµ ®ãng gãp ®¸ng kÓ vµo viÖc h¹ thÊp hay n©ng cao chÊt
l-îng s¶n phÈm l÷ hµnh cña c«ng ty.
Bé phËn h-íng dÉn cã nh÷ng nhiÖm vô chñ yÕu sau
®©y:
+ C¨n cø vµo kÕ ho¹ch kh¸ch, tæ chøc ®iÒu ®éng, bè
trÝ h-íng dÉn viªn theo tõng yªu cÇu cña ®oµn kh¸ch.
+ X©y dùng, duy tr× vµ ph¸t triÓn ®éi ngò h-íng dÉn
viªn vµ céng t¸c viªn chuyªn nghiÖp. TiÕn hµnh çc ho¹t
®éng häc tËp, båi d-ìng ®Ó ®éi ngò h-íng dÉn viªn cã
tr×nh ®é chuyªn m«n, nghiÖp vô cao, phÈm chÊt nghÒ
nhiÖp tèt, ®¸p øng vÒ nhu cÇu h-íng dÉn cña c«ng ty.

54
+ Phèi hîp chÆt chÏ çc bé phËn trong c«ng ty ®Ó
tiÕn hµnh c«ng viÖc mét çch cã hiÖu qu¶ nhÊt. H-íng
dÉn viªn ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ chøc n¨ng, nhiÖm vô theo
®óng quy ®Þnh cña c«ng ty.
+ Lµ ®¹i diÖn trùc tiÕp cña c«ng ty trong qu¸ tr×nh
tiÕp xóc víi kh¸ch du lÞch vµ çc b¹n hµng, çc nhµ
cung cÊp. TiÕn hµnh çc ho¹t ®éng qu¶ng ço, tiÕp thÞ
th«ng qua h-íng dÉn viªn.
+ Tæ chøc m¹ng l-íi céng t¸c viªn cã n¨ng lùc vµ
tr×nh ®é ®Ó ®¸p øng nhu cÇu ®i du lÞch ngµy cµng phong
phó vµ ®a d¹ng cña kh¸ch du lÞch.
* Phßng thÞ tr-êng Marketing.
Cã nh÷ng chøc n¨ng nhiÖm vô chñ yÕu sau:
- Tæ chøc vµ tiÕn hµnh çc ho¹t ®éng nghiªn cøu thÞ
tr-êng du lÞch trong n-íc vµ quèc tÕ, tiÕn hµnh çc
ho¹t ®éng tuyªn truyÒn qu¶ng ço, thu hót çc nguån
kh¸ch du lÞch ®Õn víi c«ng ty.
- Phèi hîp víi phßng ®iÒu hµnh, tiÕn hµnh x©y dùng
çc ch-¬ng tr×nh du lÞch tõ néi dung ®Õn møc gi¸, phï
hîp víi nhu cÇu cña kh¸ch, chñ ®éng trong viÖc ®-a ra
nh÷ng ý ®å míi vÒ s¶n phÈm cña c«ng ty.
- Ký kÕt hîp ®ång víi çc h·ng, çc c«ng ty du lÞch
n-íc ngoµi, çc tæ chøc vµ ç nh©n trong vµ ngoµi n-íc
®Ó khai th¸c çc nguån kh¸ch quèc tÕ vµo ViÖt Nam,
kh¸ch n-íc ngoµi t¹i ViÖt Nam vµ kh¸ch du lÞch ViÖt
Nam.
- Duy tr× çc mèi quan hÖ cña c«ng ty víi çc nguån
kh¸ch, ®Ò xuÊt vµ x©y dùng ph-¬ng ¸n më çc chi nh¸nh,
®¹i diÖn cña c«ng ty ë trong n-íc vµ trªn thÕ giíi.
- §¶m b¶o ho¹t ®éng th«ng tin gi÷a c«ng ty víi çc
nguån kh¸ch. Th«ng b¸o cho çc bé phËn cã liªn qu¶ntong
c«ng ty vÒ kÕ ho¹ch çc ®oµn kh¸ch, néi dung hîp ®ång
cÇn thiÕt cho viÖc phôc vô kh¸ch. Phèi hîp víi çc bé

55
phËn cã liªn quan theo dâi viÖc thanh to¸n vµ qu¸ tr×nh
thùc hiÖn hîp ®ång phôc vô kh¸ch.
- Phßng “ThÞ trêng” ph¶i thùc sù trë thµnh chiÕc
cÇu nèi gi÷a doanh nghiÖp víi thÞ tr-êng. Trong ®iÒu
kiÖn nhÊt ®Þnh, phßng ThÞ tr-êng cã tr¸ch nhiÖm thùc
hiÖn viÖc nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, lµ bé phËn chñ yÕu
trong viÖc x©y dùng çc chiÕn l-îc, s¸ch l-îc ho¹t ®éng
h-íng tíi thÞ tr-êng cña c«ng ty.
* Phßng vËn chuyÓn.
HiÖn nay c«ng ty cã 7 xe « t« (trong ®ã cã 3 xe
Deawoo 45 chç vµ 4 xe Huyndai 24 chç). NhiÖm vô chñ yÕu
cña phßng nµy lµ phôc vô vËn chuyÓn cho kh¸ch du lÞch,
thùc hiÖn çc ch-¬ng tr×nh du lÞch mµ kh¸ch ®· giao
dÞch vµ mua cña c«ng ty. Cïng víi h-íng dÉn viªn ®-a
®ãn vµ tiÔn kh¸ch. Phßng vËn chuyÓn cña c«ng ty chØ ®¸p
øng ®-îc 40% km vËn chuyÓn, v× vËy vµo mïa cao ®iÓm
c«ng ty ph¶i ký kÕt hîp ®ång víi ®¬n vÞ ngoµi ®Ó thuª
vËn chuyÓn.
3. §Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ë C«ng ty cæ phÇn
Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸.
Do ®Æc ®iÓm tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh vµ nh÷ng
c¬ së, ®iÒu kiÖn tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n mµ C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ tæ chøc bé m¸y
c«ng t¸c kÕ to¸n theo h×nh thøc tËp trung vµ ¸p dông
ph-¬ng thøc kª khai th-êng xuyªn. Víi h×nh thøc nµy
toµn bé c«ng viÖc kÕ to¸n trong c«ng ty ®Òu ®-îc tiÕn
hµnh xö lý t¹i phßng kÕ to¸n cña c«ng ty. Tõ thu nhËp
vµ kiÓm tra chøng tõ, ghi sæ kÕ to¸n, lËp çc b¸o ço
tµi chÝnh, çc bé phËn ë trong doanh nghiÖp, çc phßng
ban chØ lËp chøng tõ ph¸t sinh göi vÒ phßng kÕ to¸n cña
c«ng ty. Do ®ã ®¶m b¶o sù l·nh ®¹o tËp trung thèng nhÊt
®èi víi c«ng t¸c chuyªn m«n, kiÓm tra, xö lý çc th«ng
tin kÕ to¸n ®-îc kÞp thêi, chÆt chÏ, thuËn tiÖn cho

56
viÖc ph©n c«ng lao ®éng vµ chuyªn m«n ho¸, n©ng cao
n¨ng suÊt lao ®éng.
ë C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
ngoµi kÕ to¸n tr-ëng cßn cã 4 nh©n viªn kÕ to¸n (cã
tr×nh ®é chuyªn m«n tõ trung cÊp trë lªn). Do vËy mäi
ng-êi ®Òu ®¶m nhiÖm phÇn viÖc nÆng nÒ, ®ßi hái ph¶i cã
sù cè g¾ng vµ tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cao.
Bé m¸y kÕ to¸n trong C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ tæ chøc theo h×nh thøc tËp trung
®-îc chia thµnh c¸c bé phËn theo s¬ ®å sau:
s¬ ®å tæ chøc bé m¸y c«ng t¸c kÕ to¸n ë
C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
- KÕ to¸n tr-ëng: Lµ ng-êi tæ chøc vµ chØ ®¹o toµn
diÖn c«ng t¸c kÕ to¸n cña c«ng ty.
+ NhiÖm vô cña kÕ to¸n tr-ëng: Tæ chøc bé m¸y kÕ
to¸n gän nhÑ, khoa häc, hîp lý phï hîp víi quy m« ph¸t
triÓn cña c«ng ty vµ theo yªu cÇu ®æi míi c¬ chÕ qu¶n
lý kinh tÕ.
+ Ph©n c«ng lao ®éng kÕ to¸n hîp lý, h-íng dÉn toµn
bé c«ng viÖc kÕ to¸n trong phßng kÕ to¸n, ®¶m b¶o cho
tõng bé phËn kÕ to¸n, tõng nh©n viªn kÕ to¸n ph¸t huy
®-îc kh¶ n¨ng chuyªn m«n, t¹o sù kÕt hîp chÆt chÏ gi÷a
c¸c bé phËn kÕ to¸n cã liªn quan, gãp phÇn thùc hiÖn
KÕ to¸n
tr-ëng
KÕ to¸n
tr-ëng
KÕ
to¸n
vèn
b»ng
tiÒn
vµ
thanh
to¸n
c«ng
nî
Thñ
quü
KÕ
to¸n
tiÒn
l-¬ng
vµ
BHXH
KÕ
to¸n
TSC§
vµ
thanh
to¸n

57
tèt chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña kÕ to¸n cung cÊp th«ng
tin chÝnh x¸c, kÞp thêi ®Ó phôc vô cho viÖc chØ ®¹o
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty.
+ Tæ chøc kiÓm kª ®Þnh kú tµi s¶n, vËt t- tiÒn vèn,
x¸c ®Þnh gi¸ trÞ tµi s¶n theo mÆt b»ng thÞ tr-êng.
+ ChÞu tr¸ch nhiÖm lËp vµ nép ®óng h¹n b¸o ço
quyÕt to¸n thèng kª víi chÊt l-îng cao. Tæ chøc b¶o
qu¶n gi÷ tµi liÖu chøng tõ, gi÷ bÝ mËt çc sè liÖu
thuéc quy ®Þnh cña Nhµ n-íc.
- KÕ to¸n tiÒn l-¬ng vµ BHXH: Cã nhiÖm vô chñ yÕu
lµ tæ chøc kiÓm tra, tæng hîp, lËp b¸o ço tµi chÝnh
cña c«ng ty, gióp kÕ to¸n tr-ëng tæ chøc b¶o qu¶n l-u
tr÷ hå s¬ tµi liÖu kÕ to¸n. Tæ chøc kÕ to¸n tæng hîp vµ
chi tiÕt çc néi dung h¹ch to¸n cßn l¹i nh-: nguån vèn
kinh doanh, çc quü doanh nghiÖp. MÆt kh¸c kÕ to¸n tæng
hîp cßn kiªm lu«n nhiÖm vô kÕ to¸n tiÒn l-¬ng vµ BHXH.
- KÕ to¸n TSC§ vµ thanh to¸n: Cã nhiÖm vô chñ yÕu
lµ ph¶n ¸nh sè hiÖn cã, t×nh h×nh t¨ng gi¶m, t×nh h×nh
sö dông xe « t« vµ çc TSC§ kh¸c cña c«ng ty, tÝnh khÊu
hao, theo dâi söa ch÷a, thanh lý, nh-îng b¸n xe « t« vµ
çc TSC§ kh¸c... vµ nhiÖm vô thanh to¸n c«ng nî, thanh
to¸n víi Nhµ n-íc.
- KÕ to¸n vèn b»ng tiÒn vµ thanh to¸n c«ng nî: Theo
dâi vµ h¹ch to¸n kÕ to¸n vèn b»ng tiÒn, tµi s¶n cè
®Þnh, tµi s¶n l-u ®éng, nguån vèn vµ çc quü xÝ nghiÖp,
theo dâi chi phÝ vµ çc kho¶n c«ng nî néi bé, thanh
to¸n víi ng©n s¸ch Nhµ n-íc vµ ph©n phèi lîi nhuËn.
- Thñ quü: Cã nhiÖm vô chñ yÕu sau:
+ B¶o qu¶n tiÒn mÆt, thu tiÒn vµ thanh to¸n chi tr¶
cho çc ®èi t-îng theo chøng tõ ®-îc duyÖt.
+ Hµng th¸ng vµo sæ quü, lªn çc b¸o ço quü, kiÓm
kª sè tiÒn thùc tÕ trong kÐt ph¶i khíp víi sè d- trªn
b¸o ço quü. Thñ quü ph¶i cã tr¸ch nhiÖm båi th-êng khi

58
®Ó x¶y ra thÊt tho¸t tiÒn mÆt do chñ quan g©y ra vµ
ph¶i nghiªm chØnh tu©n thñ çc quy ®Þnh cña nhµ n-íc vÒ
qu¶n lý tiÒn mÆt.
+ Hµng th¸ng tæ chøc ®i thu tiÒn ë çc tæ chøc hay
ç nh©n cßn thiÕu vµ rót tiÒn mÆt ë tµi kho¶n ng©n hµng
vÒ nhËp quü.
4. H×nh thøc kÕ to¸n ¸p dông
Lµ mét doanh nghiÖp h¹ch to¸n ®éc lËp, C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ®ang sö dông hÖ
thèng tµi kho¶n kÕ to¸n thèng nhÊt theo quy ®Þnh sè
1141/TC-C§KT cña Bé tr-ëng Bé tµi chÝnh ký ngµy
01/11/1995, hÖ thèng sæ s¸ch kÕ to¸n ¸p dông theo h×nh
thøc kÕ to¸n chøng tõ ghi sæ.
Víi quy m« vµ m« h×nh tæ chøc bé m¸y c«ng t¸c tËp
trung vµ ¸p dông sæ s¸ch kÕ to¸n theo h×nh thøc chøng
tõ ghi sæ. Tr×nh tù ghi sæ kÕ to¸n trong C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ®-îc kh¸i qu¸t
b»ng s¬ ®å sau:
s¬ ®å tr×nh tù h¹ch to¸n theo h×nh thøc chøng tõ ghi
sæ
Chøng tõ kÕ
to¸n
Sæ quü Sæ vµ thÎ
kÕ to¸n chi
tiÕt
Chøng tõ
ghi sæ
Sæ çiSæ ®¨ng ký
chøng tõ
ghi sæ
B¶ng tæng
hîp chi
tiÕt
B¶ng c©n
®èi sè ph¸t
sinh

59
Chó thÝch: Ghi hµng ngµy hoÆc ®Þnh kú
Ghi cuèi th¸ng
Quan hÖ ®èi chiÕu
* Tr×nh tù ghi sæ:
Hµng ngµy hay ®Þnh kú c¨n cø vµo chøng tõ gèc ®·
kiÓm tra hîp lÖ ®Ó ph©n lo¹i råi lËp chøng tõ ghi sæ.
Çc chøng tõ gèc cÇn ghi chi tiÕt ®ång thêi ghi vµo sæ
kÕ to¸n chi tiÕt.
Çc chøng tõ thu chi tiÒn mÆt hµng ngµy thñ quü ghi
vµo sæ quÜ cuèi ngµy, chuyÓn cho kÕ to¸n quü.
C¨n cø chøng tõ ghi sæ ®· lËp ghi vµo sæ §¨ng ký
chøng tõ ghi sæ sau ®ã ghi vµo Sæ Çi.
Cuèi th¸ng c¨n cø vµo çc sæ chøng tõ kÕ to¸n chi
tiÕt lËp b¶ng tæng hîp sè liÖu, chi tiÕt c¨n cø vµo sæ
çi ®Ó lËp b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh çc tµi kho¶n.
Cuèi th¸ng kiÓm tra ®èi chiÕu gi÷a Sæ Çi víi b¶ng
tæng hîp sè liÖu chi tiÕt, gi÷a b¶ng c©n ®èi sè ph¸t
sinh çc kho¶n víi sè §¨ng ký chøng tõ ghi sæ.
Cuèi kú h¹ch to¸n, c¨n cø vµo sè liÖu c©n ®èi ph¸t
sinh çc tµi kho¶n vµ b¶ng tæng hîp sè liÖu chi tiÕt ®Ó
lËp b¸o ço tµi chÝnh.
TÊt c¶ çc nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh ®-îc ghi vµo
2 sæ kÕ to¸n tæng hîp mét çch riªng rÏ: Sæ §¨ng ký
chøng tõ ghi sæ vµ Sæ Çi.
- Sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ: Sæ nµy dïng ®Ó ®¨ng
ký çc chøng tõ ghi sæ, sæ ®· lËp theo thø tù thêi
gian, t¸c dông cña nã lµ qu¶n lý chÆt chÏ çc chøng tõ

60
ghi sæ tr¸nh bÞ thÊt l¹c hoÆc bá sãt kh«ng ghi sæ, ®ång
thêi sè liÖu cña sæ ®-îc sö dông ®Ó ®èi chiÕu víi sè
liÖu cña b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh.
- Sæ Çi: Lµ sæ kÕ to¸n tæng hîp, do cã Ýt nghiÖp
vô kinh tÕ ph¸t sinh vµ t-¬ng ®èi ®¬n gi¶n nªn c«ng ty
dïng sæ çi Ýt cét, ngoµi ra c«ng ty cßn dïng mét sè sæ
thÎ chi tiÕt kh¸c nh-
+ Sæ TSC§
+ ThÎ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, dÞch vô
+ Sæ chi tiÕt chi phÝ tr¶ tr-íc, chi phÝ ph¶i tr¶
+ Sæ chi tiÕt tiÒn göi, tiÒn vay
+ Sæ chi tiÕt thanh to¸n víi ng-êi b¸n, ng-êi mua,
thanh to¸n néi bé, thanh to¸n víi ng©n s¸ch...
Sau khi ®èi chiÕu khíp ®óng sè liÖu ghi trªn Sæ Çi
vµ b¶ng tæng hîp chi tiÕt (®-îc lËp tõ çc sæ kÕ to¸n
chi tiÕt) ®-îc dïng ®Ó lËp çc b¸o ço tµi chÝnh (theo
quý).
Quan hÖ ®èi chiÕu, kiÓm tra ph¶i ®¶m b¶o tæng sè
ph¸t sinh Nî vµ tæng sè ph¸t sinh Cã cña tÊt c¶ çc tµi
kho¶n trªn b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh ph¶i b»ng nhau vµ
b»ng tæng sè tiÒn ph¸t sinh trªn sæ §¨ng ký chøng tõ
ghi sæ. Tæng sè d- Nî vµ tæng sè d- Cã cña çc tµi
kho¶n trªn b¶ng c©n ®èi ph¸t sinh ph¶i b»ng sè d- cña
tõng tµi kho¶n t-¬ng øng trªn b¶ng tæng hîp chi tiÕt.
II. Tæ chøc h¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ t¹i C«ng ty cæ phÇn Du
LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
A. §Æc ®iÓm TSC§ cña C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng
Nam ¸
Lµ mét c«ng ty cæ phÇn khi tiÕp cËn víi nÒn kinh tÕ
thÞ tr-êng trong ®iÒu kiÖn hÕt søc thuËn lîi. MÆc dï
vËy C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
vÉn coi h¹ch to¸n TSC§ lµ mét trong nh÷ng môc tiªu quan

61
träng vµ cÇn thiÕt. Do bëi TSC§ ®-îc coi xem nh- lµ
“x¬ng sèng” vµ “bé n·o” cña c«ng ty.
Ngµy nay khi x· héi cµng ph¸t triÓn ®Õn ®Ønh cao
cña trÝ tuÖ, tay nghÒ vµ tr×nh ®é con ng-êi v-ît bËc
tiÕn lªn. V× vËy mµ s¶n phÈm cña loµi ng-êi ngµy nay lµ
nh÷ng m¸y mãc hiÖn ®¹i. X¸c ®Þnh ®-îc ®iÒu ®ã, C«ng ty
cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ®· cã mét çch
nh×n nhËn thùc tÕ, n¨ng ®éng, s¸ng t¹o trong qu¸ tr×nh
®Çu t- TSC§.
1. Ph©n lo¹i TSC§
Lµ mét c«ng ty ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kinh doanh
l÷ hµnh, nªn TSC§ trong c«ng ty phÇn lín lµ çc ph-¬ng
tiÖn vËn t¶i cã gi¸ trÞ lín. MÆc dï chiÕm tû träng lín
trong tæng gi¸ trÞ TSC§ trong c«ng ty, nh-ng çc ph-¬ng
tiÖn vËn t¶i chñ yÕu ®ang trong t×nh tr¹ng cò, kh¶ n¨ng
vËn chuyÓn thÊp.
Bªn c¹nh çc ph-¬ng tiÖn vËn t¶i trong c«ng ty cßn
bao gåm: nhµ cöa, vËt kiÕn tróc, m¸y mãc thiÕt bÞ vµ
çc TSC§ kh¸c.
§Ó phôc vô tèt cho viÖc h¹ch to¸n TSC§ trong c«ng
ty, c«ng ty ®· ph©n lo¹i TSC§ nh- sau:
a. Ph©n lo¹i TSC§ theo h×nh th¸i biÓu hiÖn
- M¸y mãc thiÕt bÞ nh- m¸y ®iÒu hoµ national, ®iÒu
hoµ 12000ptu...
- Ph-¬ng tiÖn vËn t¶i nh-: xe ca, xe con
- Nhµ x-ëng ®Êt ®ai, s©n b·i ®ç xe.
b. Ph©n lo¹i theo c«ng dông vµ t×nh h×nh sö dông
TSC§ dïng ngoµi s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty
mang tÝnh chÊt phôc vô c«ng céng. TSC§ dïng trong s¶n
xuÊt kinh doanh c¬ b¶n trùc tiÕp cña ®¬n vÞ.
c. Ph©n lo¹i TSC§ theo t×nh h×nh sö dông cña c«ng ty

62
- TSC§ ®ang dïng
- TSC§ ch-a cÇn dïng.
2. §¸nh gi¸ TSC§
§Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ ghi sæ cho TSC§, c«ng ty tiÕn
hµnh ®¸nh gi¸ TSC§ ngay khi ®-a TSC§ vµo sö dông. Tuú
tõng lo¹i TSC§ mµ c«ng ty cã c¸ch thøc ®¸nh gi¸ kh¸c
nhau. Víi nh÷ng TSC§ mua s¾m, TSC§ do ®Çu t- XDCB hoµn
thµnh, viÖc tÝnh gi¸ TSC§ t¹i c«ng ty ®-îc tÝnh theo
c«ng thøc sau;
Nguyªn gi¸ TSC§ = Gi¸ thùc tÕ + chi phÝ kh¸c cã liªn
quan.
Trªn c¬ së nguyªn gi¸, gi¸ trÞ hao mßn, kÕ to¸n cã
thÓ x¸c ®Þnh ®-îc gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ khi ®· sö
dông theo c«ng thøc sau:
Gi¸ trÞ cßn l¹i = Nguyªn gi¸ - gi¸ trÞ hao mßn
Nh- vËy toµn bé TSC§ cña c«ng ty ®-îc theo dâi trªn
3 lo¹i gi¸ lµ nguyªn gi¸, gi¸ trÞ hao mßn vµ gi¸ trÞ
cßn l¹i, nhê ®ã ph¶n ¸nh ®-îc tæng sè vèn ®Çu t- mua
s¾m, x©y dùng vµ tr×nh ®é trang bÞ c¬ së vËt chÊt kü
thuËt cho s¶n xuÊt.
3. HiÖn tr¹ng TSC§ cña C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
hiÖn tr¹ng tsc® cña c«ng ty
Ngµy 31/12/00

63
ChØ tiªu
§èi t-îng
Nguyªn gi¸ Gi¸ trÞ
cßn l¹i
C
l-îng
cßn
l¹i
I. Nhµ cöa, vËt
kiÕn tróc
435.340.00
0
383.744.8
09
88,148
II. M¸y mãc thiÕt
bÞ,
123.120.30
0
105.251.3
00 85,486
III. Ph-¬ng tiÖn
vËn t¶i
1.894.619.
400
1.782.610
.400
94,08
- Xe 45 chç 914.619.40
0
856.848.4
00
93,68
- Xe 24 chç 980.000.00
0
925.762.0
00
94,46
Tæng TSC§ 2.453.079.
700
2.271.606
.509
92,6
Nh×n chung qua 2 n¨m ho¹t ®éng, t×nh h×nh TSC§ cña
c«ng ty kh«ng cã sù thay ®æi ®¸ng kÓ.
Trong tæng TSC§ hiÖn cã ë c«ng ty th×:
- Ph-¬ng tiÖn vËn t¶i chiÕm 77,23%.
- VÒ nhµ cöa, vËt kiÕn tróc:
Tæng sè diÖn tÝch ®Êt cña c«ng ty qu¶n lý lµ 300 m2
víi tæng gi¸ trÞ cßn l¹i lµ: 383744809 b»ng 16,89% tæng
tµi s¶n. Víi nhãm tµi s¶n nµy do míi ®-îc ®Çu t- x©y
dùng nªn chÊt l-îng cßn l¹i cao (gi¸ trÞ cßn l¹i so víi
nguyªn gi¸ ban ®Çu lµ 79,04%).
- VÒ m¸y mãc thiÕt bÞ qu¶n lý chiÕm tû träng nhá
chØ b»ng 5.02% tæng sè tµi s¶n v× ®-îc ®Çu t- n¨m 2000.
Bao gåm 5 m¸y ®iÒu hoµ, 1 m¸y vi tÝnh, 1 m¸y photo...

64
víi tæng gi¸ trÞ cßn l¹i 137.120.300 b»ng 91,34% nguyªn
gi¸ ban ®Çu.
B. H¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ cña c«ng ty
Tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ gi÷ mét vÞ trÝ quan träng
trong c«ng t¸c kÕ to¸n. Nã cung cÊp tµi liÖu ®¶m b¶o
chÝnh x¸c cho bé phËn qu¶n lý doanh nghiÖp ®Ó tiÕn hµnh
ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc hiÖn t¨ng, gi¶m TSC§ ë c«ng
ty. Qua ®ã t¨ng c-êng biÖn ph¸p kiÓm tra, qu¶n lý TSC§
mét çch b¶o ®¶m an toµn, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông
TSC§. Do vËy viÖc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n lu«n dùa trªn
mét hÖ thèng ®Çy ®ñ çc chøng tõ gèc chøng minh cho
tÝnh hîp ph¸p cña nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh, bao gåm:
Biªn b¶n giao nhËn TSC§, ho¸ ®¬n GTGT, biªn b¶n nghiÖm
thu c«ng tr×nh, biªn b¶n thanh lý... C¨n cø vµo chøng
tõ gèc, çc chøng tõ kh¸c liªn quan ®Õn TSC§ vµ çc tµi
liÖu khoa häc kü thuËt. KÕ to¸n ghi th¼ng vµo sæ chi
tiÕt TSC§, sæ nµy ®-îc më khi b¾t ®Çu niªn ®é kÕ to¸n
vµ kho¸ sæ khi kÕt thóc niªn ®é kÕ to¸n. §©y lµ quyÓn
sæ chÝnh phôc vô cho viÖc theo dâi, qu¶n lý TSC§ cña
c«ng ty vµ ®-îc ghi hµng ngµy khi nghiÖp vô kinh tÕ
ph¸t sinh vµ hoµn thµnh.
§¬n vÞ: C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
thÎ tµi s¶n cè ®Þnh sè 24/xeka
(Dïng cho thiÕt bÞ m¸y mãc)
Tªn tµi s¶n: ¤ t« vËn t¶i
hµnh kh¸ch
Nh·n, ký hiÖu: 29L-0357
N¬i s¶n xuÊt: Hµn Quèc
C«ng suÊt thiÕt kÕ: 45 ghÕ
N¨m SX : 1993
Lo¹i: Ph-¬ng tiÖn vËn t¶i
Chøng tõ nhËp: sè 24
N¨m th¸ng sö dông: 1999
Nguyªn gi¸: 304.873.134
Nguån vèn: Bæ sung

65
§Þa ®iÓm ®Æt: C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i
§«ng Nam ¸
§×nh chØ sö dông ngµy...
th¸ng.... n¨m...
Lý do:...............
Møc vµ tû lÖ khÊu khao Møc khÊu hao ®· tÝnh
céng dån
Tõ
n¨m
Tû lÖ % Møc khÊu hao N¨m CB
CB SCL CB SCL
199
9
12 0 0 0 1.1.99 18.292.388
31.12.99 18.292.388
200
0 12
34.389.
689
31.12.00 52.682.077
III. H¹ch to¸n t¨ng, gi¶m TSC§
1. Tæ chøc h¹ch to¸n ban ®Çu cña TSC§
H¹ch to¸n ban ®Çu nh»m thiÕt lËp nªn çc chøng tõ
®Ó lµm c¬ së cho çc kh©u h¹ch to¸n tiÕp theo. Çc
chøng tõ kÕ to¸n ®ã th-êng xuyªn vËn ®éng vµ sù vËn
®éng liªn tôc kÕ tiÕp nhau ®-îc gäi lµ lu©n chuyÓn
chøng tõ. Ph-¬ng ph¸p chøng tõ kÕ to¸n hiÖn nay ®-îc sö
dông trong çc doanh nghiÖp nãi chung lµ mét yÕu tè
kh«ng thÓ thiÕu ®-îc trong hÖ thèng ph-¬ng ph¸p h¹ch
to¸n kÕ to¸n.
Do ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty, ®Ó
phôc vô cho qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh TSC§ chñ yÕu
lµ mua bªn ngoµi vÒ do quy m«, tÝnh chÊt c«ng ty kh«ng
thÓ tù s¶n xuÊt ra ®-îc. C«ng ty c¨n cø vµo ho¸ ®¬n
GTGT, biªn b¶n nghiÖm thu TSC§, biªn b¶n thanh lý TSC§,
ho¸ ®¬n kiÓm phiÕu xuÊt kho ®Ó lµm c¨n cø ghi vµo chøng
tõ ghi sæ.

66
2. H¹ch to¸n TSC§ ë C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng
M¹i §«ng Nam ¸
2.1 KÕ to¸n t¨ng TSC§
N¨m 1999- 2000 TSC§ c«ng ty t¨ng chñ yÕu b»ng nguån
vèn tù cã. §Ó ph¶n ¸nh t×nh h×nh gi¸ trÞ TSC§ hiÖn cã
vµ sù biÕn ®éng cña TSC§. C«ng ty cæ phÇn « t« vËn t¶i
Hµ T©y sö dông chñ yÕu çc tµi kho¶n vÒ kÕ to¸n sau:
TK 211: TSC§ h÷u h×nh
TK 214: Hao mßn TSC§
TK 241: X©y dùng c¬ b¶n dë dang
TK 411: Nguån vèn kinh doanh
Ngoµi ra c«ng ty cßn sö dông çc tµi kho¶n liªn quan
kh¸c nh-: TK 111, 112, 414, 441, 431...
* Chøng tõ kÕ to¸n
X¸c ®Þnh TSC§ lµ mét bé phËn c¬ b¶n nhÊt cña kÕ
to¸n c«ng ty lu«n chó ý tíi nguyªn t¾c thËn träng trong
h¹ch to¸n, b¶o ®¶m chÝnh x¸c ®èi t-îng ghi TSC§, lo¹i
TSC§. ViÖc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n lu«n dùa trªn hÖ thèng
chøng tõ gèc.
D-íi ®©y lµ çch tæ chøc h¹ch to¸n trªn chøng tõ
mét sè nghiÖp vô t¨ng, gi¶m TSC§ t¹i C«ng ty cæ phÇn Du
LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸
* Tr-êng hîp t¨ng TSC§
XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña çc bé phËn trong c«ng ty,
c¨n cø vµo kÕ ho¹ch ®Çu t-, triÓn khai ¸p dông çc tiÕn
bé khoa häc kü thuËt ®ßi hái ®æi míi c«ng nghÖ tiªn
tiÕn vµo s¶n xuÊt kinh doanh. C«ng ty ®· lªn kÕ ho¹ch
mua s¾m TSC§ cho mçi n¨m. Khi kÕ ho¹ch ®-îc duyÖt, c«ng
ty ký hîp ®ång mua s¾m TSC§ víi ng-êi cung cÊp sau ®ã
c¨n cø vµo hîp ®ång (kÌm theo giÊy b¸o cña bªn b¸n) kÕ
to¸n lµm thñ tôc cho ng-êi ®i mua. Trong qu¸ tr×nh mua
b¸n, gi¸ mua vµ mäi chi phÝ ph¸t sinh ®Òu ®-îc theo

67
dâi, khi hîp ®ång mua b¸n hoµn thµnh, hai bªn sÏ thanh
lý hîp ®ång vµ quyÕt to¸n thanh to¸n tiÒn, ®ång thêi
lµm thñ tôc kÕ to¸n t¨ng TSC§ kÕ to¸n c¨n cø vµo c¸c
chøng tõ cã liªn quan ®Ó h¹ch to¸n t¨ng TSC§.
C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Céng hoµ x· héi chñ
nghÜa viÖt nam
Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ §éc lËp - Tù
do - H¹nh phóc
biªn b¶n giao nhËn xe
Ngµy 15/12/2000
C¨n cø vµo ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ cña Héi ®ång
nhµ n-íc n-íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam c«ng
bè ngµy 29/8/1989.
C¨n cø vµo hîp ®ång kinh tÕ sè 17 ngµy 16/5/1999
Bªn nhËn TSC§ gåm
+ ¤ng NguyÔn V¨n TiÕn §iÖn
tho¹i
Chøc vô: Gi¸m ®èc C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng
M¹i §«ng Nam ¸
+ ¤ng: NguyÔn B¸ §Ö
Chøc vô: Tr-ëng phßng kinh doanh
Bªn giao TSC§ gåm:
+ ¤ng TrÞnh Xu©n §øc
§iÖn tho¹i
Chñ xe lµm ®¹i diÖn 2 bªn thanh to¸n ký hîp ®ång
§Þa ®iÓm giao nhËn TSC§: C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
X¸c nhËn viÖc giao nhËn TSC§ nh- sau:

68
Tªn TSC§: Xe « t« kh¸ch hiÖu huyndai
Sè khung: 29L- 4618
Sè l-îng: 1 chiÕc
ChÊt l-îng (th©n vá xe, néi thÊt ghÕ ®Öm m¸y, m¸y
xe, m¸y l¹nh) ho¹t ®éng b×nh th-êng.
N¬i s¶n xuÊt: Hµn Quèc
Dung tÝch xi lanh: 11.149C
Träng t¶i c«ng suÊt: 220ml, 24 chç ngåi
Nguån gèc tµi s¶n: C«ng ty s¶n xuÊt dÞch vô XNK
khoa häc vµ kü thuËt
Nguån gèc nhËp khÈu sè: 600005
N¨m s¶n xuÊt: 1989
Mµu: S¬n tr¾ng
Gi¸ trÞ: 260.554.000 ®ång
Bªn giao
(ký tªn,
®ãng dÊu)
Bªn nhËn
(Ký tªn)
Ban kiÓm
nhËn
(Ký tªn)
KÕ to¸n
tr-ëng
(Ký tªn)
Gi¸m ®èc
(Ký tªn)
Bªn c¹nh ®ã kÕ to¸n còng c¨n cø vµo ho¸ ®¬n (GTGT)
vµ phiÕu chi tiÒn cña ng©n hµng c«ng th-¬ng thanh xu©n
Hµ Néi trÝch l-îc:
MÉu
Ho¸ ®¬n (GTGT)
MÉu sè 02B
Ngµy 15/12/2000
Liªn 2: (Giao cho kh¸ch hµng)
§¬n vÞ b¸n hµng: TrÞnh Xu©n §øc
§Þa chØ: TËp thÓ xÝ nghiÖp ®-êng bé sè 116- Thanh
Xu©n Nam- QuËn Thanh Xu©n- Hµ Néi

69
Sè TK:
M· sè:
Hä tªn ng-êi mua: C«ng ty cæ phÇn Du lÞch vµ Th-¬ng
m¹i §«ng Nam ¸
§Þa chØ: Sè 16 phè Trung Hoµ, CÇu GiÊy Hµ Néi
H×nh thøc thanh to¸n: TiÒn göi ng©n hµng
M· sè: 710.A00039
T
T
Tªn hµng ho¸, dÞch
vô
§¬n vÞ
tÝnh
Sè
l-îng
§¬n
gi¸
Thµnh
tiÒn
1 Xe « t« huyndai
29L.4618
1 c¸i 01 260.554.0
00
ThuÕ VAT 10% 26.055.40
0
Tæng céng 286.609.4
00
Sè tiÒn viÕt b»ng ch÷: Hai tr¨m t¸m s¸u triÖu s¸u tr¨m
linh chÝn ngh×n bèn tr¨m ®ång ch½n.
Ng-êi mua hµng
(Ký tªn)
KÕ to¸n tr-ëng
(Ký, ghi râ hä
tªn)
Thñ tr-ëng ®¬n vÞ
(Ký, ®ãng dÊu)
NghiÖp vô x¶y ra ngµy 15/12/2000, c«ng ty mua chiÕc
xe « t« huyndai chuyªn chë kh¸ch b»ng nguån vèn khÊu
hao c¬ b¶n. Sè tiÒn lµ 286.609.400 kÕ to¸n c¨n cø vµo
c¸c chøng tõ nªu trªn ®Þnh kho¶n:
BT1: Nî TK 211 260.554.000
Nî TK 133 26.055.400

70
Cã TK 112: 286.609.400
§ång thêi kÕ to¸n ph¶n ¸nh bót to¸n ®¬n
BT2: Cã TK 009 286.609.400
BT3: KÕt chuyÓn sang NVKD:
Nî TK 414: 260.554.000
* T¨ng TSC§ do mua s¾m ph¶i qua l¾p ®Æt
C«ng ty mua TSC§ vÒ ch-a ®-a vµo sö dông ngay mµ
ph¶i th«ng qua qu¸ tr×nh l¾p ®Æt. Khi hoµn thµnh bµn
giao.KÕ to¸n c¨n cø vµo chøng tõ liªn quan ®Õn ®Ó hoµn
thµnh ghi vµo sæ. Tr-íc khi vµo sæ kÕ to¸n ph¶i tËp hîp
l¹i chøng tõ cho c¸c kho¶n chi phÝ ®Çu t-. ThuÕ tr-íc
b¹, giÊy ®¨ng ký kh¸m xe, dÇu mì ch¹y thö....
céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam
§éc lËp- Tù do- H¹nh phóc
Hµ néi ngµy
11/11/00
MÉu
sè:
biªn b¶n quyÕt to¸n xe « t«
HUYNDAI 29L/ 4709
C¨n cø vµo quyÕt ®Þnh sè 548/CV-UBCN ngµy
15/12/2000 Uû ban nh©n d©n Thµnh phè Hµ Néi.
C¨n cø vµo chøng tõ ®Çu t- quyÕt to¸n cña doanh
nghiÖp
I. Thµnh phÇn C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i
§«ng Nam ¸
¤ng NguyÔn B¸ §Ö - Tr-ëng phßng kinh doanh
¤ng Lª §øc ViÖt - Chøc vô: KÕ to¸n
tr-ëng

71
¤ng Lª V¨n TrÞ - Chøc vô: Phã phßng
kinh doanh
Bµ §inh ThÞ Kim TuyÕn - Chøc vô: Phßng tµi vô
II. Thµnh phÇn: Së giao th«ng vËn t¶i Hµ Néi
¤ng D-¬ng V¨n HiÒn: Chuyªn viªn phßng qu¶n lý
ph-¬ng tiÖn Së GTVT
III. Thµnh phÇn: Së tµi chÝnh Hµ Néi
¤ng §ç Xu©n HiÓn: Phã phßng nghiÖp vô tµi chÝnh
doanh nghiÖp
IV. C¸c kho¶n chi phÝ ®Çu t-
- Gi¸ mua xe 253.000.0
00
- ThuÕ tr-íc b¹ 10.120.00
0
- §¨ng ký 150.000
- Kh¸m xe 181.800
- DÇu mì ch¹y thö 561.000
- Lèp 11.047.60
0
- D-¬ng bi + söa ch÷a
m¸y
824.000
- Gi¸ hµng treo nãc 1.446.600
Tæng 277.311.0
00
V. C¸c kho¶n thu håi
- Lèp cò 2.075.000
- Lèp míi l¸i xe chÞu
50%
5.524.000
Tæng 7.599.000

72
Gi¸ nhËp tµi s¶n lµ: 277.311.000 - 7.599.000 =
269.732.000
Biªn b¶n lËp håi 16 giê ngµy 11/11/00
C¸c thµnh viªn trong c«ng
ty
(Ký)
Gi¸m ®èc c«ng ty
(Ký)
§¹i diÖn Së tµi chÝnh Hµ
Néi
Së GTVT Hµ Néi
C¨n cø vµo nghiÖp vô x¶y ra kÕ to¸n c¨n cø vµo
chøng tõ (phiÕu), giÊy chøng nhËn cho C«ng ty cæ phÇn
Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ®-îc ®Çu t- xe cña
UBND Thµnh phè Hµ Néi. Biªn b¶n hîp ®ång kinh tÕ, phiÕu
chi 08, kÕ to¸n ®Þnh kho¶n
BT1: TËp hîp chi phÝ mua s¾m, l¾p ®Æt thùc tÕ ph¸t sinh
Nî TK 2411 269.732.000
Nî TK 133 26.973.200
Cã TK 111 269.705.200
BT2: KÕt chuyÓn ghi t¨ng nguyªn gi¸ TSC§ khi l¾p ®Æt
hoµn thµnh bµn giao
Nî TK 211 269.732.000
Cã TK 2411 269.732.000
BT3: KÕt chuyÓn nguån vèn
Nî TK 414 269.732.000
Cã TK 411 269.732.000
2.2 KÕ to¸n gi¶m TSC§
Trong qu¸ tr×nh sö dông TSC§ sÏ dÉn ®Õn mét sè TSC§
bÞ cò, hao mßn, l¹c hËu kh«ng phï hîp víi s¶n xuÊt cña
c«ng ty sÏ bÞ lo¹i bá.

73
C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ do
míi ®-îc thµnh lËp nªn TSC§ cßn míi vµ thêi gian sö
dông cßn dµi. Tuy vËy nhiÒu tµi s¶n cña c«ng ty thêi
gian sö dông vÉn cßn dµi nh-ng thùc sù kh«ng cã lîi Ých
cho s¶n xuÊt kinh doanh nªn ®Ó sö dông chØ g©y l·ng phÝ
vèn trong khi c«ng ty l¹i cÇn vèn cho viÖc c¶i tiÕn mua
s¾m m¸y mãc míi nh»m môc ®Ých n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông
TSC§. Do vËy, c«ng ty cÇn ph¶i thanh lý hoÆc nh-îng b¸n
TSC§ ®i ®Ó cã thÓ thu håi vèn nhanh.
- Gi¶m TSC§ do thanh lý:
Khi c«ng ty muèn thanh lý TSC§ ®· cò vµ ho¹t ®éng
kÐm hiÖu qu¶, c«ng ty ph¶i lËp “Tê tr×nh xin thanh lý
TSC§” göi lªn ®¹i héi cæ ®«ng trong ®ã bao gåm çc néi
dung chÝnh sau:
- Lý do xin thanh lý, nh-îng b¸n
- Çc lo¹i TSC§ xin thanh lý, nh-îng b¸n
Sau khi tê tr×nh ®-îc duyÖt, c«ng ty thµnh lËp héi
®ång thanh lý (gåm ®¹i diÖn phßng kü thuËt vµ ®¹i diÖn
phßng kÕ to¸n). Héi ®ång thanh lý chÞu tr¸ch nhiÖm xem
xÐt, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng chÊt l-îng, gi¸ trÞ cßn l¹i
cña tµi s¶n ®ã, x¸c ®Þnh gi¸ trÞ thu håi, x¸c ®Þnh chi
phÝ thanh lý bao gåm chi phÝ vËt t-, chi phÝ cho nh©n
c«ng ®Ó th¸o dì, th¸o bá, thu håi.
Çc chøng tõ liªn quan ®Õn thanh lý TSC§ bao gåm:
+ Tê tr×nh xin thanh lý
+ Biªn b¶n x¸c ®Þnh hiÖn tr¹ng
+ QuyÕt ®Þnh cho phÐp thanh lý
+ Biªn b¶n thanh lý TSC§
Çc chøng tõ trªn lµ c¨n cø ®Ó kÕ to¸n ghi gi¶m
TSC§ trong sæ kÕ to¸n.
NghiÖp vô x¶y ra ngµy 31/6/2000 theo chøng tõ ghi
sæ sè 27 c«ng ty cæ phÇn Du lÞch vµ Th-¬ng m¹i §«ng Nam

74
¸ ®· quyÕt ®Þnh cho thanh lý xe « t« W50- 29L.1438 ®·
sö dông l©u n¨m.
Sau ®©y lµ “Tê tr×nh xin thanh lý ph¬ng tiÖn vËn
t¶i” cña tæ trëng ®éi xe lËp.
C«ng ty cæ phÇn du lÞch
vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸
céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam
Hµ Néi,
ngµy 31 th¸ng 6 n¨m 2000
tê tr×nh xin thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn t¶i
KÝnh göi: Gi¸m ®èc c«ng ty cæ phÇn Du lÞch vµ
Th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸
Tªn t«i lµ: NguyÔn Träng Dòng
Chøc vô: Tæ tr-ëng ®éi xe
HiÖn nay t«i cã mét ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ®· qu¸ cò
n¸t vµ ho¹t ®éng kh«ng cã hiÖu qu¶ (cã kÌm theo biªn
b¶n x¸c ®Þnh hiÖn tr¹ng xe). T«i viÕt tê tr×nh nµy xin
thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn t¶i nh- sau:
STT Lo¹i xe BiÓn xe N¨m sö dông Ng-êi sö dông
1 W50 29L.1438 1989 NguyÔn Minh
Ch©u
KÝnh ®Ò nghÞ gi¸m ®èc c«ng ty gi¶i quyÕt cho phÐp
thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn t¶i trªn.
Tæ tr-ëng ®éi xe
(Ký, hä tªn)
§-îc sù ®ång ý cña gi¸m ®èc c«ng ty ngµy 25/6/2000
c«ng ty lËp héi ®ång thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn t¶i, biªn
b¶n nµy ®-îc lËp nh- sau:
C«ng ty cæ phÇn du lÞch céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam

75
vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸
biªn b¶n thanh lý TSC§
Hµ Néi, ngµy 25/6/2000
C¨n cø quyÕt ®Þnh sè 532 ngµy 24/6/2000 cña Gi¸m
®èc c«ng ty vÒ viÖc thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn t¶i.
I. Ban thanh lý gåm cã:
1. ¤ng NguyÔn V¨n TiÕn - Gi¸m ®èc c«ng ty
- Tr-ëng ban thanh lý
2. ¤ng NguyÔn Träng Dòng - Tæ tr-ëng ®éi xe
3. ¤ng NguyÔn §øc ViÖt - KÕ to¸n tr-ëng
4. Bµ NguyÔn ThÞ Hµ - KÕ to¸n TSC§
II. TiÕn hµnh thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn t¶i
TT Lo¹
i
xe
BiÓn xe N¨m ®-a
vµo sö
dông
Nguyªn
gi¸
Hao mßn GTCL
1 W50 29L.143
8
1989 75.000.0
00
65.000.0
00
10.000.0
00
III. KÕt luËn cña Ban thanh lý
Ban thanh lý quyÕt ®Þnh thanh lý ph-¬ng tiÖn vËn
t¶i trªn cho «ng NguyÔn §inh TÞnh
§Þa chØ: Qu¶ng Ninh
Gi¸m ®èc c«ng ty
(Ký, hä tªn)
KÕ to¸n tr-ëng
(Ký, hä tªn)
Bªn c¹nh ®ã, kÕ to¸n c¨n cø vµo ho¸ ®¬n GTGT vµ
phiÕu thu tiÒn mÆt cña kh¸ch hµng.
ho¸ ®¬n GTGT
MÉu sè: 01 GTKT

76
Liªn 3(Dïng ®Ó thanh to¸n)
3LL
§¬n vÞ b¸n: C«ng ty cæ phÇn Du lÞch vµ Th-¬ng m¹i
§«ng Nam ¸
§Þa chØ: 16 Trung Hoµ - CÇu GiÊy- Hµ Néi
Sè TK:
Sè ®iÖn tho¹i:
Hä tªn ng-êi mua: NguyÔn §×nh TÞnh
H×nh thøc thanh to¸n: TiÒn mÆt
TT Tªn hµng ho¸,
dÞch vô
§¬n vÞ
tÝnh
Sè
l-îng
§¬n
gi¸
Thµnh
tiÒn
1 Xe « t« 29L.1438 ChiÕc 01 10.000.00
0
ThuÕ VAT 10% 1.000.000
Tæng tiÒn thanh
to¸n
11.000.00
0
Sè tiÒn viÕt b»ng ch÷: M-êi mét triÖu ch½n
Ng-êi mua
(Ký tªn)
KÕ to¸n tr-ëng
(Ký tªn)
Thñ tr-ëng
(Ký, ®ãng dÊu)
PhiÕu thu
Sè 694
Ngµy 25.6.2000

77
Nî TK 111
Cã TK 721
Hä tªn ng-êi nép tiÒn: NguyÔn §×nh TÞnh
Lý do nép: Mua xe « t« 29L -1438
Sè tiÒn: 11.000.000 (®ång)
ViÕt b»ng ch÷: M-êi mét triÖu ®ång ch½n
KÌm theo ho¸ ®¬n: Chøng tõ gèc
KÕ to¸n tr-ëng
(Ký, Hä tªn)
Ng-êi nép tiÒn
(Ký, Hä tªn)
Thñ quü
(Ký, Hä tªn)
Trªn c¬ së c¨n cø vµo biªn b¶n thanh lý vµo ho¸ ®¬n
GTGT, phiÕu thu vµ toµn bé c¸c chøng tõ cã liªn quan
®Õn viÖc thanh lý TSC§. KÕ to¸n ®Þnh kho¶n.
BT1: Xo¸ sæ TSC§
Nî TK 214 65.000.000
Nî TK 821 10.000.000
Cã TK 211 75.000.000
C¨n cø vµo phiÕu thu sè 694 ph¶n ¸nh sè thu vÒ sau
thanh lý
BT2: Ph¶n ¸nh c¸c kho¶n thu tõ thanh lý
Nî TK 111 11.000.000
Cã TK 721 10.000.000
Cã TK 33311 1.000.000
* TSC§ gi¶m do nh-îng b¸n
Nh÷ng TSC§ nh-îng b¸n lµ toµn bé nh÷ng TSC§ do ®·
sö dông l©u ngµy kh«ng cßn mang l¹i hiÖu qu¶ khi ®-a
vµo SXKD, do bÞ h- háng nÆng nªn c«ng ty quyÕt ®Þnh lËp
héi ®ång qu¶n trÞ ®Þnh gi¸ xe ®Ó tiÕn hµnh nh-îng b¸n.

78
NghiÖp vô xÈy ra ngµy 20.6.2000 theo chøng tõ sè 27.
C«ng ty chuyÓn nh-îng TS xe «t« 29L 1187 c¨n cø theo
Biªn b¶n ®Þnh gi¸
Sè 69
Ngµy 21.6.2000
Nguyªn gi¸ : 70.000.000 (®ång)
Gi¸ trÞ hao mßn: 46.649.000
Gi¸ trÞ cßn l¹i: 23.351.000
Chi phÝ thanh lý : 200.000
b»ng tiÒn mÆt
KÕ to¸n c¨n cø vµo çc chøng tõ cã liªn quan nh- biªn
b¶n häp héi ®ång qu¶n trÞ ngµy 20.6.2000. C¨n cø vµo
b¶ng ®Þnh gi¸ trÞ cßn l¹i, c¨n cø vµo Ho¸ ®¬n GTGT vµ
çc chøng tõ cã liªn quan kh¸c. KÕ to¸n ®Þnh kho¶n
BT1: Xo¸ sæ TSC§
Nî TK 214 46.649.000
Nî TK 821 23.351.000
Cã TK 211 70.000.000
BT2: Ph¶n ¸nh chi phÝ : nh-îng b¸n
Nî TK 821 200.000
Cã TK 111 200.000
BT3: Ph¶n ¸nh çc kho¶n thu håi tõ nh-îng b¸n
Nî TK 111 25.686.100
Cã TK 721 23.351.000
Cã TK 33311 2.335.100
3. Tæ chøc h¹ch to¸n trªn sæ chi tiÕt tæng hîp
* Tr-êng hîp TSC§ t¨ng
+ Ghi sæ ®¨ng ký vµ sæ chi tiÕt TSC§.

79
C¨n cø vµo çc chøng tõ giao nhËn TSC§, kÕ to¸n
c«ng ty më sæ ®¨ng ký TSC§ vµ sæ chi tiÕt TSC§. Néi
dung chÝnh cña sæ ph¶n ¸nh chi tiÕt çc nghiÖp vô TSC§
ph¸t sinh. Sè hiÖu trªn sæ cung cÊp çc chØ tiªu chi
tiÕt vÒ t×nh h×nh tµi s¶n vµ lµ c¨n cø ®Ó lËp b¸o ço
KÕt cÊu sæ ®¨ng ký TSC§: Gåm nh÷ng néi dung sau:
Tªn TSC§, n-íc s¶n xuÊt, nguyªn gi¸, n¨m ®-a vµo sö
dông, sè n¨m khÊu hao, sè khÊu hao 1 n¨m sè cét trªn
mçi trang míi chØ ph¶n ¸nh chi tiÕt ph¸t sinh t¨ng,
ch-a ph¶n ¸nh ®-îc chi tiÕt çc ph¸t sinh gi¶m. QuyÓn
sè nµy ®-îc dùa theo tõng n¬i sö dông ®Ó theo dâi tµi
s¶n t¹i ®¬n vÞ ®ã. Hµng th¸ng c¨n cø vµo chøng tõ kÕ
to¸n ph¸t sinh. KÕ to¸n ghi vµo cét cho hîp lý. XuÊt
ph¸t tõ nghiÖp vô trªn chóng ta cã mÉu sau:
c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ
th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸
sæ ®¨ng ký TSC§
Th¸ng 12 n¨m 2000
T
T
Tªn TSC§ N-íc SX N. gi¸ N¨m
sö
dông
Sè
khÊu
hao
(n¨m)
Sè KH
1 n¨m
Ghi
chó
1 Xe ca 29H-
4709
Hµn
Quèc
269.732.
000
2000 8 33.716.5
00
2 Xe ca 29L-
4618
Hµn
Quèc
260.554.
000
2000 8 32.569.2
50
3 Xe ca 29L-
1438
Hµn
Quèc
248.642.
700
2000 8 31.080.3
38
4 Xe ca 29L-
0357
Hµn
Quèc
212.279.
700
2000 8 26.534.96
2,5

80
KÕt cÊu sæ chi tiÕt TSC§: VÒ s¬ b¶n kÕt cÊu cét
trªn mét trang sæ nµy gièng sæ ®¨ng ký TSC§. Trªn trang
sæ chi tiÕt TSC§ cã thªm cét chøng tõ, mçi tµi s¶n ®-a
vµo sö dông ®Òu ph¶i ghi vµo cuèn sæ nµy. Sè thø tù
TSC§ ®-îc ghi theo thø tù thêi gian, hµng th¸ng khi cã
nghiÖp vô TSC§ ph¸t sinh. KÕ to¸n ghi vµo sæ chi tiÕt
TSC§ theo mÉu sau:
c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ
th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸
sæ chi tiÕt TSC§
Th¸ng 11 n¨m 2000
T
T
Chøng tõ Tªn TSC§ N-íc SX N¬i
sö
dôn
g
Nguyªn
gi¸
Sè KH
n¨m
Nguån
h×nh
thµnh
SH NT
1 15.12.
00
Xe ca
29H.4709
Hµn
Quèc
2697320
00
3371650
0
BX
2 11
8
Xe ca
29L.4618
Hµn
Quèc
2605540
00
3256925
0
BX
3 Xe ca
29L.0357
Hµn
Quèc
2486427
00
3108033
8
NS
4 Xe ca
29L.1438
Hµn
Quèc
2122797
00
26534962
,5
NS
Sau ®ã kÕ to¸n tæng hîp sè liÖu ®Ó lËp b¶ng Tæng
hîp t¨ng gi¶m TSC§ cña c«ng ty. B¶ng Tæng hîp nµy ®-îc
dïng ®Ó kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu víi sæ c¸i TK 211.
KÕ to¸n chi tiÕt c¨n cø vµo 2 sæ nªu trªn ®Ó vµo b¶ng
sau:

81
B¶NG tæng hîp t¨ng gi¶m tsc®
Chøng tõ Tªn TSC§ §¬n
vÞ
tÝnh
Sè
l-în
g
TSC§ t¨ng
SH NT N. gi¸ Nguån
h×nh
thµnh
Bé
phËn
SD
Xe ca
29H.4709
ChiÕ
c
01 269.732.0
00
BX §éi
xe
118 15.12.
00
Xe ca
29H.4709
ChiÕ
c
01 260.554.0
00
BX §éi
xe
Xe ca
29H.4709
ChiÕ
c
01 248.642.7
00
NS §éi
xe
Xe ca
29H.4709
ChiÕ
c
01 212.279.7
00
NS §éi
xe
Tr×nh tù ghi sæ kÕ to¸n theo h×nh thøc chøng tõ ghi
sæ. Hµng ngµy, th¸ng c¨n cø vµo chøng tõ gèc vÒ TSC§
ph¸t sinh. KÕ to¸n vµo chøng tõ ghi sæ theo mÉu sau:
CHøNG tõ ghi sæ
Sè 118
Th¸ng 12-2000
TrÝch yÕu Tµi kho¶n Sè tiÒn
Nî Cã
1. NhËp TS xe « t« 29H-4709 211 241.1 269.732.0
00
2. Mua TS xe « t« 29L.4618 211 112 260.554.0
00
3. Mua TS xe « t« 29L.0357 211 111 248.642.7

82
00
4. LÊy nguån vèn thÕ chÊp mua
xe 29L. 1187
211 111 212.279.7
00
5. Dïng NV khÊu hao c¬ b¶n mua
1 xe « t« 29L.1438
009 260.554.0
00
KÌm theo 5 chøng tõ gèc
Sau khi ph¶n ¸nh vµo chøng tõ ghi sæ vÒ t¨ng TSC§
sau ®ã vµo sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ cho TSC§. (§Þnh
kú 10 ngµy/lÇn)
N¨m 2000
MÉu sè 02- 8KT
sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ
Chøng tõ ghi
sæ
DiÔn gi¶i Sè tiÒn Ghi
chó
SH Ngµy
th¸ng
1/12/20
00
T¨ng TSC§ do nhËp xe « t«
29H.4709
269.732.
000
118 15/12/2
000
29L.4618
260.554.
000
29L.0357
248.642.
700
29L.1438
212.279.
700
Céng th¸ng 991.208.
400
Cuèi th¸ng kho¸ sæ. Céng sè liÖu trªn c¸c chøng tõ
ghi sæ, kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu trªn sæ... ghi sæ

83
víi c¸c sæ chi tiÕt TSC§, sè b¶ng tæng hîp TSC§... vµ
lÊy sè liÖu tæng céng cña chøng tõ ghi sæ vµo sæ c¸i.
* Tµi s¶n cè ®Þnh gi¶m:
chøng tõ ghi sæ
Sè 27
Th¸ng 10/2000
Chøng tõ gèc kÌm theo: Gi¶m TSC§
TrÝch yÕu Tµi kho¶n Sè tiÒn
Nî Cã
- Gi¶m TSC§ do thanh lý,
nh-îng b¸n
1. Thanh lý TS xe « t« W50 ®·
sö dông
l©u n¨m
214
821
211
65.000.000
10.000.000
75.000.000
- Kho¶n thu håi tõ thanh lý 111
721
33311
11.000.000
10.000.000
1.000.000
2. Nh-îng b¸n TS xe « t« W50
29L.1187
214 46.649.000
821
211
23.351.000
70.000.000
- Chi phÝ nh-îng b¸n 821 200.000
111 200.000
- Kho¶n thu håi tõ nh-îng b¸n 111
721
33311
25.686.100
23.351.000
2.335.100

84
Tõ sè liÖu cña chøng tõ ghi sæ kÕ to¸n vµo sæ ®¨ng ký
chøng tõ.
sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ
Chøng tõ ghi sæ DiÔn
gi¶i
Sè tiÒn Ghi
chóSè
hiÖu
Ngµy
th¸ng
27 31.6.20
00
Thanh lý TS xe « t« W
50
75.000.0
00
27 20.6.20
00
Nh-îng b¸n xe TS « t«
29L.1187 70.000.0
00
Céng 145.000.
000
KÕ to¸n
tr-ëng
(Ký, hä tªn)
X¸c ®Þnh c¬ quan
thuª
(§¹i diÖn c¬ quan
thuÕ)
(Ký, ®ãng dÊu)
Ngµy.....th¸ng....
.n¨m 2000
Thñ tr-ëng ®¬n vÞ
(Ký, hä tªn)
Sau khi ®· hoµn tÊt vµo sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ
cuèi th¸ng lÊy sè liÖu trªn chøng tõ ghi sæ sè 118 vµ
27 ®Ó vµo sæ c¸i TK 211.
sæ c¸i tµi kho¶n 211
N¨m 2000
Chøng
tõ
DiÔn gi¶i Sè
hiÖu
Sè tiÒn

85
Ngµ
y
ghi
sæ
SH NT TK
®èi
øng
Nî Cã
Sè d- ®Çu kú 1938.278.
400
15.
12
118 NhËp TS xe « t«
29H.4709
2411 269.732.
000
1.1
2
118 NhËp TS xe « t«
29L.4618
112 260.554.
000
5.1
2
118 Mua TS xe « t«
29L.4375
111 248.642.
700
Mua TS xe « t«
29M.4502
212.279.
700
31.
10
27 Thanh lý TS xe « t« W50
29L1438
214
821
75.000.0
00
Nh-îng b¸n xe 29L.1187 214
821
70.000.0
00
Céng sè ph¸t sinh 991.208.
400
145.000.0
00
Sè d- cuèi kú 27844868
00
IV. h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ cña c«ng ty
Trong qu¸ tr×nh sö dông TSC§ bÞ hao mßn dÇn vÒ gi¸
trÞ. Do vËy kÕ to¸n ph¶i lµm c«ng t¸c trÝch khÊu hao.
T¹i C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸
khÊu hao TSC§ lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®Çn gi¸ trÞ cña TSC§
1 c¸ch cã kÕ ho¹ch vµo gi¸ thµnh. KhÊu hao TSC§ lµ biÖn
ph¸p kinh tÕ nh»m bï ®¾p hay kh«i phôc l¹i tõng phÇn
hoÆc toµn bé gi¸ trÞ TSC§.

86
C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ ®·
khÊu hao ph-¬ng tiÖn vËn t¶i vÒ thùc chÊt lµ x¸c nhËn
vÒ ph-¬ng diÖn kÕ to¸n 1 kho¶n gi¸ trÞ bÞ gi¶m cña
ph-¬ng tiÖn vËn t¶i do tham gia vµo qu¸ tr×nh vËn t¶i.
- ViÖc tÝnh khÊu hao TSC§ ph¶i theo c¸c quy ®Þnh
sau:
+ VÒ tÝnh khÊu hao c¬ b¶n c¨n cø vµo nguyªn gi¸
TSC§ vµ tû lÖ khÊu hao theo quyÕt ®Þnh 166/1999/Q§-BTC,
ngµy 30/12/1999
+ C«ng ty ¸p dông ph-¬ng ph¸p khÊu hao tuyÕn tÝnh.
TÊt c¶ c¸c TSC§ trÝch khÊu hao trªn c¬ së tû lÖ tÝnh
khÊu hao ®¨ng ký theo ®Þnh kú 3 n¨m víi Côc qu¶n lý vèn
vµ tµi s¶n Nhµ n-íc t¹i doanh nghiÖp.
+ TÊt c¶ TSC§ hiÖn cã cña c«ng ty tham gia vµo qu¸
tr×nh kinh doanh ®Òu ph¶i tÝnh khÊu hao vµ ph©n bæ vµo
gi¸ thµnh.
+ ViÖc tÝnh khÊu hao ph-¬ng tiÖn vËn t¶i cña C«ng
ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ dùa trªn 2
c¬ së: Nguyªn gi¸ cña ph-¬ng tiÖn, m¸y mãc (« t«, nhµ
cöa...) vµ thêi gian sö dông.
C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ tû
lÖ khÊu hao ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ®-îc quy ®Þnh nh- sau:
§èi víi xe vËn t¶i hµnh kh¸ch tõ 25 chç ngåi trë
lªn vµ xe vËn t¶i hµng ho¸ 2 tÊn th× trÝch khÊu hao 8
n¨m, ®èi víi s©n b·i ®Ó xe, ®-êng, trÝch khÊu hao 8
n¨m, ®èi víi nhµ cöa kiÕn tróc tÝnh khÊu hao 19 n¨m.
Møc khÊu hao ®-îc tÝnh nh- sau:
Møc khÊu hao
Hµng n¨m
=
Nguyªn gi¸
sè n¨m sö
dông

87
Møc khÊu hao hµng th¸ng tÝnh nh- sau:
Møc khÊu hao
hµng th¸ng =
Møc khÊu hao hµng
n¨m
12 th¸ng
§Çu n¨m c¨n cø vµo nh÷ng TSC§ hiÖn cã cña c«ng ty
kÕ to¸n tÝnh khÊu hao cho 1 n¨m. Dùa vµo møc khÊu hao
n¨m ®Ó tÝnh khÊu hao th¸ng.
TrÝch b¶ng chi tiÕt TSC§ trÝch khÊu hao n¨m 2000
chi tiÕt tsc® trÝch khÊu hao n¨m 2000
TT Tªn tµi s¶n trÝch
khÊu hao
Nguå
n
vèn
Nguyªn
gi¸
31.12.200
0
Møc tÝnh
khÊu hao
GTCL
I Nhµ cöa vËt kiÕn
tróc
NS
BX
1.434.389.
891
300.684.0
86
1.133.714
.805
II M¸y mãc thiÕt bÞ BX 137.120.3
00
11.869.00
0
125.251.3
00
1 M¸y ®iÒu hoµ
National
11.030.00
0
3.862.000 7.168.000
2 M¸y ®iÒu hoµ
12000PTU
14.421.00
0
1.923.000 12.498.00
0
3 M¸y ®iÒu hoµ
12000PTU
14.421.00
0
1.923.000 12.498.00
0
4 M¸y ®iÒu hoµ
20000PTU
21.778.00
0
2.903.000 18.875.00
0
5 M¸y photocopy 29.095.00
0
485.000 28.610.00
0
6 M¸y ®iÒu hoµ
General
31.665.00
0
528.000 31.137.00
0
7 M¸y vi tÝnh 14.710.30 245.000 14.465.30

88
0 0
II
I
Ph-¬ng tiÖn vËn
t¶i
NS
BX 5.494.619.
400
2.891.009.
000
2.603.610
.400
1 Xe ca 4.990.619.
400
2.602.891.
000
2.387.728
.400
2 Xe con 280.000.0
00
187.238.0
00
92.762.00
0
Cuèi th¸ng c¨n cø vµo phÇn trÝch khÊu hao TSC§ ë bé
phËn nµo th× tÝnh vµ kÕt chuyÓn vµo chi phÝ ®Ó tÝnh gi¸
thµnh. §èi víi khÊu hao TSC§ c«ng ty sö dông c¸c TK
sau:
TK 214: KhÊu hao m¸y mãc, thiÕt bÞ, ph-¬ng tiÖn vËn
t¶i, nhµ cöa vËt kiÕn tróc.
TK 627 (6274): chi phÝ khÊu hao ph-¬ng tiÖn TSC§.
TK 642 (6424): chi phÝ khÊu hao TSC§ dïng cho QLDN
TK 009: Nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n.
Ngoµi ra kÕ to¸n cßn sö dông mét sè TSC§ cã liªn
quan kh¸c. Khi tÝnh khÊu hao ph-¬ng tiÖn vËn t¶i phôc
vô trùc tiÕp cho ho¹t ®éng kinh doanh vËn t¶i.
Nî TK 627 (6274) : Chi phÝ khÊu hao ph-¬ng tiÖn
vËn t¶i
Nî TK 642 (6424): Chi phÝ khÊu hao bé phËn QLDN
Cã TK 2144: Hao mßn TSC§
NghiÖp vô khÊu hao TSC§ th¸ng 5/2000 ë C«ng ty cæ
phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ trÝch khÊu hao
ph-¬ng tiÖn vËn t¶i nh- sau:
Ph-¬ng tiÖn phôc vô hµnh kh¸ch ®èi víi xe ca lµ
3.198.000

89
KÕ to¸n c¨n cø vµo nguyªn gi¸ ®Çu n¨m vµ thêi gian
sö dông TSC§ ®Ó ghi:
1. Nî TK 627(4) 3.198.000
Cã TK 214 3.198.000
2. Nî TK 009 3.198.000
Cßn ®èi víi ph-¬ng tiÖn phôc vô hµng ho¸ lµ
3.000.000 kÕ to¸n ghi sæ:
1. Nî TK 642(4) 3.000.000
Cã TK 214 3.000.000
2. Nî TK 009 3.000.000
Cuèi th¸ng kÕ to¸n chuyÓn khÊu hao ph-¬ng tiÖn vËn
t¶i bé phËn xe ca vµo chi phÝ ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n
phÈm
Nî TK 154 6.198.000
Cã TK 627 (4) 3.198.000
Cã TK 642 (4) 3.000.000
Sau ®ã tËp hîp sè chi phÝ khÊu hao cña xe ca cho
tõng môc ®Ých nh- vËn chuyÓn hµnh kh¸ch vµ vËn chuyÓn
hµng ho¸ vµo chøng tõ ghi sæ.
Céng sè liÖu thùc tÕ t¹i chøng tõ ghi sæ sè
31/5/2000 ®Ó vµo sæ c¸i 214
v. tæ chøc h¹ch to¸n söa ch÷a tsc® t¹i c«ng ty cæ phÇn du
lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸.
TSC§ lµ nh÷ng t- liÖu lao ®éng phôc vô l©u dµi cho
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Do ®ã ®Ó duy tr× tÝnh
n¨ng kü thuËt vµ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng liªn tôc cña tµi
s¶n. C«ng ty lu«n quan t©m ®Õn viÖc b¶o d-ìng söa ch÷a
TSC§. B¶n th©n mçi ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ®Òu lËp ®Þnh møc
söa ch÷a th-êng xuyªn (B¶o d-ìng) vµ söa ch÷a lín (§¹i
tu).

90
C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ ®·
tÝnh chi phÝ söa ch÷a « t« vµo chi phÝ vËn t¶i lµ 1
kho¶n chi phÝ trùc tiÕp trong ho¹t ®éng kinh doanh vËn
t¶i « t« vµ còng lµ 1 kho¶n møc gi¸ thµnh cña vËn t¶i «
t« gi÷a çc th¸ng.
C¨n cø vµo ®Þnh møc chi phÝ söa ch÷a ph-¬ng tiÖn «
t« tÝnh cho 1 km xe l¨n b¸nh vµ sè km thùc tÕ ®· ho¹t
®éng trong th¸ng ®Ó tÝnh sè ph¶i trÝch trong th¸ng.
Chi phÝ söa
ch÷a ph-¬ng
tiÖn trong
th¸ng
=
§Þnh møc söa
ch÷a ph-¬ng
tiÖn tÝnh cho
1 km xe l¨n
b¸nh
*
Sè km thùc
tÕ ®·
ho¹t ®éng
trong
th¸ng
Qu¸ tr×nh söa ch÷a ph-¬ng tiÖn vËn t¶i « t« m¸y mãc
thiÕt bÞ kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n 627 (6277), 2413,
335 ®Ó h¹ch to¸n chi phÝ söa ch÷a TSC§.
TK 6277: chi phÝ dÞch vô mua ngoµi dïng ®Ó ®¹i tu
m¸y, ®Ìn pha, s¨m lèp...
TK 2413: chi phÝ söa ch÷a lín TSC§ nh- ®¹i tu m¸y
(sè l-îng lín), ®ãng vá xe ca
TK 335: söa ch÷a trong kÕ ho¹ch ®¬n vÞ TSC§
Ngoµi ra kÕ to¸n cßn sö dông çc TK liªn quan 152, 111,
112, 331, 1421...
Qu¸ tr×nh söa ch÷a TSC§ sÏ ph¸t sinh rÊt nhiÒu vÊn
®Ò nh÷ng ®iÒu ®Çu tiªn ®Ó TSC§ ®ã ®-îc söa ch÷a cho tèt
vµ mang tÝnh hîp ph¸p ®èi víi chÕ ®é kÕ to¸n míi. KÕ
to¸n ph¶i c¨n cø vµo çc chøng tõ sau:
- Biªn b¶n x¸c ®Þnh t×nh tr¹ng kü thuËt m¸y
- C¨n cø vµo biªn b¶n kiÓm tra söa ch÷a

91
- C¨n cø vµo ph-¬ng ¸n dù to¸n söa ch÷a
- C¨n cø vµo b¶n quyÕt ®Þnh söa ch÷a
- C¨n cø vµo hîp ®ång kinh tÕ
- C¨n cø vµo quyÕt to¸n söa ch÷a xe
§èi víi qu¸ tr×nh söa ch÷a ph-¬ng tiÖn cña c«ng ty
+ Söa ch÷a th-êng xuyªn: Giao trùc tiÕp cho c«ng
nh©n sö dông xe ®ã ®Ó s÷a ch÷a theo biªn b¶n x¸c ®Þnh
t×nh tr¹ng kü thuËt cña ph-¬ng tiÖn cña phßng kü thuËt
göi lªn.
+ Söa ch÷a lín: Do qu¸ tr×nh sö dông, TSC§ bÞ hao
mßn vµ h- háng ë nh÷ng bé phËn c¬ b¶n, vµ ®Ó cho TSC§
ho¹t ®éng b×nh th-êng vµ nhanh chãng. C«ng ty ®· lËp kÕ
ho¹ch tr×nh tr-íc 1 kho¶n chi phÝ ®Ó sö dông vµo môc
®Ých lín, söa ch÷a lín ph-¬ng tiÖn nh-: T©n trang vá xe
bÞ h- háng do gÆp tai n¹n trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn.
Kho¶n chi phÝ nµy sÏ giao cho ng-êi nhËn thÇu söa ch÷a
hoÆc c«ng nh©n t¹i c«ng ty muèn xin söa ch÷a.
* Söa ch÷a th-êng xuyªn
Do khèi l-îng söa ch÷a kh«ng nhiÒu chi phÝ ph¸t
sinh ®Òu ®-îc tËp hîp trùc tiÕp vµo chi phÝ kinh doanh.
KÕ to¸n c¨n cø vµo c¸c chøng tõ nh- phiÕu xuÊt kho, ho¸
®¬n (VAT) khi mua dÞch vô ngoµi cã phiÕu chi.v.v... ®Ó
ghi sæ.

92
PhÇn III
Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n tµi s¶n cè
®Þnh t¹i c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam
¸
i. ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông TSC§ cña c«ng ty
TSC§ lµ c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña c«ng ty, ph¶n
¸nh n¨ng lùc s¶n xuÊt hiÖn cã tr×nh ®é tiÕn bé khoa häc
cña c«ng ty. Nã lµ t- liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu cña qu¸
tr×nh s¶n xuÊt th«ng qua sù t¸c ®éng cña con ng-êi nh»m
t¹o ra s¶n phÈm. TSC§ ®Æc biÖt lµ m¸y mãc, thiÕt bÞ s¶n
xuÊt lµ ®iÒu kiÖn quan träng vµ cÇn thiÕt ®Ó t¨ng s¶n
l-îng, n¨ng suÊt lao ®éng gi¶m chi phÝ h¹ gi¸ thµnh.
ViÖc ph©n tÝch t×nh h×nh TSC§ ®Ó cã biÖn ph¸p triÖt
®Ó vÒ sè l-îng, thêi gian vµ c«ng suÊt cña m¸y mãc,
thiÕt bÞ vµ TSC§ kh¸c lµ 1 vÊn ®Ò cã ý nghÜa quan träng
®èi víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty.
ViÖc ®Çu t- thªm vèn cè ®Þnh vµo SXKD cã thÓ dÉn
®Õn thõa vèn, ø ®äng vèn vµ lµm gi¶m hiÖu suÊt sö dông
vèn do ®Çu t- qu¸ víi nhu cÇu. Nh-ng qu¸ tr×nh ®Çu t-
(t¨ng ph-¬ng tiÖn vËn t¶i, trang bÞ qu¶n lý míi) sÏ t¹o
®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc t¨ng tæng doanh thu. Song
thùc tÕ ë c«ng ty do ®Æc tr-ng cña ngµnh vËn t¶i bÞ t¸c
®éng rÊt lín. Bëi ®iÒu kiÖn kinh tÕ, t- nhiªn, viÖc xÈy
ra hai trËn lò lín vµo cuèi n¨m còng ®· t¸c ®éng rÊt
lín ®Õn t×nh h×nh kinh doanh cña c«ng ty. Mét sè ®iÓm
du lÞch bÞ ngõng ho¹t ®éng, c¸c chuyÕn du lÞch néi ®Þa
vµ quèc tÕ còng bÞ c¾t gi¶m.
Tõ nh÷ng khã kh¨n ®ã c«ng ty còng ®· kh¾c phôc ®-îc
phÇn nµo lµ nhê vµo sù qu¶n lý tèt TSC§ vµ sö dông
TSC§.
* Qu¸ tr×nh n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§.

93
- Sau khi nhËn xe vÒ c«ng ty quyÕt ®Þnh giao cho
l¸i xe bµn giao tõng bé phËn ®¸nh gi¸ chÊt l-îng kÓ c¶
s¨m lèp vµ çc TSC§ kh¸c ®Òu cã phiÕu nhËp, phiÕu xuÊt,
tªn ng-êi qu¶n lý hoÆc phßng qu¶n lý. §Þnh kú kiÓm tra
b¶o d-ìng theo quy tr×nh kinh tÕ. Çc tµi s¶n kh¸c ph¶i
qu¶n lý, kiÓm kª ®Þnh kú cã quy ®Þnh vÒ quy chÕ sö dông
TSC§.
- §Ó ®¶m b¶o TS ®-îc an toµn vµ tèt th× hµng n¨m
c«ng ty cã mua b¶o hiÓm nhÊt lµ víi xe « t« mua
míi100%. Sau khi cã sù cè tai n¹n xÈy ra sÏ ®-îc båi
th-êng b»ng b¶o hiÓm. §¶m b¶o ph-¬ng tiÖn tèt lµm cho
nh©n viªn cã t©m lý v÷ng vµng khi lµm viÖc.
- Ngoµi ra c«ng ty cßn më ra 1 sè quy chÕ nh»m b¶o
qu¶n tèt TSC§ nh- chiÕn sÜ thi ®ua lao ®éng giái th-ëng
n¨ng suÊt.
II. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n TSC§
t¹i c«ng ty
HiÖn nay c«ng t¸c kÕ to¸n ®ang dÇn ®-îc n©ng cao vµ
hoµn thiÖn ë hÇu hÕt çc doanh nghiÖp së dÜ nh- vËy lµ
do kÕ to¸n lµ khoa häc vµ nghÖ thuËt, ph¶n ¸nh vµ gi¸m
®èc liªn tôc, toµn diÖn, cã hÖ thèng tÊt c¶ çc lo¹i
tµi s¶n, nguån vèn, còng nh- çc ho¹t ®éng kinh tÕ
trong c«ng ty. H¬n n÷a çc th«ng tin cña kÕ to¸n cã vai
trß rÊt quan träng ®èi víi viÖc ra quyÕt ®Þnh cña ng-êi
qu¶n lý vµ tæ chøc tèt c«ng t¸c kÕ to¸n sÏ gãp phÇn
n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña c«ng ty.
T¹i C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam
¸, c«ng t¸c h¹ch to¸n TSC§ ®· kh«ng ngõng ®-îc hoµn
thiÖn ®Ó thÝch nghi vµ ®¸p øng kÞp thêi çc yªu c©ï
qu¶n lý. Song trong h¹ch to¸n TSC§ vÉn cßn tån t¹i 1 sè
nh÷ng thiÐu xãt cÇn ®-îc bæ sung chØnh lý vµ hoµn thiÖn
h¬n n÷a. Cã nh- vËy míi gióp cho c«ng ty qu¶n lý vµ sö
dông mét çch cã hiÖu qu¶ çc lo¹i TSC§.
III. NhËn xÐt chung t×nh h×nh cña c«ng ty.

94
KÓ tõ khi thµnh lËp C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ
th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ ®Õn nay sau nhiÒu n¨m cñng cè vµ
®Çu t- x©y dùng c¬ së vËt chÊt, bæ sung TSC§ vµ n©ng
cÊp c¶i t¹o hoµn chØnh v¨n phßng c«ng ty, ph©n x-ëng
söa ch÷a C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i §«ng Nam
¸ ®· cã nh÷ng b-íc chuyÓn biÕn râ rÖt trong viÖc ®¹t
thµnh tÝch cao vÒ doanh thu vµ lîi nhuËn. §iÒu ®ã võa
®¶m b¶o ®¸p øng nhu cÇu du lÞch ngµy cµng t¨ng lªn
trong mäi tÇng líp nh©n d©n ngµy mét dÔ dµng, ®Çu t-
cho qu¸ tr×nh tæ chøc tour, n©ng cao chÊt l-îng nhiÒu
ch-¬ng tr×nh míi gãp phÇn t¨ng tæng thu nhËp cho nÒn
kinh tÕ quèc d©n ngµy mét cao h¬n.
MÆc dï gÆp kh«ng Ýt nh÷ng khã kh¨n vµ trë ng¹i
trong suèt qu¸ t×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. Nh-ng
c«ng ty vÉn lu«n kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ vµ vai trß cña m×nh
trong nÒn kinh tÕ quèc d©n b»ng nh÷ng thµnh tÝch trong
nhiÒu n¨m qua c«ng ty ®· ®¹t ®-îc, ph¶i nãi ®Õn phÇn
lín sù ®ãng gãp rÊt quan träng cña bé m¸y qu¶n lý c«ng
ty nãi chung, bé m¸y kÕ to¸n nãi riªng. Tæ chøc c«ng
t¸c kÕ to¸n, h¹ch to¸n kÕ to¸n theo chñ tr-¬ng ®æi míi
cña Nhµ n-íc. C«ng t¸c kÕ to¸n ë c«ng ty thùc sù lµ mét
c«ng cô ®¾c lùc phôc vô cho l·nh ®¹o c«ng ty trong viÖc
kiÓm tra gi¸m s¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh
doanh cña c«ng ty, t×nh h×nh qu¶n lý sö dông tµi s¶n
vËt t- tiÒn vèn, gióp cho l·nh ®¹o cã nh÷ng chñ tr-¬ng,
biÖn ph¸p tÝch cùc trong c«ng t¸c qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh
mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt. Hoµn thµnh nhiÖm vô môc tiªu kÕ
ho¹ch ®Ò ra kh«ng ngõng t¨ng doanh thu vµ thu nhËp cho
c«ng ty tõng b-íc c¶i thiÖn n©ng cao ®êi sèng cho ¸n bé
c«ng nh©n viªn chøc...
1. Nh÷ng -u ®iÓm næi bËt trong c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i
c«ng ty
Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ë c«ng ty lµ phï hîp víi
quy m« vµ ®Æc ®iÓm cña h×nh thøc s¶n xuÊt. Bé m¸y kÕ

95
to¸n rÊt gän nhÑ víi viÖc ph©n c«ng lao ®éng cô thÓ,
tr¸ch nhiÖm, nhiÖm vô cho tõng çn bé kÕ to¸n. Mäi phÇn
hµnh cña c«ng t¸c kÕ to¸n ®Òu cã ng-êi theo dâi, thùc
hiÖn ®Çy ®ñ ®óng néi quy
- C«ng ty ®· tÝnh ®Õn quy m« tÝnh chÊt cña c«ng ty
vµ sö dông h×nh thøc kÕ to¸n chøng tõ ghi sæ, ph©n ra
çch ghi sæ, c«ng viÖc cña tõng bé phËn mét çch râ
rµng ®Ó mçi kÕ to¸n viªn phô tr¸ch mét hoÆc hai bé
phËn.
- Sæ s¸ch kÕ to¸n ®· sö dông vµ thùc hiÖn theo ®óng
quy ®Þnh cña Ban tµi chÝnh, tËp hîp chøng tõ gèc vµo
çc sæ chi tiÕt TSC§ vµ thÎ TSC§. Sau ®ã ghi vµo chøng
tõ ghi sæ mét çch cô thÓ. Sè liÖu tõ chøng tõ ghi sæ
vµo sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ hoÆc vµo trùc tiÕp sæ
çi ®Ó tiÕn hµnh lËp b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. B¸o ço kÕt
qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh mét çch râ rµng ®Çy ®ñ.
- Trong n¨m qua c«ng ty ®· m¹nh d¹n ®Çu t- ®æi míi
trang thiÕt bÞ m¸y mãc ®Ó ®¸p øng nhu cÇu s¶n xuÊt kinh
doanh cña m×nh. §ång thêi n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm
vµ kh«ng ngõng t¨ng doanh thu vµ lîi nhuËn cho ®¬n vÞ.
- VÒ c¬ b¶n kÕ to¸n TSC§ ®· theo dâi ®-îc t×nh h×nh
t¨ng gi¶m, khÊu hao vµ kiÓm kª TSC§ theo ®óng quy tr×nh
®¶m b¶o viÖc ph¶n ¸nh ®óng nguyªn gi¸ TSC§ hiÖn cã còng
nh- møc trÝch khÊu hao, ®èi víi nhµ cöa 15 n¨m ph-¬ng
tiÖn vËn t¶i 8 n¨m phï hîp víi quy ®Þnh cña Bé tµi
chÝnh.
- C«ng ty lu«n cã ®éi ngò çn bé cã ®Çy ®ñ kinh
nghiÖm vµ n¨ng lùc ®Ó ®iÒu hµnh v÷ng c«ng ty trong
nh÷ng n¨m qua. Cïng víi nh÷ng thµnh viªn lu«n cã tinh
thÇn tr¸ch nhiÖm cao trong mçi c«ng viÖc.
- Bé phËn kÕ to¸n lu«n cung cÊp ®Çy ®ñ kÞp thêi,
chÝnh x¸c sè liÖu cho mäi ®èi t-îng cÇn quan t©m ®Õn
nhÊt lµ bªn qu¶n lý nh- gi¸m ®èc, phã gi¸m ®èc.... §Ó

96
®Ò ra nh÷ng ph-¬ng h-íng vµ biÖn ph¸p kÞp thêi nh»m t¹o
ra cña c¶i cho x· héi vµ ®¸p øng nhu cÇu ®¶m b¶o ®êi
sèng cho ng-êi lao ®éng.
Ngoµi nh÷ng -u ®iÓm nªu trªn c«ng ty cßn tån t¹i
mét sè thiÕu sãt trong c«ng t¸c qu¶n lý vµ h¹ch to¸n
TSC§.
2. Mét sè tån t¹i trong tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ t¹i c«ng
ty.
- TSC§ cña c«ng ty chiÕm mét tû träng vèn kh¸ lín.
TÊt c¶ sè vèn mµ c«ng ty cã ®-îc hÇu nh- ®Òu ®Çu t- vµo
®æi míi, mua s¾m trang thiÕt bÞ ph-¬ng tiÖn vËn t¶i.
Nh-ng ngay tõ qu¸ tr×nh mua TSC§ vµo. Bé phËn kÕ to¸n
®· kh«ng ®-a thÎ TSC§ vµo phÇn mua kÕ to¸n ®Ó cho thuËn
lîi trong viÖc tÝnh gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§, møc ®·
khÊu hao, nguyªn gi¸. Mµ vµo thÎ TSC§ theo ph-¬ng ph¸p
thñ c«ng, dïng tay, ghi sè liÖu. Mçi mét TSC§ ®Òu vµo
mét mÉu thÎ mµ theo quy m« vµ tÝnh chÊt TSC§ cña c«ng
ty lµ chñ yÕu khi t×m gi¸ trÞ cßn l¹i møc ®· khÊu hao
trë nªn rÊt khã kh¨n vµ ph¶i tÝnh to¸n thñ c«ng. V× vËy
rÊt bÊt tiÖn khi chóng ta muèn n©ng cÊp c¶i t¹o, thanh
lý mét TSC§ nµo ®ã.
- TSC§ cña c«ng ty chiÕm 2/3 trªn 20 n¨m ®· sö
dông. Mµ theo quy ®Þnh cña Bé tµi chÝnh míi ban hµnh
®èi víi ph-¬ng tiÖn vËn t¶i theo quyÕt ®Þnh
166/1999/Q§-BTC ngµy 30-12-1999 vÒ thêi gian sö dông
c¸c lo¹i TSC§ "ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ®-êng bé thêi gian
tèi thiÓu lµ 6 n¨m, thêi gian tèi ®a lµ 10 n¨m". Nh-
vËy vÒ mÆt ph¸p lý c«ng ty ®· vi ph¹m luËt. MÆt kh¸c,
trªn thùc tÕ do ph-¬ng tiÖn xe l¹c hËu cò kü nªn trong
qu¸ tr×nh vËn chuyÓn kh¸ch du lÞch dÔ g©y ra tai n¹n do
nh÷ng nh©n tè kh¸ch quan ®em l¹i võa thiÖt h¹i tµi s¶n
cña c«ng ty võa thiÖt h¹i tiÒn vµ tµi s¶n cña nh©n d©n.
Qua ®ã còng lµm cho t©m lý cña l¸i xe kh«ng an t©m khi

97
®iÒu khiÓn sè xe ®· qu¸ cò, ®· khÊu hao hÕt tõ mÊy n¨m
nay.
- TSC§ cña c«ng ty ch-a ®Ò ra tæ chøc ®¸nh sè TSC§
theo dâi chi tiÕt ®èi t-îng cô thÓ TCS§. ViÖc ®¸nh sè
ph¶n ¸nh tõng nhãm, tõng lo¹i sao cho ®-îc chÆt chÏ
h¬n.
- ViÖc thanh lý TSC§ cßn diÔn ra chËm ch¹p bëi hÖ
thèng thñ tôc cßn r-êm rµ. Mçi khi thanh lý hay nh-îng
b¸n c«ng ty ph¶i lËp phiÕu x¸c ®Þnh t×nh tr¹ng kinh tÕ
vµ t×nh tr¹ng kü thuËt cho TSC§. LËp tê tr×nh xin thanh
lý göi cho gi¸m ®èc vµ chØ khi nµo cã quyÕt ®Þnh cho
phÐp c«ng ty míi ®-îc thanh lý. V× vËy th-êng mÊt nhiÒu
thêi gian cho c«ng viÖc nµy vµ lµm ¶nh h-ëng ®Õn viÖc
qu¶n lý vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§ t¹i c«ng ty.
Trªn ®©y lµ nh÷ng mÆt cßn tån t¹i trong c«ng t¸c
h¹ch to¸n TSC§ t¹i C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng
m¹i §«ng Nam ¸. ViÖc t×m ra ph-¬ng h-íng gi¶i quyÕt c¸c
tån t¹i nµy sÏ gióp cho c«ng t¸c h¹ch to¸n, qu¶n lý
TSC§ t¹i c«ng ty ®-îc hoµn thiÖn, ®ång thêi n©ng cao
h¬n n÷a hiÖu qu¶ sö dông TSC§ cña c«ng ty.
IV. Mét sè kiÕn nghÞ nh»m gãp phÇn hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ
to¸n TSC§ ë C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam
¸
Qua thêi gian thùc tËp ë C«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ
th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ víi §Ò tµi “Tæ chøc h¹ch to¸n tµi
s¶n cè ®Þnh víi nh÷ng vÊn ®Ò vÒ qu¶n lý vµ n©ng cao
hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh t¹i C«ng ty cæ phÇn Du
LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸” . Tuy thêi gian t×m
hiÓu nghiªn cøu thùc tÕ t¹i c«ng ty b¶n th©n em cßn
nhiÒu mÆt h¹n chÕ vÒ kiÕn thøc lý luËn, kinh nghiÖm
thùc tÕ trong kÕ to¸n TSC§. Nh-ng c¨n cø vµo nh÷ng tån
t¹i hiÖn nay cña c«ng ty, c¨n cø vµo chÕ ®é kÕ to¸n
TSC§ cña Nhµ n-íc vµ Bé tµi chÝnh. Em còng m¹nh d¹n nãi
nªn suy nghÜ chñ quan cña minh, ®Ò xuÊt ®ãng gãp mét

98
vµi ý kiÕn mong muèn gãp phÇn hoµn thiÖn thªm c«ng t¸c
kÕ to¸n TSC§ t¹i c«ng ty.
- VÊn ®Ò thø nhÊt:
PhÇn ®· hao mßn mét çch chÝnh x¸c. Bªn c¹nh ®ã
viÖc ®-a thÎ TSC§ vµo phÇn mÒm kÕ to¸n sÏ gi¶m søc lao
®éng cña mçi mét kÕ to¸n ®Ó c¬ giíi ho¸, hiÖn ®¹i ho¸
cËp nhËt víi nÒn kÕ to¸n cña thÕ giíi thªm vµo ®ã lµ cã
thÓ ®Ó xem chi tiÕt ®-îc tõng lo¹i cña tµi s¶n mµ kh«ng
cÇn ph-¬ng ph¸p t×m kiÕm mÉu sè ®¸nh mÊt nhiÒu thêi
gian.
- VÊn ®Ò thø hai:
HiÖn nay çc doanh nghiÖp ®Òu gÆp khã kh¨n trong
viÖc huy ®éng vèn cho ®Çu t- TSC§. C«ng ty cæ phÇn Du
lÞch vµ Th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸ còng kh«ng tr¸nh khái
®-îc thùc tÕ nµy. Tõ tr-íc tíi nay theo em ®-îc biÕt
çc tr-êng hîp lµm t¨ng TSC§ cña c«ng ty mua s¾m theo
nguån vèn chñ së h÷u, th«ng qua l¾p ®Æt, vay vèn cña
c«ng nh©n, ®¸nh gi¸ t¨ng...
C«ng ty kh«ng ¸p dông theo h×nh thøc gãp vèn tham
gia liªn doanh vµ ®i thuª tµi chÝnh. Nh-ng nh÷ng nguån
vèn chñ së h÷u, vay vèn cña c«ng nh©n th× cã h¹n, v×
vËy c«ng ty nªn chñ ®éng t×m thªm çc nguån ®Çu t- míi.
- VÊn ®Ò thø ba
§Ó ®¶m b¶o an toµn ®èi víi ng-êi lao ®éng (c«ng
nh©n) vµ ng-êi d©n c«ng ty cÇn trang bÞ ®æi míi çc
trang thiÕt bÞ cò. Võa lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, võa
®em l¹i nhiÒu lîi nhuËn cho c«ng ty h¬n.
- VÊn ®Ò thø t-
HiÖn nay c«ng ty ®· ®Çu t- mét sè Ýt m¸y vi tÝnh
®-a vµo sö dông. Nh-ng sè m¸y nµy míi chØ phôc vô cho
c«ng viÖc so¹n th¶o çc c«ng v¨n, v¨n b¶n mµ ch-a ®-a
vµo sö dông cho c«ng t¸c kÕ to¸n. V× vËy c«ng ty nªn

99
trang bÞ thªm m¸y vi tÝnh ®Ó phôc vô cho c«ng t¸c nµy,
lµm nh- vËy c«ng ty sÏ gi¶m tèi thiÓu c«ng viÖc lµm
b»ng tay, vµ sè liÖu kÕ to¸n ®-îc ®Ò xuÊt kÞp thêi, ®Çy
®ñ vµ chÝnh x¸c.
- VÊn ®Ò thø n¨m
§Ó t¨ng c-êng c«ng t¸c qu¶n lý TSC§, th× ngoµi viÖc
giao tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n cho çc bé phËn, ç nh©n
sö dông TSC§ trong viÖc b¶o qu¶n ®¶m b¶o an toµn cho
TSC§, tr¸nh mÊt m¸t h- háng, c«ng ty còng nªn cã nh÷ng
gi¶i ph¸p kh¸c vÒ tr¸ch nhiÖm vËt chÊt nh-: Th-ëng xøng
®¸ng cho viÖc b¶o qu¶n, sö dông tèt TSC§. §ång thêi
còng quy ®Þnh nh÷ng h×nh ph¹t cô thÓ (c¶nh ço, khiÓn
tr¸ch, ph¹t tiÒn...) khi cã nh÷ng vi ph¹m vÒ b¶o qu¶n
vµ sö dông TSC§.
Tãm l¹i nh÷ng khã kh¨n h¹n chÕ cña c«ng ty kh«ng
ph¶i kh«ng thÓ kh«ng kh¾c phô ®-îc. Em tin r»ng víi ®éi
ngò çn bé c«ng nh©n viªn n¨ng næ nhiÖt t×nh ch¾c ch¾n
c«ng ty sÏ v-ît qua mäi thö th¸ch, v÷ng vµng h¬n n÷a
trong s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó cã ®-îc vÞ trÝ xøng ®¸ng
trong ngµnh du lÞch vµ th-¬ng m¹i.

100
KÕt luËn
H¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh lµ mét vÊn ®Ò khã kh¨n,
phøc t¹p. Dï lµ c«ng ty cã quy m« lín hay nhá th× h¹ch
to¸n tµi s¶n cè ®Þnh vÉn lu«n lµ vÊn ®Ò cèt lâi ®Ó n©ng
cao hiÖu qu¶ kinh doanh, nhÊt lµ nh÷ng doanh nghiÖp du
lÞch th× tÇm quan träng cña h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh
cµng râ nÐt h¬n.
Sau hai th¸ng thùc tËp t¹i C«ng ty cæ phÇn Du lÞch
vµ Th-¬ng m¹i §«ng Nam ¸, em cµng thÊy ®-îc tÇm quan
träng cña c«ng t¸c h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh ®èi víi
ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. C«ng t¸c h¹ch to¸n
tµi s¶n cè ®Þnh cña c«ng ty tuy ch-a ®-îc thùc hiÖn mét
c¸ch ®Çy ®ñ nh-ng nh×n chung còng ®· ®em l¹i mét sè
hiÖu qu¶ nhÊt ®Þnh. C«ng ty cÇn cã mét c¸i nh×n s©u h¬n
vÒ c«ng t¸c h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh ®Ó tõ ®ã hoµn
thiÖn h¬n n÷a c«ng t¸c h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh nãi
riªng vµ h¹ch to¸n kÕ to¸n nãi chung.

101
Céng hoµ x· héi chñ nghÜa viÖt nam
§éc lËp – Tù do – H¹nh
phóc
Hµ Néi ngµy 31/1/2002
§¬n xin chøng nhËn thùc tËp
KÝnh göi ban gi¸m ®èc C«ng ty cæ phÇn Du lÞch vµ Th-¬ng
m¹i §«ng Nam ¸
Tªn t«i lµ: Ng« Nam An
Sinh viªn líp KÕ To¸n A – Kho¸ 9 Tr-êng ®¹i häc Kinh TÕ
Quèc D©n Hµ Néi
Trong thêi gian qua t«i ®· thùc tËp t¹i c«ng ty víi
®Ò tµi “Tæ chøc h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh víi nh÷ng vÊn
®Ò vÒ qu¶n lý vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè
®Þnh t¹i C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam
¸” vËy t«i lµm ®¬n nµy kÝnh mong c«ng ty x¸c nhËn cho
t«i.
X¸c nhËn cña c«ng ty thùc tËp.

102
Ch÷ ký cña c¸n bé h-íng dÉn
Ng-êi lµm ®¬n
Ng« Nam An

103
“Tæ chøc h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh víi nh÷ng vÊn ®Ò vÒ
qu¶n lý vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh
t¹i C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸”
Môc lôc
lêi nãi ®Çu ...........................................1
PhÇn I ................................................3
lý luËn chung vÒ ho¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh ...........3
t¹i c¸c doanh nghiÖp ..................................3
I. Kh¸i qu¸t chung vÒ TSC§ ..........................3
1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña TSC§ ................3
1.1. Kh¸i niÖm vÒ TSC§ .........................3
1.2. §Æc ®iÓm cña TSC§ .........................4
2. Ph©n lo¹i TSC§ ................................4
2.1. Theo h×nh th¸i biÓu hiÖn ..................5
2.2. Theo quyÒn së h÷u .........................7
2.3. Theo nguån h×nh thµnh .....................8
2.4. Theo c«ng dông vµ t×nh h×nh sö dông .......9
3. §¸nh gi¸ TSC§ ................................10
II. H¹ch to¸n biÕn ®éng tsc® .......................13
1. Vai trß vµ nhiÖm vô cña h¹ch to¸n TSC§. ......13
2. Tµi kho¶n sö dông ............................14
3. H¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ ......................17
4. H¹ch to¸n t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§ ...........19
4.1. H¹ch to¸n t¨ng TSC§ h÷u h×nh .............19
4.2. H¹ch to¸n gi¶m TSC§ h÷u h×nh .............22
4.4 H¹ch to¸n TSC§ ®i thuª vµ cho thuª ........25
5.3 H¹ch to¸n t¨ng gi¶m TSC§ v« h×nh ..........31
5. H¹ch to¸n khÊu hao TSC§ ......................35
5.1. B¶n chÊt cña khÊu hao TSC§ ...............35
5.2. C¸c ph-¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao ............37
5.3. Mét sè quy ®Þnh vÒ tÝnh khÊu hao TSC§ theo
chÕ ®é hiÖn hµnh. .............................40
5.4 H¹ch to¸n khÊu hao TSC§ ...................42
6. H¹ch to¸n söa ch÷a TSC§ ......................43
PhÇn II ..............................................46
Thùc tr¹ng tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh ë
c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸ .....46
I/ §Æc ®iÓm tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh vµ tæ chøc
c«ng t¸c kÕ to¸n ë c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng
m¹i ®«ng nam ¸ .....................................46
1. Kh¸i qu¸t lÞch sö ph¸t triÓn cña c«ng ty. ....46
2. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý .......................47

104
3. §Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ë C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸. ..........55
4. H×nh thøc kÕ to¸n ¸p dông ....................58
II. Tæ chøc h¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ t¹i C«ng ty cæ
phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ..............60
A. §Æc ®iÓm TSC§ cña C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸.............................60
1. Ph©n lo¹i TSC§ ...............................61
2. §¸nh gi¸ TSC§ ................................62
3. HiÖn tr¹ng TSC§ cña C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ...........................62
B. H¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ cña c«ng ty............64
III. H¹ch to¸n t¨ng, gi¶m TSC§ .....................65
1. Tæ chøc h¹ch to¸n ban ®Çu cña TSC§ ...........65
2. H¹ch to¸n TSC§ ë C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ
Th-¬ng M¹i §«ng Nam ¸ ...........................66
2.1 KÕ to¸n t¨ng TSC§ .........................66
2.2 KÕ to¸n gi¶m TSC§ .........................72
3. Tæ chøc h¹ch to¸n trªn sæ chi tiÕt tæng hîp ..78
IV. h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ cña c«ng ty ............85
v. tæ chøc h¹ch to¸n söa ch÷a tsc® t¹i c«ng ty cæ phÇn
du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam ¸. ..................89
PhÇn III .............................................92
Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n tµi s¶n cè
®Þnh t¹i c«ng ty cæ phÇn du lÞch vµ th-¬ng m¹i ®«ng nam
¸ ....................................................92
i. ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông TSC§ cña c«ng ty ....92
II. Sù cÇn thiÕt ph¶i hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n
TSC§ t¹i c«ng ty ...................................93
III. NhËn xÐt chung t×nh h×nh cña c«ng ty. .........93
1. Nh÷ng -u ®iÓm næi bËt trong c«ng t¸c kÕ to¸n
t¹i c«ng ty .....................................94
2. Mét sè tån t¹i trong tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ t¹i
c«ng ty. ........................................96
IV. Mét sè kiÕn nghÞ nh»m gãp phÇn hoµn thiÖn c«ng t¸c
kÕ to¸n TSC§ ë C«ng ty cæ phÇn Du LÞch vµ Th-¬ng M¹i
§«ng Nam ¸ .........................................97
KÕt luËn ............................................100

báo cáo thực tập kế toán

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to báo cáo thực tập kế toán

báo cáo thực tập kế toán